HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN ĐỨC HOÀNG ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤTNÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN BẮC HÀ, TỈNH LÀO CAI Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học : GS. Nguyễn Hữu Thành NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Đức Hoàng i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới thầy giáo GS. Nguyễn Hữu Thành đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới thầy cô giáo trong Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của Uỷ ban nhân dân huyện Bắc Hà, phòng Tài nguyên & Môi trường, phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Chi cục Thống kê huyện Bắc Hà và Uỷ ban nhân dân các xã đã tạo điều kiện về thời gian và cung cấp số liệu cho đề tài này.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Đức Hoàng ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
v Danh mục bảng. vi Danh mục hình .vii Trích yếu luận văn .viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và việt nam.
Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp của việt nam. Hiệu quả sử dụng đất. Khái quát về hiệu quả sử dụng đất.
Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Nông nghiệp bền vững và quan điểm sử dụng đất nông nghiệp. Những nghiên cứu liên quan đến nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.
Những nghiên cứu liên quan đến nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và sản xuất nông nghiệp bền vững trên thế giới. Những nghiên cứu liên quan đến nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và sản xuất nông nghiệp bền vững ở việt nam. Các nghiên cứu về hướng sử dụng đất có hiệu quả. Nội dung và phương pháp nghiên cứu.
Địa điểm nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện.
Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện bắc hà. Đánh giá hiệu quả các loại sử dụng đất của huyện. Đề xuất một số loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp triển vọng. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp chọn điểm điều tra. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu. Phương pháp tổng hợp và phân tích và xử lý số liệu. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất.
Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện. Điều kiện tự nhiên. Thực trạng môi trường.
Điều kiện kinh tế - xã hội. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Bắc Hà. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp. Các loại hình sử dụng đất chính.
Mô tả các loại sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Bắc Hà. Đánh giá hiệu quả các loại sử dụng đất của huyện. Hiệu quả kinh tế. Hiệu quả xã hội.
Hiệu quả môi trường. Đề xuất một số loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp triển vọng. Nguyên tắc lựa chọn LUT có triển vọng. Tiêu chuẩn để lựa chọn các LUT có triển vọng.
Đề xuất các loại sử dụng đất sản xuất nông nghiệp có triển vọng. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Kết luận và kiến nghị. 82 Tài liệu tham khảo.
83 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt BVTV : Bảo vệ thực vật CK : Cùng kỳ CLĐ : Công lao động CN - TTCN : Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp CPTG : Chi phí trung gian GTGT : Giá trị gia tăng GTNC : Giá trị ngày công GTSX : Giá trị sản xuất HQĐV : Hiệu quả đồng vốn LĐ : Lao động LM : Lúa màu LUT : Loại sử dụng đất LX : Lúa xuân STT : Số thứ tự TB : Trung bình TNHH : Thu nhập hỗn hợp UBND : Ủy ban nhân dân v DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường.
Tổng hợp hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Bắc Hà. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2015 huyện Bắc Hà. Hiện trạng các loại sử dụng đất huyện Bắc Hà năm 2015. Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 1.
Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 2. Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 3. Hiệu quả kinh tế các loại sử dụng đất huyện Bắc Hà. Hiệu quả xã hội của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 1 huyện Bắc Hà.
Hiệu quả xã hội của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 2 huyện Bắc Hà. Hiệu quả xã hội của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 3 huyện Bắc Hà. Tổng hợp hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất huyện Bắc Hà. So sánh mức đầu tư phân bón với hướng dẫn bón phân của phòng nông nghiệp huyện ở tiểu vùng 1.
So sánh mức đầu tư phân bón với hướng dẫn bón phân của phòng nông nghiệp huyện ở tiểu vùng 2. So sánh mức đầu tư phân bón với hướng dẫn bón phân của phòng nông nghiệp huyện ở tiểu vùng 3. Tình hình sử dụng thuốc BVTV cho các cây trồng ở tiểu vùng 1. Tình hình sử dụng thuốc BVTV cho các cây trồng ở tiểu vùng 2.
Tình hình sử dụng thuốc BVTV cho các cây trồng ở tiểu vùng 3. Mức độ che phủ đất của các LUT ở tiểu vùng 1. Mức độ che phủ đất của các LUT ở tiểu vùng 2. Mức độ che phủ đất của các LUT ở tiểu vùng 3.
Tổng hợp hiệu quả môi trường của các LUT trên địa bàn huyện Bắc Hà. Tổng hợp hiệu quả của các loại sử dụng đất huyện Bắc Hà. 75 vi DANH MỤC HÌNH Hình 4. LUT chuyên lúa tại xã Thải Giàng Phố.
Ruộng trồng khoai lang xã Hoàng Thu Phố. Ruộng trồng ngô xã Thải Giàng Phố. LUT cây ăn quả xã Bảo Nhai. LUT cây dược liệu quả xã Hoàng Thu Phố .48 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Họ và tên: Nguyễn Đức Hoàng Tên đề tài: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai.
Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã ngành: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Xác định được các loại sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Bắc Hà tỉnh Lào Cai. - Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp chọn điểm điều tra: Chọn điểm nghiên cứu đại diện cho sản xuất nông nghiệp của huyện. Trên cơ sở địa hình, đặc điểm của đất đai,điều kiện khí hậu, thực trạng phân bố cây trồng và tập quán canh tác, huyện Bắc Hà chia làm 3 tiểu vùng.
- Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu: + Số liệu thứ cấp: Thu thập tư liệu, số liệu có sẵn từ các cơ quan nhà nước, các tài liệu, báo cáo liên quan đến chính sách đất đai, tình hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp ở địa phương. + Số liệu sơ cấp: Thu thập bằng phương pháp điều tra nông hộ theo phiếu có sẵn. Điều tra 90 phiếu. - Phương pháp tổng hợp và phân tích và xử lý số liệu: Các số liệu, tài liệu thu thập được sau khi được phân tích, được tiến hành tổng hợp, phân tổ thành nhiều loại khác nhau sau đó mới tiến hành phân tích, so sánh, đánh giá.
- Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất + Hiệu quả kinh tế. + Hiệu quả xã hội. + Đánh giá hiệu quả môi trường. Kết quả chính và kết luận Đất sản xuất nông nghiệp huyện Bắc Hà bao gồm các loại hình sử dụng đất: LUT 2 lúa, LUT 2 lúa - 1 màu, LUT lúa - màu, LUT chuyên màu, LUT cây ăn quả và LUT cây dược liệu.
viii Kết quả đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của các LUT như sau: - Hiệu quả kinh tế: LUT cây trồng cho hiệu quả kinh tế cao nhất đối với 3 vùng nghiên cứu là LUT cây ăn quả. Tiếp đó lần lượt là các LUT: LUT cây ăn quả, LUT 2 màu - 1 lúa, LUT 2 lúa và LUT 1 màu - 1 lúa. LUT chuyên màu cho hiệu quả kinh tế thấp nhất. - Hiệu quả xã hội: LUT 2 lúa - 1 màu thu hút nhiều công lao động nhất, LUT thu hút ít lao động là LUT cây dược liệu.
Tiếp đến là LUT chuyên lúa, LUT lúa - màu, LUT chuyên màu và LUT cây ăn quả. Những LUT này vừa đáp ứng được nhu cầu lương thực, thực phẩm của người dân, vừa giải quyết được công ăn việc làm cho người dân lúc nông nhàn.