chương 1 đã đặt nền tảng vững chắc cho các phần tiếp theo của khóa luận, giúp hướng đến việc phát triển các giải pháp và khuyến nghị cụ thể nhằm cải thiện quy trình kế toán mua bán hàng hóa tại công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế VINASC. 5 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC 2.1 Tổng quan các nghiên cứu trước 2.1 Tình hình nghiên cứu nước ngoài Theo nghiên cứu “Analysis of Accounting Information Systems for Purchase and Sales in MSMEs” của Azkia và cộng sự (2023), bài nghiên cứu đã phát triển một hệ thống thông tin kế toán để mua và bán bằng cách sử dụng Microsoft Visual Foxpro 9.0 làm giải pháp. Báo cáo mua hàng, bán hàng, hàng tồn kho, nhà cung cấp và khách hàng được tạo bởi hệ thống này. Đối với chủ sở hữu MSME, dữ liệu có cấu trúc và báo cáo tạo điều kiện cho việc ra quyết định tốt hơn.
Thông qua phương pháp thu thập dữ liệu trong việc mua bán hàng hóa từ doanh nghiệp UMKM Bintang Plush Store 2 Jambi, đây là doanh nghiệp mà chủ sỡ hữu đang gặp khó khăn trong việc xác định số lượng hàng tồn kho thế nên do không lưu giữ tốt hồ sơ mua bán, chủ sỡ hữu chậm trễ trong việc biết chính xác thông tin lợi nhuận từ việc bán hàng của mình, chi phí nào đã phát sinh, số dư bao nhiêu vì họ vẫn sử dụng phương pháp ghi chép thủ công và chỉ ghi nhận tiền mặt đến. Từ đó việc làm báo cáo không được hoàn thành tại doanh nghiệp này. Từ các vấn đề nền tảng khác nhau xảy ra, nghiên cứu này tạo ra một thiết kế hệ thống thông tin kế toán độc đáo trong phần mua và bán bằng cách sử dụng ứng dụng Visual FoxPro 9.0, với hy vọng rằng thông tin có thể được trình bày kịp thời, chất lượng và chi tiết hơn để có thể giúp Bintang Plush Store 2 Jambi UMKM xử lý dữ liệu bán hàng và mua hàng để trình bày thông tin có cấu trúc và báo cáo từ hàng ngày tốt hơn, báo cáo tuần, tháng, năm. Ưu điểm của hệ thống thông tin kế toán mua bán hàng là nó có thể cung cấp các báo cáo kế toán toàn diện và nhiều thông tin hơn để có thể cung cấp thông tin cho chủ sở hữu trong việc đưa ra quyết định và giúp chủ sỡ hửu đưa ra quyết định hiệu quả hơn và có thể tăng doanh thu trong tương lai.
Dựa vào nghiên cứu “Evaluation of Accounting Information System in The Cycles Of Purchases And Sales Of Merchandise At Amanah Store” (Imanniah Sukmarini, Yuliati, 6 2022), nghiên cứu này nhằm mục đích đánh giá liên quan đến chu kỳ mua và bán hàng hóa tại Cửa hàng Amanah dựa trên một số vấn đề được tìm thấy. Là một đại lý bán hàng cho đồ ăn nhẹ và đồ uống đóng gói, các hoạt động hoạt động rất cao. Tuy nhiên, cơ cấu tổ chức sở hữu không tối ưu vì không có sự phân chia nhiệm vụ cụ thể. Điều này ảnh hưởng đến chu kỳ mua và bán vì không có bộ phận thiết yếu cụ thể.
Phương pháp được sử dụng trong nghiên cứu này là một phương pháp nghiên cứu định tính sử dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp. Dữ liệu được sử dụng là dữ liệu chính thu được trực tiếp từ địa điểm nghiên cứu. Các kỹ thuật thu thập dữ liệu được sử dụng là phỏng vấn, quan sát và tài liệu. Các cuộc phỏng vấn được thực hiện trực tiếp tại địa điểm nghiên cứu với các đối tượng được chọn làm người cung cấp thông tin.
