Đánh Giá Hiện Trạng Và Đề Xuất Giải Pháp Bảo Vệ Môi Trường Tại Khu Công Nghiệp Hoàng Long, Thanh Hóa

Luận văn thạc sĩ môi trường nghiên cứu vnua đánh giá hiện trạng và đề xuất một số biện pháp bảo vệ môi trường tại khu công nghiệp hoàng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Nguyễn Trường Giang
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thế Bình
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng Và Đề Xuất Một Số Biện Pháp Bảo Vệ Môi Trường Tại Khu Công Nghiệp Hoàng Long
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÁC KHU CÔNG NGHIỆP
• 2.1.1. Thực trạng phát triển KCN trên thế giới
• 2.1.2. Thực trạng phát triển KCN ở Việt Nam
• 2.1.3. Thực trạng phát triển khu công nghiệp ở Thanh Hóa
• 2.2. HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC KCN
• 2.2.1. Hiện trạng môi trường tại các KCN trên thế giới
• 2.2.2. Hiện trạng môi trường tại các KCN tại Việt Nam
• 2.2.3. Hiện trạng môi trường KCN trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
• 2.3. Thực trạng quản lý môi trường tại các khu công nghiệp
• 2.3.1. Thực trạng quản lý tại các KCN trên Thế Giới
• 2.3.2. Thực trạng quản lý môi trường tại Việt Nam
• 2.3.3. Hệ thống văn bản quản lý tại các KCN
• 3. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Đối tượng, vật liệu nghiên cứu
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.4.1. Đánh giá điều kiện tự nhiên, Kinh tế xã Hội
• 3.4.2. Thực trạng hoạt động của KCN
• 3.4.3. Hiện trạng môi trường KCN
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 3.5.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 3.5.3. Phương pháp khảo sát, lấy mẫu hiện trường
• 3.5.4. Phương pháp lấy mẫu, chỉ tiêu phân tích, phương pháp phân tích
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội thành phố Thanh Hóa
• 4.2. Tổng quan đặc điểm khu công nghiệp Hoàng Long
• 4.2.1. Vị trí của KCN Hoàng Long
• 4.2.2. Quy hoạch phân khu chức năng của KCN Hoàng Long
• 4.2.3. Hiện trạng đầu tư cơ sở hạ tầng
• 4.3. Đánh giá hiện trạng chất lượng môi trường KCN Hoàng Long
• 4.3.1. Hiện trạng môi trường không khí
• 4.3.2. Hiện trạng, chất lượng môi trường nước mặt
• 4.3.3. Hiện trạng chất lượng môi trường nước thải
• 4.3.4. Hiện trạng chất lượng môi trường nước ngầm
• 4.3.5. Hiện trạng môi trường đất
• 4.4. Hiện trạng quản lý đối với chất thải rắn tại KCN
• 4.5. Thực trạng công tác quản lý, giám sát môi trường tại KCN Hoàng Long
• 4.5.1. Hiện trạng bộ máy quản lý môi trường tại KCN Hoàng Long
• 4.5.2. Công tác quản lý, phối hợp xử lý các nguồn thải phát sinh tại KCN
• 4.6. Kết quả đánh giá ảnh hưởng
• 4.6.1. Tác động đến kinh tế xã hội
• 4.6.2. Tác động đến tài nguyên và môi trường
• 4.7. Đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường cho KCN Hoàng Long
• 4.7.1. Xây dựng phương án phòng ngừa sự cố môi trường
• 4.7.2. Quy hoạch, xây dựng hệ thống cây xanh
• 4.7.3. Xây dựng hoặc thu hút các nhà đầu tư
• 4.7.4. Tăng cường công tác thanh tra
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiện Trạng Môi Trường Tại KCN Hoàng Long

Khu công nghiệp Hoàng Long, nằm tại phường Tào Xuyên, thành phố Thanh Hóa, là một trong những khu công nghiệp lớn của tỉnh. Việc đánh giá hiện trạng môi trường tại đây là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình môi trường hiện tại, từ đó đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường hiệu quả.

1.1. Tình Hình Phát Triển KCN Hoàng Long

KCN Hoàng Long đã đi vào hoạt động từ năm 2004, với 14 doanh nghiệp thứ cấp. Sự phát triển này đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm nhưng cũng gây ra áp lực lên môi trường.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Về Môi Trường

Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá chất lượng môi trường không khí, nước và đất tại KCN Hoàng Long, từ đó đề xuất các biện pháp bảo vệ môi trường phù hợp.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Môi Trường Tại KCN Hoàng Long

Ô nhiễm môi trường tại KCN Hoàng Long đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng. Các nguồn ô nhiễm chủ yếu đến từ hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp. Việc đánh giá hiện trạng ô nhiễm là cần thiết để có biện pháp khắc phục kịp thời.

2.1. Ô Nhiễm Không Khí Tại KCN

Kết quả quan trắc cho thấy nồng độ bụi trong không khí tại một số khu vực vượt mức cho phép, ảnh hưởng đến sức khỏe của công nhân và cư dân xung quanh.

