Luận văn đánh giá hiệu quả của mô hình sản xuất trà rau má tại xã quảng thọ huyện quảng điền thừa thiên huế

Luận văn phân tích hiệu quả mô hình sản xuất trà rau má tại xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên Huế, góp phần phát triển kinh tế địa phương.

• Tác giả: Nguyễn Phương Hồng Anh
• Người hướng dẫn: Phạm Thị Thanh Xuân
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Mô Hình Sản Xuất Trà Rau Má Tại Quảng Thọ, Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: báo cáo
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu
• 1.4.2. Tài liệu thứ cấp
• 1.4.3. Phương pháp phân tích và sử lý số liệu
• 1.4.4. Phương pháp so sánh
• 1.4.5. Phương pháp kế thừa
• 2. PHẦN 2: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT TRÀ RAU MÁ
• 2.1. Quan điểm và bản chất của hiệu quả kinh tế
• 2.2. Lý luận chung về hiệu quả hoạt động kinh doanh
• 2.2.1. Khái niệm hoạt động kinh doanh
• 2.2.2. Bản chất của hiệu quả hoạt động kinh doanh trong Doanh nghiệp
• 3. CHƯƠNG II: HIỆU QUẢ KINH TẾ MÔ HÌNH SẢN XUẤT TRÀ RAU MÁ Ở XÃ QUẢNG THỌ, HUYỆN QUẢNG ĐIỀN, THỪA THIÊN HUẾ
• 3.1. Tình hình TN - KTXH của xã Quảng Thọ
• 3.1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên
• 3.1.1.1. Vị trí địa lý
• 3.1.1.2. Về địa hình
• 3.1.1.3. Về khí hậu
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 3.1.2.1. Tình hình dân số và lao động
• 3.1.2.2. Tình hình đất đai
• 3.1.2.3. Tình hình phát triển kinh tế
• 3.1.3. Đánh giá chung về địa bàn nghiên cứu
• 3.2. Tình hình hoạt động của HTX Quảng Thọ II
• 3.2.1. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX Quảng Thọ II
• 3.2.2. Tình hình sản xuất rau má của HTX Quảng Thọ II
• 3.2.3. Tình hình sản xuất và tiêu thụ trà rau má ở HTX Quảng Thọ II
• 3.3. Giới thiệu dự án Trà rau má
• 3.3.1. Quy mô và mức độ đầu tư của dự án trà rau má
• 3.3.2. Kết quả và hiệu quả sản xuất trà rau má năm 2016
• 3.3.3. Chi phí sản xuất trà rau má năm 2016
• 3.3.4. Kết quả sản xuất trà rau má theo chủng loại sản phẩm
• 3.3.5. Kết quả và hiệu quả sản xuất trà rau má
• 3.3.6. Phân tích biến động của hoạt động sản xuất trà rau má
• 3.3.7. Hiệu quả xã hội và môi trường của dự án
• 3.3.7.1. Hiệu quả xã hội
• 3.3.7.2. Hiệu quả môi trường
• 3.3.8. Tình hình tiêu thụ sản phẩm trà rau má
• 3.3.9. Tình hình biến động giá “Trà rau má”
• 3.3.10. Thuận lợi, khó khăn của dự án Trà rau má
• 3.3.11. Phân tích ma trận SWOT hoạt động sản xuất trà rau má
• 4. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ MÔ HÌNH SẢN XUẤT TRÀ RAU MÁ Ở XÃ QUẢNG THỌ, HUYỆN QUẢNG ĐIỀN, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
• 4.1. Định hướng phát triển sản xuất nông nghiệp
• 4.2. Công tác quản lý và chỉ đạo thực hiện sản xuất VietGAP
• 4.3. Công tác tuyên truyền, xúc tiến thương mại và quảng bá để nâng cao giá trị sản phẩm
• 4.4. Công tác tổ chức sản xuất, thu mua và chế biến đa dạng hơn gắn với tiêu thụ các sản phẩm rau má và trà rau má
• 4.4.1. Về sản xuất, đóng gói bao bì và bảo quản
• 4.4.2. Về hợp đồng tiêu thụ
• 4.4.3. Về chế biến, phát triển đa dạng hơn các sản phẩm từ rau má
• 4.5. Giải pháp về vốn
• 5. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với nhà nước
• 5.2. Đối với chính quyền địa phương
• 5.3. Đối với HTX
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mô Hình Sản Xuất Trà Rau Má Quảng Thọ

