HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ PHONG THU ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ÂN THI, TỈNH HƯNG YÊN Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: TS. Đỗ Văn Nhạ NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Phong Thu i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và thực hiện nghiên cứu đề tài, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình và những lời chỉ bảo chân tình từ rất nhiều đơn vị và cá nhân cả trong và ngoài ngành nông nghiệp.
Tôi xin ghi nhận và bày tỏ lòng biết ơn tới những tập thể, cá nhân đã dành cho tôi sự giúp đỡ quý báu đó. Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và kính trọng sự giúp đỡ nhiệt tình của thầy giáo -TS. Đỗ Văn Nhạ là người trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi về mọi mặt để hoàn thành đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn những ý kiến đóng góp quý báu của các thầy, cô trong khoa Quản lý đất đai.
Tôi xin chân thành cảm ơn Uỷ ban nhân dân huyện Ân Thi, Uỷ ban nhân dân các xã trong huyện và các phòng, ban, cá nhân đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong thời gian thu thập thông tin, tài liệu, nghiên cứu làm luận văn. Tôi xin cảm ơn sự cổ vũ, động viên và giúp đỡ của gia đình, các anh chị đồng nghiệp, bạn bè trong quá trình học tập và thực hiện luận văn này. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Phong Thu ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.
iii Danh mục các chữ viết tắt. v Danh mục bảng. vi Danh mục hình. vii Trích yếu luận văn.
viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích và yêu cầu của đề tài. Mục đích nghiên cứu.
Yêu cầu của đề tài. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới và ý nghĩa. Tổng quan các vấn đề cần nghiên cứu.
Cơ sở lý luận về hiệu quả trong sử dụng đất nông nghiệp. Cơ sở lý luận về đất nông nghiệp. Cơ sở lý luận về hiệu quả trong sử dụng đất nông nghiệp. Cơ sở thực tiễn về hiệu quả trong sử dụng đất nông nghiệp.
Nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam. Nghiên cứu hiệu quả sử dụng đất huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu. Nghiên cứu các điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội có liên quan đến sử dụng đất nông nghiệp. Nghiên cứu hiện trạng sử dụng đất huyện Ân Thi. Đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất theo các tiêu chí về kinh tế, xã hội, môi trường.
Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp.
Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp xác định chỉ tiêu để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Kết quả và thảo luận .1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, huyện Ân Thi. Điều kiện tự nhiên.2 Thực trạng phát triển kinh tế, xã hội.
Hiện trạng sử dụng đất huyện Ân Thi. Hiện trạng sử dụng các loại đất của huyện. Biến động sử dụng đất nông nghiệp của huyện. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp ở huyện Ân Thi.
Loại hình sử dụng đất và kiểu sử dụng đất vùng nghiên cứu. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Đánh giá hiệu quả kinh tế sử dụng đất nông nghiệp. Đánh giá hiệu quả xã hội sử dụng đất nông nghiệp.
Đánh giá hiệu quả môi trường sử dụng đất nông nghiệp. Lựa chọn các loại hình sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Căn cứ và quan điểm định hướng sử dụng đất.
Định hướng sử dụng đất nông nghiệp huyện Ân Thi. Một số giải pháp thực hiện nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Kết luận và kiến nghị. 83 Tài liệu tham khảo.
85 iv DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân BVTV Bảo vệ thực vật CNH Công nghiệp hoá CPTG Chi phí trung gian ĐTH Đô thị hóa ĐVT Đơn vị tính FAO Tổ chức nông lương thế giới GTXS Giá trị sản xuất HĐH Hiện đại hoá HĐND Hội đồng nhân dân HQĐV Hiệu quả đồng vốn HTX Hợp tác xã LĐ Lao động LUT Loại hình sử dụng đất LUTs Kiểu sử dụng đất NTTS Nuôi trồng thủy sản SXKD Sản xuất kinh doanh Tr.đồng Triệu đồng v DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường.
Hiện trạng sử dụng đất huyện Ân Thi tỉnh Hưng yên.2 Biến động sử dụng đất nông nghiệp của huyện Ân Thi giai đoạn 2010 - 2015. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Ân Thi năm 2015. Các loại hình sử dụng đất chính trên địa bàn của huyện Ân Thi. Tổng hợp hiệu kinh tế các cây trồng vùng 1.
Hiệu quả kinh tế của các LUT vùng 1. Hiệu quả kinh tế của cây trồng vùng 2. Hiệu quả kinh tế của các LUT vùng 2. Tổng hợp hiệu quả xã hội của các cây trồng vùng 1.