2.2. Ô Nhiễm Nước Tại KCN

Chất lượng nước thải từ các doanh nghiệp trong KCN Hoàng Long cần được kiểm soát chặt chẽ để tránh ô nhiễm nguồn nước mặt và nước ngầm.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiện Trạng Môi Trường Tại KCN Hoàng Long

Để đánh giá hiện trạng môi trường tại KCN Hoàng Long, các phương pháp nghiên cứu khoa học đã được áp dụng. Việc thu thập dữ liệu từ các nguồn khác nhau giúp cung cấp cái nhìn toàn diện về tình hình môi trường.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Sử dụng phương pháp thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp để đánh giá chất lượng môi trường. Các số liệu được lấy từ các báo cáo và khảo sát thực địa.

3.2. Phân Tích Chất Lượng Môi Trường

Các chỉ tiêu môi trường như nồng độ bụi, chất lượng nước và đất được phân tích để xác định mức độ ô nhiễm và tác động đến sức khỏe cộng đồng.

IV. Giải Pháp Bảo Vệ Môi Trường Tại KCN Hoàng Long

Để giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại KCN Hoàng Long, cần áp dụng các giải pháp bảo vệ môi trường hiệu quả. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng môi trường mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất.

4.1. Xây Dựng Hệ Thống Xử Lý Chất Thải

Cần đầu tư xây dựng hệ thống xử lý chất thải đồng bộ và hiện đại để đảm bảo chất thải được xử lý đúng quy định.

4.2. Tăng Cường Quản Lý Môi Trường

Cần có chính sách quản lý môi trường chặt chẽ hơn, bao gồm việc giám sát thường xuyên và xử lý nghiêm các vi phạm về môi trường.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu sẽ được áp dụng vào thực tiễn để cải thiện chất lượng môi trường tại KCN Hoàng Long. Những giải pháp đề xuất sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

5.1. Kết Quả Đánh Giá Môi Trường

Kết quả đánh giá cho thấy cần có những biện pháp khắc phục kịp thời để bảo vệ môi trường tại KCN Hoàng Long.

5.2. Tác Động Đến Kinh Tế Xã Hội

Việc bảo vệ môi trường không chỉ giúp cải thiện chất lượng sống mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế bền vững.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Bảo Vệ Môi Trường Tại KCN Hoàng Long

Bảo vệ môi trường tại KCN Hoàng Long là một nhiệm vụ cấp bách. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp để thực hiện hiệu quả các giải pháp bảo vệ môi trường.

6.1. Tương Lai Của KCN Hoàng Long

KCN Hoàng Long cần phát triển theo hướng bền vững, đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

6.2. Đề Xuất Chính Sách Bảo Vệ Môi Trường

Cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong việc áp dụng công nghệ xanh và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu công nghiệp Hoàng Long nằm tại phường Tào Xuyên, thành phố Thanh Hóa, được thành lập theo Quyết định số 65/QĐ-CT ngày 07/01/2004 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa với quy mô diện tích quy hoạch 37,0 ha. Vị trí địa lý của khu công nghiệp nằm cách Quốc lộ 1A khoảng 100m và cách sông Mã khoảng 500m, giữ vai trò mắt xích công nghiệp quan trọng trong mạng lưới giao thương phía Bắc thành phố Thanh Hóa. Trải qua hơn một thập kỷ đi vào vận hành tính đến năm 2016, khu công nghiệp đã thu hút 14 doanh nghiệp thứ cấp đầu tư nhà máy, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương và đóng góp đáng kể vào tốc độ tăng trưởng kinh tế 14,8% của thành phố. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của các ngành sản xuất đặc thù như gia công giày da xuất khẩu, sản xuất thức ăn chăn nuôi, phân bón và may mặc đang đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với môi trường sinh thái lân cận.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực trạng khu công nghiệp Hoàng Long vẫn chưa hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải tập trung đồng bộ, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm nguồn nước ngầm, nước mặt và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hơn 406.000 cư dân thành phố. Mục tiêu cụ thể của luận văn là đánh giá toàn diện hiện trạng chất lượng các thành phần môi trường không khí, nước mặt, nước ngầm, đất và chất thải rắn; đồng thời phân tích năng lực của bộ máy quản lý môi trường tại cơ sở. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ diện tích 37,0 ha của khu công nghiệp và khu vực dân cư lân cận thuộc phường Tào Xuyên; phạm vi thời gian thực hiện kéo dài từ tháng 09/2015 đến tháng 08/2016. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học chuẩn xác giúp các cơ quan quản lý và doanh nghiệp hạ tầng kiểm soát rủi ro phát thải, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững theo đúng định hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa của tỉnh Thanh Hóa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng nền tảng Lý thuyết Phát triển bền vững (Sustainable Development Theory) nhằm giải quyết bài toán mâu thuẫn giữa gia tăng giá trị sản xuất công nghiệp và bảo tồn chất lượng tài nguyên môi trường. Song song với đó, nghiên cứu tích hợp Lý thuyết Sinh thái học công nghiệp (Industrial Ecology) và Nguyên tắc "Người gây ô nhiễm phải trả tiền" (Polluter Pays Principle - PPP), đặt trọng tâm vào việc nội hóa các chi phí ngoại ứng môi trường trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Mô hình nghiên cứu kế thừa lý thuyết phân loại 4 thế hệ khu công nghiệp thế giới (Business Park), từ đó đối chiếu khu công nghiệp Hoàng Long với mô hình khu công nghiệp thế hệ đầu nhằm nhận diện những hạn chế cố hữu về quy hoạch hạ tầng kỹ thuật và tỷ lệ cây xanh cách ly.

