Luận văn đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất chè trên địa bàn huyện đại từ tỉnh thái nguyên giai đoạn 2017 2019

Luận văn đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất chè tại huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2017-2019, phân tích hiệu quả và đề xuất giải pháp phát triển bền vững.

• Tác giả: Trần Thị Như Quỳnh
• Người hướng dẫn: TS. Lê Quang Dực
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất chè trên địa bàn huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2017-2019
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Vị trí, vai trò của cây chè trong sự phát triển kinh tế
• 1.1.1. Ý nghĩa của việc phát triển sản xuất chè
• 1.2. Đặc điểm kinh tế kỹ thuật của sản xuất chè
• 1.2.1. Những nhân tố ảnh hưởng tới sản xuất chè
• 1.2.1.1. Nhóm nhân tố về điều kiện tự nhiên
• 1.2.1.1.1. Đất đai và địa hình
• 1.2.1.1.2. Thời tiết khí hậu
• 1.2.1.2. Nhóm nhân tố về kỹ thuật
• 1.2.1.2.1. Ảnh hưởng của giống chè
• 1.2.1.2.2. Tưới nước cho chè
• 1.2.1.2.3. Mật độ trồng chè
• 1.2.1.2.4. Đốn chè
• 1.2.1.2.5. Bón phân
• 1.2.1.2.6. Hái chè
• 1.2.1.2.7. Vận chuyển và bảo quản nguyên liệu
• 1.2.1.2.8. Công nghệ chế biến
• 1.2.1.3. Nhóm nhân tố về kinh tế
• 1.2.1.3.1. Thị trường và giá cả
• 1.2.1.3.2. Cơ cấu sản xuất sản phẩm
• 1.3. Hiệu quả kinh tế
• 1.3.1. Quan điểm về hiệu quả kinh tế
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất chè

Đánh giá hiệu quả kinh tế sản xuất chè tại huyện Đại Từ, Thái Nguyên trong giai đoạn 2017-2019 là một nhiệm vụ quan trọng nhằm xác định tình hình sản xuất và hiệu quả kinh tế của ngành chè. Ngành chè không chỉ đóng góp vào thu nhập của người dân mà còn là một phần không thể thiếu trong phát triển kinh tế nông nghiệp của huyện. Theo số liệu thống kê, diện tích chè của huyện Đại Từ chiếm 30,5% tổng diện tích chè của tỉnh Thái Nguyên, với năng suất đạt 105 tạ/ha. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của cây chè trong việc nâng cao thu nhập cho hộ nông dân. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế từ sản xuất chè vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Việc tổ chức sản xuất chè chủ yếu vẫn ở quy mô nhỏ lẻ, thiếu sự liên kết trong chuỗi giá trị sản phẩm. Do đó, cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất chè.

1.1. Tình hình sản xuất chè

Tình hình sản xuất chè tại huyện Đại Từ trong giai đoạn 2017-2019 cho thấy sự phát triển mạnh mẽ về diện tích và sản lượng. Tuy nhiên, việc áp dụng công nghệ và kỹ thuật trong sản xuất chè còn hạn chế. Nhiều hộ nông dân vẫn sử dụng phương pháp truyền thống, dẫn đến năng suất và chất lượng chè không ổn định. Đặc biệt, việc thiếu thông tin về thị trường và giá cả cũng ảnh hưởng đến quyết định sản xuất của nông dân. Theo nghiên cứu, việc cải thiện kỹ thuật canh tác và áp dụng công nghệ mới sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng chè, từ đó tăng hiệu quả kinh tế cho hộ sản xuất.

1.2. Hiệu quả kinh tế của sản xuất chè

Hiệu quả kinh tế của sản xuất chè tại huyện Đại Từ được đánh giá thông qua các chỉ tiêu như lợi nhuận, chi phí sản xuất và thu nhập của hộ nông dân. Mặc dù sản lượng chè cao, nhưng lợi nhuận từ sản xuất chè vẫn chưa đạt yêu cầu do chi phí đầu vào cao và giá bán không ổn định. Nhiều hộ nông dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận thị trường tiêu thụ, dẫn đến tình trạng giá chè thấp. Để nâng cao hiệu quả kinh tế, cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương, bao gồm việc cải thiện hạ tầng giao thông và cung cấp thông tin thị trường cho nông dân.

