Khóa luận: Đánh giá cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại xã Lương Thiện, Sơn Dương 2015 - 2017

Khóa luận đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2015-2017.

• Tác giả: Trần Thị Kiều Trang
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thị Thanh Thủy
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa chính môi trường
• Đề tài: Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2015-2017
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Cơ sở lý luận của công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
• 2.3. Cơ sở pháp lý của công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm tiến hành và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Đánh giá sơ lược tình hình cơ bản của xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang
• 3.5. Đánh giá kết quả công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2015-2017
• 3.6. Đánh giá sự hiểu biết của người dân trên địa bàn về các hoạt động cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
• 3.7. Đánh giá thuận lợi, khó khăn và đề xuất các giải pháp
• 3.8. Phương pháp nghiên cứu
• 3.8.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.8.2. Phương pháp so sánh, đánh giá tổng hợp số liệu, phân tích và viết báo cáo
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Khái quát sơ lược tình hình cơ bản của xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang
• 4.2. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội
• 4.3. Sơ lược công tác quản lý Nhà nước về đất đai, tình hình sử dụng đất của xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang
• 4.4. Đánh giá kết quả công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2015-2017
• 4.5. Đánh giá công tác cấp GCNQSDĐ tại xã Lương Thiện giai đoạn 2015-2017
• 4.6. Đánh giá kết quả cấp GCNQSDĐ trên địa bàn xã Lương Thiện theo đối tượng sử dụng
• 4.7. Đánh giá kết quả cấp GCNQSDĐ trên địa bàn xã Lương Thiện theo mục đích sử dụng
• 4.8. Đánh giá kết quả cấp GCNQSDĐ theo thời gian cấp trên địa bàn xã giai đoạn 2015-2017
• 4.9. Đánh giá sự hiểu biết của người dân trên địa bàn xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang về các hoạt động cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
• 4.10. Đánh giá chung những thuận lợi, khó khăn và đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm thúc đẩy, hoàn thiện công tác cấp GCNQSDĐ tại Xã Lương Thiện
• 4.11. Một số giải pháp chủ yếu thúc đẩy công tác cấp GCNQSDĐ
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu và cơ sở lý luận

Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong quản lý nhà nước về đất đai. Đề tài nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá công tác này tại xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang trong giai đoạn 2015-2017. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không chỉ là chứng thư pháp lý xác nhận quyền sử dụng đất mà còn là công cụ giúp Nhà nước quản lý hiệu quả nguồn tài nguyên đất. Nghiên cứu này nhằm mục đích đánh giá thực trạng, chỉ ra những thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp để hoàn thiện công tác cấp giấy chứng nhận.

1.1. Cơ sở lý luận

Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là một phần của quản lý nhà nước về đất đai, bao gồm các hoạt động như đo đạc, đăng ký, và cấp giấy chứng nhận. Theo Luật Đất đai 2013, giấy chứng nhận là chứng thư pháp lý xác nhận quyền sử dụng đất hợp pháp của người dân. Việc cấp giấy chứng nhận giúp Nhà nước nắm rõ tình hình sử dụng đất, kiểm soát biến động đất đai, và giải quyết tranh chấp. Đây là yếu tố quan trọng trong việc quy hoạch và sử dụng đất hiệu quả.

1.2. Cơ sở pháp lý

Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được thực hiện dựa trên các văn bản pháp lý như Luật Đất đai 2013, Nghị định 43/2014/NĐ-CP, và Thông tư 24/2014/TT-BTNMT. Các văn bản này quy định chi tiết về quy trình, thủ tục, và trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong việc cấp giấy chứng nhận. Đặc biệt, Luật Đất đai 2013 nhấn mạnh vai trò của giấy chứng nhận trong việc xác lập quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

II. Đánh giá thực trạng công tác cấp giấy chứng nhận

Nghiên cứu đã tiến hành đánh giá thực trạng công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại xã Lương Thiện trong giai đoạn 2015-2017. Kết quả cho thấy, công tác này đã đạt được những tiến bộ đáng kể, với số lượng giấy chứng nhận được cấp tăng dần qua các năm. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế như thiếu nhân lực, quy trình thủ tục phức tạp, và nhận thức của người dân chưa đầy đủ.

2.1. Kết quả cấp giấy chứng nhận

Theo số liệu thống kê, trong giai đoạn 2015-2017, xã Lương Thiện đã cấp được 1.200 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trong đó phần lớn là đất nông nghiệp. Số lượng giấy chứng nhận được cấp tăng đều qua các năm, phản ánh sự nỗ lực của chính quyền địa phương trong việc thực hiện công tác này. Tuy nhiên, vẫn còn một số hộ gia đình chưa được cấp giấy chứng nhận do thiếu hồ sơ hoặc tranh chấp đất đai.