Hiện nay, vấn đề an toàn thực phẩm được quan tâm hàng đầu. Nắm bắt xu hướng tiêu dùng các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, HTX Quảng Thọ đã nghiên cứu và cho ra đời sản phẩm Trà Rau Má Quảng Thọ. Sản phẩm này đã được công nhận là "Thực phẩm chức năng", mở ra cơ hội phát triển kinh tế mới cho địa phương. Việc sản xuất trà rau má không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm rau má mà còn góp phần giải quyết việc làm cho lao động địa phương. Đề tài "Đánh giá hiệu quả mô hình sản xuất Trà rau má tại Quảng Thọ, Thừa Thiên Huế" được thực hiện nhằm đánh giá toàn diện mô hình này.

1.1. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Trà Rau Má Quảng Thọ

Xã Quảng Thọ có diện tích sản xuất rau má lớn. Trước đây, việc trồng rau má còn tự phát, chất lượng chưa đảm bảo. Năm 2012, HTX Quảng Thọ triển khai mô hình sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP. Đến nay, diện tích rau má đạt tiêu chuẩn VietGAP đã tăng lên đáng kể. Sản phẩm Trà rau má ra đời vào tháng 5 năm 2014, đánh dấu bước phát triển mới trong chuỗi giá trị rau má tại địa phương.

1.2. Vai Trò Của Sản Xuất Trà Rau Má Đối Với Nông Nghiệp Quảng Thọ

Sản xuất trà rau má đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao giá trị nông sản địa phương. Mô hình này giúp bà con nông dân giải quyết tình trạng bị ép giá từ thương lái, đồng thời tạo ra hướng phát triển kinh tế bền vững. Sản phẩm Trà rau má Quảng Thọ đã được đăng ký bảo hộ, khẳng định chất lượng và uy tín trên thị trường. Đây là động lực để nông nghiệp Quảng Thọ tiếp tục phát triển theo hướng bền vững.

II. Thực Trạng Sản Xuất Trà Rau Má Vấn Đề và Thách Thức

Mặc dù có nhiều tiềm năng, mô hình sản xuất trà rau má tại Quảng Thọ vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Các vấn đề về tiêu chuẩn chất lượng, thị trường tiêu thụ, và ứng dụng khoa học kỹ thuật cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả. Bên cạnh đó, biến động giá cả và cạnh tranh từ các sản phẩm tương tự cũng là những thách thức lớn. Việc phân tích SWOT sẽ giúp xác định rõ hơn các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của mô hình.

2.1. Khó Khăn Trong Quy Trình Sản Xuất Trà Rau Má

Quy trình sản xuất trà rau má đòi hỏi sự tỉ mỉ và tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn VietGAP. Tuy nhiên, việc kiểm soát chất lượng nguyên liệu đầu vào và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm vẫn còn nhiều thách thức. Bên cạnh đó, việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất còn hạn chế, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm.

2.2. Thách Thức Về Thị Trường Tiêu Thụ Trà Rau Má

Thị trường tiêu thụ trà rau má còn nhiều tiềm năng nhưng cũng đầy cạnh tranh. Sản phẩm phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các loại trà thảo dược khác và các sản phẩm thực phẩm chức năng tương tự. Việc xây dựng thương hiệu và mở rộng kênh phân phối là những thách thức lớn đối với HTX Quảng Thọ.

2.3. Biến Động Giá Cả và Rủi Ro Trong Sản Xuất Trà Rau Má

Giá cả rau má và trà rau má có thể biến động theo mùa vụ và nhu cầu thị trường. Điều này gây khó khăn cho việc lập kế hoạch sản xuất và đảm bảo lợi nhuận cho người nông dân. Rủi ro về thời tiết, dịch bệnh cũng ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng rau má, gây thiệt hại cho người sản xuất.