II. Phân tích kinh tế sản xuất chè

Phân tích kinh tế sản xuất chè tại huyện Đại Từ giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất. Các yếu tố này bao gồm điều kiện tự nhiên, kỹ thuật canh tác, và thị trường tiêu thụ. Đặc biệt, điều kiện tự nhiên như đất đai và khí hậu có ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng chè. Việc lựa chọn giống chè phù hợp và áp dụng kỹ thuật chăm sóc đúng cách cũng là yếu tố quyết định. Ngoài ra, thị trường tiêu thụ chè cũng cần được nghiên cứu kỹ lưỡng để nông dân có thể định hướng sản xuất phù hợp với nhu cầu thị trường.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất chè

Các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất chè bao gồm điều kiện tự nhiên, kỹ thuật canh tác, và thị trường tiêu thụ. Đất đai và khí hậu là hai yếu tố quan trọng quyết định đến năng suất và chất lượng chè. Việc áp dụng các kỹ thuật canh tác hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất. Thị trường tiêu thụ chè cũng cần được nghiên cứu để nông dân có thể sản xuất theo nhu cầu thực tế, từ đó nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống.

2.2. Tình hình tiêu thụ chè

Tình hình tiêu thụ chè tại huyện Đại Từ trong giai đoạn 2017-2019 cho thấy sự biến động lớn về giá cả và nhu cầu thị trường. Nhiều hộ nông dân gặp khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm do thiếu thông tin và kênh phân phối. Việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm chè của huyện là cần thiết để nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ. Chính quyền địa phương cần hỗ trợ nông dân trong việc tìm kiếm thị trường và xây dựng các kênh phân phối hiệu quả.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất chè

Để nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất chè tại huyện Đại Từ, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính quyền và nông dân. Các giải pháp này bao gồm cải thiện kỹ thuật canh tác, nâng cao chất lượng giống chè, và phát triển thị trường tiêu thụ. Việc tổ chức sản xuất theo hướng liên kết chuỗi giá trị sẽ giúp nông dân giảm chi phí và tăng lợi nhuận. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương để tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân trong việc tiếp cận thông tin và thị trường.

3.1. Cải thiện kỹ thuật canh tác

Cải thiện kỹ thuật canh tác là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất chè. Nông dân cần được đào tạo về kỹ thuật trồng, chăm sóc và thu hoạch chè. Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng chè. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ chính quyền trong việc cung cấp giống chè chất lượng cao và vật tư nông nghiệp.

3.2. Phát triển thị trường tiêu thụ

Phát triển thị trường tiêu thụ chè là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả kinh tế. Chính quyền địa phương cần hỗ trợ nông dân trong việc tìm kiếm thị trường và xây dựng thương hiệu cho sản phẩm chè. Việc tổ chức các hội chợ, triển lãm sẽ giúp nông dân quảng bá sản phẩm và tìm kiếm khách hàng. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ giá cả và ổn định thị trường tiêu thụ chè.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2017-2019, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, với diện tích trồng chè lên tới 6.342 ha, chiếm 30,5% diện tích chè toàn tỉnh, đã trở thành vùng sản xuất chè lớn nhất tỉnh. Năng suất chè đạt khoảng 105 tạ/ha, sản lượng chè búp tươi đạt gần 70.000 tấn, đứng đầu tỉnh Thái Nguyên. Cây chè không chỉ là cây trồng chủ lực, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế nông nghiệp mà còn là nguồn thu nhập ổn định cho người dân địa phương. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế sản xuất chè vẫn chưa tương xứng với tiềm năng do tổ chức sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi giá trị và ứng dụng khoa học kỹ thuật chưa đồng bộ.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá toàn diện hiệu quả kinh tế sản xuất chè trên địa bàn huyện Đại Từ trong giai đoạn 2017-2019, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả, tăng thu nhập cho hộ dân và góp phần phát triển kinh tế địa phương bền vững. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 3 xã có diện tích chè lớn gồm La Bằng, Tân Linh và Phú Lạc, với khảo sát 100 hộ nông dân. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển cây chè, đồng thời góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp và nâng cao giá trị kinh tế của ngành chè tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế nông nghiệp và quản lý sản xuất, trong đó:

• Lý thuyết hiệu quả kinh tế: Đánh giá mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra trong sản xuất, tập trung vào các chỉ tiêu như tổng giá trị sản xuất, chi phí trung gian, giá trị gia tăng và thu nhập hỗn hợp của hộ sản xuất chè.
• Lý thuyết kinh tế hộ nông dân: Xem xét đặc điểm kinh tế hộ, vai trò của hộ trong sản xuất nông nghiệp, sự gắn bó giữa quyền sở hữu và quản lý các yếu tố sản xuất, cũng như khả năng thích nghi và tự điều chỉnh của hộ trong điều kiện thị trường.
• Mô hình phân tích hiệu quả sản xuất: Sử dụng các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật để đánh giá hiệu quả sử dụng đất đai, lao động, vốn và các yếu tố đầu vào khác trong sản xuất chè.

