Luận văn thạc sĩ đánh giá hiện trạng môi trường và những giải pháp bảo vệ môi trường của công ty cổ phần xi măng bắc giang tỉnh bắc giang

Luận văn thạc sĩ đánh giá hiện trạng môi trường và đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường tại Công ty Cổ phần Xi măng Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang.

• Tác giả: Nguyễn Thái Văn
• Người hướng dẫn: ThS. Hà Đình Nghiêm
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh giá hiện trạng môi trường và những giải pháp bảo vệ môi trường của công ty cổ phần xi măng Bắc Giang - Tỉnh Bắc Giang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của tài
• 1.2.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Khái niệm về môi trường
• 2.3. Khái niệm về ô nhiễm môi trường
• 2.4. Khái niệm về ô nhiễm đất
• 2.5. Khái niệm về ô nhiễm nước
• 2.6. Khái niệm về ô nhiễm không khí
• 2.7. Cơ sở thực tiễn
• 2.8. Tình hình sản xuất và tiêu thụ xi măng trên thế giới và Việt Nam
• 2.9. Tình hình ô nhiễm môi trường do sản xuất xi măng trên thế giới và Việt Nam
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu của đề tài
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Thời gian tiến hành nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.1. Điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội khu vực công ty cổ phần xi măng Bắc Giang
• 3.3.2. Tổng quan về công ty cổ phần xi măng Bắc Giang
• 3.3.3. Hiện trạng môi trường của công ty cổ phần xi măng Bắc Giang
• 3.3.4. Đề xuất một số biện pháp khắc phục, phòng ngừa, xử lý ô nhiễm môi trường tại công ty cổ phần xi măng Bắc Giang
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp quan sát
• 3.4.2. Phương pháp thu thập tài liệu số liệu thông tin thứ cấp
• 3.4.3. Phương pháp tham khảo ý kiến
• 3.4.4. Phương pháp so sánh đối chiếu với các TCVN, QCVN đang thi hành và có hiệu lực
• 3.4.5. Phương pháp điều tra phỏng vấn
• 3.4.6. Phương pháp xử lý, tổng hợp, phân tích số liệu
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội khu vực công ty cổ phần xi măng Bắc Giang
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội khu vực công ty cổ phần xi măng Bắc Giang
• 4.1.3. Tổng quan về công ty cổ phần xi măng Bắc Giang
• 4.1.4. Sơ đồ tổ chức và bố trí nhân sự nhà máy
• 4.1.5. Sơ đồ quy trình công nghệ của công ty cổ phần xi măng Bắc Giang
• 4.2. Hiện trạng môi trường của công ty cổ phần xi măng Bắc Giang
• 4.2.1. Hiện trạng môi trường không khí
• 4.2.2. Môi trường nước tại công ty cổ phần xi măng Bắc Giang
• 4.2.3. Chất thải rắn tại công ty cổ phần xi măng Bắc Giang
• 4.2.4. So sánh hiện trạng môi trường với bản báo cáo Đánh giá tác động môi trường bổ sung của công ty cổ phần xi măng Bắc Giang
• 4.2.5. Đánh giá khả năng ảnh hưởng của hoạt động sản xuất đến cộng đồng xung quanh
• 4.2.6. Đề xuất một số biện pháp khắc phục, phòng ngừa, xử lý ô nhiễm môi trường tại công ty cổ phần xi măng Bắc Giang
• 4.2.6.1. Một số giải pháp khắc phục, phòng ngừa, xử lý ô nhiễm môi trường không khí
• 4.2.6.2. Một số giải pháp khắc phục, phòng ngừa, xử lý ô nhiễm môi trường nước
• 4.2.6.3. Một số giải pháp khắc phục, phòng ngừa, xử lý ô nhiễm trong quản lý chất thải rắn
• 4.2.6.4. Một số giả pháp góp phần đẩy mạnh công tác bảo vệ môi trường phòng ngừa ô nhiễm phòng tránh các sự cố môi trường
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Hiện trạng môi trường tại Công ty Cổ phần Xi măng Bắc Giang