Hiệu quả xã hội của các LUT vùng 1 .11 Tổng hợp hiệu quả xã hội của các cây trồng vùng 2.12 Hiệu quả xã hội của các LUT vùng 2. So sánh mức đầu tư phân bón với tiêu chuẩn bón phân cân đối và hợp lý vùng 1. So sánh mức đầu tư phân bón với tiêu chuẩn bón phân cân đối và hợp lý vùng 2. Mức độ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ở 1 số cây trồng vùng 1.
Hiệu quả môi trường của các kiểu sử dụng đất vùng 1. Mức độ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ở 1 số cây trồng vùng 2. Hiệu quả môi trường của các kiểu sử dụng đất vùng 2. Bảng tổng hợp hiệu quả của các kiểu sử dụng đất vùng 1.
Bảng tổng hợp hiệu quả của các kiểu sử dụng đất vùng 2. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp huyện Ân Thi. 77 vi DANH MỤC HÌNH Hình 4. Cơ cấu kinh tế huyện Ân Thi Năm 2015.
Cơ cấu sử dụng đất huyện Ân Thi năm 2015. Cảnh quan LUT 2 lúa xã Bãi Sậy. Cảnh quan chuyên rau xã Quang Vinh. Cảnh quan LUT cây ăn quả xã Đào Dương.
Cảnh quan nuôi trồng thủy sản tại xã Hạ Lễ .52 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên đề tài: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên” Tên học viên: Nguyễn Thị Phong Thu Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn: TS. Mục đích nghiên cứu - Đánh giá hiệu quả của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp từ đó lựa chọn các loại hình sử dụng đất hiệu quả nhất trên địa bàn huyện Ân Thi. - Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện các nội dung của đề tài, chúng tôi sử dụng các phương pháp sau: phương pháp chọn điểm nghiên cứu, phương pháp thu thập số liệu thứ cấp; phương pháp thu thập số liệu sơ cấp; phương pháp xác định chỉ tiêu để đánh giá hiệu quả sử dụng đất.
Kết quả nghiên cứu chính - Luận văn đã khái quát được tình hình cơ bản của địa bàn nghiên cứu với các nội dung gồm: điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội; hiện trạng sử dụng đất và biến động sử dụng đất nông nghiệp; hiện trạng các LUT trên địa bàn huyện Ân Thi. - Luận văn đã đánh giá được hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường và hiệu quả chung của các LUT trên địa bàn huyện Ân Thi. - Luận văn đã lựa chọn các LUT có hiệu quả và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Ân Thi. Kết luận chủ yếu của luận văn - Huyện Ân Thi có tổng diện tích đất tự nhiên là 6.108,87 ha, trong đó diện tích đất nông nghiệp là 2.999,15 ha ha chiếm 49,1 % tổng diện tích đất tự nhiên.
Huyện Ân Thi có điều kiện khí hậu, đất đai, hệ thống thủy lợi và mạng lưới giao thông thuận lợi cho việc đa dạng hóa cây trồng và lưu thông hàng hóa. - Huyện Ân Thi có 5 loại hình sử dụng đất chính là: Chuyên lúa;; 2 Lúa - 1 màu; Chuyên rau màu, cây ăn quả và NTTS. Tuy nhiên, diện tích LUT chuyên trồng lúa vẫn là chủ yếu. - Kết quả nghiên cứu hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp như sau: viii + Về hiệu quả kinh tế: Các LUT có hiệu quả kinh tế cao là LUT 2 Lúa –1 rau, màu; LUT chuyên rau- màu; LUT NTTS.
LUT có hiệu quả kinh tế thấp là LUT chuyên Lúa. + Về hiệu quả xã hội: Các LUT cho hiệu quả xã hội cao là LUT chuyên rau, màu; LUT Lúa - rau, màu; LUT NTTS. LUT chuyên Lúa cho hiệu quả xã hội thấp nhất. + Về môi trường: LUT NTTS, LUT chuyên lúa được đánh giá là ít gây ảnh hưởng đến môi trường nhất.
Các LUT còn lại đều chưa thÂn Thiện với môi trường do người dân vẫn giữ thói quen sử dụng chưa đúng liều lượng các loại phân bón hóa học, thuốc BVTV trong mùa vụ. - Về đề xuất các loại hình sử dụng đất có triển vọng trên địa bàn huyện trong thời gian tới:, Lúa - Rau, màu, Chuyên rau- màu, Nuôi trồng thủy sản; cây ăn quả. - Để các LUT đã đề xuất có hiệu quả cao, cần áp dụng các giải pháp gồm: giải pháp về thị trường, giải pháp về vốn và giải pháp về kỹ thuật. ix THESIS ABSTRACT Thesis title: “Evaluating the effectiveness of agricultural land use in Tu Son Town, Bac Ninh Province” Ms candidate: Nguyen Thi Phong Thu Specialization: Land management Code: 60.