Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Huyện Diễn Châu, Tỉnh Nghệ An

Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, cung cấp thông tin hữu ích cho nghiên cứu.

• Tác giả: Ngô Thị Mai Trang
• Người hướng dẫn: Pgs. Nguyễn Văn Dung
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản Lý Đất Đai
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Sản Xuất Nông Nghiệp Trên Địa Bàn Huyện Diễn Châu – Tỉnh Nghệ An
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục chữ viết tắt
• 1.2. Danh mục bảng
• 1.3. Danh mục hình
• 1.4. Trích yếu luận văn
• 1.5. Thesis abstract
• 1.6. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.7. Mục đích nghiên cứu
• 1.8. Yêu cầu của đề tài
• 1.9. Tổng quan tài liệu
• 1.10. Khái niệm về đất và đất sản xuất nông nghiệp
• 1.10.1. Khái niệm về đất
• 1.10.2. Khái niệm về đất sản xuất nông nghiệp
• 1.11. Đặc điểm và phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 1.11.1. Khái quát về đất nông nghiệp
• 1.11.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.11.3. Đặc điểm, phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 1.12. Tình hình nghiên cứu vấn đề nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên Thế giới và Việt Nam
• 1.12.1. Những nghiên cứu trên Thế giới
• 1.12.2. Tình hình nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất trong nước
• 1.12.3. Những quan điểm sử dụng đất hiệu quả
• 1.12.4. Xu hướng phát triển nông nghiệp
• 1.12.4.1. Trên Thế giới
• 1.13. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.13.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.13.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.13.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.13.4. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội có liên quan đến sử dụng đất đai
• 1.14. Hiện trạng sử dụng đất
• 1.15. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 1.16. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Diễn Châu
• 1.17. Phương pháp nghiên cứu
• 1.17.1. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp
• 1.17.2. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu sơ cấp
• 1.17.3. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Diễn Châu
• 1.17.4. Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu, tài liệu
• 1.17.5. Phương pháp phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả
• 1.17.6. Phương pháp so sánh
• 1.18. Kết quả nghiên cứu
• 1.18.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An
• 1.18.2. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
• 1.18.3. Thực trạng phát triển kinh tế- xã hội huyện Diễn Châu- tỉnh Nghệ An
• 1.18.4. Hiện trạng sử dụng đất đai của huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An
• 1.18.5. Hiện trạng đất đai đến ngày 31/12/2015
• 1.18.6. Tình hình biến động đất sản xuất nông nghiệp của huyện giai đoạn 2010 – 2015
• 1.19. Đánh giá hiệu quả loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An
• 1.19.1. Thực trạng sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Diễn Châu
• 1.19.2. Hiệu quả kinh tế sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 1.19.3. Hiệu quả xã hội
• 1.19.4. Hiệu quả về môi trường
• 1.19.5. Đánh giá chung hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Diễn Châu
• 1.20. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 1.20.1. Lựa chọn các loại hình sử dụng đất có hiệu quả
• 1.20.2. Đề xuất sử dụng đất nông nghiệp cho huyện Diễn Châu
• 1.20.3. Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.21. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Huyện Diễn Châu

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Diễn Châu, Nghệ An là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển nông nghiệp bền vững. Huyện Diễn Châu có diện tích đất nông nghiệp lớn, nhưng việc sử dụng đất hiệu quả vẫn còn nhiều thách thức. Việc đánh giá này không chỉ giúp xác định tình hình hiện tại mà còn đưa ra các giải pháp cải thiện trong tương lai.

1.1. Khái Niệm Về Đất Nông Nghiệp Tại Diễn Châu

Đất nông nghiệp tại huyện Diễn Châu được hiểu là diện tích đất được sử dụng cho sản xuất nông nghiệp, bao gồm trồng trọt và chăn nuôi. Việc phân loại và đánh giá đất nông nghiệp là cần thiết để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng.

1.2. Tình Hình Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Hiện Nay

Hiện nay, huyện Diễn Châu có khoảng 15.995,71 ha đất sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, tình trạng sử dụng đất chưa đạt hiệu quả cao do nhiều yếu tố như kỹ thuật canh tác, biến đổi khí hậu và chính sách quản lý đất đai.