Hệ thống khái niệm nòng cốt được xây dựng chuẩn hóa bao gồm: Khu công nghiệp tập trung, Đánh giá tác động môi trường (ĐTM), Tải lượng ô nhiễm, Hệ số phát thải và Quản lý chất thải nguy hại. Cơ sở pháp lý xuyên suốt đề tài dựa trên Luật Bảo vệ Môi trường năm 2014, Nghị định số 18/2015/NĐ-CP, Nghị định số 19/2015/NĐ-CP, Thông tư số 27/2015/TT-BTNMT và Thông tư số 36/2015/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về quản lý chất thải nguy hại.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp và phân tích đa chiều từ Niên giám thống kê tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2014 - 2015, Báo cáo kinh tế - xã hội thành phố Thanh Hóa năm 2015, chuỗi số liệu khí tượng thủy văn tại trạm Thanh Hóa và hồ sơ giám sát môi trường định kỳ của 14 doanh nghiệp thứ cấp.

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa và chương trình quan trắc môi trường độc lập do Đoàn Mỏ - Địa chất thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa trực tiếp phối hợp thực hiện. Cỡ mẫu và phân bố quan trắc được thiết kế đại diện tối đa cho các phân khu chức năng:

• Môi trường không khí: Thu thập 8 mẫu (ký hiệu từ K1 đến K8) theo nguyên tắc đầu và cuối hướng gió chủ đạo (gió Đông Bắc vào tháng 09/2015, tháng 12/2015; gió Đông Nam vào tháng 03/2016, tháng 06/2016).
• Môi trường nước mặt: Thu thập 4 mẫu (M1 đến M4) tại hệ thống kênh mương tiếp nhận nước thải xung quanh khu vực dự án.
• Môi trường nước ngầm: Thu thập 4 mẫu (N1 đến N4) theo 4 đợt quan trắc từ giếng khoan dân sinh tại thôn Thượng Đình nằm sát ranh giới khu công nghiệp.
• Môi trường đất: Thu thập 4 mẫu đất canh tác (Đ1 đến Đ4) tại 4 hướng Đông, Tây, Nam, Bắc của khu công nghiệp.
• Nước thải sản xuất: Thu thập 4 mẫu nước thải (T1 đến T4) tại cửa xả của 4 cơ sở sản xuất trọng điểm đại diện cho các ngành giày da, phân bón và sản xuất công nghiệp khác.

Lý do lựa chọn các phương pháp phân tích phòng thí nghiệm theo tiêu chuẩn TCVN 5067:1995 (cho bụi tổng), phương pháp hấp phụ nguyên tử AAS trên thiết bị Shimadzu AA-7000 (đối với kim loại nặng Pb, Cd, As, Hg), đo quang phổ UV-VIS và máy đo đa chỉ tiêu Horiba U-52 nhằm đảm bảo độ nhạy, tính khách quan, khả năng tái lập và tính pháp lý cao nhất cho các kết luận quan trắc. Timeline nghiên cứu thực địa và phân tích mẫu kéo dài liên tục trong 12 tháng, từ tháng 09/2015 đến tháng 08/2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích mẫu môi trường không khí tại 8 điểm quan trắc chỉ ra rằng chất lượng không khí tổng thể vẫn nằm trong ngưỡng kiểm soát, nhưng đã xuất hiện dấu hiệu ô nhiễm bụi cục bộ. Cụ thể, hàm lượng bụi tổng tại một số thời điểm đo vượt 1,05 lần so với giới hạn cho phép của QCVN 05:2013/BTNMT. Mức độ ô nhiễm tiếng ồn tại các xưởng sản xuất của doanh nghiệp thứ cấp vượt quy chuẩn từ 1,04 đến 1,08 lần, xuất phát trực tiếp từ hoạt động dập khuôn, may công nghiệp và hệ thống máy nén khí công suất cao.

Đối với môi trường nước, 4 mẫu nước thải sản xuất (T1 - T4) và 4 mẫu nước mặt (M1 - M4) cho thấy phần lớn các chỉ tiêu như pH, COD, BOD5, Tổng chất rắn lơ lửng (TSS) và kim loại nặng đều nằm trong ngưỡng cho phép theo QCVN 40:2011/BTNMT. Tuy nhiên, rủi ro tiềm tàng vẫn rất lớn do khu công nghiệp chưa có nhà máy xử lý nước thải tập trung hoàn chỉnh mà phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống xử lý cục bộ của từng nhà xưởng.

