1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN ------------------- LÊ XUÂN HÒA Tên đề tài: ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP SỬ DỤNG HỢP LÝ ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÙ NINH - TỈNH PHÚ THỌ Chuyên ngành : QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI Mã số : 60. 16 LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP Người hướng dẫn khoa học: TS. Đàm Xuân Vận Thái Nguyên, năm 2011 2 LỜI CAM ĐOAN - Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong Luận văn này là trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. - Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Tác giả luận văn: Lê Xuân Hòa 3 LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành Luận văn này, tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ tận tình của nhiều tập thể và cá nhân. Nhân dịp này tôi xin bày tở lời cảm ơn sâu sắc đến: Tập thể các thầy, cô giáo Khoa Tài nguyên và Môi trường, Khoa Trồng trọt, Khoa Sau Đại học, Trường Đại học Nông – Lâm Thái Nguyên đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành Luận văn. Tôi xin trân trọng cảm ơn TS. Đàm Xuân Vận - người đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận văn.
Lãnh đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường; Lãnh đạo phòng Thống kê; Lãnh đạo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Lãnh đạo phòng Kinh tế và Hạ tầng, Chi cục bảo vệ thực vật, Lãnh đạo các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Phù Ninh; Lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Phú Thọ. Lãnh đạo UBND huyện Phù Ninh và tập thể đồng nghiệp là cơ quan chủ quản của tôi đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi về thời gian, tinh thần, vật chất để học tập và nghiên cứu. Tôi xin cảm ơn các tập thể, cơ quan, ban, ngành đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập tài liệu và nghiên cứu. Đặc biệt, tôi xin cảm ơn tập thể lớp Cao học Quản lý đất đai K17 đã cùng chia sẻ với tôi trong suốt quá trình học tập: Bạn bè và đồng nghiệp đã giúp đỡ, động viên tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành Luận văn này.
Bà con nông dân, các doanh nghiệp đóng trên địa bàn huyên Phù Ninh đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành Luận văn này. Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn tất cả sự giúp đỡ quý báu của các tập thể và cá nhân đã dành cho tôi. Tác giả luận văn 4 Lê Xuân Hòa DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CAQ : Cây ăn quả CN - TTCN - XD : Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp – Xây dựng CNNN : Công nghiệp ngắn ngày NN - LN - NTTS : Nông nghiệp - Lâm nghiệp – Nuôi trồng thủy sản THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông GIS : Hệ thống thông tin địa lý GO : Giá trị sản xuất HQKT : Hiệu quả kinh tế HN : Hàng năm LX-LM : Lúa xuân – Lúa mùa KHKTNN : Khoa học kỹ thuật nông nghiệp LĐ : Lao động LN : Lâu năm LUT : Loại hình sử dụng đất TNHH : Thu nhập hỗn hợp GTSX : Giá trị sản xuất CPTG : Chi phí trung gian BVTV : Bảo vệ thực vật TVS : Tổng chi phí biến đổi UBND : Ủy ban nhân dân 5 Danh môc c¸c b¶ng B¶ng 4. Mét sè chØ tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ - x héi.
Gi¸ trÞ s¶n xuÊt ngµnh n«ng, l©m nghiÖp, thuû s¶n qua c¸c n¨m. Tình hình phát triển ngành trồng trọt trên địa bàn huyện. Tình hình phát triển ngành chăn nuôi của huyện Phù Ninh. Giá trị sản xuất ngành công nghiệp và xây dựng.
Số cơ sở và lao động kinh doanh dịch vụ trên địa bàn huyện. Giá trị sản xuất các ngành dịch vụ. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2010. BiÕn ®éng diÖn tÝch ®Êt n«ng nghiÖp 2000 - 2010 (ha).
Ph©n vïng kinh tÕ sinh th¸i theo ®¬n vÞ hµnh chÝnh. C¸c lo¹i h×nh sö dông ®Êt chÝnh huyÖn Phï Ninh. HiÖu qu¶ kinh tÕ trªn 1ha mét sè c©y trång chÝnh vïng 1. HiÖu qu¶ kinh tÕ trªn 1ha mét sè c©y trång chÝnh vïng 2.
HiÖu qu¶ kinh tÕ trªn 1ha cña c¸c c«ng thøc lu©n canh vïng 1. HiÖu qu¶ kinh tÕ trªn 1ha cña c«ng thøc lu©n canh vïng 2. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ kinh tÕ cña c¸c lo¹i h×nh sö dông ®Êt. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ x héi cña lo¹i h×nh sö dông ®Êt vïng 1.