II. Những Thách Thức Trong Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Diễn Châu gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ yếu tố tự nhiên mà còn từ chính sách và quản lý đất đai.

2.1. Biến Động Khí Hậu Ảnh Hưởng Đến Sử Dụng Đất

Biến đổi khí hậu đã gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp, làm giảm năng suất cây trồng và ảnh hưởng đến chất lượng đất. Điều này đòi hỏi các giải pháp thích ứng kịp thời.

2.2. Chính Sách Quản Lý Đất Còn Hạn Chế

Chính sách quản lý đất đai tại huyện Diễn Châu còn nhiều bất cập, dẫn đến việc sử dụng đất không hiệu quả. Cần có những cải cách trong quản lý để nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Các phương pháp này giúp xác định rõ ràng các chỉ tiêu đánh giá.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu được thu thập từ các cơ quan nhà nước, các phòng ban liên quan và thông qua khảo sát trực tiếp với nông dân. Việc này giúp có cái nhìn tổng quan về tình hình sử dụng đất.

3.2. Phương Pháp Phân Tích Hiệu Quả Kinh Tế

Phân tích hiệu quả kinh tế dựa trên các chỉ tiêu như giá trị sản xuất, giá trị gia tăng và hiệu quả đầu tư. Điều này giúp đánh giá chính xác hơn về hiệu quả sử dụng đất.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Sử Dụng Đất Tại Diễn Châu

Kết quả nghiên cứu cho thấy hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Diễn Châu còn nhiều hạn chế. Tuy nhiên, một số loại hình sử dụng đất đã cho thấy hiệu quả cao.

4.1. Hiệu Quả Kinh Tế Của Các Loại Hình Sử Dụng Đất

Các loại hình sử dụng đất như cây ăn quả và cây màu cho thấy hiệu quả kinh tế cao hơn so với các loại hình khác. Điều này cần được khuyến khích và phát triển.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Môi Trường

Hiệu quả môi trường của các loại hình sử dụng đất hiện tại chưa đạt yêu cầu. Việc sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật cần được điều chỉnh để bảo vệ môi trường.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Diễn Châu, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp tăng năng suất mà còn bảo vệ môi trường.

5.1. Cải Thiện Kỹ Thuật Canh Tác

Áp dụng các kỹ thuật canh tác hiện đại và bền vững sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng.

5.2. Đầu Tư Vào Cơ Sở Hạ Tầng Nông Nghiệp

Đầu tư vào cơ sở hạ tầng như hệ thống tưới tiêu, kho bãi và giao thông sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Diễn Châu là một nhiệm vụ quan trọng. Tương lai của nông nghiệp bền vững phụ thuộc vào việc cải thiện hiệu quả sử dụng đất.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Hiệu Quả

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất giúp xác định các vấn đề và thách thức trong sản xuất nông nghiệp, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp.

6.2. Định Hướng Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững

Hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững, cần có sự phối hợp giữa các cấp chính quyền và người dân trong việc quản lý và sử dụng đất hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Diễn Châu nằm ở phía Đông Bắc tỉnh Nghệ An với tổng diện tích tự nhiên đạt 30.690,87 ha, trong đó quỹ đất sản xuất nông nghiệp chiếm 15.995,71 ha (tương đương trên 52% diện tích toàn huyện). Trong giai đoạn 2010 - 2015, quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ đã tạo áp lực chuyển đổi mục đích sử dụng đất rất lớn, khiến diện tích đất canh tác nông nghiệp màu mỡ bị thu hẹp đáng kể. Bên cạnh đó, tình trạng biến đổi khí hậu, hạn hán kéo dài và nguy cơ xâm nhập mặn tại dải ven biển đang đe dọa trực tiếp đến tính bền vững của nền nông nghiệp địa phương.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là làm rõ thực trạng phân bổ, khai thác quỹ đất nông nghiệp và giải quyết mâu thuẫn giữa việc tối đa hóa lợi nhuận kinh tế với yêu cầu bảo vệ môi trường đất. Mục tiêu cụ thể của luận văn là đánh giá toàn diện hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên cả ba phương diện kinh tế, xã hội và môi trường; phân hạng và tuyển chọn các loại hình sử dụng đất (LUT) tối ưu; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Diễn Châu định hướng đến năm 2020.