Các khái niệm chính bao gồm: hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội, chi phí trung gian, giá trị gia tăng, thu nhập hỗn hợp, và các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất chè như điều kiện tự nhiên, kỹ thuật canh tác, thị trường và chính sách.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập bao gồm:

• Dữ liệu thứ cấp: Số liệu thống kê từ các cơ quan quản lý địa phương, báo cáo ngành chè, tài liệu khoa học và các ấn phẩm liên quan đến sản xuất chè tại huyện Đại Từ và tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2017-2019.
• Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát trực tiếp 100 hộ nông dân trồng chè tại 3 xã đại diện (La Bằng, Tân Linh, Phú Lạc) bằng phiếu điều tra chi tiết về sản xuất, chi phí, thu nhập và các yếu tố liên quan.

Phương pháp chọn mẫu là ngẫu nhiên có phân tầng theo xã, đảm bảo tính đại diện cho vùng nghiên cứu. Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm Excel để tổng hợp, xử lý và phân tích các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật. Phương pháp chuyên gia và phỏng vấn sâu được áp dụng để thu thập ý kiến từ cán bộ quản lý và người dân có kinh nghiệm nhằm bổ sung thông tin định tính.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2019 đến 2020, bao gồm các bước thu thập số liệu, xử lý, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Diện tích và năng suất chè: Diện tích chè trên địa bàn huyện Đại Từ duy trì ổn định khoảng 6.342 ha trong giai đoạn 2017-2019, chiếm 33,9% diện tích đất nông nghiệp. Năng suất chè đạt trung bình 105 tạ/ha, cao hơn mức trung bình của tỉnh Thái Nguyên (109 tạ/ha). Sản lượng chè búp tươi đạt gần 70.000 tấn, chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tỉnh.

2. Hiệu quả kinh tế sản xuất chè: Tổng giá trị sản xuất trung bình của hộ trồng chè đạt khoảng 150 triệu đồng/ha/năm. Chi phí trung gian chiếm khoảng 60% tổng chi phí sản xuất, trong đó phân bón và thuốc bảo vệ thực vật chiếm tỷ trọng lớn. Giá trị gia tăng trung bình đạt 60 triệu đồng/ha, thu nhập hỗn hợp của hộ đạt khoảng 50 triệu đồng/ha, cho thấy hiệu quả kinh tế tích cực nhưng còn nhiều tiềm năng để cải thiện.

3. Ứng dụng kỹ thuật và tổ chức sản xuất: Khoảng 77,4% diện tích chè được trồng bằng giống mới, áp dụng quy trình sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ. Tuy nhiên, chỉ khoảng 20% diện tích chè được tưới nước, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Tổ chức sản xuất chủ yếu là các hộ nhỏ lẻ, chưa có sự liên kết chặt chẽ trong chuỗi giá trị, làm hạn chế khả năng tiếp cận thị trường và công nghệ.

4. Thị trường và tiêu thụ: Giá bán chè búp tươi loại 1 tại địa phương dao động khoảng 9.000 đồng/kg, thấp hơn so với các vùng chè khác như Bảo Lộc. Việc tiêu thụ sản phẩm chủ yếu qua các doanh nghiệp thu mua và chế biến, chưa phát triển mạnh các kênh phân phối trực tiếp và xuất khẩu. Giá trị xuất khẩu chè của tỉnh Thái Nguyên năm 2018 đạt 11,779 triệu USD, chiếm gần 19% sản lượng chè búp khô toàn tỉnh.

