Đặt vấn đề Đất đai là sản phẩm của tự nhiên, là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia. Đất đai là yếu tố duy nhất của sự sống, nếu không có đất sẽ không có sản xuất và cũng không có sự tồn tại của con người. Cho nên việc quản lý và sử dụng nguồn tài nguyên đất đai là một vấn đề hết sức quan trọng. Đất đai có ý nghĩa chính trị, kinh tế, xã hội sâu sắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Đất đai là điều kiện vật chất chung nhất đối với mọi ngành sản xuất và hoạt động của con người, nó vừa là đối tượng lao động, vừa là phương tiện lao động. Khi xã hội ngày càng phát triển, điều kiện vật chất của con người cũng được nâng cao thì nhu cầu về đất đai ngày càng gia tăng làm cho đất đai ngày càng có giá trị. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước đang chuyển mình đổi mới nền kinh tế theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước đã làm cho nền kinh tế xã hội phát triển mạnh mẽ cùng với rất nhiều vấn đề như dân số, phát triển công nghiệp, dịch vụ… thì nhu cầu về đất đai ngày càng tăng, đặc biệt là quá trình đô thị hóa đã làm cho quá trình sử dụng đất có nhiều biến động lớn. Thị trường đất đai cũng trở nên sôi động và khó kiểm soát, đất đai trở thành nguồn vốn, nguồn động lực để phát triển kinh tế.
Chính vì vậy, việc sử dụng một cách hợp lý, tiết kiệm nguồn tài nguyên này là một yêu cầu rất cấp bách. Do đó, để thấy được phần nào tình hình quản lý đất đai thông qua công tác giao đất, cho thuê đất đối với các đối tượng sử dụng đất theo các nội dung hướng dẫn trong Luật Đất đai, ta cần đánh giá một cách khách quan để có những nhận xét chính xác nhất. Đánh giá công tác giao đất và cho thuê đất nhằm tìm ra những thiếu sót và tồn tại để đề xuất các giải pháp khắc phục sao cho việc quản lý và sử dụng đất hiệu quả. Điều đó càng quan trọng trong bối cảnh của huyện Phổ Yên, một huyện đang phát triển với nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng.
Chính vì vậy, việc đánh giá công tác quản lý đất đai nói chung, công tác giao đất và cho thuê đất n 2 trên địa bàn huyện nói riêng để thấy được những thuận lợi, khó khăn, tìm ra các nguyên nhân để từ đó đề ra các giải pháp khắc phục làm tăng hiệu quả trong quá trình sử dụng đất là rất cần thiết. Xuất phát từ những yêu cầu đó, được sự nhất trí của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm Khoa Quản lý Tài nguyên và sự hướng dẫn của cô giáo T.s Vũ Thị Quý em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác giao đất và cho thuê đất trên địa bàn huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011 - 2013”. Mục đích nghiên cứu Đánh giá công tác giao đất và cho thuê đất trên địa bàn huyện Phổ Yên giai đoạn 2011 - 2013 nhằm xác định những khó khăn và thuận lợi từ đó đề xuất giải pháp khắc phục khó khăn trong quá trình thực hiện công tác giao đất vào cho thuê đất trên địa bàn nghiên cứu. Yêu cầu của đề tài - Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Phổ Yên.
- Đánh giá hiện trạng sử dụng đất và tình hình quản lý đất đai của huyện Phổ Yên. - Đánh giá công tác giao đất, cho thuê đất trên địa bàn huyện Phổ Yên giai đoạn 2011- 2013. - Đánh giá những thuận lợi, khó khăn và đề xuất một số giải pháp đối với công tác giao đất, cho thuê đất của huyện Phổ Yên. Ý nghĩa của đề tài * Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu: - Tìm hiểu và nắm vững các kiến thức về Luật Đất đai nói chung, công tác giao đất và cho thuê đất nói riêng.
- Giúp sinh viên gắn lý thuyết với thực tiễn để củng cố thêm cho bài học trên lớp. * Ý nghĩa thực tiễn: - Tìm ra những mặt đạt được và hạn chế của công tác quản lý Nhà nước về đất đai, công tác giao đất và cho thuê đất của địa phương từ đó đưa ra cách khắc phục khó khăn trong thời gian tới. n 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học đề tài 2.