Nghiên cứu được triển khai trên phạm vi toàn bộ 38 xã và 1 thị trấn của huyện Diễn Châu, tập trung vào 2 tiểu vùng sinh thái đặc trưng là vùng đồng bằng và vùng cát ven biển trong giai đoạn 2010 - 2015. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở khoa học định lượng giúp các nhà quản lý nâng cao hiệu quả đồng vốn từ 1,16 lần lên trên 2,1 lần, nâng cao giá trị ngày công lao động từ 95,11 nghìn đồng lên trên 239,39 nghìn đồng/công, đồng thời thiết lập định hướng chuyển đổi tối thiểu 500 ha đất lúa kém hiệu quả sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng khung đánh giá đất đai tiêu chuẩn của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), kết hợp lý thuyết phát triển nông nghiệp bền vững dựa trên sự cân bằng của ba trụ cột: Hiệu quả kinh tế, Công bằng xã hội và Bền vững môi trường sinh thái. Bên cạnh đó, luận văn áp dụng học thuyết giá trị thặng dư và lý luận địa tô trong kinh tế chính trị học để phân tích quy luật khai thác tư liệu sản xuất đất đai theo chiều sâu.

Hệ thống khái niệm nòng cốt trong nghiên cứu bao gồm:

• Đất sản xuất nông nghiệp: Xác định theo quy định tại Thông tư số 28/2014/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường, bao gồm đất trồng cây hàng năm và đất trồng cây lâu năm.
• Loại hình sử dụng đất (LUT - Land Use Type): Mô tả thực trạng sử dụng đất với những đặc điểm công nghệ canh tác, quản lý kỹ thuật và điều kiện kinh tế xã hội xác định.
• Kiểu sử dụng đất (LUP - Land Use Pattern): Cơ cấu cây trồng và vòng quay mùa vụ cụ thể trên một diện tích đất canh tác nhất định trong năm.
• Hệ thống chỉ tiêu hiệu quả tổng hợp: Bao gồm Giá trị sản xuất (GO), Chi phí trung gian (IC), Giá trị gia tăng (GTGT = GO - IC), Thu nhập hỗn hợp (MI), Hiệu quả đồng vốn (HQĐV = MI/IE), Mức thu hút lao động và Giá trị ngày công (HLMI).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ Niên giám thống kê huyện Diễn Châu giai đoạn 2010 - 2015, Báo cáo quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 của Ủy ban nhân dân huyện, cùng các tài liệu kỹ thuật từ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Trạm Khuyến nông huyện.

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập qua phương pháp điều tra phỏng vấn trực tiếp nông hộ bằng bảng hỏi in sẵn. Nghiên cứu thực hiện chọn mẫu phân tầng kết hợp bốc thăm ngẫu nhiên với tổng quy mô 100 hộ nông dân tại 4 xã đại diện cho 2 tiểu vùng sinh thái nông nghiệp của huyện:

• Tiểu vùng 1 (Đồng bằng trũng): Xã Diễn Hoa (diện tích nông nghiệp 300,05 ha) và xã Diễn Cát (diện tích nông nghiệp 507,08 ha), mỗi xã điều tra 25 hộ.
• Tiểu vùng 2 (Cát ven biển): Xã Diễn Thành (diện tích nông nghiệp 434,59 ha) và xã Diễn Trung (diện tích nông nghiệp 1.050,42 ha), mỗi xã điều tra 25 hộ.