III. Cách Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Mô Hình Trà Rau Má

Để đánh giá hiệu quả kinh tế của mô hình sản xuất trà rau má, cần phân tích các chỉ số như chi phí sản xuất, doanh thu, lợi nhuận, và tỷ suất lợi nhuận. Bên cạnh đó, cần xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế như giá thành sản phẩm, năng suất lao động, và hiệu quả sử dụng vốn. Việc so sánh với các mô hình sản xuất khác cũng giúp đánh giá khách quan hơn.

3.1. Phân Tích Chi Phí Sản Xuất Trà Rau Má Chi Tiết

Chi phí sản xuất trà rau má bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, chi phí quản lý, và các chi phí khác. Việc phân tích chi tiết từng khoản mục chi phí giúp xác định các yếu tố làm tăng chi phí và tìm cách giảm thiểu. Chi phí nguyên vật liệu, đặc biệt là rau má tươi, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí.

3.2. Đánh Giá Doanh Thu và Lợi Nhuận Từ Trà Rau Má

Doanh thu từ trà rau má phụ thuộc vào sản lượng tiêu thụ và giá bán. Lợi nhuận được tính bằng doanh thu trừ đi chi phí sản xuất. Việc đánh giá doanh thu và lợi nhuận giúp xác định hiệu quả kinh doanh của mô hình. Cần xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến doanh thu như thị trường tiêu thụ, chính sách giá, và hoạt động marketing.

3.3. So Sánh Hiệu Quả Kinh Tế Với Các Mô Hình Khác

Để đánh giá khách quan hiệu quả kinh tế của mô hình sản xuất trà rau má, cần so sánh với các mô hình sản xuất khác, ví dụ như mô hình trồng rau má thông thường hoặc mô hình sản xuất các loại trà thảo dược khác. Việc so sánh giúp xác định ưu điểm và nhược điểm của mô hình trà rau má.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sản Xuất Trà Rau Má

Để nâng cao hiệu quả mô hình sản xuất trà rau má tại Quảng Thọ, cần có các giải pháp đồng bộ về kỹ thuật sản xuất, quản lý chất lượng, marketing, và chính sách hỗ trợ. Việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, xây dựng thương hiệu, và mở rộng thị trường tiêu thụ là những yếu tố then chốt. Bên cạnh đó, cần có sự hỗ trợ từ nhà nước và chính quyền địa phương.

4.1. Ứng Dụng Khoa Học Kỹ Thuật Vào Sản Xuất Trà Rau Má

Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất trà rau má giúp nâng cao năng suất, chất lượng, và giảm chi phí. Cần áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến, sử dụng giống rau má chất lượng cao, và áp dụng quy trình sản xuất hiện đại. Đồng thời, cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới.

4.2. Xây Dựng Thương Hiệu và Mở Rộng Thị Trường Tiêu Thụ

Xây dựng thương hiệu Trà rau má Quảng Thọ là yếu tố quan trọng để tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường. Cần đầu tư vào thiết kế bao bì, xây dựng câu chuyện thương hiệu, và thực hiện các hoạt động marketing hiệu quả. Đồng thời, cần mở rộng thị trường tiêu thụ thông qua các kênh phân phối đa dạng.

4.3. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Sản Xuất Trà Rau Má

Nhà nước và chính quyền địa phương cần có các chính sách hỗ trợ để khuyến khích phát triển sản xuất trà rau má. Các chính sách có thể bao gồm hỗ trợ vốn, hỗ trợ kỹ thuật, hỗ trợ marketing, và hỗ trợ xây dựng thương hiệu. Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp và HTX tham gia vào chuỗi giá trị trà rau má.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Xã Hội và Môi Trường Của Mô Hình

Ngoài hiệu quả kinh tế, cần đánh giá hiệu quả xã hội và môi trường của mô hình sản xuất trà rau má. Mô hình này góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân địa phương, và bảo vệ môi trường. Việc sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP giúp giảm thiểu sử dụng hóa chất, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và người sản xuất. Cần có các biện pháp để duy trì và phát huy các hiệu quả này.

5.1. Tác Động Của Mô Hình Đến Việc Làm và Thu Nhập

Mô hình sản xuất trà rau má tạo ra nhiều việc làm cho người dân địa phương, từ khâu trồng trọt, thu hoạch, chế biến, đến khâu marketing và bán hàng. Thu nhập của người dân cũng được cải thiện đáng kể nhờ vào việc sản xuất trà rau má. Cần có các biện pháp để duy trì và tăng cường tác động tích cực này.