Đối với môi trường đất và nước ngầm, các kết quả phân tích 4 mẫu đất canh tác (Đ1 - Đ4) và mẫu nước giếng khoan (N1 - N4) chưa ghi nhận hiện tượng tích tụ kim loại nặng hay ô nhiễm hóa chất bảo vệ thực vật vượt ngưỡng. Đất canh tác lân cận vẫn duy trì năng suất lúa vụ Chiêm Xuân đạt 66 tạ/ha, phản ánh nguồn nước ngầm tầng nông chưa bị thẩm thấu chất độc hại.

Công tác quản lý chất thải rắn và chất thải nguy hại (CTNH) cho thấy khối lượng phát sinh từ 14 doanh nghiệp hàng năm là rất lớn, đặc biệt là giẻ lau dính dầu, bao bì hóa chất, keo dán giày và phế phẩm da giày. Mặc dù 100% doanh nghiệp đã ký hợp đồng với các đơn vị dịch vụ môi trường chuyên trách, khâu phân loại tại nguồn vẫn còn hiện tượng để lẫn chất thải nguy hại với rác thải sinh hoạt thông thường.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm bụi và tiếng ồn cục bộ bắt nguồn từ mật độ phương tiện vận tải ra vào Quốc lộ 1A dày đặc, kết hợp với công nghệ thông gió nhà xưởng chưa đồng bộ. Đáng chú ý, các vụ việc công nhân ngất xỉu do ngộ độc khí hữu cơ từ keo dán tại xưởng sản xuất giày dép HongFu cho thấy nguy cơ phát tán hơi dung môi hữu cơ dễ bay hơi (VOC) chưa được kiểm soát triệt để trong môi trường lao động khép kín.

So sánh với các khu công nghiệp khác trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, khu công nghiệp Hoàng Long có lợi thế phát sinh chất thải ít phức tạp hơn Khu kinh tế Nghi Sơn (18.612 ha) hay khu công nghiệp Bỉm Sơn (540 ha), nhưng lại tụt hậu so với khu công nghiệp Lễ Môn (87 ha) - nơi đã hoàn thiện đấu nối 100% nước thải vào trạm xử lý tập trung. So với các sự cố môi trường kinh điển trên toàn quốc như vụ xả thải 4.000 m3/ngày ra sông Thị Vải hay ô nhiễm tại khu công nghiệp Quảng Phú, khu công nghiệp Hoàng Long vẫn nằm trong tầm kiểm soát an toàn nhưng đang đối mặt với nguy cơ suy thoái nếu không kịp thời đầu tư hạ tầng đồng bộ.

Dữ liệu quan trắc của luận văn có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột so sánh nồng độ bụi và mức ồn qua 4 quý quan trắc, kết hợp bảng ma trận đánh giá tải lượng dòng thải giữa ngành sản xuất giày da và phân bón nhằm hỗ trợ các nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để các tồn tại môi trường tại khu công nghiệp Hoàng Long, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

1. Đầu tư hoàn thiện hệ thống thu gom và trạm xử lý nước thải tập trung:

• Tiến hành xây dựng trạm xử lý nước thải công nghiệp tập trung với công suất thiết kế ước tính 1.500 đến 2.000 m3/ngày đêm, ứng dụng công nghệ xử lý sinh học kết hợp hóa lý hiện đại.
• Mục tiêu target metric: Đạt tỷ lệ 100% doanh nghiệp thứ cấp đấu nối nước thải sau xử lý sơ bộ vào hệ thống chung, đảm bảo nước thải sau xử lý đạt chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT (Cột A) trước khi xả ra sông Mã.
• Timeline: Hoàn thành trong giai đoạn 2017 - 2018.
• Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn và các Khu công nghiệp tỉnh Thanh Hóa phối hợp với chủ đầu tư hạ tầng kỹ thuật.

2. Cải tạo vi khí hậu nhà xưởng và nâng cấp trang thiết bị bảo hộ lao động:

• Lắp đặt hệ thống lọc hút bụi màng nước và quạt thông gió công nghiệp đối lưu tại các khu vực máy dập, máy may; thay thế keo dán hữu cơ độc hại bằng keo dán gốc nước thân thiện với môi trường.
• Mục tiêu target metric: Triệt tiêu hệ số vượt chuẩn bụi 1,05 lần về mức an toàn dưới 1,0; giảm mức ồn nhà xưởng xuống dưới 85 dBA; 100% công nhân tiếp xúc hóa chất được trang bị mặt nạ phòng độc than hoạt tính.
• Timeline: Triển khai ngay trong quý I/2017 và duy trì định kỳ.
• Chủ thể thực hiện: Các doanh nghiệp thứ cấp (Công ty TNHH Giày RollSport, Công ty TNHH Giày HongFu, Nhà máy phân bón Hữu Nghị).