Lý do lựa chọn phương pháp chọn mẫu phân tầng và phân tích thống kê kinh tế là nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho các dạng địa hình, phản ánh chính xác chi phí đầu vào, doanh thu thực tế và thói quen sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật của từng nhóm hộ. Dữ liệu sau khi thu thập được xử lý và phân cấp chỉ tiêu hiệu quả (Cao, Trung bình, Thấp) thông qua phần mềm chuyên dụng, phục vụ việc so sánh đối chiếu với định mức kỹ thuật nông nghiệp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về cơ cấu loại hình sử dụng đất, trên quy mô 15.995,71 ha đất nông nghiệp toàn huyện đã định hình được 4 loại hình sử dụng đất (LUT) chính: Chuyên lúa, Lúa - màu, Chuyên màu và Cây ăn quả, được cụ thể hóa thành 12 kiểu canh tác ở Tiểu vùng 1 và 11 kiểu canh tác ở Tiểu vùng 2.

Thứ hai, về hiệu quả kinh tế, loại hình Cây ăn quả đạt hiệu quả đồng vốn (HQĐV) cao nhất với mức 1,18 lần ở Tiểu vùng 1 và tăng vọt lên 2,1 lần ở Tiểu vùng 2. Loại hình Chuyên màu đạt HQĐV 1,59 lần (Tiểu vùng 1) và 1,47 lần (Tiểu vùng 2). Loại hình Lúa - màu đạt 1,59 lần (Tiểu vùng 1) và 1,35 lần (Tiểu vùng 2). Trong khi đó, loại hình Chuyên lúa đạt hiệu quả kinh tế thấp nhất với HQĐV chỉ đạt 1,40 lần ở Tiểu vùng 1 và 1,16 lần ở Tiểu vùng 2, thấp hơn nhóm Cây ăn quả tại Tiểu vùng 2 tới 44,7%.

Thứ ba, về hiệu quả xã hội, loại hình Cây ăn quả mang lại giá trị ngày công lao động cao vượt trội với 230,86 nghìn đồng/công tại Tiểu vùng 1 và 239,39 nghìn đồng/công tại Tiểu vùng 2. Loại hình Chuyên màu đạt 123,29 nghìn đồng/công (Tiểu vùng 1) và 109,74 nghìn đồng/công (Tiểu vùng 2). Loại hình Lúa - màu đạt 115,21 và 104,34 nghìn đồng/công. Loại hình Chuyên lúa tạo ra giá trị ngày công thấp nhất, đạt 104,06 nghìn đồng/công (Tiểu vùng 1) và 95,11 nghìn đồng/công (Tiểu vùng 2), chỉ bằng khoảng 40% so với hiệu quả ngày công của cây ăn quả.

Thứ tư, về hiệu quả môi trường, kết quả đánh giá tại cả 2 tiểu vùng đều chỉ đạt mức trung bình và thấp, hoàn toàn không có kiểu sử dụng đất nào đạt mức cao. Tình trạng mất cân đối phân bón N:P:K diễn ra phổ biến khi người dân bón thừa lượng đạm vô cơ nhưng lại thiếu hụt phân chuồng hữu cơ. Lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng thực tế cao hơn khuyến cáo chuyên môn từ 15% đến 30%, gây nguy cơ tồn dư hóa chất trong đất và nguồn nước ngầm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn đến sự phân hóa rõ nét về hiệu quả kinh tế và xã hội giữa các tiểu vùng bắt nguồn từ đặc tính tự nhiên của đất đai và mức độ đầu tư thâm canh. Tại dải cát ven biển thuộc Tiểu vùng 2, việc chuyển đổi đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả và các giống hoa màu có phủ bạt nilon đã tận dụng tối đa nhiệt tích lũy và khả năng thoát nước, tạo ra giá trị hàng hóa lớn. Ngược lại, loại hình Chuyên lúa chịu gánh nặng chi phí trung gian cao cho khâu làm đất, thủy lợi và phòng trừ sâu bệnh nhưng giá bán lúa thương phẩm lại biến động thấp, dẫn đến tỷ suất sinh lời trên đồng vốn không cao.

