Đánh Giá Kết Quả Điều Trị Ung Thư Biểu Mô Tế Bào Gan Bằng Đốt Nhiệt Sóng Cao Tần

Luận án tiến sĩ nghiên cứu đánh giá kết quả điều trị ung thư biểu mô tế bào gan bằng đốt nhiệt sóng cao tần với các loại kim, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng

• Tác giả: Đào Việt Hằng
• Người hướng dẫn: GS. Đào Văn Long
• Trường học: Trường Đại Học Y Hà Nội
• Chuyên ngành: Nội - Tiêu hóa
• Đề tài: Đánh Giá Kết Quả Điều Trị Ung Thư Biểu Mô Tế Bào Gan Bằng Đốt Nhiệt Sóng Cao Tần Với Các Loại Kim Lựa Chọn Theo Kích Thước Khối U
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ Y Học
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. DỊCH TỄ UNG THƢ BIỂU MÔ TẾ BÀO GAN
• 1.2. CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ
• 1.3. CÁC PHƢƠNG PHÁP CHẨN ĐOÁN
• 1.4. CÁC PHƢƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ
• 1.5. ĐIỀU TRỊ UTBMTBG BẰNG PHƢƠNG PHÁP ĐNSCT
• 1.6. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐIỀU TRỊ UTBMTBG BẰNG ĐNSCT
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU
• 2.2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.3. VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. ĐẶC ĐIỂM BỆNH NHÂN NGHIÊN CỨU
• 3.2. ĐẶC ĐIỂM KỸ THUẬT
• 3.3. ĐÁP ỨNG SAU ĐIỀU TRỊ ĐNSCT
• 3.4. ƯU NHƯỢC ĐIỂM VÀ ĐỘ AN TOÀN CỦA PHƢƠNG PHÁP
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. ĐẶC ĐIỂM BN NGHIÊN CỨU
• 4.2. ĐẶC ĐIỂM KỸ THUẬT
• 4.3. ĐÁP ỨNG SAU ĐIỀU TRỊ ĐNSCT
• 4.4. ƯU NHƯỢC ĐIỂM VÀ ĐỘ AN TOÀN CỦA PHƢƠNG PHÁP
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiệu Quả Điều Trị Ung Thư Gan Bằng Đốt Nhiệt Sóng Cao Tần

Ung thư gan, đặc biệt là ung thư biểu mô tế bào gan (UTBMTBG), đang trở thành một trong những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng trên toàn cầu. Phương pháp điều trị bằng đốt nhiệt sóng cao tần (ĐNSCT) đã được áp dụng rộng rãi và cho thấy hiệu quả đáng kể trong việc điều trị UTBMTBG. Nghiên cứu này sẽ đánh giá hiệu quả của phương pháp này, từ đó cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình điều trị hiện tại.

1.1. Định Nghĩa Và Tầm Quan Trọng Của Đốt Nhiệt Sóng Cao Tần

Đốt nhiệt sóng cao tần là một phương pháp điều trị ít xâm lấn, sử dụng sóng điện từ để tạo ra nhiệt độ cao, tiêu diệt tế bào ung thư. Phương pháp này đã được chứng minh là an toàn và hiệu quả trong nhiều nghiên cứu lâm sàng.

1.2. Tình Hình Ung Thư Gan Tại Việt Nam

Tại Việt Nam, ung thư gan đứng hàng thứ hai về tỷ lệ mắc và tử vong. Theo số liệu từ GLOBOCAN, mỗi năm có hàng ngàn ca mắc mới, cho thấy sự cần thiết phải có các phương pháp điều trị hiệu quả như ĐNSCT.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Điều Trị Ung Thư Gan

Mặc dù có nhiều phương pháp điều trị ung thư gan, nhưng việc phát hiện sớm và lựa chọn phương pháp phù hợp vẫn là thách thức lớn. Nhiều bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn muộn, dẫn đến tỷ lệ sống sót thấp.

2.1. Các Giai Đoạn Của Ung Thư Gan

Ung thư gan được phân chia thành nhiều giai đoạn khác nhau, từ giai đoạn rất sớm đến giai đoạn muộn. Việc xác định giai đoạn bệnh là rất quan trọng để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

2.2. Những Thách Thức Trong Chẩn Đoán Sớm

Chẩn đoán sớm ung thư gan gặp nhiều khó khăn do triệu chứng không rõ ràng. Điều này dẫn đến việc nhiều bệnh nhân không được điều trị kịp thời, ảnh hưởng đến tỷ lệ sống sót.

III. Phương Pháp Đốt Nhiệt Sóng Cao Tần Trong Điều Trị Ung Thư Gan

Đốt nhiệt sóng cao tần là một trong những phương pháp điều trị chính cho ung thư gan. Phương pháp này có nhiều ưu điểm như ít xâm lấn, thời gian hồi phục nhanh và chi phí hợp lý.