3. Quy hoạch và mở rộng dải cây xanh cách ly sinh thái:

• Trồng bổ sung các loại cây có tán rộng, khả năng hấp thụ khí độc và cản bụi cao (như keo lá tràm, xà cừ, bằng lăng) dọc theo hành lang giao thông nội bộ và vành đai tiếp giáp khu dân cư phường Tào Xuyên.
• Mục tiêu target metric: Nâng tỷ lệ diện tích đất cây xanh đạt tối thiểu 15% đến 20% tổng diện tích khu công nghiệp (tương đương 5,5 đến 7,4 ha) theo đúng quy chuẩn xây dựng.
• Timeline: Hoàn thành trước quý IV/2018.
• Chủ thể thực hiện: Doanh nghiệp kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp phối hợp với Ủy ban nhân dân phường Tào Xuyên.

4. Tăng cường thanh tra liên ngành và lắp đặt hệ thống giám sát tự động:

• Thiết lập quy chế phối hợp kiểm tra định kỳ tối thiểu 2 lần/năm giữa các lực lượng chức năng; yêu cầu các nhà máy có nguồn phát thải lớn lắp đặt trạm quan trắc online truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan quản lý.
• Mục tiêu target metric: 100% cơ sở sản xuất lập báo cáo giám sát môi trường định kỳ 6 tháng/lần; xử lý nghiêm 100% các hành vi lưu trữ chất thải nguy hại sai quy định.
• Timeline: Bắt đầu từ năm 2017.
• Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, Chi cục Bảo vệ Môi trường và Cảnh sát Môi trường tỉnh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

1. Cơ quan quản lý nhà nước về môi trường và quy hoạch đô thị: Bao gồm Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn và các Khu công nghiệp tỉnh Thanh Hóa. Luận văn cung cấp bộ dữ liệu thực chứng về tải lượng ô nhiễm và cơ cấu bộ máy quản lý, hỗ trợ việc thẩm định báo cáo ĐTM, cấp phép xả thải và xây dựng chính sách quản lý môi trường phù hợp cho các khu công nghiệp quy mô vừa và nhỏ.

2. Chủ đầu tư hạ tầng và ban lãnh đạo các doanh nghiệp thứ cấp: Đặc biệt là các doanh nghiệp thuộc ngành may mặc, giày da, hóa chất và phân bón trong khu công nghiệp Hoàng Long. Công trình giúp doanh nghiệp nhận diện chính xác các điểm rủi ro vi khí hậu, sự cố hơi keo dán độc hại và tiếng ồn vượt chuẩn 1,04 - 1,08 lần, từ đó tối ưu hóa quy trình sản xuất sạch hơn và nâng cao an toàn lao động.

3. Các công ty tư vấn môi trường và đơn vị vận hành hạ tầng kỹ thuật: Nghiên cứu cung cấp tài liệu tham khảo thực tiễn về tính toán lưu lượng nước thải, phương án quy hoạch hệ thống thoát nước mưa - nước thải riêng biệt và mô hình dải cây xanh cách ly đạt tỷ lệ chuẩn từ 15% diện tích mặt bằng.

4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Khoa học Môi trường: Đây là tài liệu học thuật giá trị minh họa phương pháp luận nghiên cứu kết hợp dữ liệu sơ cấp (quan trắc 8 điểm không khí, 4 điểm nước mặt, 4 điểm đất) và dữ liệu thứ cấp, làm tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu về quản lý môi trường khu công nghiệp tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiện trạng chất lượng môi trường không khí tại khu công nghiệp Hoàng Long có bị ô nhiễm nặng không? Theo kết quả quan trắc 8 mẫu không khí (K1 - K8) từ tháng 09/2015 đến tháng 06/2016, chất lượng không khí chung chưa bị ô nhiễm nghiêm trọng nhưng đã có hiện tượng ô nhiễm bụi cục bộ vượt 1,05 lần so với QCVN 05:2013/BTNMT tại các cổng ra vào và trục giao thông chính. Tiếng ồn tại một số khu vực xưởng dập cắt vượt từ 1,04 đến 1,08 lần quy chuẩn.

2. Nguồn nước ngầm và đất nông nghiệp quanh khu công nghiệp có an toàn cho trồng trọt không? Các phân tích từ 4 mẫu nước ngầm (N1 - N4) tại thôn Thượng Đình và 4 mẫu đất canh tác (Đ1 - Đ4) cho thấy hàm lượng kim loại nặng và hóa chất độc hại đều nằm trong ngưỡng an toàn. Nguồn nước và thổ nhưỡng vẫn đảm bảo chất lượng, hỗ trợ năng suất lúa vụ Chiêm Xuân tại địa phương đạt mức trung bình 66 tạ/ha.