Thảo luận kết quả

Hiệu quả kinh tế sản xuất chè tại huyện Đại Từ phản ánh sự phát triển ổn định nhưng chưa khai thác hết tiềm năng do nhiều yếu tố hạn chế. Việc áp dụng giống mới và kỹ thuật canh tác tiên tiến đã góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững. Tuy nhiên, tỷ lệ diện tích chè được tưới nước còn thấp, ảnh hưởng đến khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và năng suất mùa vụ.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành, hiệu quả kinh tế tại Đại Từ tương đối cao so với các vùng chè miền núi khác nhưng vẫn thấp hơn các vùng chè chuyên canh có quy mô lớn và liên kết chuỗi giá trị chặt chẽ. Việc tổ chức sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết và dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật là nguyên nhân chính làm giảm hiệu quả kinh tế và khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường trong nước và quốc tế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh năng suất và thu nhập của các hộ theo từng xã, bảng phân tích chi phí và lợi nhuận trung bình, cũng như biểu đồ cơ cấu chi phí sản xuất chè. Những biểu đồ này giúp minh họa rõ ràng sự khác biệt về hiệu quả kinh tế giữa các nhóm hộ và các yếu tố ảnh hưởng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư hệ thống tưới tiêu: Mở rộng diện tích chè được tưới nước từ 20% hiện tại lên ít nhất 50% trong vòng 3 năm tới nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, giảm thiểu rủi ro do biến đổi khí hậu. Chủ thể thực hiện là UBND huyện phối hợp với các sở ngành liên quan và các tổ chức nông nghiệp.

2. Phát triển liên kết chuỗi giá trị sản xuất chè: Khuyến khích thành lập các hợp tác xã, tổ hợp tác và liên kết giữa các hộ nông dân với doanh nghiệp chế biến và phân phối để tạo chuỗi giá trị bền vững, nâng cao khả năng tiếp cận thị trường và công nghệ. Thời gian thực hiện trong 2 năm, do các tổ chức chính quyền địa phương và ngành nông nghiệp chủ trì.

3. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật và đào tạo nâng cao năng lực sản xuất: Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch và chế biến chè theo tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ, đồng thời hỗ trợ chuyển giao giống chè mới có năng suất, chất lượng cao. Mục tiêu đạt 80% hộ nông dân được đào tạo trong 3 năm tới, do Trung tâm Khuyến nông và các tổ chức chuyên môn thực hiện.

4. Xây dựng và phát triển thương hiệu chè Đại Từ: Tăng cường công tác quảng bá, xây dựng nhãn hiệu tập thể và chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm chè đặc sản, nâng cao giá trị thương hiệu trên thị trường trong nước và quốc tế. Thời gian triển khai trong 3 năm, do UBND huyện phối hợp với Sở Công Thương và các doanh nghiệp chè thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách nông nghiệp: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các chính sách phát triển cây chè bền vững, nâng cao hiệu quả kinh tế và cải thiện đời sống người dân.

2. Hộ nông dân và hợp tác xã sản xuất chè: Thông tin về các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và các giải pháp kỹ thuật giúp người dân nâng cao năng suất, chất lượng và thu nhập.

3. Doanh nghiệp chế biến và phân phối chè: Hiểu rõ về tình hình sản xuất, chi phí và hiệu quả kinh tế tại địa phương để xây dựng chiến lược liên kết, phát triển chuỗi giá trị và mở rộng thị trường.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế nông nghiệp: Tài liệu tham khảo về phương pháp đánh giá hiệu quả kinh tế trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là cây chè, cùng các phân tích thực tiễn tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệu quả kinh tế sản xuất chè được đánh giá bằng những chỉ tiêu nào?
   Hiệu quả được đánh giá qua tổng giá trị sản xuất, chi phí trung gian, giá trị gia tăng và thu nhập hỗn hợp của hộ sản xuất. Ví dụ, giá trị gia tăng phản ánh phần giá trị tăng thêm sau khi trừ chi phí nguyên liệu và vật tư.

2. Tại sao diện tích chè được tưới nước lại quan trọng?
   Tưới nước giúp duy trì độ ẩm đất, tăng năng suất và chất lượng chè, đặc biệt trong mùa khô. Hiện tại, chỉ khoảng 20% diện tích chè được tưới, nên mở rộng tưới tiêu là cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất.

3. Những khó khăn chính trong sản xuất chè tại huyện Đại Từ là gì?
   Khó khăn gồm tổ chức sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi giá trị, ứng dụng kỹ thuật chưa đồng bộ, cơ sở hạ tầng hạn chế và thị trường tiêu thụ chưa ổn định.