Phân tích hiện trạng môi trường tại Công ty Cổ phần Xi măng Bắc Giang cho thấy các vấn đề chính liên quan đến ô nhiễm không khí, nước và chất thải rắn. Kết quả quan trắc môi trường không khí xung quanh nhà máy trong quý VI năm 2013 cho thấy hàm lượng bụi lơ lửng vượt quá tiêu chuẩn cho phép. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người lao động và cộng đồng dân cư xung quanh. Ngoài ra, nước thải từ quá trình sản xuất cũng chứa các chất ô nhiễm như COD và TSS, gây tác động xấu đến môi trường nước mặt và nước ngầm. Chất thải rắn phát sinh từ hoạt động sản xuất xi măng cũng là một vấn đề nghiêm trọng, đặc biệt là chất thải nguy hại như bụi xi măng và các phụ gia hóa học.

1.1. Ô nhiễm không khí

Kết quả phân tích môi trường không khí tại Công ty Cổ phần Xi măng Bắc Giang cho thấy hàm lượng bụi lơ lửng vượt quá tiêu chuẩn cho phép. Các nguồn phát thải chính bao gồm lò nung clinker và các thiết bị nghiền xi măng. Bụi xi măng không chỉ gây ô nhiễm không khí mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe con người, đặc biệt là các bệnh về hô hấp. Các biện pháp xử lý bụi hiện tại như lọc túi và lọc tĩnh điện đã được áp dụng nhưng hiệu quả chưa đạt tối ưu.

1.2. Ô nhiễm nước

Nước thải từ quá trình sản xuất xi măng chứa các chất ô nhiễm như COD và TSS, vượt quá tiêu chuẩn cho phép. Nước thải này được xả ra môi trường mà chưa qua xử lý triệt để, gây ảnh hưởng đến chất lượng nước mặt và nước ngầm. Hệ thống xử lý nước thải hiện tại của công ty cần được nâng cấp để đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt hơn.

II. Giải pháp bảo vệ môi trường tại Công ty Cổ phần Xi măng Bắc Giang

Để giải quyết các vấn đề môi trường, Công ty Cổ phần Xi măng Bắc Giang cần áp dụng các giải pháp bảo vệ môi trường hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm cải tiến công nghệ sản xuất, nâng cấp hệ thống xử lý chất thải và tăng cường quản lý môi trường. Việc áp dụng công nghệ sản xuất sạch hơn sẽ giúp giảm thiểu phát thải khí bụi và nước thải. Đồng thời, công ty cần đầu tư vào các hệ thống xử lý chất thải hiện đại để đảm bảo tuân thủ các quy chuẩn môi trường.

2.1. Giải pháp công nghệ

Áp dụng công nghệ sản xuất sạch hơn là một trong những giải pháp công nghiệp hiệu quả để giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Công ty có thể đầu tư vào các thiết bị lọc bụi hiện đại như lọc túi và lọc tĩnh điện để giảm thiểu phát thải bụi. Ngoài ra, việc sử dụng các phụ gia thân thiện với môi trường trong quá trình sản xuất xi măng cũng giúp giảm thiểu tác động đến môi trường.

2.2. Quản lý chất thải

Công ty cần tăng cường quản lý môi trường bằng cách xây dựng hệ thống quản lý chất thải toàn diện. Điều này bao gồm việc phân loại, thu gom và xử lý chất thải rắn một cách hiệu quả. Đối với chất thải nguy hại, công ty cần tuân thủ các quy định về xử lý và tiêu hủy để đảm bảo an toàn cho môi trường và sức khỏe con người.

III. Đánh giá hiệu quả và ứng dụng thực tiễn

Việc đánh giá hiện trạng và đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường tại Công ty Cổ phần Xi măng Bắc Giang có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường trong ngành công nghiệp xi măng. Các giải pháp được đề xuất không chỉ giúp công ty tuân thủ các quy định pháp luật mà còn góp phần cải thiện chất lượng môi trường sống cho cộng đồng dân cư xung quanh. Đồng thời, nghiên cứu này cũng là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà máy xi măng khác trong việc áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả.

3.1. Ý nghĩa khoa học

Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn tổng quan về hiện trạng môi trường và các giải pháp bảo vệ môi trường trong ngành công nghiệp xi măng. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo về quản lý môi trường trong các ngành công nghiệp nặng.