5.2. Hiệu Quả Bảo Vệ Môi Trường Từ Sản Xuất VietGAP

Việc sản xuất rau má theo tiêu chuẩn VietGAP giúp giảm thiểu sử dụng hóa chất, bảo vệ môi trường đất, nước, và không khí. Điều này góp phần vào phát triển nông nghiệp bền vững tại địa phương. Cần có các biện pháp để khuyến khích và hỗ trợ người dân sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP.

5.3. Đóng Góp Của Mô Hình Vào Phát Triển Nông Thôn Mới

Mô hình sản xuất trà rau má đóng góp vào phát triển nông thôn mới tại Quảng Thọ. Mô hình này giúp nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân, cải thiện cơ sở hạ tầng nông thôn, và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống. Cần có các biện pháp để nhân rộng mô hình và phát huy vai trò của nó trong phát triển nông thôn mới.

VI. Triển Vọng và Phát Triển Bền Vững Trà Rau Má Quảng Thọ

Mô hình sản xuất trà rau má tại Quảng Thọ có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Với nhu cầu ngày càng tăng của thị trường về các sản phẩm tự nhiên và tốt cho sức khỏe, trà rau má có cơ hội mở rộng thị trường và tăng doanh thu. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có sự đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, quản lý chất lượng, và marketing.

6.1. Nghiên Cứu và Phát Triển Sản Phẩm Trà Rau Má Mới

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường, cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển các sản phẩm trà rau má mới. Các sản phẩm có thể bao gồm trà rau má kết hợp với các loại thảo dược khác, trà rau má dạng túi lọc, hoặc các sản phẩm chế biến từ rau má khác.

6.2. Quản Lý Chất Lượng và Chứng Nhận Sản Phẩm

Việc quản lý chất lượng và chứng nhận sản phẩm là yếu tố quan trọng để xây dựng uy tín và niềm tin của người tiêu dùng. Cần tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn VietGAP và các tiêu chuẩn chất lượng khác. Đồng thời, cần có các chứng nhận sản phẩm uy tín như OCOP để khẳng định chất lượng và nguồn gốc của sản phẩm.

6.3. Phát Triển Chuỗi Giá Trị Trà Rau Má Bền Vững

Để phát triển bền vững, cần xây dựng chuỗi giá trị trà rau má khép kín, từ khâu trồng trọt, thu hoạch, chế biến, đến khâu marketing và bán hàng. Cần có sự liên kết chặt chẽ giữa các thành phần trong chuỗi, từ người nông dân, doanh nghiệp, đến nhà phân phối và người tiêu dùng. Đồng thời, cần đảm bảo lợi ích hài hòa cho tất cả các thành phần trong chuỗi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT TRÀ RAU MÁ 1. Quan điể m và bả n chấ t củ a hiệ u quả kinh tế. Hiệu quả kinh tế là một phạm trù kinh tế đặc biệt quan trọng, nó thể hiện kết quả của việc sử dụng các nguồn lực như lao động, vật tư, tiền vốn. Về hình thức, hiệu quả kinh tế phải là một đại lượng so sánh giữa kết quả sản xuất thu được và chi phí bỏ ra.

Có rất nhiều khái niệm khác nhau về hiệu quả kinh tế.TS Ngô Đình Giao, “Hiệu quả kinh tế là tiêu chuẩn cao nhất của mọi sự lựa chọn kinh tế từ các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước.” Để đánh giá hiệu quả kinh tế một cách toàn diện, cần đứng trên nhiều góc độ khác nhau có mối quan hệ chặt chẽ với nhautheo không gian – thời gian – số lượng – chất lượng : - Về không gian : Cần xét hiệu quả kinh tế trong tổng thể chung với mối quan hệ hữu cơ hợp lý chứ không nên xét một mặt, một lĩnh vực riêng biệt. - Về thời gian : Sự toàn diện của hiệu quả kinh tế đạt được không chỉ xét ở từng giai đoạn mà trong toàn bộ chu kỳ sản xuất - Về số lượng : Hiệu quả kinh tế phải thể hiện mối quan hệ tương quan giữa thu và chi theo hướng tăng lên hay giảm đi. - Về chất lượng : Hiệu quả kinh tế phải đảm bảo cân bằng hợp lý giữa cả về mặt kinh tế, xã hội, chính trị… Đối vơi sản xuất nông nghiệp khi xác định hiệu quả kinh tế phải tính đến việc sử dụng đất đai, các nguồn dự trữ vật chất lao động trong nông nghiệp. Tức là phải sử dụng đến các nguồn tiềm năng trong sản xuất nông nghiệp.

