HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ NHUNG ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN KIM SƠN, TỈNH NINH BÌNH Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Cao Việt Hà NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi cũng cam đoan các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc và mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Nhung i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này ngoài sự nỗ lực của bản thân tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của cơ quan, các thầy cô, bạn bè đồng nghiệp và gia đình.
Trước tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. Cao Việt Hà người đã tận tình hướng dẫn và đóng góp những ý kiến quý báu trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Khoa Quản lý đất đai, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của UBND huyện Kim Sơn, Phòng Tài nguyên và Môi trường, phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Chi cục Thống kê huyện Kim Sơn đã tạo điều kiện về thời gian và cung cấp số liệu cho đề tài này.
Tôi xin chân thành cảm ơn các bạn đồng nghiệp đã giúp đỡ trong quá trình học tập và thực hiện luận văn này. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Nhung ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục các chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng .viii Danh mục hình. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tổng quan chung về dồn điền đổi thửa.
Vấn đề manh mún đất đai và ảnh hưởng của nó đến phát triển nông nghiệp. Khái niệm, nguyên nhân, mục đích và vai trò của dồn điền đổi thửa trong nông nghiệp. Ảnh hưởng của dồn điền đổi thửa đến sản xuất nông nghiệp. Kinh nghiệm về tích tụ và tập trung ruộng đất của một số nước trên thế giới.
Một số nước ở Châu Âu, Châu Mỹ. Tình hình thực hiện xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam. Việc ban hành các cơ chế chính sách để thực hiện chương trình. Về tổ chức bộ máy triển khai chương trình.
Về một số hoạt động. Kết quả dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới ở một số tỉnh Miền Bắc Việt Nam. Kết quả dồn điền đổi thửa ở việt nam. Kết quả dồn điền đổi thửa ở một số tỉnh Miền Bắc.
Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình. Biến động sử dụng đất nông nghiệp huyện kim sơn giai đoạn thực hiện xây dựng nông thôn mới (2011 - 2015). Đánh giá thực trạng công tác dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Kim Sơn.
Đánh giá hiệu quả công tác dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Kim Sơn. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra khảo sát thu thập số liệu thứ cấp.
Phương pháp chọn điểm. Phương pháp phỏng vấn hộ nghiên cứu. Phương pháp tính toán hiệu quả sử dụng đất. Phương pháp phân tích, so sánh, đánh giá.
Phương pháp thống kê, xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên.
Điều kiện kinh tế xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Biến động sử dụng đất nông nghiệp huyện Kim Sơn giai đoạn thực hiện xây dựng nông thôn mới (2011 - 2015). Hiện trạng sử dụng đất huyện Kim Sơn.
Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp. Biến động đất nông nghiệp giai đoạn 2011 - 2015. Đánh giá thực trạng công tác dồn điền đổi thửa phục vụ xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Kim Sơn. Các văn bản pháp lý về dồn điền đổi thửa.
Quy trình thực hiện dồn điền đổi thửa. Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa ở huyện Kim Sơn. Đánh giá hiệưu quả công tác dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới. Tác động của dồn điền đổi thửa đến xây dựng nông thôn mới.
Đánh giá hiệu quả công tác dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Kim Sơn. Một số tồn tại trong công tác dồn điền đổi thửa. Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền đổi thửa.
Kết luận và kiến nghị. 87 Tài liệu tham khảo. 91 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt BCĐ : Ban chỉ đạo BQ : Bình quân BVTV : Bảo vệ thực vật CNH - HĐH : Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa CNQSDĐ : Chứng nhận quyền sử dụng đất CP : Chính phủ CT : Chỉ thị DĐĐT : Dồn điền đổi thửa ĐA : Đề án ĐBSH : Đồng bằng sông Hồng ĐVT : Đơn vị tính GCN : Giấy chứng nhận GTSX : Giá trị sản xuất GTNĐ : Giao thông nội đồng HD : Hướng dẫn HH : Hiện hành HTX : Hợp tác xã HU : Huyện ủy KH : Kế hoạch KHKT : Khoa học kỹ thuật KT - XH : Kinh tế - xã hội MTTQ : Mặt trận tổ quốc MTQG : Mục tiêu quốc gia NĐ : Nghị định NN : Nông nghiệp NN&PTNT : Nông nghiệp và Phát triển nông thôn NTM : Nông thôn mới NTTS : Nuôi trồng thủy sản NQ : Nghị quyết vi Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt SNN : Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn SS : So sánh STNMT : Sở Tài nguyên và Môi trường QĐ : Quyết định TDTT : Thể dục thể thao THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông TTCN : Tiểu thủ công nghiệp TTg : Thủ tướng Chính phủ TW : Trung ương UBND : Ủy ban nhân dân vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Tình hình tích tụ ruộng đất của các trang trại ở một số nước Âu, Mỹ.