Khi đối chiếu với các nghiên cứu thực nghiệm trên địa bàn tỉnh Nghệ An, kết quả luận văn hoàn toàn tương thích với các mô hình thử nghiệm giống lúa thuần mới như giống M1-NĐ (cho năng suất 73,5 tạ/ha) và giống ADI 30 (đạt 66,4 tạ/ha). Đồng thời, dữ liệu này củng cố tính ưu việt của phương pháp thâm canh cải tiến SRI tại xã Diễn Tân, nơi đã chứng minh khả năng giảm 50% giống, 30% phân bón và 70% thuốc bảo vệ thực vật nhưng vẫn tăng 10% đến 15% năng suất thu hoạch.

Dữ liệu đánh giá hiệu quả sử dụng đất trong nghiên cứu có thể được trực quan hóa rất hiệu quả thông qua biểu đồ cột so sánh tương quan giữa chỉ tiêu hiệu quả đồng vốn (HQĐV) và giá trị ngày công (GTNC) giữa hai tiểu vùng, kết hợp bảng ma trận phân hạng đa tiêu chí (Kinh tế - Xã hội - Môi trường). Cách thức trình bày này giúp nhận diện rõ ràng các điểm nghẽn sinh thái và các mô hình cây trồng mũi nhọn cần ưu tiên phân bổ ngân sách khuyến nông.

Đề xuất và khuyến nghị

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng và nâng cao hiệu quả đồng vốn: Ủy ban nhân dân huyện Diễn Châu chỉ đạo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp cùng Ủy ban nhân dân các xã rà soát, chuyển đổi linh hoạt tối thiểu 500 ha đất trồng lúa cao cưỡng, thường xuyên thiếu nước sang mô hình Chuyên màu thâm canh cao (hành tăm, dưa hấu, rau VietGAP) và Cây ăn quả đặc sản. Mục tiêu đặt ra là nâng giá trị sản xuất bình quân trên 1 ha canh tác từ 100 triệu đồng lên mức 150 - 200 triệu đồng/ha/năm trong giai đoạn 2016 - 2020.

Cải tạo độ phì nhiêu của đất và kiểm soát an toàn sinh thái: Trạm Khuyến nông huyện chủ trì hướng dẫn nông dân tăng tỷ lệ bón phân hữu cơ sinh học lên 40% tổng lượng phân bón, giảm 20% lượng phân đạm hóa học nhằm chống suy thoái đất cát và đất phù sa ngập úng. Mở rộng quy mô canh tác lúa theo phương pháp SRI lên mức 3.000 ha trên toàn huyện trước năm 2020, kiểm soát chặt chẽ danh mục và liều lượng thuốc bảo vệ thực vật để giảm tối thiểu 30% dư lượng hóa chất độc hại ra môi trường.

Đầu tư hoàn thiện kết cấu hạ tầng kỹ thuật nông nghiệp: Ủy ban nhân dân huyện Diễn Châu cân đối nguồn vốn ngân sách và huy động xã hội hóa để nâng cấp, kiên cố hóa thêm 50 km kênh mương nội đồng, duy tu củng cố 11 hồ đập lớn nhỏ trên địa bàn. Hoàn thành hệ thống tiêu úng vùng trũng đồng bằng và ngăn mặn dải ven biển trong giai đoạn 2016 - 2018, bảo đảm tưới tiêu chủ động cho 100% diện tích đất sản xuất nông nghiệp tập trung.

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển chuỗi liên kết giá trị: Hội Nông dân và Trung tâm Dạy nghề huyện tổ chức định kỳ 30 lớp tập huấn chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật mỗi năm cho hơn 1.500 lượt hộ sản xuất. Xây dựng và nhân rộng 5 mô hình hợp tác xã kiểu mới liên kết trực tiếp với các doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm nông sản sạch, loại bỏ hoàn toàn các khâu trung gian để gia tăng lợi nhuận cho người nông dân.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Cán bộ quản lý nhà nước tại Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Nghệ An cùng các phòng ban chuyên môn cấp huyện: Luận văn cung cấp luận cứ khoa học thực chứng để xây dựng quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016 - 2020, lập kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng thích ứng với biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn.

Học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên chuyên ngành Quản lý đất đai, Nông nghiệp, Khoa học môi trường: Tài liệu này là nguồn tham khảo phương pháp luận chuẩn xác về đánh giá đất đai theo tiêu chuẩn FAO, cung cấp hệ thống chỉ tiêu lượng hóa chi tiết cho các đề tài nghiên cứu cấp cơ sở và chuyên đề học thuật.