2.2. Khó khăn và thách thức

Một trong những khó khăn lớn nhất trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là thiếu nhân lực và kinh phí. Quy trình thủ tục phức tạp cũng gây khó khăn cho người dân trong việc hoàn thiện hồ sơ. Ngoài ra, nhận thức của một bộ phận người dân về tầm quan trọng của giấy chứng nhận còn hạn chế, dẫn đến việc không tích cực tham gia vào quá trình đăng ký và cấp giấy chứng nhận.

III. Giải pháp và kiến nghị

Để cải thiện hiệu quả công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp như tăng cường nhân lực, đơn giản hóa thủ tục, và nâng cao nhận thức của người dân. Các giải pháp này nhằm mục đích đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất.

3.1. Tăng cường nhân lực và kinh phí

Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường nhân lực và kinh phí cho công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Điều này sẽ giúp đẩy nhanh tiến độ đo đạc, đăng ký, và cấp giấy chứng nhận. Ngoài ra, cần đầu tư vào đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ địa chính để đảm bảo công tác được thực hiện chuyên nghiệp và hiệu quả.

3.2. Đơn giản hóa thủ tục

Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là cần thiết để giảm bớt gánh nặng cho người dân. Các thủ tục cần được rút gọn và minh bạch hóa, đồng thời áp dụng công nghệ thông tin để tăng cường hiệu quả quản lý và xử lý hồ sơ.

3.3. Nâng cao nhận thức của người dân

Nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là yếu tố then chốt để thúc đẩy sự tham gia tích cực của cộng đồng. Cần tổ chức các buổi tuyên truyền, hướng dẫn người dân về quy trình và lợi ích của việc đăng ký và cấp giấy chứng nhận.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đất đai là nguồn tài nguyên thiên nhiên có hạn về diện tích, cố định về vị trí địa lý, đồng thời là tư liệu sản xuất đặc biệt và thành phần cốt lõi trong môi trường sống của con người. Cùng với quá trình phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tốc độ đô thị hóa và sự gia tăng dân số, quyền sử dụng đất đã trở thành đối tượng giao dịch dân sự, kinh tế sôi động như chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế và thế chấp. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với công tác quản lý nhà nước về đất đai nhằm đảm bảo việc phân phối, khai thác quỹ đất tiết kiệm, khoa học và đúng pháp luật.

Trong hệ thống công cụ quản lý địa chính, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) đóng vai trò là chứng thư pháp lý xác lập mối quan hệ hợp pháp giữa Nhà nước và người sử dụng đất, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chủ sở hữu và là căn cứ để Nhà nước kiểm soát biến động, ngăn ngừa tranh chấp. Mặc dù công tác đăng ký, cấp GCNQSDĐ đã được đẩy mạnh trên phạm vi cả nước, tiến độ thực hiện tại nhiều địa phương vẫn còn chậm và thiếu đồng đều do đặc thù địa hình, nguồn gốc đất đai phức tạp và hạn chế về hồ sơ lưu trữ. Tại tỉnh Tuyên Quang nói chung và xã Lương Thiện (huyện Sơn Dương) nói riêng, công tác cấp giấy chứng nhận đã đạt được những chuyển biến tích cực nhưng vẫn còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc trong khâu thẩm định hồ sơ, xác định nghĩa vụ tài chính và xử lý hồ sơ tồn đọng.

Khóa luận được thực hiện nhằm giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Mục tiêu tổng quát: Đánh giá toàn diện kết quả công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang trong giai đoạn 2015 – 2017.

2. Mục tiêu cụ thể:

   • Khái quát điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội của xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.
   • Phân tích và đánh giá kết quả thực hiện công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã giai đoạn 2015 – 2017 theo đối tượng, mục đích sử dụng và tiến độ thời gian.
   • Đánh giá mức độ hiểu biết của người dân địa phương đối với các quy định và hoạt động cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
   • Xác định những thuận lợi, khó khăn, tồn tại; từ đó đề xuất các giải pháp khả thi nhằm thúc đẩy, hoàn thiện công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã trong giai đoạn tiếp theo.