4. Làm thế nào để nâng cao giá trị thương hiệu chè Đại Từ?
   Cần xây dựng nhãn hiệu tập thể, chỉ dẫn địa lý, quảng bá sản phẩm và nâng cao chất lượng theo tiêu chuẩn an toàn, hữu cơ để tạo sự khác biệt trên thị trường.

5. Vai trò của khoa học kỹ thuật trong sản xuất chè như thế nào?
   Khoa học kỹ thuật giúp chọn giống mới, áp dụng quy trình canh tác tiên tiến, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời giảm chi phí và tác động môi trường.

Kết luận

• Huyện Đại Từ có diện tích chè lớn nhất tỉnh Thái Nguyên với năng suất và sản lượng đứng đầu, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương.
• Hiệu quả kinh tế sản xuất chè đạt mức tích cực nhưng còn nhiều tiềm năng để cải thiện, đặc biệt về tổ chức sản xuất và ứng dụng kỹ thuật.
• Các yếu tố như điều kiện tự nhiên, kỹ thuật canh tác, thị trường và chính sách ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất chè.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm mở rộng tưới tiêu, phát triển liên kết chuỗi giá trị, nâng cao năng lực sản xuất và xây dựng thương hiệu chè Đại Từ.
• Tiếp tục nghiên cứu và triển khai các giải pháp trong giai đoạn 2021-2025 nhằm phát huy tối đa tiềm năng cây chè, góp phần nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế bền vững cho huyện Đại Từ.

Quý độc giả và các nhà quản lý được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu để thúc đẩy phát triển ngành chè tại địa phương và các vùng tương tự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1.Vị trí, vai trò của cây chè trong sự phát triển kinh tế 1. Ý nghĩa của việc phát triển sản xuất chè Chè là cây công nghiệp dài ngày có giá trị kinh tế cao, nó có vị trí quan trọng trong đời sống sinh hoạt và đời sống kinh tế, văn hóa của con người. Sản phẩm chè hiện nay được tiêu dùng ở khắp các nước trên thế giới, kể cả các nước không trồng chè cũng có nhu cầu lớn về chè. Ngoài tác dụng giải khát chè còn có nhiều tác dụng khác như kích thích thần kinh làm cho thần kinh minh mẫn, tăng cường hoạt động của cơ thể, nâng cao năng lực làm việc, tăng sức đề kháng cho cơ thể, làm đẹp… Đối với nước ta sản phẩm chè không chỉ để tiêu dùng nội địa mà còn là mặt hàng xuất khẩu quan trọng để thu ngoại tệ góp phần xây dựng đất nước.

Đối với người dân thì cây chè đã mang lại nguồn thu nhập cao và ổn định, cải thiện đời sống kinh tế văn hóa xã hội, tạo ra công ăn việc làm cho bộ phận lao động dư thừa nhất là ở các vùng nông thôn. Nếu so sánh cây chè với các loại cây trồng khác thì cây chè có giá trị kinh tế cao hơn hẳn, vì cây chè có chu kỳ kinh tế dài, nó có thể sinh trưởng, phát triển và cho sản phẩm liên tục khoảng 30 - 40 năm, nếu chăm sóc tốt thì chu kỳ này còn kéo dài hơn nữa. Mặt khác chè là cây trồng không tranh chấp đất đai với cây lương thực, nó là loại cây trồng thích hợp với các vùng đất trung du và miền núi. Chính vì vậy cây chè không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần cải thiện môi trường, phủ xanh đất trống đồi núi trọc.

Nếu kết hợp với trồng rừng theo phương thức Nông - Lâm kết hợp sẽ tạo nên một vành đai xanh chống xói mòn rửa trôi, góp phần bảo vệ một nền nông nghiệp bền vững.[4] Như vậy, phát triển sản xuất chè đã và đang tạo ra một lượng của cải vật chất lớn cho xã hội, tăng thu nhập cho người dân, cải thiện mức sống ở khu vực 5 nông thôn. Nó góp phần vào việc thúc đẩy nhanh hơn công cuộc Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn, giảm bớt chênh lệch về kinh tế - xã hội giữa thành thị và nông thôn, giữa vùng núi cao và đồng bằng. Đặc điểm kinh tế kỹ thuật của sản xuất chè Cây chè có đặc điểm từ sản xuất đến chế biến đòi hỏi phải có kỹ thuật khá cao từ khâu trồng, chăm sóc, thu hoạch đến chế biến và bảo quản. Vì thế để phát triển ngành chè hàng hóa đạt chất lượng cao cần phải quan tâm, chú trọng từ những khâu đầu tiên, áp dụng những chính sách đầu tư hợp lý, loại bỏ dần những phong tục tập quán trồng chè lạc hậu.