Ban lãnh đạo các Hợp tác xã nông nghiệp và Doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực trồng trọt: Khai thác bộ số liệu về chi phí sản xuất, doanh thu và tỷ suất lợi nhuận của 4 loại hình sử dụng đất để xây dựng phương án kinh doanh, lựa chọn mô hình cây trồng có hiệu quả đồng vốn cao từ 1,59 đến 2,1 lần.

Cán bộ khuyến nông cơ sở và các chủ trang trại, nông hộ sản xuất quy mô lớn: Ứng dụng trực tiếp các giải pháp kỹ thuật canh tác SRI, phương pháp luân canh lúa màu và kỹ thuật bón phân cân đối nhằm cắt giảm 30% chi phí trung gian và gia tăng giá trị ngày công lao động tại nông hộ.

Câu hỏi thường gặp

Huyện Diễn Châu có những đặc điểm tự nhiên nổi bật nào tác động trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp? Diễn Châu sở hữu 30.690,87 ha đất tự nhiên chia thành 2 tiểu vùng rõ rệt: Vùng đồng bằng trũng có địa hình 0,5 - 1,7 m thường xuyên ngập úng vào mùa mưa lũ, và Vùng cát ven biển có cao độ 1,8 - 3 m dễ chịu ảnh hưởng của triều cường và hạn hán, đòi hỏi phải bố trí cơ cấu cây trồng linh hoạt theo từng tiểu vùng sinh thái.

Vì sao loại hình sử dụng đất Cây ăn quả lại đạt hiệu quả kinh tế cao nhất tại huyện Diễn Châu? Loại hình Cây ăn quả tận dụng tối đa điều kiện thổ nhưỡng dải ven biển, tạo ra giá trị sản xuất lớn với hiệu quả đồng vốn đạt tới 2,1 lần và giá trị ngày công đạt 239,39 nghìn đồng/công ở Tiểu vùng 2, vượt trội hoàn toàn so với mô hình Chuyên lúa chỉ đạt 1,16 lần do chi phí vật tư trung gian quá cao.

Thực trạng sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật tại địa phương đang gây ra những nguy cơ môi trường gì? Tại cả hai tiểu vùng, người dân bón thừa đạm vô cơ nhưng lại thiếu hụt phân chuồng hữu cơ, kết hợp lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng cao hơn mức khuyến cáo từ 15% đến 30%. Tình trạng này làm suy kiệt độ phì nhiêu tự nhiên của đất và gia tăng nguy cơ tồn dư hóa chất trong mạch nước ngầm.

Phương pháp thâm canh lúa cải tiến SRI mang lại những lợi ích thực tế nào cho huyện Diễn Châu? Mô hình canh tác SRI áp dụng tại xã Diễn Tân trên 265 ha lúa đã giúp giảm 50% lượng lúa giống, tiết kiệm 30% lượng phân bón, giảm 70% thuốc bảo vệ thực vật và tiết kiệm đáng kể nước tưới thông qua quy trình nông - lộ - phơi, đồng thời tăng năng suất từ 10% đến 15%.

Địa phương cần ưu tiên định hướng chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang những loại cây trồng nào? Huyện cần chuyển đổi tối thiểu 500 ha đất lúa bấp bênh nguồn nước sang mô hình Chuyên màu có giá trị cao như hành tăm (Diễn Minh), rau VietGAP (Diễn Thành) và các loại bầu bí (Diễn Lộc, Diễn Xuân), giúp mang lại mức thu nhập thực tế từ 200 đến 800 triệu đồng/ha/năm.