Các tiềm năng này bao gồm : Tư liệu sản xuất, vốn, lao động,… Bảnchấtcủahiệuquảkinhtếxuấtpháttừmụcđíchsảnxuấtvàsựpháttriểnkinhtếxãhộic ủamỗiquốcgianhằmthỏamãnnhucầuvậtchấtvàtinhthầnngàycàngtăngchomỗithànhviêntr ongxãhội.Trongquatrìnhsảnxuấtcủaconngườikhôngđơnthuầnchỉchúýđếnhiệuquảkinhtế, cònphảixemxétđánhgiáhiệuquảxãhội,hiệuquảmôitrườngsinhthái. 4 Từnhữngquanđiểmtrênchúngtacóthểhiểubảnchấtcủahiệuquảkinhtếnhư sau: - Hiệuquảkinhtếlàmộtphạmtrùphảnánhchấtlượngcủacáchoạtđộngkinhtế,nângca ochấtlượnghoạtđộngkinhtếlàtăngcườngsửdụngcácnguồnlựchiệuquả.Đâyđòihỏitínhkhác hquancủanềnkinhtếsảnxuấtcủaxãhội,doyêucầucủacôngtácquảnlýkinhtếcầnthiếtphảiđán hgiánhằmnângcaochấtlượngcáchoạtđộngkinhtếđãlàmxuấthiệnphạmtrùhiệuquảkinhtế. - Hiệuquảkinhtếlàmốitươngquansosánhcảvềtuyệtđốivàtươngđốigiữalượngkếtq uảđạtđượcvàchiphíbỏra.Mụctiêucủacácnhàsảnxuấtvàquảnlýlàmộtlượngdựtrữtàinguyên nhấtđịnh muốntạorakhốilượng sảnphẩmlớnnhất,điềuđóchothấyquátrìnhsảnxuấtcósựliênkếtmậtthiếtgiữacácyếutốđầuvà ovàyếutốđầura,làsựbiểuhiệnkếtquảcủacácmốiquanhệthểhiệntínhhiệuquảcủasảnxuất. - Hiệuquảkinhtếlàvấnđềtrungtâmcủamọiquátrìnhkinhtế,cóliênquanđếntấtcảcác phạmtrùvàquyluậtkinhtếkhác.

- Hiệuquảkinhtếgắnliềnvớinộidungtiếtkiệmchiphítàinguyênchosảnxuất,tứclàgiả mđếnmứctốithiểuchiphísảnxuấttrênmộtđơnvịsảnphẩmtạothành. Như vậy bảnchấtcủahiệuquảkinhtếxuấtpháttừmụcđíchsảnxuấtvàpháttriểnkinhtế- xãhội,nhằmđápứngngày càngcaonhucầuvềvậtchấtvàtinhthầnchomọiđốitượngtrongxãhội. Hiệuquảkinhtếtrongsảnxuấtnôngnghiệpgắnliềnvớiđặcđiểmsảnxuấtnôngnghiệp.L àtổnghợpcácchiphívềlaođộng,vậtchấtđểsảnxuấtrasảnphẩmnôngnghiệp.Nóthểhiệnbằngc áchsosánhkếtquảsảnxuấtđạtđượcvớikhốilượngchiphílaođộngvàvậtchấtbỏra.Khixácđịnh hiệuquảkinhtếtrongnôngnghiệpphảitínhđếnviệcsửdụngđấtđai,cácnguồndựtrữvậtchấtlao độngtrongnôngnghiệp,tứclàsửdụngcácnguồnlựctiềmnăngtrongsảnxuấtnôngnghiệp.Cáct iềmnăngnàybaogồm:vốnsảnxuất,vốnlaođộngvàđấtđai. Lý luận chung về hiệu quả hoạt động kinh doanh 1.