Tình hình tích tụ ruộng đất ở một số nước Châu Á. Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa tỉnh Nam Định đến năm 2015. Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế giai đoạn 2011 - 2015. Giá trị sản xuất ngành nông nghiệp giai đoạn 2011 - 2015.
Quy mô dân số, lao động huyện Kim Sơn giai đoạn 2011 - 2015. Hệ thống giao thông huyện Kim Sơn năm 2015. Biến động đất nông nghiệp giai đoạn 2011 - 2015. Kết quả dồn điền đổi thửa của các xã trên địa bàn huyện Kim Sơn.
Diện tích đất giao thông, thủy lợi trước và sau DĐĐT. Hệ thống giao thông nội đồng, kênh mương trong quá trình dồn điền đổi thửa. Đánh giá của người dân về sự thay đổi các khâu trong sản xuất. Nguồn thu nhập chính của hộ điều tra trước và sau DĐĐT.
Chi phí sản xuất của các hộ điều tra trên 1 ha đất lúa trước và sau DĐĐT. Giá trị sản xuất lúa trước và sau DĐĐT trên 1 ha. Tình hình lao động và việc làm của các hộ điều tra. Thực trạng quy mô thửa/hộ trước và sau DĐĐT.
Tổ chức sản xuất trước và sau DĐĐT của các hộ điều tra. So sánh mức độ sử dụng thiết bị nông nghiệp trước và sau DĐĐT. Đánh giá của người dân về điều kiện sản xuất và cơ giới hóa trong sản xuất. Kết quả xử lý môi trường tại địa bàn xã nghiên cứu.
80 viii DANH MỤC HÌNH Hình 4. Cơ cấu kinh tế huyện Kim Sơn giai đoạn 2011 - 2015. Cơ cấu kinh tế ngành nông nghiệp giai đoạn 2011 - 2015. Cơ cấu lao động huyện Kim Sơn giai đoạn 2011 - 2015.
Cơ cấu sử dụng đất huyện Kim Sơn năm 2015. Cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp huyện Kim Sơn năm 2015. Đánh giá của người dân về hệ thống GTNĐ sau DĐĐT. Đường giao thông nội đồng sau DĐĐT.
Đánh giá của người dân về khả năng tưới, tiêu của hệ thống thủy lợi sau DĐĐT. Hệ thống thủy lợi sau DĐĐT. Mô hình cánh đồng mẫu lớn tại xã Thượng Kiệm. Mô hình trang trại VAC ở xã Thượng Kiệm và xã Yên Lộc.
78 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Họ và tên: Nguyễn Thị Nhung Tên đề tài: Đánh giá hiệu quả công tác dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình. Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã ngành: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá hiệu quả công tác dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình. - Đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền đổi thửa tại huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình.
Phương pháp nghiên cứu Luận văn đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: - Phương pháp điều tra khảo sát thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập các văn bản có liên quan tới công tác dồn điền đổi thửa tại các phòng ban chuyên môn trên địa bàn huyện Kim Sơn. - Phương pháp chọn điểm: Việc nghiên cứu chi tiết ý kiến của người dân đối với dồn điền đổi thửa được tiến hành ở xã Thượng Kiệm và xã Yên Lộc. - Phương pháp phỏng vấn hộ nghiên cứu: Dùng phiếu điều tra đã soạn sẵn các câu hỏi và thông tin cần thu thập để điều tra, phỏng vấn thông tin tại các hộ nông dân ở các địa bàn nghiên cứu.