§¸nh gi¸ hiÖu qu¶ x héi cña lo¹i h×nh sö dông ®Êt vïng 2. So s¸nh møc ph©n bãn cña n«ng hé víi quy tr×nh kü thuËt. L−îng thuèc BVTV thùc tÕ vµ khuyÕn c¸o trªn c©y trång. §Ò xuÊt c¸c lo¹i h×nh sö dông ®Êt n«ng nghiÖp ®Õn 2020.
§Ò xuÊt c¸c lo¹i h×nh sö dông ®Êt n«ng nghiÖp vïng 2 .83 6 Môc lôc PhÇn 1: Më ®Çu. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi. Môc ®Ých nghiªn cøu. 11 PhÇn 2: Tæng quan tµi liÖu.
VÊn ®Ò sö dông ®Êt n«ng nghiÖp. Tæng quan vÒ quü ®Êt n«ng nghiÖp. Nguyªn t¾c sö dông ®Êt n«ng nghiÖp. Sö dông ®Êt n«ng nghiÖp theo quan ®iÓm ph¸t triÓn bÒn v÷ng.
C¸c yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn hiÖu qu¶ sö dông ®Êt n«ng nghiÖp. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông ®Êt n«ng nghiÖp. Nghiªn cøu hiÖu qu¶ sö dông ®Êt n«ng nghiÖp. Nh÷ng nghiªn cøu trªn ThÕ giíi.
T×nh h×nh nghiªn cøu hiÖu qu¶ sö dông ®Êt ë ViÖt Nam. Nghiªn cøu hiÖu qu¶ sö dông ®Êt huyÖn Phï Ninh. 31 PhÇn 3: Néi dung vµ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu. §èi t−îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu.
§èi t−îng nghiªn cøu. Ph¹m vi nghiªn cøu:. Néi dung nghiªn cøu. §iÒu kiÖn tù nhiªn huyÖn Phï Ninh, tØnh Phó Thä.
§iÒu kiÖn kinh tÕ- x héi huyÖn Phï Ninh, tØnh Phó Thä. T×nh h×nh sö dông ®Êt t¹i huyÖn Phï Ninh, tØnh Phó Thä. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ c¸c lo¹i h×nh sö dông ®Êt n«ng nghiÖp. §Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông ®Êt s¶n xuÊt n«ng nghiÖp.
Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu. Ph−¬ng ph¸p ®iÒu tra, thu thËp tµi liÖu thø cÊp. Ph−¬ng ph¸p ®iÒu tra nhanh n«ng th«n. Ph−¬ng ph¸p thèng kª vµ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶.
C¸c ph−¬ng ph¸p kh¸c. 37 7 PhÇn 4: KÕt qu¶ nghiªn cøu vµ th¶o luËn. §iÒu kiÖn tù nhiªn huyÖn phï ninh, tØnh Phó Thä. §Æc ®iÓm khÝ hËu, thñy v¨n.
C¶nh quan m«i tr−êng. §iÒu kiÖn kinh tÕ – x héi huyÖn Phï Ninh. Thùc tr¹ng ph¸t triÓn kinh tÕ. D©n sè vµ lao ®éng.
Thùc tr¹ng ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng. Thùc tr¹ng sö dông ®Êt cña huyÖn phï ninh. HiÖn tr¹ng sö dông ®Êt ®ai. Thùc tr¹ng sö dông ®Êt n«ng nghiÖp.
Gi¸ trÞ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp cña huyÖn. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông ®Êt n«ng nghiÖp. C¸c lo¹i h×nh sö dông ®Êt n«ng nghiÖp. HiÖu qu¶ kinh tÕ c¸c c©y trång chÝnh trong huyÖn.
HiÖu qu¶ kinh tÕ cña c¸c lo¹i h×nh sö dông ®Êt. HiÖu qu¶ x héi c¸c lo¹i h×nh sö dông ®Êt. HiÖu qu¶ m«i tr−êng c¸c lo¹i h×nh sö dông ®Êt. Quan ®iÓm sö dông ®Êt n«ng nghiÖp ë huyÖn Phï Ninh.
Quan ®iÓm sö dông ®Êt n«ng nghiÖp ë huyÖn Phï Ninh. §Þnh h−íng sö dông ®Êt n«ng nghiÖp tõ 5 – 10 n¨m tíi. C¸c gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông ®Êt n«ng nghiÖp. Gi¶i ph¸p quy ho¹ch sö dông ®Êt.
Gi¶i ph¸p vÒ chÝnh s¸ch vµ vèn. 85 PhÇn 5: KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ. 87 Tµi liÖu tham kh¶o. 88 8 PhÇn 1 Më ®Çu 1.
TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi §Êt ®ai lµ t− liÖu s¶n xuÊt ®Æc biÖt kh«ng thÓ thay thÕ cña s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, lµ ®èi t−îng lao ®éng ®éc ®¸o, ®ång thêi còng lµ m«i tr−êng ho¹t ®éng s¶n xuÊt ë n«ng th«n, mét bé phËn quan träng cña m«i tr−êng sèng. Tuy vËy, ®Êt ®ai lµ mét nguån tµi nguyªn cã giíi h¹n vÒ sè l−îng, cè ®Þnh vÒ vÞ trÝ kh«ng gian, kh«ng thÓ di chuyÓn theo sù s¾p ®Æt chñ quan cña con ng−êi. Do søc Ðp cña sù gia t¨ng d©n sè vµ nhu cÇu khai th¸c, ®Êt n«ng nghiÖp ®ang ®øng tr−íc nguy c¬ suy gi¶m vÒ sè l−îng vµ chÊt l−îng. V× vËy, chiÕn l−îc sö dông ®Êt ®ai hîp lý, ph¸t triÓn n«ng nghiÖp sinh th¸i bÒn v÷ng lµ mét vÊn ®Ò cÊp b¸ch cña tÊt c¶ c¸c n−íc trªn thÕ giíi còng nh− cña n−íc ta hiÖn nay.
N«ng nghiÖp lµ mét ngµnh s¶n xuÊt nh÷ng s¶n phÈm thiÕt yÕu nh− l−¬ng thùc, thùc phÈm, lµ ho¹t ®éng s¶n xuÊt cæ nhÊt vµ c¬ b¶n nhÊt cña loµi ng−êi. HÇu hÕt c¸c n−íc trªn thÕ giíi ®Òu ph¶i x©y dùng nÒn kinh tÕ trªn c¬ së ph¸t triÓn n«ng nghiÖp, khai th¸c tiÒm n¨ng cña ®Êt, lÊy ®ã lµm bµn ®¹p ®Ó ph¸t triÓn c¸c ngµnh kh¸c. Môc ®Ých cña viÖc sö dông ®Êt ®ai lµ lµm thÕ nµo b¾t nguån t− liÖu cã h¹n nµy mang l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ, hiÖu qu¶ x héi vµ m«i tr−êng cao nhÊt, ®¶m b¶o lîi Ých tr−íc m¾t vµ l©u dµi. Theo §µo Ch©u Thu (1998) [33] ph¸t triÓn n«ng nghiÖp bÒn v÷ng ®−îc ®Þnh nghÜa nh− lµ viÖc qu¶n lý c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn, ®Þnh h−íng c¸c thay ®æi vÒ c«ng nghÖ vµ thÓ chÕ nh»m tho¶ m n c¸c nhu cÇu cña con ng−êi cho thÕ hÖ ngµy nay vµ mai sau.
Theo Tæ chøc l−¬ng thùc vµ n«ng nghiÖp cña Liªn hiÖp quèc (FAO), tuy ® ®¹t ®−îc mét sè kÕt qu¶ sö dông ®Êt n«ng nghiÖp, n¨ng suÊt lóa mú ® ®¹t 18 t¹/ha; n¨ng suÊt lóa n−íc b×nh qu©n 27,7 t¹/ha; n¨ng suÊt ng« 30 t¹ /ha. nh−ng hµng n¨m thÕ giíi cßn thiÕu kho¶ng 150-200 triÖu tÊn l−¬ng thùc. 9 Trong khi ®ã, hµng n¨m cã kho¶ng 6-7 triÖu ha ®Êt n«ng nghiÖp bÞ mÊt ®i do t×nh tr¹ng tho¸i ho¸ hoÆc bÞ huû ho¹i v× sö dông kh«ng ®óng møc. Do mçi lo¹i ®Êt cã nh÷ng yÕu tè thuËn lîi vµ h¹n chÕ kh¸c nhau (®Þa h×nh, thµnh phÇn c¬ giíi, hµm l−îng c¸c chÊt dinh d−ìng, chÕ ®é n−íc, ®é chua, ®é mÆn), nªn ph−¬ng thøc sö dông ®Êt còng ph¶i kh¸c nhau ë mçi vïng, mçi khu vùc, mçi ®iÒu kiÖn kinh tÕ x héi cô thÓ.
DiÖn tÝch ®Êt tù nhiªn cña ViÖt Nam lµ 33.159 ha, trong ®ã ®Êt n«ng nghiÖp chØ cã 24.902,4 triÖu ng−êi, b×nh qu©n ®Êt tù nhiªn trªn ®Çu ng−êi lµ 4.093,9 m2 b»ng 1/7 møc b×nh qu©n thÕ giíi, b×nh qu©n diÖn tÝch ®Êt n«ng nghiÖp lµ 3068 m2/ng−êi.