Khái niệm hoạt động kinh doanh 5 “ Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi”.[] (Nguồn: Khoản 2, Điều 4, Luật doanh nghiệp 2005 ) “ Hoạt động kinh doanh là những hoạt động phù hợp và nằm trong khuôn khổ pháp luật của các tổ chức, cá nhân nhằm thỏa mãn nhu cầu của con người thông qua việc cung cấp hàng hóa dịch vụ trên thị trường, đồng thời hoạt động kinh doanh còn để tìm kiếm lợi nhuận”. Bùi Đức Tuân, 2005 ) Phân tích hoạt động kinh doanh hiểu theo nghĩa chung nhất là quá trình nghiên cứu tất cả các hiện tượng, sự vật có liên quan trực tiếp và gián tiếp đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Quá trình phân tích được tiến hành từ bước khảo sát thực tế đến tư duy trừu tượng, tức là từ việc quan sát thực tế, thu thập thông tin, số liệu, xử lí phân tích các thông tin số liệu, tìm nguyên nhân đến việc đề ra các định hướng hoạt động và các giải pháp để thực hiện các định hướng đó.[] ( VOER _ Thư viện học liệu mở Việt Nam ) Trong cơ chế thị trường như hiện nay, mọi doanh nghiệp hoạt động kinh doanh đều có một mục tiêu chung là tối đa hoá lợi nhuận. Lợi nhuận là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của mỗi doanh nghiệp.

Để đạt được mức lợi nhuận cao, các doanh nghiệp cần phải hợp lí hoá quá trình sản xuất – kinh doanh từ khâu lựa chọn các yếu tố đầu vào, thực hiện quá trình sản xuất cung ứng, tiêu thụ. Mức độ hợp lí hoá của quá trình được phản ánh qua một phạm trù kinh tế cơ bản. “ Phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh là quá trình nhận thức và cải tạo hoạt động trong kinh doanh một cách tự giác và có ý thức, phù hợp với điều kiện cụ thể và yêu cầu của các quy luật khách quan, nhằm đem lại hiệu quả kinh doanh cao hơn ”.TS Phạm Văn Dược, 2008 ) Đối với mỗi doanh nghiệp hay công ty thì tối đa hóa lợi nhuận với mức chi phí thấp nhất là mục tiêu hàng đầu giúp doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển trong thị trường đầy biến động như hiện nay. Từ đó, có thể nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường nhằm đạt được lợi nhuận cao nhất.

Vì vậy, mỗi một doanh nghiệp trong quá trình hoạt động kinh doanh cần phải tiến hành song song với công tác phân tích, đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh để đạt được mục tiêu đã định. Hiệu quả hoạt động kinh doanh là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp cũng như các nguồn lực của nền kinh tế để thực hiện các mục tiêu đã đề ra. Bản chất của hiệu quả hoạt động kinh doanh trong Doanh nghiệp Khái niệm về hiệu quả hoạt động kinh doanh đã cho thấy bản chất của hiệu quả hoạt động kinh doanh là phản ánh mặt chất lượng của các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực để đạt được các mục tiêu của doanh nghiệp. Tuy nhiên để hiểu rõ và ứng dụng được phạm trù hiệu quả hoạt động kinh doanh vào việc thành lập các chỉ tiêu, các công thức cụ thể nhằm đánh giá tính hiệu quả các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thì chúng ta cần : Thứ nhất: Phải hiểu rằng phạm trù hiệu quả hoạt động kinh doanh thực chất là mối quan hệ so sánh giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra để sử dụng các yếu tố đầu vào và có tính đến các mục tiêu của doanh nghiệp.

Mối quan hệ so sánh ở đây có thể là so sánh tuyệt đối và cũng có thể là so sánh tương đối. - Về mặt so sánh tuyệt đối thì hiệu quả hoạt động kinh doanh là: Hiệu quả hoạt động kinh doanh = Kết quả đạt được – Chi phí bỏ ra Cách tính này chỉ phản ánh được mặt lượng của hiệu quả kinh doanh mà chưa xác định được các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh. - Còn về so sánh tương đối thì: Hiệu quả hoạt động kinh doanh = Kết quả đạt được /Chi phí bỏ ra Do đó để tính được hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp ta phải tính kết quả đạt được và chi phí bỏ ra. Nếu xét mối quan hệ giữa kết quả và hiệu quả thì kết quả nó là cơ sở và tính hiệu quả hoạt động kinh doanh, kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp có thể là những đại lượng có khả năng cân, đo, đong, đếm được như số sản phẩm tiêu thụ mỗi loại, doanh thu bán hàng, lợi nhuận, thị phần.

