Luận văn thạc sĩ đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện giao thủy tỉnh nam định

Luận văn thạc sĩ phân tích hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định, cung cấp cái nhìn sâu sắc về phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Như Tiên
• Người hướng dẫn: PGS. Phan Quốc Hưng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.9. Phạm vi nghiên cứu
• 1.10. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.11. Tổng quan tài liệu
• 1.11.1. Một số vấn đề lý luận về sử dụng đất nông nghiệp
• 1.11.2. Đất nông nghiệp và tình hình sử dụng đất nông nghiệp
• 1.11.3. Sự cần thiết của nền sản xuất nông nghiệp bền vững
• 1.11.4. Nguyên tắc sử dụng đất nông nghiệp bền vững
• 1.11.5. Tiêu chí đánh giá tính bền vững
• 1.11.6. Những vấn đề cơ bản về hiệu quả sử dụng đất và đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.11.6.1. Quan điểm về hiệu quả
• 1.11.6.2. Phân loại hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.11.7. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam
• 1.11.7.1. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới
• 1.11.7.2. Tình hình sử dụng nông nghiệp ở Việt Nam
• 1.11.8. Xu hướng phát triển nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam
• 1.11.8.1. Những xu hướng phát triển nông nghiệp trên thế giới
• 1.11.8.2. Định hướng phát triển nông nghiệp Việt Nam đến năm 2020
• 1.11.9. Những nghiên cứu đánh giá về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.11.9.1. Các nghiên cứu về đánh giá đất đai trên thế giới
• 1.11.9.2. Những nghiên cứu về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam
• 1.12. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.12.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.12.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.12.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.12.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.12.5. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Giao Thủy
• 1.12.6. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Giao Thủy
• 1.12.7. Hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 1.12.8. Định hướng sử dụng đất và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy
• 1.12.9. Phương pháp nghiên cứu
• 1.12.9.1. Phương pháp điều tra thu thập số liệu
• 1.12.9.2. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 1.12.9.3. Phương pháp tính hiệu quả của các loại sử dụng đất
• 1.12.9.4. Xử lý số liệu
• 1.12.9.5. Phương pháp so sánh
• 1.13. Kết quả và thảo luận
• 1.13.1. Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của huyện Giao Thủy
• 1.13.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.13.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.13.2. Hiện trạng sử dụng đất huyện Giao Thủy
• 1.13.2.1. Hiện trạng sử dụng đất
• 1.13.2.2. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2017
• 1.13.3. Hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 1.13.3.1. Các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Giao Thủy năm 2017
• 1.13.3.2. Hiệu quả kinh tế
• 1.13.3.3. Hiệu quả xã hội
• 1.13.3.4. Hiệu quả môi trường
• 1.13.3.5. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất tổng hợp của các kiểu sử dụng đất
• 1.13.4. Định hướng sử dụng đất và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy
• 1.13.4.1. Định hướng sử dụng đất
• 1.13.4.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 2. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu và tính cấp thiết của đề tài

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy, Nam Định là một nghiên cứu quan trọng nhằm tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên đất. Đất nông nghiệp là tài nguyên quý giá, có giới hạn về diện tích và dễ bị suy thoái do tác động của thiên nhiên và con người. Việc sử dụng đất không hợp lý dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như phá hủy đất đai tự nhiên và ảnh hưởng đến môi trường sinh thái. Huyện Giao Thủy, với điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội thuận lợi, cần có các giải pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, đảm bảo phát triển bền vững.

1.1. Bối cảnh và mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu này nhằm đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy, xác định các loại hình sử dụng đất hiệu quả và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Mục tiêu cụ thể bao gồm phân tích hiện trạng sử dụng đất, đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của các loại hình sử dụng đất, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp.

II. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy

Huyện Giao Thủy có diện tích đất nông nghiệp lớn, chiếm 16.591,02 ha vào năm 2017. Đất trồng lúa nước chiếm tỷ lệ cao nhất với 7.697,03 ha, tập trung chủ yếu ở các xã Giao Thịnh và Hồng Thuận. Đất trồng cây lâu năm như nhãn, vải, ổi chiếm 1.458,09 ha, phân bố chủ yếu ở các xã Giao Phong và Giao Lạc. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng huyện Giao Thủy có 4 loại hình sử dụng đất với 16 kiểu sử dụng đất khác nhau, phản ánh sự đa dạng trong sản xuất nông nghiệp.