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

   • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động và kết quả công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
   • Phạm vi không gian: Toàn bộ địa bàn hành chính xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.
   • Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2015 – 2017; thời gian thực hiện điều tra thực địa và thực tập tốt nghiệp từ ngày 14/08/2017 đến ngày 12/11/2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống cơ sở lý luận quản lý nhà nước về đất đai, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương và hướng dẫn chuyên môn của địa phương:

• Khung lý luận về quản lý nhà nước và hồ sơ địa chính: Nghiên cứu vận dụng 15 nội dung quản lý nhà nước về đất đai được quy định tại Điều 22 Luật Đất đai năm 2013, trọng tâm là nội dung đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Hồ sơ địa chính được xác định là hệ thống tài liệu phản ánh hiện trạng và pháp lý thửa đất, gồm bản đồ địa chính, sổ mục kê, sổ địa chính và bản lưu giấy chứng nhận theo Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT. Về hình thức, mẫu Giấy chứng nhận do Bộ Tài nguyên và Môi trường phát hành thống nhất gồm 4 trang (kích thước 190mm x 265mm, nền hoa văn trống đồng màu hồng cánh sen), tích hợp mã vạch và phân định rõ ràng các nội dung thông tin pháp lý từ Trang 1 đến Trang 4.
• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật áp dụng:
  • Luật Đất đai năm 2013 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2014) cùng các đạo luật tiền nhiệm (1988, 1993, 2003) và Chỉ thị số 299/CT-TTg ngày 10/11/1980.
  • Các Nghị định quy định chi tiết thi hành: Nghị định số 43/2014/NĐ-CP (đặc biệt là Điều 70 quy định trình tự cấp GCN lần đầu), Nghị định số 44/2014/NĐ-CP (về giá đất), Nghị định số 45/2014/NĐ-CP (về thu tiền sử dụng đất), Nghị định số 46/2014/NĐ-CP (về thu tiền thuê đất), Nghị định số 47/2014/NĐ-CP (về bồi thường, tái định cư).
  • Các Thông tư hướng dẫn chuyên ngành: Thông tư số 23/2014/TT-BTNMT, Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT, Thông tư số 25/2014/TT-BTNMT, Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường; Thông tư số 76/2014/TT-BTC, Thông tư số 77/2014/TT-BTC, Thông tư số 02/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính.
  • Văn bản chỉ đạo của địa phương: Chỉ thị số 01-CT/TU ngày 14/03/2013 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Tuyên Quang; Quyết định số 218/QĐ-UBND ngày 26/01/2018 của UBND huyện Sơn Dương; Báo cáo số 217/BC-STNMT của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Tuyên Quang.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai kết hợp giữa nghiên cứu bàn giấy và khảo sát thực địa:

• Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập tài liệu quy hoạch, báo cáo thống kê đất đai năm 2017, số liệu hồ sơ địa chính và tình hình cấp giấy chứng nhận tại Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Sơn Dương, UBND xã Lương Thiện; tiếp nhận số liệu chỉ đạo giải quyết hồ sơ tồn đọng theo Chỉ thị 01-CT/TU từ Sở Tài nguyên và Môi trường Tuyên Quang.
• Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp: Thiết kế bảng hỏi điều tra xã hội học nhằm khảo sát sự hiểu biết của người dân về trình tự, thủ tục hành chính, nghĩa vụ tài chính và quyền lợi khi cấp GCNQSDĐ. Quy mô điều tra gồm từ 30 đến 50 phiếu phỏng vấn trực tiếp các chủ sử dụng đất tại xã Lương Thiện.
• Phương pháp thống kê, so sánh và phân tích chuỗi số liệu: Tổng hợp dữ liệu thành hệ thống bảng biểu, phân tích biến động diện tích, so sánh tỷ lệ hoàn thành theo thời gian và đánh giá mức độ tương quan giữa quy định pháp luật với quá trình thực thi trên thực tế.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ vai trò của đất đai đối với sản xuất nông - lâm nghiệp và ổn định xã hội tại địa bàn nông thôn miền núi. Nội dung xác định rõ 1 mục tiêu tổng quát, 4 mục tiêu cụ thể, 4 yêu cầu bắt buộc khi thực hiện nghiên cứu (đảm bảo tính khách quan của số liệu, tuân thủ Luật Đất đai 2013, nắm chắc quy trình và giải pháp có tính khả thi). Phần mở đầu cũng khẳng định ý nghĩa khoa học trong việc bổ sung tri thức địa chính và ý nghĩa thực tiễn đối với công tác quản lý đất đai tại xã Lương Thiện.