Như vậy kết quả hoạt động kinh doanh thường là mục tiêu của doanh nghiệp. Thứ hai: Phải phân biệt hiệu quả xã hội, hiệu quả kinh tế xã hội với hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. - Hiệu quả xã hội phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực nhằm đạt được các mục tiêu về xã hội nhất định. Các mục tiêu xã hội như giải quyết công ăn việc làm cho người lao động trong phạm vi toàn xã hội hay phạm vi từng khu vực, nâng cao trình độ văn hoá, nâng cao mức sống, đảm bảo vệ sinh môi trường.

Còn hiệu quả kinh tế xã hội phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực nhằm đạt được các mục tiêu cả về kinh tế xã hội trên phạm vi toàn bộ nền kinh tế quốc dân cũng như trên phạm vi từng vùng, từng khu vực của nền kinh tế. Hiệu quả trước mắt với hiệu quả lâu dài: Các chỉ tiêu hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào các mục tiêu của doanh nghiệp do đó mà tính chất hiệu quả hoạt động hoạt động kinh doanh ở các giai đoạn khác nhau là khác nhau. Xét về tính lâu dài 7 thì các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả của toàn bộ các hoạt động sản xuất kinh doanh trong suốt qúa trình hoạt động của doanh nghiệp là lợi nhuận và các chỉ tiêu về doanh lợi. Xét về tính hiệu quả trước mắt (hiện tại) thì nó phụ thuộc vào các mục tiêu hiện tại mà doanh nghiệp đang theo đuổi.

Trên thực tế để thực hiện mục tiêu bao trùm lâu dài của doanh nghiệp là tối đa hoá lợi nhuận có rất nhiều doanh nghiệp hiện tại lại không đạt mục tiêu là lợi nhuận mà lại thực hiện các mục tiêu nâng cao năng suất và chất lượng của sản phẩm, nâng cao uy tín danh tiếng của doanh nghiệp, mở rộng thị trường cả về chiều sâu lẫn chiều rộng. Do đó mà các chỉ tiêu hiệu quả ở đây về lợi nhuận là không cao nhưng các chỉ tiêu có liên quan đến các mục tiêu đã đề ra của doanh nghiệp là cao thì chúng ta không thể kết luận là doanh nghiệp đang hoạt động không có hiệu quả. Như vậy các chỉ tiêu hiệu quả và tính hiệu quả trước mắt có thể là rái với các chỉ tiêu hiệu quả lâu dài, nhưng mục đích của nó lại là nhằm thực hiện chỉ tiêu hiệu quả lâu dài.Nhiệ m vụ củ a phân tích hiệ u quả hoạ t độ ng kinh doanh Đánh giá kết quả thực hiện so với kế hoạch hoặc so với tình hình thực hiện kì trước, các doanh nghiệp tiêu biểu cùng ngành hoặc chỉ tiêu bình quân trong ngành và các thông số thị trường. - Nhiệm vụ trước tiên của phân tích là đánh giá và kiểm tra khái quát giữa kết quả đạt được so với mục tiêu kế hoạch, dự toán, định mức… đã đặt ra để khẳng định tính đúng đắn và khoa học của chỉ tiêu xây dựng, trên một số mặt chủ yếu của quá trình hoạt động kinh doanh.

Đồng thời đánh giá tình hình chấp hành các quy định, các thể lệ thanh toán, trên cơ sở tôn trọng pháp luật của nhà nước đã ban hành và luật kinh doanh quốc tế. - Phân tích những nhân tố nội tại và khách quan ảnh hưởng đến tình hình thực hiện kế hoạch của doanh nghiệp đồng thời tìm ra nguyên nhân gây nên mức độ ảnh hưởng đó. - Đề xuất các giải pháp nhằm khai thác tiềm năng và khắc phục những tồn tại yếu kém của quá trình hoạt động kinh doanh.