3.2. Ý nghĩa thực tiễn

Các giải pháp được đề xuất trong nghiên cứu có thể áp dụng trực tiếp vào thực tế sản xuất tại Công ty Cổ phần Xi măng Bắc Giang. Việc áp dụng các giải pháp này sẽ giúp công ty giảm thiểu tác động đến môi trường và nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường của pháp luật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, điều 3: “Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo có quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên” (Bộ tài nguyên Môi trường, 2005) [2]. Môi trường sống của con người theo chức năng được chia thành các loại: - Môi trường tự nhiên bao gồm các nhân tố thiên nhiên như vật lý, hoá học, sinh học, tồn tại ngoài ý muốn của con người, nhưng cũng ít nhiều chịu tác động của con người. Đó là ánh sáng mặt trời, núi sông, biển cả, không khí, động, thực vật, đất, nước. Môi trường tự nhiên cho ta không khí để thở, đất để xây dựng nhà cửa, trồng cấy, chăn nuôi, cung cấp cho con người các loại tài nguyên khoáng sản cần cho sản xuất, tiêu thụ và là nơi chứa đựng, đồng hoá các chất thải, cung cấp cho ta cảnh đẹp để giải trí, làm cho cuộc sống con người thêm phong phú.

- Môi trường xã hội là tổng thể các quan hệ giữa người với người. Đó là những luật lệ, thể chế, cam kết, quy định, ước định. ở các cấp khác nhau như: Liên Hợp Quốc, Hiệp hội các nước, quốc gia, tỉnh, huyện, cơ quan, làng xã, họ tộc, gia đình, tổ nhóm, các tổ chức tôn giáo, tổ chức đoàn thể,. Môi trường xã hội định hướng hoạt động của con người theo một khuôn khổ nhất định, tạo nên sức mạnh tập thể thuận lợi cho sự phát triển, làm cho cuộc sống của con người khác với các sinh vật khác.

Ngoài ra, người ta còn phân biệt khái niệm môi trường nhân tạo, bao gồm tất cả các nhân tố do con người tạo nên, làm thành những tiện nghi trong cuộc sống, như ôtô, máy bay, nhà ở, công sở, các khu vực đô thị, công viên nhân tạo. Môi trường theo nghĩa rộng là tất cả các nhân tố tự nhiên và xã hội cần thiết cho sự sinh sống, sản xuất của con người, như tài nguyên thiên nhiên, không khí, đất, nước, ánh sáng, cảnh quan, quan hệ xã hội. n 5 Môi trường theo nghĩa hẹp không xét tới tài nguyên thiên nhiên, mà chỉ bao gồm các nhân tố tự nhiên và xã hội trực tiếp liên quan tới chất lượng cuộc sống con người. Ví dụ: môi trường của học sinh gồm nhà trường với thầy giáo, bạn bè, nội quy của trường, lớp học, sân chơi, phòng thí nghiệm, vườn trường, tổ chức xã hội như Đoàn, Đội với các điều lệ hay gia đình, họ tộc, làng xóm với những quy định không thành văn, chỉ truyền miệng nhưng vẫn được công nhận, thi hành và các cơ quan hành chính các cấp với luật pháp, nghị định, thông tư, quy định.

Tóm lại, môi trường là tất cả những gì có xung quanh ta, cho ta cơ sở để sống và phát triển (Trần Thy Thảo, 2013) [21]. Khái niệm về ô nhiễm môi trường Trên thế giới, ô nhiễm môi trường được hiểu là việc chuyển các chất thải hoặc năng lượng vào môi trường đến mức có khả năng gây hại đến sức khoẻ con người, đến sự phát triển sinh vật hoặc làm suy giảm chất lượng môi trường. Các tác nhân ô nhiễm bao gồm các chất thải ở dạng khí (khí thải), lỏng (nước thải), rắn (chất thải rắn) chứa hoá chất hoặc tác nhân vật lý, sinh học và các dạng năng lượng như nhiệt độ, bức xạ. Tuy nhiên, môi trường chỉ được coi là bị ô nhiễm nếu trong đó hàm lượng, nồng độ hoặc cường độ các tác nhân trên đạt đến mức có khả năng tác động xấu đến con người, sinh vật và vật liệu (Tổng cục môi trường, 2009) [16].