3.1. Quy Trình Thực Hiện Đốt Nhiệt Sóng Cao Tần

Quy trình thực hiện ĐNSCT bao gồm việc xác định vị trí khối u, lựa chọn loại kim phù hợp và thực hiện đốt. Sự chính xác trong quy trình là yếu tố quyết định đến hiệu quả điều trị.

3.2. Các Loại Kim Sử Dụng Trong ĐNSCT

Có nhiều loại kim được sử dụng trong ĐNSCT, bao gồm kim đơn cực và kim chùm. Việc lựa chọn loại kim phù hợp với kích thước khối u là rất quan trọng để đạt được hiệu quả tối ưu.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Đốt Nhiệt Sóng Cao Tần

Nghiên cứu cho thấy ĐNSCT có hiệu quả cao trong việc điều trị ung thư gan, đặc biệt là ở giai đoạn sớm. Tỷ lệ sống sót sau 5 năm đạt từ 40-70% tùy thuộc vào giai đoạn bệnh.

4.1. Tỷ Lệ Đáp Ứng Sau Điều Trị

Tỷ lệ đáp ứng hoàn toàn sau điều trị ĐNSCT là một trong những chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu quả của phương pháp này. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ lệ này có thể đạt tới 80% ở bệnh nhân giai đoạn sớm.

4.2. Thời Gian Sống Thêm Của Bệnh Nhân

Thời gian sống thêm của bệnh nhân sau khi điều trị bằng ĐNSCT thường cao hơn so với các phương pháp điều trị khác. Điều này cho thấy ĐNSCT là một lựa chọn điều trị hiệu quả cho bệnh nhân ung thư gan.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Phương Pháp Đốt Nhiệt Sóng Cao Tần

Đốt nhiệt sóng cao tần đã chứng minh được hiệu quả trong điều trị ung thư gan. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu để cải thiện kỹ thuật và mở rộng ứng dụng của phương pháp này.

5.1. Định Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Nghiên cứu trong tương lai cần tập trung vào việc cải thiện kỹ thuật ĐNSCT và đánh giá hiệu quả của các loại kim mới. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu biến chứng.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Đào Tạo Chuyên Môn