2.1. Phân bố và cơ cấu sử dụng đất

Đất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy được phân bố không đồng đều, với đất trồng lúa nước chiếm ưu thế. Các loại hình sử dụng đất khác như đất trồng cây lâu năm và đất nuôi trồng thủy sản cũng đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp của huyện.

III. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả sử dụng đất trên ba khía cạnh: kinh tế, xã hội và môi trường. Về hiệu quả kinh tế, loại hình sử dụng đất chuyên rau màu đạt giá trị sản xuất cao nhất, với mức 271,99 triệu đồng/ha. Về hiệu quả xã hội, các loại hình sử dụng đất góp phần tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, về hiệu quả môi trường, việc sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường đất và nước.

3.1. Hiệu quả kinh tế

Các loại hình sử dụng đất như chuyên rau màu và lúa - màu đạt hiệu quả kinh tế cao, với giá trị sản xuất và giá trị gia tăng đáng kể. Điều này phản ánh tiềm năng lớn của các loại hình sử dụng đất này trong việc nâng cao thu nhập cho người dân.

3.2. Hiệu quả xã hội và môi trường

Các loại hình sử dụng đất không chỉ đảm bảo an ninh lương thực mà còn tạo việc làm cho người dân. Tuy nhiên, việc sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật không hợp lý đã gây ảnh hưởng xấu đến môi trường, đặc biệt là đối với các loại hình sử dụng đất chuyên rau màu.

IV. Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy. Các giải pháp bao gồm quy hoạch sử dụng đất hợp lý, đầu tư cơ sở hạ tầng, áp dụng khoa học kỹ thuật và quản lý bền vững nguồn tài nguyên đất. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc tiếp cận nguồn vốn và thị trường tiêu thụ sản phẩm.

4.1. Quy hoạch và đầu tư cơ sở hạ tầng

Việc quy hoạch sử dụng đất hợp lý và đầu tư vào cơ sở hạ tầng như hệ thống kênh mương, thoát nước sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các khu vực trồng lúa và rau màu.