Theo khoản 6 điều 3 Luật Bảo Vệ Môi trường Việt Nam 2005 “Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của thành phần môi trường không phù hợp với tiêu chuẩn môi trường, gây ảnh hưởng xấu đến con người, sinh vật” (Bộ tài nguyên Môi trường, 2005) [2]. Khái niệm về ô nhiễm đất Ô nhiễm môi trường đất được xem là tất cả các hiện tượng làm nhiễm bẩn môi trường đất bởi các chất ô nhiễm. Người ta có thể phân loại đất bị ô nhiễm theo các nguồn gốc phát sinh hoặc theo các tác nhân gây ô nhiễm. Nếu theo nguồn gốc phát sinh có: + Ô nhiễm đất do các chất thải sinh hoạt.

+ Ô nhiễm đất do chất thải công nghiệp. n 6 + Ô nhiễm đất do hoạt động nông nghiệp. Tuy nhiên, môi trường đất có những đặc thù và một số tác nhân gây ô nhiễm có thể cùng một nguồn gốc nhưng lại gây tác động bất lợi rất khác biệt. Do đó, người ta còn phân loại ô nhiễm đất theo các tác nhân gây ô nhiễm: + Ô nhiễm đất do tác nhân hoá học: Bao gồm phân bón N, P (dư lượng phân bón trong đất), thuốc trừ sâu (clo hữu cơ, DDT, lindan, aldrin, photpho hữu cơ v.), chất thải công nghiệp và sinh hoạt (kim loại nặng, độ kiềm, độ axit v.

+ Ô nhiễm đất do tác nhân sinh học: Trực khuẩn lỵ, thương hàn, các loại ký sinh trùng (giun, sán v. + Ô nhiễm đất do tác nhân vật lý: Nhiệt độ (ảnh hưởng đến tốc độ phân huỷ chất thải của sinh vật), chất phóng xạ (U ran, Thori, Sr90, I131, Cs137). Chất ô nhiễm đến với đất qua nhiều đầu vào, nhưng đầu ra thì rất ít. Đầu vào có nhiều vì chất ô nhiễm có thể từ trên trời rơi xuống, từ nước chảy vào, do con người trực tiếp "tặng" cho đất, mà cũng có thể không mời mà đến.

Đầu ra rất ít vì nhiều chất ô nhiễm sau khi thấm vào đất sẽ lưu lại trong đó. Hiện tượng này khác xa với hiện tượng ô nhiễm nước sông, ở đây chỉ cần chất ô nhiễm ngừng xâm nhập thì khả năng tự vận động của không khí và nước sẽ nhanh chóng tống khứ chất ô nhiễm ra khỏi chúng. Đất không có khả năng này, nếu thành phần chất ô nhiễm quá nhiều, con người muốn khử ô nhiễm cho đất sẽ gặp rất nhiều khó khăn và tốn nhiều công sức(Tổng cục môi Trường, 2009) [20]. Khái niệm về ô nhiễm nước Ô nhiễm nước là sự biến đổi nói chung do con người đối với chất lượng nước, làm nhiễm bẩn nước và gây nguy hiểm cho con người, cho công nghiệp, nông nghiệp, nuôi cá, nghỉ ngơi, giải trí, cho động vật nuôi và các loài hoang dã".

Ô nhiễm nước có nguồn gốc tự nhiên: Do mưa, tuyết tan, gió bão, lũ lụt đưa vào môi trường nước chất thải bẩn, các sinh vật và vi sinh vật có hại kể cả xác chết của chúng. n 7 Ô nhiễm nước có nguồn gốc nhân tạo: Quá trình thải các chất độc hại chủ yếu dưới dạng lỏng như các chất thải sinh hoạt, công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vào môi trường nước. Theo bản chất các tác nhân gây ô nhiễm, người ta phân ra các loại ô nhiễm nước: ô nhiễm vô cơ, hữu cơ, ô nhiễm hoá chất, ô nhiễm sinh học, ô nhiễm bởi các tác nhân vật lý (Tổng cục Môi trường, 2009) [19]. Khái niệm về ô nhiễm không khí Ô nhiễm không khí là sự có mặt một chất lạ hoặc một sự biến đổi quan trọng trong thành phần không khí, làm cho không khí không sạch hoặc gây ra sự toả mùi, có mùi khó chịu, giảm tầm nhìn xa (do bụi).