Đào tạo chuyên môn cho các bác sĩ thực hiện ĐNSCT là rất quan trọng. Việc này sẽ đảm bảo quy trình thực hiện được chính xác và hiệu quả, từ đó nâng cao tỷ lệ thành công trong điều trị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI ĐÀO VIỆT HẰNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ UNG THƢ BIỂU MÔ TẾ BÀO GAN BẰNG ĐỐT NHIỆT SÓNG CAO TẦN VỚI CÁC LOẠI KIM LỰA CHỌN THEO KÍCH THƢỚC KHỐI U LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI ĐÀO VIỆT HẰNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ UNG THƢ BIỂU MÔ TẾ BÀO GAN BẰNG ĐỐT NHIỆT SÓNG CAO TẦN VỚI CÁC LOẠI KIM LỰA CHỌN THEO KÍCH THƢỚC KHỐI U Chuyên ngành : Nội - Tiêu hóa Mã số : 62720143 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: GS. ĐÀO VĂN LONG HÀ NỘI - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng cảm ơn Đảng ủy, Ban Giám Hiệu, Phòng Đào tạo Sau Đại học, Bộ môn Nội tổng hợp Trƣờng Đại Học Y Hà Nội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi tận tình trong thời gian học tập và nghiên cứu. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc, Phòng Kế Hoạch tổng hợp, Khoa Tiêu hóa Bệnh viện Bạch Mai đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành nghiên cứu của mình. Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Thầy hƣớng dẫn của tôi - GS. Đào Văn Long - đã tận tình hƣớng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và cũng là ngƣời thầy đầu tiên hƣớng dẫn tôi phƣơng pháp tiếp cận, điều trị các bệnh nhân ung thƣ gan, truyền cho tôi niềm cảm hứng và say mê khi đi sâu nghiên cứu lĩnh vực này. Tôi xin trân trọng cảm ơn GS.TS Tạ Long - Chủ tịch Hội Tiêu hóa Việt Nam, PGS.TS Phạm Thị Thu Hồ - Chủ tịch Hội Tiêu hóa Hà Nội là những ngƣời thầy đã giúp đỡ, chỉ bảo, đóng góp những ý kiến quý báu trong quá trình tôi nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn các Thầy cô trong Bộ môn Nội tổng hợp, đặc biệt các Thầy Cô trong phân môn Tiêu hóa, PGS.TS Nguyễn Thị Vân Hồng, PGS.TS Trần Ngọc Ánh đã truyền đạt kiến thức, luôn dìu dắt, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập. Tôi xin bảy tỏ lòng cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của tập thể Khoa Tiêu hóa, Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Khoa Giải phẫu bệnh Bệnh viện Bạch Mai. Tôi xin chân thành cảm ơn các bạn đồng nghiệp đã nhiệt tình giúp đỡ, trao đổi và hợp tác với tôi trong công việc chuyên môn và nghiên cứu khoa học để đến ngày hôm nay tôi mới có thể hoàn thành xong luận án này. Đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn đến TS. Nguyễn Công Long, BS. Lƣu Thị Minh Diệp, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nguyễn Thị Hà - Khoa Tiêu hóa Bệnh viện Bạch Mai là những ngƣời đồng nghiệp đã hết lòng giúp đỡ và chia sẻ những ý kiến mang tính thực tiễn giúp tôi hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn ThS. Vũ Thị Vựng - Nguyên phó phòng Nghiên cứu Khoa học, ThS. Vũ Quốc Đạt - Bộ môn Truyền nhiễm Trƣờng Đại học Y Hà Nội, ThS. Lê Xuân Hƣng – Bộ môn Thống kê Tin học y học Trƣờng Đại học Y Hà Nội đã tận tình hƣớng dẫn, giúp đỡ để tôi tiếp cận các phƣơng pháp xử lý số liệu từ đấy ứng dụng hữu ích vào luận án. Tôi xin bảy tỏ sự cảm ơn tới các bệnh nhân thân yêu đã tin tƣởng, hỗ trợ và hợp tác giúp tôi hoàn thành nghiên cứu này. Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến gia đình - Ba Mẹ và Em trai, ngƣời thân và bạn bè đã luôn sát cánh, dành cho tôi sự yêu thƣơng vô bờ và hỗ trợ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài này. Hà Nội, ngày 28 tháng 10 năm 2016 Tác giả Đào Việt Hằng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi là Đào Việt Hằng, nghiên cứu sinh khóa 32 Trƣờng Đại học Y Hà Nội, chuyên ngành Nội tiêu hóa, xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của Thầy GS. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã đƣợc công bố tại Việt Nam 3. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã đƣợc xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trƣớc pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày 28 tháng 10 năm 2016 Tác giả Đào Việt Hằng Đào Việt Hằng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC VIẾT TẮT AASLD American Association for the Study of Liver Diseases - Hội gan mật Hoa Kỳ AFP Alpha feto protein APASL Asian Pacific Association for the Study of Liver - Hội gan mật châu Á - Thái Bình Dƣơng BCLC Barcelona BMI Body mass index - chỉ số khối cơ thể BN Bệnh nhân CHT Chụp cộng hƣởng từ CLVT Chụp cắt lớp vi tính COPD Chronic obstructive pulmonary -Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính CR Complete response - Đáp ứng hoàn toàn ĐNSCT Đốt nhiệt sóng cao tần EASL European Association for the Study of the Liver - Hội Gan mật Châu Âu ERCP Endoscopic retrograde cholangiopancreatography - Nội soi mật tụy ngƣợc dòng FLR Future liver remnant - Thể tích gan còn lại trong tƣơng lai HbsAg Hepatitis B surface antigen - Kháng nguyên bề mặt virus viêm gan B HBV Hepatitis B Virus - Virus viêm gan B HCV Hepatitis C Virus - Virus viêm gan C HKLC Hong Kong Liver Cancer JSH Japan Society of Hepatology - Hội Gan mật Nhật Bản LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MWA Microwave thermal ablation - đốt nhiệt vi sóng NAFLD Non alcoholic fatty liver disease - Bệnh lý gan thoái hóa mỡ không do rƣợu PAAI Percutaneous acetic acid injection - tiêm acid acetic qua da PD Progressive disease - Bệnh tiến triển PEI Percutaneous ethanol injection - tiêm cồn qua da PET Positron Emission Tomography - Chụp positron cắt lớp PR Partial response - Đáp ứng một phần SD Stable disease - Bệnh giai đoạn ổn định SIR Society of Interventional Radiology - Hội can thiệp điện quang TAC Transarterial chemotherapy - hóa trị qua động mạch TACE Transarterial chemoembolization - nút mạch hóa chất qua động mạch TAE Transarterial embolization - nút mạch qua động mạch TALTMC Tăng áp lực tĩnh mạch cửa TARE Transarterial radioembolization - nút xạ trị qua động mạch TMC Tĩnh mạch cửa UTBMTBG Ung thƣ biểu mô tế bào gan WHO World Health Organization - Tổ chức Y tế Thế Giới LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ . 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN . DỊCH TỄ UNG THƢ BIỂU MÔ TẾ BÀO GAN . Dịch tễ ung thƣ biểu mô tế bào gan trên thế giới . Dịch tễ ung thƣ biểu mô tế bào gan tại Việt Nam . CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ . CÁC PHƢƠNG PHÁP CHẨN ĐOÁN . Dấu ấn sinh học. Chẩn đoán hình ảnh . Chẩn đoán giải phẫu bệnh. Hƣớng dẫn chẩn đoán UTBMTBG trên thế giới hiện nay . Vấn đề chẩn đoán UTBMTBG tại Việt Nam . Chẩn đoán giai đoạn . CÁC PHƢƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ . Phẫu thuật cắt gan . Ghép gan trong điều trị UTBMTBG . Các phƣơng pháp điều trị tại chỗ UTBMTBG . Phƣơng pháp nút mạch hóa chất trong điều trị UTBMTBG . Phƣơng pháp xạ trị . Điều trị Sorafenib. ĐIỀU TRỊ UTBMTBG BẰNG PHƢƠNG PHÁP ĐNSCT . Chỉ định, chống chỉ định của phƣơng pháp ĐNSCT . 30 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các kỹ thuật ĐNSCT . Biến chứng của phƣơng pháp . Hình ảnh khối u sau điều trị ĐNSCT. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐIỀU TRỊ UTBMTBG BẰNG ĐNSCT . Trên thế giới . Tại Việt Nam. 42 CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU . Tiêu chuẩn chọn . Tiêu chuẩn loại trừ . Cách chọn mẫu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu . PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Thiết kế nghiên cứu . Phƣơng tiện nghiên cứu . Các bƣớc tiến hành nghiên cứu . Phƣơng pháp tiến hành thu thập số liệu . Các chỉ số nghiên cứu . Xử lý số liệu . VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC TRONG NGHIÊN CỨU . 63 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . ĐẶC ĐIỂM BỆNH NHÂN NGHIÊN CỨU . Đặc điểm về tuổi và giới . Đặc điểm lâm sàng . 65 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đặc điểm xét nghiệm cận lâm sàng . Đặc điểm của khối u . Đặc điểm giai đoạn bệnh . ĐẶC ĐIỂM KỸ THUẬT. Số lần thực hiện ĐNSCT cho mỗi khối u gan . Đặc điểm kỹ thuật theo từng loại kim . ĐÁP ỨNG SAU ĐIỀU TRỊ ĐNSCT . Thay đổi triệu chứng lâm sàng . Thay đổi chỉ số AFP . Đáp ứng khối u sau điều trị. Thời gian sống thêm của bệnh nhân sau điều trị . Biến cố xuât hiện trong quá trình theo dõi . Điều trị phối hợp sau ĐNSCT . ƢU NHƢỢC ĐIỂM VÀ ĐỘ AN TOÀN CỦA PHƢƠNG PHÁP. Tác dụng không mong muốn và tai biến của phƣơng pháp. Thay đổi chỉ số xét nghiệm sau điều trị . Kỹ thuật ĐNSCT có bơm dịch ở bụng hoặc màng phổi phải. 101 CHƢƠNG 4: BÀN LUẬN . ĐẶC ĐIỂM BN NGHIÊN CỨU . Đặc điểm về tuổi và giới . Đặc điểm lâm sàng . Đặc điểm xét nghiệm cận lâm sàng . Đặc điểm của khối u . ĐẶC ĐIỂM KỸ THUẬT. Số lần thực hiện ĐNSCT cho mỗi khối u gan . 117 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đặc điểm kỹ thuật theo từng loại kim . ĐÁP ỨNG SAU ĐIỀU TRỊ ĐNSCT . Thay đổi triệu chứng lâm sàng . Thay đổi chỉ số xét nghiệm AFP . Đáp ứng khối u sau điều trị. Thời gian sống thêm của bệnh nhân sau điều trị . Biến cố xuất hiện trong quá trình theo dõi . Điều trị phối hợp sau ĐNSCT . ƢU NHƢỢC ĐIỂM VÀ ĐỘ AN TOÀN CỦA PHƢƠNG PHÁP. Tác dụng không mong muốn và tai biến của phƣơng pháp. Kỹ thuật ĐNSCT có bơm dịch ở bụng hoặc màng phổi. Ƣu nhƣợc điểm của phƣơng pháp. 146 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Các tiêu chuẩn ghép gan ở bệnh nhân UTBMTBG. Phân độ Child Pugh . Phân loại Okuda . Phân loại Barcelona . Các biến số lâm sàng . Các biến số cận lâm sàng . Các biến số về hình ảnh siêu âm. Các biến số về hình ảnh chụp CLVT/CHT. Các biến số về đánh giá giai đoạn bệnh. Các biến số về mặt kĩ thuật . Các biến số về đáp ứng điều trị . Các biến số về tai biến và tác dụng không mong muốn .