3. Tại sao khu công nghiệp Hoàng Long đi vào hoạt động từ 2004 nhưng vẫn chưa có trạm xử lý nước thải tập trung? Do đặc thù quá trình hoàn thiện hạ tầng diễn ra đồng thời với hoạt động sản xuất của các nhà máy thứ cấp và nguồn vốn đầu tư phân kỳ, hệ thống xử lý nước thải tập trung của khu công nghiệp 37 ha này bị chậm tiến độ, buộc các nhà máy phải tự vận hành hệ thống xử lý cục bộ trước khi thải ra ngoài.

4. Rủi ro môi trường lao động lớn nhất đối với công nhân tại khu công nghiệp là gì? Nguy cơ lớn nhất là nhiễm độc hơi dung môi hữu cơ dễ bay hơi (VOC) tại các xưởng quét keo dán đế giày (điển hình như sự cố ngất xỉu hàng loạt tại Công ty HongFu) và tác động của tiếng ồn liên tục vượt giới hạn 1,04 - 1,08 lần mà thiếu trang thiết bị bảo hộ cá nhân đạt chuẩn.

5. Doanh nghiệp thứ cấp trong khu công nghiệp quản lý chất thải nguy hại như thế nào? 100% doanh nghiệp thứ cấp đã lập sổ đăng ký chủ nguồn thải và ký hợp đồng vận chuyển, xử lý với các đơn vị có giấy phép theo Thông tư 36/2015/TT-BTNMT. Tuy nhiên, vẫn cần chấn chỉnh khâu thu gom, dán nhãn cảnh báo và bố trí kho lưu chứa đạt chuẩn kỹ thuật tại từng nhà máy.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện hiện trạng chất lượng các thành phần môi trường và công tác quản lý tại khu công nghiệp Hoàng Long, phường Tào Xuyên với quy mô 37,0 ha và 14 doanh nghiệp đang hoạt động.
• Kết quả quan trắc thực nghiệm chỉ ra chất lượng nước mặt, nước ngầm và đất vẫn nằm trong ngưỡng kiểm soát an toàn, nhưng môi trường không khí đã xuất hiện dấu hiệu quá tải bụi (vượt 1,05 lần) và tiếng ồn sản xuất (vượt 1,04 - 1,08 lần).
• Điểm nghẽn hạ tầng lớn nhất được xác định là sự thiếu vắng trạm xử lý nước thải tập trung công suất 1.500 - 2.000 m3/ngày đêm và tỷ lệ diện tích cây xanh cách ly chưa đạt định mức quy hoạch đô thị.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp kỹ thuật và quản lý được xây dựng chi tiết theo lộ trình 2016 - 2018, phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan nhà nước, chủ đầu tư hạ tầng và các cơ sở sản xuất thứ cấp.
• Đề tài đóng góp cơ sở dữ liệu quan trắc thực chứng có giá trị cao, tạo tiền đề khoa học cho việc chuyển đổi khu công nghiệp Hoàng Long sang mô hình phát triển bền vững, thân thiện với môi trường trong giai đoạn tiếp theo. Quý độc giả, nhà nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách có thể ứng dụng trực tiếp các giải pháp của luận văn vào thực tiễn quản lý môi trường tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Ngày nay, để thúc đẩy sự phát triển kinh tế, các quốc gia đang phát triển tập trung vào xây dựng và phát triển các khu công nghiệp tập trung. Lợi ích từ việc xây dựng và phát triển khu công nghiệp tập trung là tạo bước chuyển biến vượt bậc trong nền kinh tế của một quốc gia. Tuy nhiên, song hành với những lợi ích đạt được thì vấn đề ô nhiễm, suy thoái môi trường và cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên đang ngày càng gia tăng là vấn đề được đặt ra không chỉ với từng quốc gia mà là câu hỏi của toàn cầu.

Thêm vào đó, các khu công nghiệp hiện nay vẫn là những hệ thống mở. Đó là nguyên nhân dẫn đến sự suy thoái môi trường tự nhiên theo đà phát triển công nghiệp. Thanh Hóa là tỉnh nằm ở cực bắc miền trung của đất nước và là một tỉnh lớn về diện tích và dân số. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa có 1 khu kinh tế và 7 khu công nghiệp với tổng diện tích 1.

Trong đó, KCN Hoàng Long, phường Tào Xuyên là một trong những KCN lớn của tỉnh, do UBND tỉnh Thanh Hóa làm chủ đầu tư và giao cho Ban quản lý khu kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp tỉnh Thanh Hóa quản lý. Mục tiêu của khu công nghiệp là đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng KCN Hoàng Long với diện tích 37ha đầy đủ phân khu chức năng và tổ chức hệ thống kỹ thuật hạ tầng; Thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước thuê đất xây dựng nhà máy, xí nghiệp trong KCN. Tạo ra những sản phẩm có chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu, đồng thời đảm bảo điều kiện bảo vệ cảnh quan môi trường. KCN Hoàng Long đã đi vào hoạt động từ năm 2004, đến nay đã có 14 doanh nghiệp thứ cấp đầu tư nhà máy, xí nghiệp và hoạt động sản xuất kinh doanh trong khu công nghiệp.