Có rất nhiều nguồn gây ô nhiễm không khí. Có thể chia ra thành nguồn tự nhiên và nguồn nhân tạo. - Nguồn tự nhiên: + Núi lửa: Núi lửa phun ra những nham thạch nóng và nhiều khói bụi giàu sunfua, mêtan và những loại khí khác. Không khí chứa bụi lan toả đi rất xa vì nó được phun lên rất cao.

+ Cháy rừng: Các đám cháy rừng và đồng cỏ bởi các quá trình tự nhiên xảy ra do sấm chớp, cọ sát giữa thảm thực vật khô như tre, cỏ. Các đám cháy này thường lan truyền rộng, phát thải nhiều bụi và khí. + Bão bụi gây nên do gió mạnh và bão, mưa bào mòn đất sa mạc, đất trồng và gió thổi tung lên thành bụi. Nước biển bốc hơi và cùng với sóng biển tung bọt mang theo bụi muối lan truyền vào không khí.

+ Các quá trình phân huỷ, thối rữa xác động, thực vật tự nhiên cũng phát thải nhiều chất khí, các phản ứng hoá học giữa những khí tự nhiên hình thành các khí sunfua, nitrit, các loại muối v. Các loại bụi, khí này đều gây ô nhiễm không khí. - Nguồn nhân tạo: Nguồn gây ô nhiễm nhân tạo rất đa dạng, nhưng chủ yếu là do hoạt động công nghiệp, đốt cháy nhiên liệu hoá thạch và hoạt động của các phương tiện giao thông. Nguồn ô nhiễm công nghiệp do hai quá trình sản xuất gây ra: n 8 + Quá trình đốt nhiên liệu thải ra rất nhiều khí độc đi qua các ống khói của các nhà máy vào không khí.

+ Do bốc hơi, rò rỉ, thất thoát trên dây chuyền sản xuất sản phẩm và trên các đường ống dẫn tải. Nguồn thải của quá trình sản xuất này cũng có thể được hút và thổi ra ngoài bằng hệ thống thông gió. Các ngành công nghiệp chủ yếu gây ô nhiễm không khí bao gồm: nhiệt điện; vật liệu xây dựng; hoá chất và phân bón; dệt và giấy; luyện kim; thực phẩm; Các xí nghiệp cơ khí; Các nhà máy thuộc ngành công nghiệp nhẹ; Giao thông vận tải; bên cạnh đó phải kể đến sinh hoạt của con người (Tổng cục Môi trường, 2009) [18]. Cơ sở pháp lý - Luật bảo vệ môi trường năm 2005 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ Nghĩa Việt Nam khóa XI kỳ họp thứ 8, thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2005 và có hiệu lực thi hành ngày 01/07/2006.

- Nghị định 80/2006/NĐ - CP ngày 09 tháng 8 năm 2006 về hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo Vệ Môi Trường. - Nghị định 117/2009/NĐ - CP ngày 31 tháng 12 năm 2009 về xử phạt vi phạm pháp luật trong lĩnh vực Bảo vệ Môi trường. - Nghị định 29/2011/NĐ_CP quy định về đánh giá môi trường chiến lược đánh giá tác động môi trường, cam kết bảo vệ môi trường được thi hành ngày 2 tháng 9 năm 2011. - Thông tư 26/2011/TT-BTNMT quy định chi tiết một số điều của nghị định 29/2011/NĐ_CP về đánh giá môi trường chiến lược đánh giá tác động môi trường, cam kết bảo vệ môi trường được thi hành ngày 2 tháng 9 năm 2011.

- Các tiêu chuẩn của Bộ y tế: + TC3733 - 2002 BYT/QĐ : Quyết định của Bộ trưởng Bộ y tế về việc ban hành 21 tiêu chuẩn vệ sinh lao động, 5 nguyên tắc, 7 thông số vệ sinh lao động.