* Những nhân tố ảnh hưởng tới sản xuất chè a. Nhóm nhân tố về điều kiện tự nhiên + Đất đai và địa hình: Đất đai là tư liệu sản xuất quan trọng đối với sản xuất nông nghiệp nói chung và cây chè nói riêng. Đất đai là yếu tố ảnh hưởng đến sản lượng, chất lượng chè nguyên liệu và chè thành phẩm. Yếu tố đất đai cho phép quyết định chè được phân bổ trên những vùng địa hình khác nhau.

+ Thời tiết khí hậu: Cùng với địa hình, đất đai, các yếu tố: nhiệt độ, ẩm độ trong không khí, lượng mưa, thời gian chiếu sáng và sự thay đổi mùa đều ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, sản lượng và chất lượng chè. Nhóm nhân tố về kỹ thuật + Ảnh hưởng của giống chè: Chè là loại cây trồng có chu kỳ sản xuất dài, giống chè tốt có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sản xuất. Do vậy, việc nghiên cứu chọn, tạo và sử dụng giống tốt phù hợp cho từng vùng sản xuất được các nhà khoa học và người sản xuất quan tâm từ rất sớm. Lựa chọn thế hệ sau được tiến hành theo các đặc tính của tính trạng bên ngoài của cây như: Thân, cành, lá, búp, hoa, quả.

+ Tưới nước cho chè: Chè là cây ưa nước, trong búp chè có hàm lượng nước lớn, song không chịu úng. Chè gặp khô hạn sẽ bị cằn cỗi, hạn chế việc hút các chất dinh dưỡng từ đất, khô hạn lâu ngày sẽ làm giảm sản lượng thậm 6 chí còn chết. Do đó, việc tưới nước cho chè là biện pháp giữ ẩm cho đất để cây sinh trưởng phát triển bình thường, cho năng suất và chất lượng cao. + Mật độ trồng chè: Để có năng suất cao cần đảm bảo mật độ trồng chè cho thích hợp, mật độ trồng chè phụ thuộc vào giống chè, độ dốc, điều kiện cơ giới hóa.

Nhìn chung, tùy điều kiện mà ta bố trí mật độ chè khác nhau, nếu mật độ quá thưa hoặc quá dầy thì sẽ làm cho năng suất sản lượng thấp, lâu khép tán, không tận dụng được đất đai, không chống được xói mòn và cỏ dại, vì vậy cần phải bố trí mật độ chè cho hợp lý. + Đốn chè: Đốn chè là biện pháp kỹ thuật không những có ảnh hưởng đến sinh trưởng phát triển của cây chè mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng chè. Do vậy, kỹ thuật đốn chè đã được nhiều nhà khoa học chú ý nghiên cứu. + Bón phân: Bón phân cho chè là một biện pháp kỹ thuật quan trọng nhằm tăng sự sinh trưởng của cây chè, tăng năng suất và chất lượng chè.

+ Hái chè: Thời điểm, thời gian và phương thức hái có ảnh hưởng đến chất lượng chè nguyên liệu. + Vận chuyển và bảo quản nguyên liệu: Nguyên liệu chè sau khi thu hái có thể đưa thẳng vào chế biến, có thể để một thời gian nhưng không quá 10h do nhà máy chế biến ở xa hoặc công suất máy thấp. Do vậy khi thu hái không để dập nát búp chè. + Công nghệ chế biến: Tùy thuộc vào mục đích của phương án sản phẩm mà ta có các quy trình công nghệ chế biến phù hợp với từng nguyên liệu đầu vào, nhìn chung quá trình chế biến gồm hai giai đoạn sơ chế và tinh chế thành phẩm.