Các nội dung quản lý nhà nước về đất đai Luật Đất đai 2003 quy định: Nhà nước thống nhất quản lý về đất đai, theo đó các nội dung quản lý về đất đai bao gồm: a) Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện văn bản đó. b) Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính. c) Khảo sát, đo đạc, đánh giá và phân hạng đất; lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất. d) Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
đ) Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất. e) Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. g) Thống kê, kiểm kê đất đai. h) Quản lý tài chính về đất đai.
i) Quản lý và phát triển thị trường quyền sử dụng đất trong thị trường bất động sản. k) Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất. l) Thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai. m) Giải quyết tranh chấp về đất đai; giải quyết khiếu nại, tố cáo các vi phạm trong việc quản lý và sử dụng đất đai.
n) Quản lý các dịch vụ công về đất đai. Căn cứ pháp lý của công tác giao đất, cho thuê đất 2. Các văn bản pháp luật của nhà nước Các văn bản pháp lý liên quan đến công tác giao đất, cho thuê đất - Luật Đất đai 2003. - Nghị định 181/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính Phủ về hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2003.
- Thông tư số 01/2005/TT-BTNMT ngày 13 tháng 4 năm 2005 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 181/2004/NĐ- CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 về thi hành Luật Đất đai 2003. - Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01 tháng 10 năm 2009 của Bộ Tài Nguyên và Môi Trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự, thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê nhà. - Nghị định 142/2005/NĐ-CP ngày 14 tháng 11 năm 2005 của Chính phủ về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước. - Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính Phủ bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư.
- Nghị định 198/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất. Các văn bản pháp luật của tỉnh Thái Nguyên - Quyết định số 32/QĐ-UBND V/v phê duyệt giá đất ở trung bình để tính hỗ trợ đối với đất nông nghiệp trong khu dân cư trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên năm 2014. - Quyết định 36/2013/QĐ-UBND V/v phê duyệt giá các loại đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên năm 2014. - Quyết định số 2074/QĐ-UBND V/v phê duyệt giá đất ở để giao đất tái định cư và giao đất có thu tiền sử dụng đất tại một số khu dân cư trên địa bàn thành phố Thái Nguyên.
- Quyết định số 1370/QĐ-UBND Về việc phê duyệt giá đất ở để giao đất tái định cư và giao đất có thu tiền sử dụng đất tại một số khu dân cư trên địa bàn thành phố Thái Nguyên. Một số quy định trong văn bản quy phạm pháp luật về công tác giao đất, cho thuê đất 2. Khái niệm giao đất và cho thuê đất - Nhà nước giao đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng quyết định hành chính cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất. - Nhà nước cho thuê đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng hợp đồng cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất.
Nguyên tắc giao đất và cho thuê đất - Việc giao đất, cho thuê đất phải căn cứ vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. - Phải bảo vệ tốt quỹ đất nông, lâm nghiệp. - Phải theo đúng chế độ thể lệ và bảo vệ sử dụng đất đai. Căn cứ quyết định giao đất, cho thuê đất Căn cứ để giao đất, cho thuê đất bao gồm: - Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hoặc quy hoạch xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xét duyệt.
- Nhu cầu sử dụng đất thể hiện trong dự án đầu tư, đơn xin giao đất, thuê đất. Thẩm quyền giao đất, cho thuê đất Thẩm quyền giao đất, cho thuê đất được quy định như sau: - UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với tổ chức; giao đất đối với cơ sở tôn giáo; giao đất, cho thuê đất đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài; cho thuê đất đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài. - UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đối với hộ gia đình, cá nhân; giao đất đối với cộng đồng dân cư. n 6 - UBND xã, phường, thị trấn cho thuê đất thuộc quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn.
Các hình thức giao đất, cho thuê đất a) Các hình thức giao đất Luật Đất đai năm 2003 quy định có 02 hình thức giao đất là: Giao đất không thu tiền sử dụng đất và giao đất có thu tiền sử dụng đất. * Giao đất không thu tiền sử dụng đất Các trường hợp được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất bao gồm : - Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp lao động nông nghiệp, lâm nghiệp nuôi trồng thuỷ sản, làm muối được giao đất nông nghiệp trong hạn mức. - Tổ chức sử dụng đất vào mục đích nghiên cứu, thí nghiệm, thực nghiệm về nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, làm muối; sử dụng đất để xây dựng nhà ở phục vụ tái định cư theo các dự án của Nhà nước.