4.2. Áp dụng khoa học kỹ thuật

Áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp, như sử dụng giống cây trồng có năng suất cao và quản lý dịch hại tổng hợp, sẽ giúp tăng hiệu quả sử dụng đất và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định, với diện tích tự nhiên 23.775,61 ha và dân số khoảng 188.903 người năm 2017, là một vùng ven biển có điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội thuận lợi cho phát triển sản xuất nông nghiệp. Diện tích đất nông nghiệp toàn huyện đạt 16.591,02 ha, trong đó đất sản xuất nông nghiệp chiếm 9.155,12 ha, với đất trồng lúa nước chiếm 44,97% diện tích đất nông nghiệp. Việc sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả là vấn đề cấp thiết nhằm đáp ứng nhu cầu lương thực, thực phẩm ngày càng tăng, đồng thời bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá hiệu quả sử dụng các loại hình đất sản xuất nông nghiệp chính trên địa bàn huyện Giao Thủy, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất trong giai đoạn từ năm 2010 đến 2017. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích, cải thiện đời sống người dân và góp phần phát triển kinh tế xã hội địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về quản lý đất đai và phát triển nông nghiệp bền vững, trong đó nhấn mạnh ba khía cạnh chính của hiệu quả sử dụng đất: kinh tế, xã hội và môi trường. Khái niệm đất nông nghiệp được hiểu là tài nguyên có giới hạn, chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố tự nhiên và con người. Lý thuyết về hiệu quả kinh tế tập trung vào giá trị sản xuất, giá trị gia tăng và hiệu quả đồng vốn; hiệu quả xã hội đánh giá qua khả năng thu hút lao động và giá trị ngày công lao động; hiệu quả môi trường được đo bằng mức độ sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hợp lý nhằm hạn chế ô nhiễm và suy thoái đất. Mô hình đánh giá tổng hợp hiệu quả sử dụng đất dựa trên phân cấp các chỉ tiêu kinh tế, xã hội và môi trường, với trọng số và điểm số cụ thể để phân loại mức độ hiệu quả cao, trung bình và thấp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp số liệu thứ cấp từ các cơ quan quản lý địa phương và số liệu sơ cấp thu thập qua điều tra 120 hộ nông dân đại diện cho ba tiểu vùng sinh thái của huyện Giao Thủy. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của dữ liệu. Các tiểu vùng được phân chia dựa trên đặc điểm địa hình, đất đai và hệ thống cây trồng: tiểu vùng 1 vùng trũng ven biển, tiểu vùng 2 vùng nội đồng phù sa sông Hồng, tiểu vùng 3 vùng địa hình vàn cao. Phân tích dữ liệu sử dụng các chỉ tiêu kinh tế (giá trị sản xuất, giá trị gia tăng, hiệu quả đồng vốn), xã hội (số công lao động/ha, giá trị ngày công lao động) và môi trường (lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật sử dụng so với khuyến cáo). Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm Excel và phương pháp so sánh, phân tích thống kê nhằm đánh giá tổng hợp hiệu quả sử dụng đất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng sử dụng đất: Năm 2017, huyện Giao Thủy có 16.591,02 ha đất nông nghiệp, trong đó đất trồng lúa nước chiếm 7.697,03 ha (44,97%). Đất trồng cây lâu năm chiếm 1.458,09 ha, tập trung chủ yếu ở các xã Giao Phong, Giao Lạc. Hệ thống cây trồng đa dạng với 4 loại hình sử dụng đất và 16 kiểu sử dụng đất khác nhau.

2. Hiệu quả kinh tế: Tiểu vùng 1 với loại hình chuyên rau màu đạt giá trị sản xuất trên 1 ha cao nhất, cụ thể GTSX/ha đạt 271,99 triệu đồng, giá trị gia tăng 220,76 triệu đồng. Tiểu vùng 2 loại hình lúa – màu có GTSX/ha là 191,27 triệu đồng, GTGT/ha 140,82 triệu đồng. Tiểu vùng 3 loại hình chuyên rau màu đạt GTSX 259,06 triệu đồng, GTGT 207,40 triệu đồng. Các chỉ tiêu này cho thấy sự khác biệt rõ rệt về hiệu quả kinh tế giữa các tiểu vùng và loại hình sử dụng đất.

3. Hiệu quả xã hội: Loại hình chuyên rau màu thu hút lao động nhiều nhất với trung bình 802 công lao động/ha trên ba tiểu vùng, góp phần tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Các loại hình sử dụng đất khác cũng đóng góp tích cực vào đời sống xã hội, đảm bảo an ninh lương thực và giảm nghèo.

4. Hiệu quả môi trường: Việc sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật ở mức chưa hợp lý, đặc biệt ở loại hình chuyên rau màu với mức độ sử dụng cao, gây ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng nông sản, môi trường đất và nước, cũng như sức khỏe cộng đồng. Mức sử dụng phân bón và thuốc BVTV vượt quá khuyến cáo được đánh giá là hiệu quả môi trường thấp.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy có sự phân hóa rõ rệt theo tiểu vùng và loại hình sử dụng đất. Hiệu quả kinh tế cao ở các loại hình chuyên canh rau màu phản ánh lợi thế về giá trị sản phẩm và khả năng thu hút lao động. Tuy nhiên, hiệu quả môi trường thấp do việc sử dụng phân bón và thuốc BVTV không cân đối, gây nguy cơ suy thoái đất và ô nhiễm môi trường. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả tương đồng với xu hướng phát triển nông nghiệp bền vững cần cân bằng giữa hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường. Biểu đồ so sánh giá trị sản xuất và mức độ sử dụng phân bón giữa các tiểu vùng sẽ minh họa rõ nét sự khác biệt và tiềm năng cải thiện. Việc áp dụng các giải pháp kỹ thuật và chính sách phù hợp là cần thiết để nâng cao hiệu quả sử dụng đất bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Quy hoạch sử dụng đất hợp lý: Tổ chức lại quy hoạch đất đai theo hướng phát triển các loại hình sử dụng đất có hiệu quả kinh tế cao, ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng như kênh mương, hệ thống thoát nước nhằm nâng cao năng suất và bảo vệ đất đai. Thời gian thực hiện trong 3-5 năm, do UBND huyện phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.

2. Hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao công nghệ: Tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, kỹ thuật canh tác tiên tiến, quản lý phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, giảm thiểu tác động môi trường. Thực hiện đào tạo, tập huấn cho nông dân trong vòng 2 năm, do Trung tâm Khuyến nông tỉnh và các tổ chức liên quan đảm nhiệm.

3. Phát triển thị trường và liên kết sản xuất: Xây dựng chuỗi giá trị nông sản, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, giảm rủi ro thị trường, nâng cao thu nhập cho người dân. Thời gian triển khai 3 năm, do các hợp tác xã, doanh nghiệp và chính quyền địa phương phối hợp thực hiện.

4. Chính sách hỗ trợ tài chính và tín dụng: Tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn ưu đãi cho nông dân đầu tư phát triển sản xuất, áp dụng các cơ chế khuyến khích sử dụng đất hiệu quả và bền vững. Thời gian thực hiện liên tục, do Ngân hàng Chính sách xã hội và các tổ chức tín dụng địa phương quản lý.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý đất đai và nông nghiệp địa phương: Giúp xây dựng chính sách, quy hoạch sử dụng đất phù hợp với điều kiện thực tế, nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường.

2. Nhà nghiên cứu và học viên chuyên ngành quản lý đất đai, nông nghiệp: Cung cấp cơ sở lý luận và phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất, làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo.

3. Nông dân và hợp tác xã sản xuất nông nghiệp: Hướng dẫn áp dụng các mô hình sử dụng đất hiệu quả, kỹ thuật canh tác bền vững, nâng cao thu nhập và bảo vệ tài nguyên đất.

4. Các tổ chức phát triển nông nghiệp và môi trường: Tham khảo để xây dựng chương trình hỗ trợ, chuyển giao công nghệ và chính sách phát triển nông nghiệp bền vững tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệu quả sử dụng đất được đánh giá dựa trên những tiêu chí nào?
   Hiệu quả sử dụng đất được đánh giá trên ba tiêu chí chính: kinh tế (giá trị sản xuất, giá trị gia tăng, hiệu quả đồng vốn), xã hội (số công lao động/ha, giá trị ngày công lao động) và môi trường (mức độ sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật so với khuyến cáo). Ví dụ, loại hình chuyên rau màu có giá trị sản xuất cao nhưng mức độ sử dụng phân bón vượt khuyến cáo nên hiệu quả môi trường thấp.

2. Tại sao hiệu quả môi trường ở huyện Giao Thủy còn thấp?
   Nguyên nhân chính là do việc sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật chưa hợp lý, vượt quá mức khuyến cáo, gây ô nhiễm đất và nước, ảnh hưởng đến chất lượng nông sản và sức khỏe cộng đồng. Điều này phản ánh sự thiếu cân đối trong quản lý và kỹ thuật canh tác.

3. Các tiểu vùng trong huyện Giao Thủy có đặc điểm gì khác nhau?
   Huyện được chia thành ba tiểu vùng: tiểu vùng 1 là vùng trũng ven biển với đất cát, đất mặn; tiểu vùng 2 là vùng nội đồng phù sa sông Hồng; tiểu vùng 3 là vùng địa hình vàn cao, đất màu mỡ hơn. Mỗi tiểu vùng có hệ thống cây trồng và hiệu quả sử dụng đất khác nhau, ví dụ tiểu vùng 1 có hiệu quả kinh tế cao nhất ở loại hình rau màu.

4. Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả sử dụng đất?
   Các giải pháp bao gồm quy hoạch sử dụng đất hợp lý, hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao công nghệ, phát triển thị trường và liên kết sản xuất, cùng chính sách hỗ trợ tài chính cho nông dân. Những giải pháp này nhằm cân bằng hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường.