Người cung cấp thông tin được lựa chọn bằng cách sử dụng kỹ thuật lấy mẫu có mục đích, trong đó người đó được chọn vì người đó được coi là người hiểu biết nhất về công ty. Các quan sát được thực hiện trực tiếp bằng cách quan sát các hoạt động xảy ra trong công ty và tài liệu được thực hiện để tăng cường dữ liệu nghiên cứu. Để có được dữ liệu hợp lệ, tính hợp lệ cũng được thực hiện, trong khi đó, trong nghiên cứu này, tính hợp lệ được thực hiện bằng các phương pháp tam giác, cụ thể là kiểm tra dữ liệu từ các cuộc phỏng vấn, quan sát và tài liệu. Kết quả của nghiên cứu này là hệ thống thông tin kế toán không thể nói là tối ưu nếu các chức năng cần thiết trong cơ cấu tổ chức chưa được phân chia rõ ràng.
Bên cạnh đó, chứng từ giao dịch, hồ sơ kế toán cũng chưa đầy đủ do không có chức năng, bộ phận nào chịu trách nhiệm cụ thể trong việc xử lý.2 Tình hình nghiên cứu trong nước Theo nghiên cứu Nguyễn Anh Khoa (2020) với đề tài “Hoàn thiện kế toán hàng hóa tại chi Nhánh công ty cổ phần Việt Nga” khái quát những cơ sở lý luận cơ bản về kế toán hàng hóa tại chi nhánh công ty cổ phần Việt Nga. Đồng thời cho thấy, kế toán hàng hóa tại đơn vị được ghi nhận tương đối tốt. Tuy nhiên vẫn còn tồn tại một số hạn chế trong quá trình hoạt động. Bằng hai phương pháp thu thập và phân tích số liệu thứ cấp 7 và ứng dụng phân tích với các bước đối chiếu, so sánh, tổng hợp và suy luận, bài viết có thể đưa ra giải pháp hoàn thiện quy trình kế toán hàng hóa tại công ty cổ phần Việt Nga.
Thông qua đó có thể thấy bộ máy kế toán của doanh nghiệp này khá chặt chẽ và nhanh gọn từ việc thực hiện trên một hệ thống kế toán chính xác và tuân thủ đầy đủ theo quy định của pháp luật. Tác giả cũng đã đưa ra giải pháp cho những hạn chế trên bằng việc kiểm kê hàng thường xuyên hơn để đảm bảo tính kịp thời trong việc lưu chuyển hàng và công ty nên trích lập dự phòng để đảm bảo nguyên tắc “thận trọng” trong kế toán. Có thể thấy trong một bộ máy luôn tồn tại cho mình ưu điểm song song với đó là những nhược điểm. Tuy nhiên cần có những giải pháp để khắc phục từ ban điều hành công ty để quy trình được trơn tru hơn.
Khóa luận tốt nghiệp của Nguyễn Thị Tú Duy (2020) với đề tài "Kế toán mua hàng và bán hàng tại Công ty TNHH Nguyễn Huỳnh" tập trung nghiên cứu thực trạng và hiệu quả công tác kế toán của doanh nghiệp này. Mục tiêu của nghiên cứu là tìm hiểu, đánh giá quá trình kế toán mua và bán hàng, đồng thời đưa ra các giải pháp nhằm cải thiện hoạt động này. Với việc sử dụng phương pháp phân tích và tổng hợp dữ liệu từ các báo cáo tài chính và sổ sách kế toán của công ty. Khóa luận cũng đưa ra các kiến nghị cải tiến quy trình quản lý kho, công nợ và ứng dụng phần mềm kế toán nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kế toán tại công ty.2 Khoảng trống nghiên cứu So với các nghiên cứu trước, thông thường chỉ tập trung nghiên cứu thực trạng quy trình kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh khá trùng lặp và mang tính đại trà tại các doanh nghiệp.