Trong quá trình hoạt động của Khu công nghiệp Hoàng Long đã có những tác động nhất định đến môi trường, ảnh hưởng đến các thành phần môi trường trong và xung quanh khu công nghiệp. Hiện nay KCN Hoàng Long chưa được nghiên cứu, đánh giá một cách đầy đủ và khoa học về hiện trạng môi trường để từ đó đề xuất những biện pháp, giải pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm, giảm thiểu sự phát thải của KCN và phát triển KCN theo hướng thân thiện với môi trường. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Xuất phát từ các lý do trên, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá hiện trạng và đề xuất một số giải pháp bảo vệ môi trường tại Khu công nghiệp Hoàng Long, phường Tào Xuyên, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU - Xác định các vấn đề môi trường thông qua việc đánh giá hiện trạng môi trường trong và ngoài khu công nghiệp Hoàng Long, phường Tào Xuyên, thành phố Thanh Hóa.

- Đề xuất một số giải pháp quản lý về môi trường tại khu công nghiệp Hoàng Long, phường Tào Xuyên, thành phố Thanh Hóa.trong thời gian tới. PHẠM VI NGHIÊN CỨU + Không gian: Trong khu công nghiệp Hoàng Long và khu vực lân cận. + Thời gian: Từ tháng 9 năm 2015 đến 6 tháng năm 2016. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN Khu công nghiệp Hoàng Long từ khi đi vào hoạt động đến nay chưa có một đề tài nào đánh giá hiện trạng môi trường và đưa ra giải pháp khắc phục cho KCN do đó việc thực hiện đề tài là rất cần thiết.

Đề tài được thực hiện nghiên cứu trên cơ sở các thông tin, số liệu, tài liệu điều tra trung thực, chính xác, đảm bảo độ tin cậy và phản ánh đúng thực trạng môi trường và quản lý môi trường tại Khu công nghiệp Hoàng Long, tác động của sự phát triển khu công nghiệp này đến chất lượng môi trường trong địa bàn nghiên cứu. Việc phân tích, xử lý số liệu thưc hiện trên cơ sở khoa học, có định tính và định lượng bằng các phương pháp nghiên cứu phù hợp. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÁC KHU CÔNG NGHIỆP 2. Thực trạng phát triển KCN trên thế giới Khu công nghiệp là một khái niệm chung bao gồm nhiều hình thức từ các hình thức truyền thống như: khu mậu dịch tự do, cảng tự do… xuất hiện từ thế kỷ XIX đến các hình thức mới xuất hiện cuối thế kỷ XX như khu công nghệ cao, khu chế xuất, khu công nghiệp tập trung, khu văn phòng, khu thương mại. Trên thế giới, sự tồn tại của khu công nghiệp đã trải qua nhiều bước phát triển, có thế kể ra bốn thế hệ của khu công nghiệp; gọi chung là Business Park (Nguyễn Cao Lãnh, 2013). Thế hệ đầu tiên của khu công nghiệp, được xây dựng vào những năm 1970, có thể được phân biệt với các thế hệ khác bởi cách sắp xếp văn phòng, kho tàng, kiến trúc khá đơn giản.

Các khu vực của các tòa nhà hành chính chiếm 10 - 15% tổng diện tích của công viên, công trình theo mẫu và cho thuê ( Geneva,1993). Mặc dù hoàn hảo trong ý tưởng nhưng nhìn chung, tiêu chuẩn về quy hoạch và kiến trúc là thấp. Với chức năng cơ bản là công nghiệp và tỷ lệ các bộ phận chức năng, đặc biệt là cây xanh chưa hợp lý; KCN thế hệ thứ nhất luôn biệt lập vào ban ngày, vắng vẻ vào ban đêm và khó có thể đạt được một chất lượng môi trường, dịch vụ và hạ tầng cao (Nguyễn Cao Lãnh, 2013). Trong giai đoạn từ năm 1975 và 1985, các khu công nghiệp văn phòng, đã được sử dụng bởi các công ty kinh doanh với khoa học, công nghệ và kinh doanh chiếm không gian lớn hơn nhiều.

Đặc điểm khu công nghiệp thế hệ thứ hai này là một kiến trúc phức tạp hơn (Nguyễn Văn Tuấn). Các KCN thế hệ thứ hai có xu hướng lấp đầy các khoảng trống còn lại ở vành đai đô thị, nhằm khôi phục và tiếp thêm sức sống cho các khu vực ngoại ô và nhằm xoá bỏ ấn tượng xấu về kiến trúc và cảnh quan của các khu vực công nghiệp. Ví dụ khu Chiswick (London, Anh), Irvine Spectrum (California, Hoa Kỳ) (Nguyễn Cao Lãnh,2013). Kể từ nửa cuối những năm 1980, thế hệ thứ ba khu công nghiệp được xây dựng.