5. Làm thế nào để nông dân tiếp cận được các giải pháp kỹ thuật mới?
   Thông qua các chương trình đào tạo, tập huấn do Trung tâm Khuyến nông và các tổ chức liên quan tổ chức, kết hợp với hỗ trợ tài chính và chính sách khuyến khích, nông dân có thể áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến, quản lý phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường.

Kết luận

• Huyện Giao Thủy có điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội thuận lợi với diện tích đất nông nghiệp lớn, đa dạng loại hình sử dụng đất.
• Hiệu quả kinh tế sử dụng đất cao nhất thuộc về loại hình chuyên rau màu, trong khi hiệu quả môi trường còn hạn chế do sử dụng phân bón và thuốc BVTV chưa hợp lý.
• Hiệu quả xã hội được thể hiện qua khả năng thu hút lao động và tạo việc làm, góp phần nâng cao đời sống người dân.
• Cần thực hiện quy hoạch sử dụng đất hợp lý, áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến và chính sách hỗ trợ tài chính để nâng cao hiệu quả sử dụng đất bền vững.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 3-5 năm, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, giám sát và điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn địa phương.

Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng cho các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và người sản xuất trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững và cải thiện đời sống cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN NHƯ TIÊN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN GIAO THỦY, TỈNH NAM ĐỊNH Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Phan Quốc Hưng NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 2 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Như Tiên i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. TS Phan Quốc Hưng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Trắc địa bản đồ, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức phòng Tài nguyên và môi trường, phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn huyện Giao Thủy và Ủy ban nhân dân các xã đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Như Tiên ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Tổng quan tài liệu. Một số vấn đề lý luận về sử dụng đất nông nghiệp.

Đất nông nghiệp và tình hình sử dụng đất nông nghiệp. Sự cần thiết của nền sản xuất nông nghiệp bền vững. Nguyên tắc sử dụng đất nông nghiệp bền vững. Tiêu chí đánh giá tính bền vững.

Những vấn đề cơ bản về hiệu quả sử dụng đất và đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Quan điểm về hiệu quả. Phân loại hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam.

Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới. Tình hình sử dụng nông nghiệp ở việt nam. Xu hướng phát triển nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam. Những xu hướng phát triển nông nghiệp trên thế giới.

Định hướng phát triển nông nghiệp việt nam đến năm 2020. Những nghiên cứu đánh giá về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Các nghiên cứu về đánh giá đất đai trên thế giới. Những nghiên cứu về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam.

Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Giao Thủy. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Giao Thủy. Hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp.

Định hướng sử dụng đất và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra thu thập số liệu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.

Phương pháp tính hiệu quả của các loại sử dụng đất. Xử lý số liệu. Phương pháp so sánh. Kết quả và thảo luận.

Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của huyện Giao Thủy. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Hiện trạng sử dụng đất huyện Giao Thủy.

Hiện trạng sử dụng đất. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2017. Hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Giao Thủy năm 2017.

Hiệu quả kinh tế. Hiệu quả xã hội. Hiệu quả môi trường. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất tổng hợp của các kiểu sử dụng đất.

Định hướng sử dụng đất và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại huyện Giao Thủy. Định hướng sử dụng đất. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Kết luận và kiến nghị.

90 Tài liệu tham khảo. 94 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt Bộ NN& PTNT Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn BVTV Bảo vệ thực vật CLĐ Công lao động CN- TTCN Công nghiệp- tiểu thủ công nghiệp CNH-HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa CPTG Chi phí trung gian GTSX Giá trị sản xuất GTNC Giá trị ngày công HQĐV Hiệu quả đồng vốn LUT Loại hình sử dụng đất NTTS Nuôi trồng thủy sản PTDH Phòng trừ dịch hại SXKD Sản xuất kinh doanh TB Trung bình TNHH Thu nhập hỗn hợp TNT Thu nhập thuần UBND Ủy ban nhân dân CPSX Chi phí sản xuất vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp trên cả nước từ năm 2005 - 2016. Phân cấp hiệu quả kinh tế sử dụng đất sản xuất nông nghiệp.