Kết luận

• Đánh giá toàn diện hiện trạng khai thác 15.995,71 ha đất sản xuất nông nghiệp trên 2 tiểu vùng sinh thái đặc thù của huyện Diễn Châu.
• Xác lập cơ cấu 4 nhóm loại hình sử dụng đất chính, chỉ ra tính ưu việt vượt trội của nhóm Cây ăn quả và Chuyên màu với hiệu quả đồng vốn đạt 2,1 lần và giá trị ngày công đạt 239,39 nghìn đồng/công.
• Nhận diện các điểm nghẽn sinh thái môi trường do việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật và bón phân mất cân đối tại các vùng chuyên canh.
• Xây dựng 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao về chuyển đổi cây trồng, cải tạo độ phì của đất, đầu tư 50 km kênh mương và liên kết chuỗi giá trị.
• Cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc phục vụ công tác điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất huyện Diễn Châu giai đoạn 2016 - 2020.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã lượng hóa chi tiết hiệu quả của từng kiểu canh tác trên cả ba khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường ở cấp độ nông hộ, tạo tiền đề cho việc xây dựng nền nông nghiệp hàng hóa bền vững. Kế hoạch triển khai các giải pháp cần được thực hiện ngay trong giai đoạn 2016 - 2020 với sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, các hợp tác xã và doanh nghiệp. Hãy liên hệ và áp dụng ngay các kết quả nghiên cứu này vào công tác quản lý đất đai và sản xuất nông nghiệp thực tế tại địa phương để tối ưu hóa hiệu quả tài nguyên đất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGÔ THỊ MAI TRANG ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN DIỄN CHÂU – TỈNH NGHỆ AN Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Văn Dung NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Ngô Thị Mai Trang i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc sự giúp đỡ nhiệt tình của Thầy giáo - PGS. Nguyễn Văn Dung đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức của Uỷ ban nhân dân huyện Diễn Châu, phòng Tài nguyên & Môi trường, phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, phòng Thống kê huyện Diễn Châu, Trạm Khuyến nông huyện Diễn Châu và Uỷ ban nhân dân các xã đã tạo điều kiện về thời gian và cung cấp số liệu cho đề tài này.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Ngô Thị Mai Trang ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

v Danh mục bảng. vi Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục đích nghiên cứu. Yêu cầu của đề tài. Tổng quan tài liệu. Khái niệm về đất và đất sản xuất nông ng hiệp.

Khái niệm về đất. Khái niệm về đất sản xuất nông nghiệp. Đặc điểm và phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Khái quát về đất nông nghiệp.

Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Đặc điểm, phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Tình hình nghiên cứu vấn đề nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên Thế giới và Việt Nam. Những nghiên cứu trên Thế giới.

Tình hình nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất trong nước. Những quan điểm sử dụng đất hiệu quả. Xu hướng phát triển nông nghiệp. Trên Thế giới.

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội có liên quan đến sử dụng đất đai. 30 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hiện trạng sử dụng đất. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp.

Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Diễn Châu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu sơ cấp.

Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Diễn Châu. Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu, tài liệu. Phương pháp phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả. Phương pháp so sánh.

Kết quả nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên. Thực trạng phát triển kinh tế- xã hội huyện Diễn Châu- tỉnh Nghệ An.

Hiện trạng sử dụng đất đai của huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Hiện trạng đất đai đến ngày 31/12/2015. Tình hình biến động đất sản xuất nông nghiệp của huyện giai đoạn 2010 – 2015 48 4. Đánh giá hiệu quả loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.

Thực trạng sản xuất nông nghiệp trện địa bàn huyện Diễn Châu. Hiệu quả kinh tế sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Hiệu quả xã hội. Hiệu quả về môi trường.

Đánh giá chung hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Diễn Châu. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Lựa chọn các loại hình sử dụng đất có hiệu quả. Đề xuất sử dụng đất nông nghiệp cho huyện Diễn Châu.

Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Kết luận và kiến nghị. 91 Tài liệu tham khảo. 95 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt AFTA Khu vực mậu dịch tự do ASEAN APEC Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á-Thái Bình Dương ASEAN Hiệp hội các nước Đông Nam Á BVTV Bảo vệ thực vật CNH-HĐH Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá CPTG Chi phí trung gian ĐVT Đơn vị tính GNP Tổng sản phẩm quốc dân GTGT Giá trị gia tăng GTSX Giá trị sản xuất LĐ Lao động LUT Loại hình sử dụng đất NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn P/C Phân chuồng SDĐ Sử dụng đất SLLT Sản lượng lương thực UBND Uỷ ban nhân dân UNDP Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc USD Đơn vị tiền tệ của Mỹ WTO Tổ chức thương mại thế giới v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3.