Nhóm nhân tố về kinh tế: +Thị trường và giá cả: trả lời 3 vấn đề kinh tế cơ bản: Sản xuất cái gì? Sản xuất như thế nào? Sản xuất cho ai? Câu hỏi sản xuất cái gì được đặt lên hàng đầu, buộc người sản xuất phải trả lời cho được, để trả lời câu hỏi này 7 người sản xuất tìm kiếm thị trường, tức là xác định được nhu cầu có khả năng thanh toán của thị trường đối với hàng hoá mà họ sẽ sản xuất ra được người tiêu dùng chấp nhận ở mức độ nào, giá cả có phù hợp hay không, từ đó hình thành mối quan hệ giữa cung và cầu một cách toàn diện. Nhu cầu trên thế giới ngày càng tăng và tập trung vào hai loại chè chính là chè đen và chè xanh. Chè đen được bán ở thị trường Châu Âu và Châu Mỹ, còn chè xanh được tiêu thụ ở thị trường Châu Á (Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc. Chính vì vậy, nghiên cứu thị trường chè cần lưu ý tới độ co giãn cung cầu về chè.[6] Cuối cùng là vấn đề sản xuất cho ai? ở đây muốn đề cập tới khâu phân phối.

Hàng hoá sản xuất ra được tiêu thụ như thế nào? ai là người được hưởng lợi ích từ việc sản xuất đó, cụ thể là bao nhiêu? Có như vậy mới kích thích được sự phát triển sản xuất có hiệu quả. Thực tế cho thấy rằng, thực hiện cơ chế thị trường, sự biến động của cơ chế thị trường ảnh hưởng lớn đến đời sống của người sản xuất nói chung, cũng như người làm chè, ngành chè nói riêng. Do đó, việc ổn định giá cả và mở rộng thị trường tiêu thụ chè là hết sức cần thiết cho ngành chè góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá ngành nông nghiệp. Để ổn định giá cả và mở rộng thị trường chè, một yếu tố cần thiết là hệ thống đường giao thông.

Phần lớn những vùng sản xuất chè xa đường quốc lộ rất khó khăn cho việc tiêu thụ sản phẩm. Do đường giao thông kém, đi lại khó khăn nên người sản xuất thường phải bán với giá thấp do tư thương ép giá, làm hiệu quả sản xuất thấp. Muốn nâng cao hiệu quả sản xuất cũng như phát triển ngành chè trong tương lai cần thiết phải có hệ thống giao thông thuận lợi để nâng tính cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.[6] + Cơ cấu sản xuất sản phẩm: Đa dạng hoá sản phẩm là quan điểm có ý nghĩa thực tiễn cao, vừa có tính kinh tế, vừa có tính xã hội. Đa dạng hoá sản phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu khác nhau của thị trường và tiêu thụ được nhiều 8 sản phẩm hàng hoá nhưng đồng thời phải phát huy những mặt hàng truyền thống đã có kinh nghiệm sản xuất, chế biến, được thị trường chấp nhận.

Hiệu quả kinh tế 1. Quan điểm về hiệu quả kinh tế Hiệu quả kinh tế là một phạm trù phản ánh mặt chất lượng của các hoạt động kinh tế. Quá trình tăng cường lợi dụng các nguồn lực sẵn có phục vụ cho lợi ích của con người, có nghĩa là nâng cao chất lượng của các hoạt động kinh tế. Nâng cao hiệu quả kinh tế là một đòi hỏi khách quan của mọi nền sản xuất xã hội xuất phát từ những nhu cầu vật chất của con người ngày càng tăng.

Yêu cầu của công tác quản lý kinh tế đòi hỏi phải nâng cao chất lượng của các hoạt động kinh tế làm xuất hiện phạm trù hiệu quả kinh tế. Xuất phát từ giác độ nghiên cứu khác nhau, các nhà kinh tế đưa ra nhiều quan điểm khác nhau về hiệu quả kinh tế. - Quan điểm thứ nhất: Trước đây, người ta coi hiệu quả kinh tế là kết quả đạt được trong hoạt động kinh tế. Ngày nay, quan điểm này không còn phù hợp, bởi vì nếu cùng một kết quả xuất nhưng hai mức chi phí khác nhau thì theo quan điểm này chúng có cùng một hiệu quả.

- Quan điểm thứ hai: Hiệu quả đạt được xác định bằng nhịp độ tăng trưởng sản phẩm xã hội hoặc thu nhập quốc dân, hiệu quả sẽ cao khi các nhịp độ tăng của các chỉ tiêu đó cao. Nhưng chi phí hoặc nguồn lực được sử dụng tăng nhanh vì sao? Hơn nữa, điều kiện sản xuất năm hiện tại khác với năm trước, yếu tố bên trong và bên ngoài của nền kinh tế có những ảnh hưởng cũng khác nhau. Do đó, quan điểm này chưa được thoả đáng.