Phân cấp hiệu quả xã hội sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Phân cấp hiệu quả môi trường các LUT cây trồng. Tổng hợp phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường. Đặc trưng các yếu tố khí tượng ở Nam Định trung bình qua các năm.

Các loại đất chính của huyện Giao Thủy. Hệ thống giao thông đường bộ huyện Giao Thủy. Diện tích, cơ cấu các loại đất chính năm 2017. Hiện trạng sử dụng đất năm 2017 huyện Giao Thủy.

Hiện trạng diện tích, cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp năm 2017 huyện Giao Thủy. Các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Giao Thủy năm 2017. Hiệu quả kinh tế của một số cây trồng chính, vật nuôi chính tiểu vùng 1. Hiệu quả kinh tế của một số cây trồng chính tiểu vùng 2.

Hiệu quả kinh tế của một số cây trồng chính tiểu vùng 3. Đánh giá hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1. Đánh giá hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2. Đánh giá hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 3.

Hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1. Hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2. Hiệu quả xã hội của các LUTs tiểu vùng 3. Mức độ bón phân của một số cây trồng chính huyện Giao Thủy.

Mức sử dụng phân bón cho các loại hình sử dụng đất. Tình hình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cho một số cây trồng chính huyện Giao Thủy. Đánh giá hiệu quả môi trường qua lượng thuốc BVTV sử dụng. Đánh giá tổng hợp hiệu quả môi trường của các LUT ở Giao Thủy.

Hiệu quả sử dụng đất của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 1. Hiệu quả sử dụng đất của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 2. Hiệu quả sử dụng đất của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng 3.82 viii DANH MỤC HÌNH Hình 4. Bản đồ hành chính huyện Giao Thủy.

Hiện trạng sử dụng đất năm 2017 huyện Giao Thủy. Cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp năm 2017 huyện Giao Thủy .52 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Như Tiên Tên luận văn: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định” Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá hiệu quả của các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp chính trên địa bàn huyện Giao Thủy. - Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của địa phương. Đối tượng nghiên cứu Các loại sử dụng đất và kiểu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Giao Thủy.

Nội dung nghiên cứu Điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội huyện Giao Thủy Hiện trạng sử dụng đất huyện Giao Thủy Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Giao Thủy Định hướng sử dụng đất và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp có hiệu quả tại huyện Giao Thủy. Phương pháp nghiên cứu Luận văn đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: - Phương pháp thu thập số liệu + Nguồn số liệu thứ cấp + Nguồn số liệu sơ cấp - Phương pháp chọn điểm nghiên cứu - Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất - Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả chính và kết luận 1. Giao Thủy là huyện ven biển của tỉnh Nam Định có điều kiện tự nhiên và điều x kiện kinh tế xã hội khá thuận lợi cho phát triển sản xuất nông nghiệp, với diện tích tự nhiên là 23.775,61 ha, quy mô dân số năm 2017 là 188.903 người, cơ sở hạ tầng khá tốt, có khả năng đáp ứng cho phát triển toàn diện ngành sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện.

Theo thống kê năm 2017, toàn huyện Giao Thủy có 16.591,02 ha diện tích đất nông nghiệp. Trong đó, diện tích đất sản xuất nông nghiệp là 9. Đất chuyên trồng lúa nước có diện tích 7.697,03 ha, chiếm 44,97 % diện tích đất nông nghiệp, được phân bố tập trung ở các xã Giao Thịnh, Hồng Thuận,. Đất trồng cây lâu năm có diện tích 1.458,09 ha, với các loại cây trồng chính là nhãn, vải, ổi,.

được phân bố chủ yếu ở các xã Giao Phong, Giao Lạc,. Theo điều tra, huyện Giao Thủy có 4 loại hình sử dụng đất với 16 kiểu sử dụng đất với hệ thống cây trồng tương đối phong phú. Kết quả nghiên cứu trên ba mặt kinh tế, xã hội và môi trường như sau.