HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐINH THỊ THANH CHI ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ VÀ ĐỀ XUẤT HƯỚNG SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN MƯỜNG ẢNG - TỈNH ĐIỆN BIÊN Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Phạm Ngọc Thụy NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Đinh Thị Thanh Chi i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của nhiều đơn vị và cá nhân.
Tôi xin ghi nhận và bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới những tập thể, cá nhân đã dành cho tôi sự giúp đỡ quý báu đó. Xuất phát từ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Phạm Ngọc Thụy, người đã hướng dẫn, chỉ bảo tận tình và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn chỉnh luận văn của mình. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ, đóng góp quý báu của các thầy cô giáo trong bộ môn quản lý đất đai, các thầy cô giáo trong khoa Quản lý đất đai, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, các tập thể và cá nhân đã tạo điều kiện để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này. Tôi xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo UBND huyện Mường Ảng và tập thể phòng Tài nguyên và Môi trường, phòng Thống kê, phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn, phòng Tài chính – kế hoạch huyện Mường Ảng đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi nghiên cứu đề tài trên địa bàn.
Tôi xin cảm ơn đến gia đình, người thân, các đồng nghiệp, bạn bè, bà con nông dân và các doanh nghiệp đóng trên địa bàn huyện Mường Ảng đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn tất cả sự giúp đỡ quý báu đó. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Đinh Thị Thanh Chi ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục .iii Danh mục chữ viết tắt.
v Danh mục bảng. vi Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Tổng quan tài liệu.
Một số vấn đề về đất sản xuất nông nghiệp và sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Khái niệm về đất và đất sản xuất nông nghiệp. Vai trò và ý nghĩa của đất đai trong sản xuất nông nghiệp. Những yếu tố liên quan đến sử dụng đất sản xuất nông nghiệp.
Sử dụng đất sản xuất nông nghiệp bền vững. Hiệu quả sử dụng đất. Khái quát về hiệu quả. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.
Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Sự cần thiết phải đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên Thế Giới.
Tình hình và xu hướng sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Mường Ảng. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Mường Ảng.
Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Mường Ảng. Định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Mường Ảng. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.
Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp tổng hợp, xử lý số liệu, tài liệu. Phương pháp tính hiệu quả sử dụng đất. Kết quả và thảo luận.
Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Mường Áng. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Thực trạng môi trường.
Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và môi trường. Đánh giá hiện trạng sử dụng đất của huyện Mường Áng. Hiện trạng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Tình hình biến động các loại đất giai đoạn 2013 – 2015.
Hiện trạng các loại hình và kiểu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện. Định hướng phát triển sản xuất nông nghiệp huyện Mường Ảng. Đề xuất các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp có hiệu quả.
Đề xuất các giải pháp thực hiện. Kết luận và kiến nghị. 78 Tài liệu tham khảo. 82 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BTNMT Bộ Tài nguyên Môi trường BVTV Bảo vệ thực vật CLD Công lao động CNLN Công nghiệp lâu năm CNNN Công nghiệp ngắn ngày CPTG Chi phí trung gian ĐVT Đơn vị tính FAO Tổ chức lương thực và nông nghiệp thế giới GD - ĐT Giáo dục – đào tạo GTGT Giá trị gia tăng GTNC Giá trị ngày công GTSX Giá trị sản xuất HĐND Hội đồng nhân dân HQĐV Hiệu quả đồng vốn HQSDĐ Hiệu quả sử dụng đất LUT Loại hình sử dụng đất NTTS Nuôi trồng thủy sản THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông UBND Ủy ban nhân dân v DANH MỤC BẢNG Bảng 3.
Phân cấp các chỉ tiêu về kinh tế. Phân cấp đánh giá mức độ hiệu quả xã hội các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Mường Ảng. Phân cấp đánh giá mức độ hiệu quả môi trường của các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Mường Ảng. Giá trị SX của huyện giai đoạn 2013-2015.
Kết quả ngành chăn nuôi năm 2015 huyện Mường Ảng. Chất lượng ngành giáo dục. Tình hình biến động sử dụng đất đai từ năm 2013 – 2015. Các loại hình và kiểu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp chính năm 2015 trên địa bàn huyện Mường Ảng.
Hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1. Hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại tiểu vùng 2. Mức thu hút lao động, giá trị ngày công và hiệu quả đồng vốn của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 1. Mức thu hút lao động, giá trị ngày công và hiệu quả đồng vốn của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 2.
Độ che phủ của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1. Độ che phủ của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2. Mức sử dụng phân bón của một số cây trồng ở tiểu vùng 1. Mức sử dụng phân bón của một số cây trồng ở tiểu vùng 2.
Mức độ sử dụng phân bón của các loại hình sử dụng đất huyện Mường Ảng. Tình hình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một số cây trồng tại huyện Mường Ảng. Mức độ sử dụng thuốc BVTV của các loại hình sử dụng đất huyện Mường Ảng. Hiệu quả môi trường theo: độ che phủ, mức độ sử dụng phân bón và thuốc BVTV của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1.
Hiệu quả môi trường theo: độ che phủ, mức độ sử dụng phân bón và thuốc BVTV của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2. Đánh giá tổng hợp hiệu quả của các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tiểu vùng 1. Đánh giá tổng hợp hiệu quả của các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tiểu vùng 2. Định hướng các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Mường Ảng đến năm 2020.
74 vii DANH MỤC HÌNH Hình 4. Sơ đồ vị trí địa lý huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên. Giá trị sản xuất của huyện Mường Ảng giai đoạn 2013 - 2015. Cơ cấu sử dụng đất của huyện Mường Ảng năm 2015.
Cơ cấu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Mường Ảng năm 2015. Kiểu sử dụng đất trồng lúa. Kiểu sử dụng đất trồng sắn. Kiểu sử dụng đất cà phê.
51 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đinh Thị Thanh Chi Tên Luận văn: “Đánh giá hiệu quả và đề xuất hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mường Ảng - tỉnh Điện Biên”. Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá hiện trạng và hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Mường Ảng nhằm lựa chọn các loại hình sử dụng đất phù hợp. - Định hướng và đề xuất các giải pháp sử dụng đất sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững nhằm sử dụng đất hợp lý, phát huy những tiềm năng và nâng câo hiệuq ảu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu thứ cấp: Thu thập số liệu, tài liệu có sẵn từ các cơ quan Nhà nước như: phòng Tài nguyên và Môi trường, phòng nông nghiệp và phát triển nông thôn, phòng Thống kê.
- Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp: điều tra, thu thập các số liệu từ các hộ gia đình. - Phương pháp tổng hợp, xử lý số liệu, tài liệu: sử dụng phần mềm Excel để tính toán số liệu đã thu thập được. - Phương pháp tính hiệu quả sử dụng đất: sử dụng các số liệu đã thu thập và xử lý để tính và đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Kết quả chính và kết luận: - Kết quả chính: + Mường Ảng có 7 loại hình sử dụng đất chủ yếu là: LUT chuyên lúa, LUT 1 vụ lúa – màu, LUT chuyên màu, LUT nương rẫy, LUT cây ăn quả, LUT cây công nghiệp hàng năm và LUT cây công nghiệp lâu năm với 14 kiểu sử dụng đất phổ biến.