Các Business Park thế hệ thứ ba tuân thủ các nguyên tắc quy hoạch tổng thể và xây dựng cơ sở hạ tầng của một đô thị nhỏ mới. Các công trình phục vụ công cộng được hợp thành một địa điểm nổi bật hay một trung tâm đô thị nhỏ phục vụ các đơn vị phát triển. Các đơn vị phát triển này với mật độ và kích thước 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lô đất khác nhau tạo ra sự đa dạng cho mọi đối tượng sử dụng trong KCN. Đại diện trong số này là một vài KCN thế hệ thứ ba như khu Stockley (Heathrow, Anh), Meridian (Carolina, Hoa Kỳ(Nguyễn Cao Lãnh,2013).

Các tòa nhà hành chính và danh mục đầu tư các dịch vụ đặc trưng cho thế hệ thứ tư của khu công nghiệp đó bắt đầu phát sinh từ giữa những năm 1990 (Geneva, 1993). Kể từ nửa cuối những năm 1990, khu công nghiệp đã là một phần của một mạng lưới quốc tế các khu hợp tác. Tất cả Business Park thế hệ thứ tư đều đạt được một trình độ tổ chức kỹ thuật, xã hội rất cao và có thể trở thành địa điểm nổi bật, có giá trị và quan trọng của toàn vùng. Ví dụ khu Marina Village (California, Hoa Kỳ), Edinburgh (Edinburgh, Scotland) (Nguyễn Cao Lãnh,2013).

Nền tảng của các khu công nghiệp được tìm thấy tại Anh, là nơi có hệ thống nhà máy và khu công nghiệp đầu tiên được thành lập. Đây là những thiết lập bởi nhiều đơn vị sản xuất, các nhà máy đầu tiên xuất hiện ngẫu nhiên, tuy nhiên, sự xuất hiện sau đó lại đại diện cho một hành động có tổ chức theo ý tưởng nhất định về quy hoạch đô thị và chính sách khu vực. Khu công nghiệp đầu tiên, Trafford Park, được thành lập bởi một công ty tên là Shipcanal và Docks gần Manchester vào năm 1896 (Geneva, 1993). Các khu công nghiệp được thành lập ở Đức, cũng vậy.

Khu công nghiệp đầu tiên được thành lập năm 1963 (Euro-Industriepark Munchen). Số lượng lớn khu công nghiệp và công viên với các công ty công nghiệp vừa và nhỏ xuất hiện sớm hơn trong nửa cuối của năm 1980 và cơ bản là một sáng kiến của nhà đầu tư tự do. Có 22 khu công nghiệp và đầu tư xuất hiện ở Tây Đức vào năm 1984. Bên cạnh đó, các khu tư nhân được thành lập.

Có sự xuất hiện ở khu vực đông dân cư, diện tích khá nhỏ và tập trung vào các lĩnh vực thị trường khác nhau. Khu vực với nhiều loại hình khác nhau có thế kể đến khu Dussseldorf (23 dự án hoàn thành vào năm 1992) và Frankfurt am Mein (19 dự án hoàn thành vào năm 1992), vẫn còn tồn tại và phát triển đến ngày nay (Geneva, 1993). Năm 1995, Liên Hiệp Quốc đã thống kê thế giới có khoảng 12.000 KCN với diện tích nhỏ nhất là 1ha, lớn nhất đến 10. Theo chương trình môi trường Liên Hợp Quốc có thể phân các khu công nghiệp trên thế giới thành các loại hình sau đây: Khu công nghiệp tập trung; khu chế xuất; khu tự do; khu chế biến công nghiệp; trung tâm công nghệ cao; khu công nghệ sinh học; khu công nghệ sinh thái.

4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hiện nay, các KCN được phát triển ở hầu hết tất cả các quốc gia, đặc biệt là các nước đang phát triển, để phục vụ các hoạt động công nghiệp hơn là nghiên cứu hay theo hướng thương mại. Thực trạng phát triển KCN ở Việt Nam Tại Việt Nam cũng đã có nhiều loại hình khu công nghiệp đang được xây dựng, bao gồm: Khu công nghiệp; khu chế xuất; khu công nghệ sinh học; khu công nghiệp sinh thái; khu kinh tế mở hay khu kinh tế thương mại khác. Tuy nhiên hiện tại vẫn phổ biến loại hình khu công nghiệp truyền thống, khu công nghiệp tập trung, khu chế xuất. Về bản chất, đây là các KCN thuộc thế hệ đầu tiên với tiêu chuẩn và chất lượng thấp.

Có thể phân loại khu công nghiệp nằm trong phạm vi, đối tượng điều tiết của Nghị định 36-CP thành ba nhóm chính sau Các khu công nghiệp mang tính truyền thống, được thành lập một cách phổ biến ở Việt Nam. Ban đầu, các KCN hình thành từ những năm 1960 và 1970 theo mô hình công nghiệp của Liên Xô cũ, tập trung ở một số thành phố khu vực phía Bắc: Hà Nội, Hải Phòng, Thái Nguyên, Phú Thọ,.