Phân cấp hiệu quả kinh tế sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Phân cấp hiệu quả xã hội sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Một số chỉ tiêu nhiệt độ trong năm của huyện Diễn Châu. Diện tích, cơ cấu các loại đất huyện Diễn Châu.

Một số chỉ tiêu kinh tế - xã hội giai đoạn 2010 – 2015. Giá trị sản xuất khu vực kinh tế công nghiệp huyện Diễn Châu giai đoạn 2010 – 2015. Giá trị sản xuất khu vực kinh tế dịch vụ huyện Diễn Châu giai đọan 2010 - 2015. Hiện trạng sử dụng đất năm 2015 huyện Diễn Châu.

Biến động đất sản xuất nông nghiệp các năm huyện Diễn Châu. Diện tích các cây trồng chính phân theo vùng năm 2015. Hiện trạng các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1. Hiện trạng các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2.

Hiệu quả kinh tế các cây trồng chính tiểu vùng 1. Hiệu quả kinh tế các cây trồng chính tiểu vùng 2. Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 1. Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 2.

Hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất huyện Diễn Châu. Hiệu quả xã hội của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 1. Hiệu quả xã hội của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 2. Tổng hợp mức đầu tư phân bón của các cây trồng tiểu vùng 1.

Tổng hợp mức đầu tư phân bón của các cây trồng tiểu vùng 2. Mức sử dụng phân bón cho từng loại loại hình sử dụng đất ở tiểu vùng 1. Mức sử dụng phân bón cho từng loại loại hình sử dụng đất ở tiểu vùng 2. Tình hình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một số cây trồng tiểu vùng 1.

Mức sử dụng thuốc BVTV cho từng loại loại hình sử dụng đất ở tiểu vùng 1. 74 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bảng tổng hợp hiệu quả môi trường qua lượng phân bón và thuốc BVTV tiểu vùng 1. Tình hình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật một số cây trồng tiểu tiểu vùng 2.

Mức sử dụng thuốc BVTV cho từng loại loại hình sử dụng đất ở tiểu vùng 2. Bảng tổng hợp hiệu quả môi trường qua lượng phân bón và thuốc BVTV tiểu vùng 2. Bảng tổng hợp đánh giá các hiệu quả của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1. Bảng tổng hợp đánh giá các hiệu quả của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2.

81 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2. Xu hướng biến động đất nông nghiệp giai đoạn 2005 - 2014 của Việt Nam. Sơ đồ hành chính huyện Diễn Châu – tỉnh Nghệ An. Cảnh quan đồng lúa ở xã Diễn Hoa.

Cảnh quan trồng lạc ở xã Diễn Trung. Cảnh quan trồng rau bắp cải ở xã Diễn Thành. Cảnh quan trồng cam ở xã Diễn Vạn. Cảnh quan thu hoạch dưa hấu ở xã Diễn Thành.

Cảnh quan tưới rau ở xã Diễn Thành. Cảnh quan thu hoạch vừng ở xã Diễn Thịnh. Cảnh quan thu hoạch lúa ở xã Diễn Hoa. Cảnh quan bón phân cho lúa ở xã Diễn Cát.

Cảnh quan thu hoạch lúa ở xã Diễn Cát. 79 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Ngô Thị Mai Trang Tên Luận văn: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam 1. Mục đích nghiên cứu: - Đánh giá hiệu quả sử dụng các loại đất sản xuất nông nghiệp.

- Lựa chọn được những loại hình sử dụng đất có hiệu quả cao. - Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của địa phương. Phương pháp nghiên cứu: * Nội dung nghiên cứu: - Một số đặc điểm về điều kiện tự nhiên của huyện Diễn Châu. - Điều kiện kinh tế xã hội của huyện Diễn Châu.

- Hiện trạng sử dụng đất đai và tình hình biến động đất đai của huyện.