Đề tài mà người viết đang hướng tới là đánh giá dịch vụ kế toán mua bán hàng hóa tại công ty TNHH kế toán và tư vấn thuế Vinasc sẽ nghiên cứu sâu vào thực trạng hoạt động của quy trình thực hiện dịch vụ kế toán cho công ty khách hàng và sẽ tập trung vào đánh giá cụ thể về tính hiệu quả của bộ máy này, 8 từ đó giúp người đọc hiểu sâu hơn về hệ thống tài khoản sử dụng, phương pháp ghi nhận và cách hạch toán thực tế tại công ty cung cấp dịch vụ kế toán sẽ diễn ra như thế nào. Hai nghiên cứu của Nguyễn Anh Khoa và Nguyễn Thị Tú Duy đều có những khoảng trống nghiên cứu đáng lưu ý. Thứ nhất, cả hai nghiên cứu chưa thực sự tích hợp các khía cạnh như kế toán hàng hóa và mua/bán hàng vào một cái nhìn tổng quát về hệ thống kế toán của doanh nghiệp. Thứ hai, nghiên cứu không xem xét ảnh hưởng của công nghệ thông tin và phần mềm kế toán hiện đại, điều này có thể làm giảm khả thi và hiệu quả của các giải pháp đề xuất.
Ngoài ra, cả hai nghiên cứu chưa phân tích các yếu tố bên ngoài, như môi trường kinh doanh và chính sách pháp luật, có thể ảnh hưởng đến hoạt động kế toán. Cũng như vậy không có khảo sát thực nghiệm từ nhân viên kế toán hay nhà quản lý, điều này có thể làm giảm chiều sâu và thực tế trong việc đề xuất giải pháp cải tiến. Những khoảng trống này mở ra cơ hội cho các nghiên cứu tiếp theo nhằm phát triển hiểu biết về quy trình kế toán trong doanh nghiệp và tìm ra giải pháp hiệu quả hơn. Đặc biệt, chưa có nghiên cứu nào chỉ ra những điểm mạnh và yếu trong quy trình kế toán mua bán hàng hóa.
9 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 Tổng quan các nghiên cứu trước liên quan đến hệ thống thông tin kế toán và quy trình mua bán hàng hóa tại doanh nghiệp. Các nghiên cứu trong và ngoài nước đều chỉ ra những thách thức và hạn chế trong việc triển khai hệ thống kế toán hiệu quả, đồng thời đề xuất các giải pháp cải thiện. Nghiên cứu của Azkia và cộng sự (2023) cũng như Imanniah Sukmarini và Yuliati (2022) cho thấy rằng việc áp dụng hệ thống thông tin kế toán hiện đại có thể nâng cao chất lượng báo cáo tài chính, hỗ trợ chủ doanh nghiệp trong việc ra quyết định chính xác và kịp thời. Tương tự, các nghiên cứu trong nước của Nguyễn Anh Khoa (2020) và Nguyễn Thị Tú Duy (2020) chỉ ra những vấn đề như việc không kiểm kê hàng hóa thường xuyên và thiếu sót trong quản lý công nợ.
Tuy nhiên, những nghiên cứu này vẫn tồn tại một số khoảng trống, như thiếu sự tổng hợp giữa các lĩnh vực kế toán và không xem xét ảnh hưởng của công nghệ thông tin cùng các yếu tố bên ngoài. Việc thiếu các nghiên cứu định lượng và khảo sát thực nghiệm làm cho các kết luận chưa đủ khách quan và thực tế. Những khoảng trống này tạo cơ hội cho các nghiên cứu tiếp theo, đặc biệt trong việc đánh giá dịch vụ kế toán tại các công ty tư vấn, nhằm phát hiện điểm mạnh và yếu trong quy trình kế toán mua bán hàng hóa, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động kế toán và góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành kế toán trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay. 10 CHƯƠNG 3: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN MUA BÁN HÀNG HÓA TRONG CÁC DOANH NGHIỆP VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3.1 Những vấn đề chung về mua bán hàng hóa 3.