Phần 2: Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Phần này hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về 15 nội dung quản lý nhà nước về đất đai, chức năng của hồ sơ địa chính và các trường hợp, điều kiện, nguyên tắc, thẩm quyền cấp GCNQSDĐ theo Luật Đất đai 2013 (Điều 98, Điều 100, Điều 101, Điều 105). Phân tích chi tiết quy trình hành chính 4 bước cấp GCN lần đầu với thời hạn giải quyết không quá 30 ngày (UBND xã thẩm tra, niêm yết công khai 15 ngày; Văn phòng đăng ký đất đai kiểm tra trích đo; Phòng TN&MT thẩm định trình UBND huyện; cơ quan thuế thông báo nghĩa vụ tài chính). Quy trình cấp đổi GCN được thực hiện qua 3 bước với thời hạn không quá 07 ngày.

Về tình hình thực tế, tài liệu cung cấp số liệu toàn quốc đạt tỷ lệ cấp GCN 94,9% diện tích cần cấp. Tại tỉnh Tuyên Quang, lũy kế đến ngày 31/10/2017 toàn tỉnh đã cấp được 516.702 GCN với 255.661,7 ha (đạt 92,9% diện tích cần cấp), trong đó tổ chức đạt 99,6% và hộ gia đình cá nhân đạt 89,7%. Tác giả phân tích cụ thể số liệu giải quyết hồ sơ tồn theo Chỉ thị số 01-CT/TU: toàn tỉnh rà soát còn 33.227 giấy tồn đọng; trong đó cấp xã họp xét đủ điều kiện 24.000 hồ sơ, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đã thẩm định 21.252 giấy (đạt 98,77%), UBND cấp huyện đã ký 17.143 giấy (đạt 70,4%) và đã trao 16.000 giấy. Các điểm nghẽn tồn đọng được định vị rõ: cấp xã chưa nộp thẩm định 1.891 hồ sơ, hồ sơ thẩm định xong chưa chuyển Phòng TN&MT là 4.139 hồ sơ, hồ sơ tại Phòng TN&MT chưa ký là 815 giấy và 478 giấy chưa chuyển về xã để trao cho người dân.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác lập khung phương pháp luận cho đề tài thực tập tại UBND xã Lương Thiện (14/08/2017 – 12/11/2017). Thiết lập 4 nhóm nội dung nghiên cứu trọng tâm: (1) Đánh giá tình hình tự nhiên, kinh tế - xã hội; (2) Thực trạng công tác quản lý và hiện trạng sử dụng đất; (3) Kết quả cấp GCNQSDĐ giai đoạn 2015 – 2017 theo đối tượng, mục đích và thời gian; (4) Đánh giá nhận thức người dân và đề xuất giải pháp. Quy định quy trình thu thập số liệu thứ cấp tại các cơ quan quản lý và phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi soạn sẵn từ 30 đến 50 phiếu.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này phản ánh toàn diện các kết quả nghiên cứu thực nghiệm tại địa bàn:

• Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Lương Thiện: Xã nằm ở phía Đông Bắc huyện Sơn Dương, cách trung tâm huyện 12 km; tiếp giáp các xã Tân Trào, Hợp Thành, Bình Yên và tỉnh Thái Nguyên. Địa hình miền núi chia cắt mạnh với 3 khu vực độ cao: vùng đồi núi cao (250 – 350 m), đồi núi trung bình (150 – 250 m) và lưu vực thung lũng thấp (85 – 150 m). Thủy văn chính là suối Tân Tiến đổ ra sông Phó Đáy. Năm 2017, dân số toàn xã có 3.318 người với 820 hộ thuộc 9 dân tộc anh em (Kinh, Tày, Nùng, Cao Lan, Dao, Hoa...); lao động trong độ tuổi là 2.397 người (lao động có việc làm đạt 90%). Tổng đàn gia súc, gia cầm đạt 23.083 con (trâu 761 con, bò 183 con, lợn 2.082 con, gia cầm trên 20.000 con).
• Công tác quản lý nhà nước về đất đai tại xã: Trong giai đoạn nghiên cứu, xã tiếp nhận và giải quyết 0 đơn khiếu nại, tố cáo; 0 vụ việc tranh chấp đất đai; không phát hiện vi phạm lấn chiếm, sử dụng sai mục đích hay chuyển quyền trái phép; tiếp nhận 0 hồ sơ chuyển quyền thông thường. Thực hiện Quyết định số 218/QĐ-UBND ngày 26/01/2018 của UBND huyện Sơn Dương, cán bộ địa chính xã phối hợp rà soát được 135 bộ hồ sơ đất ở đủ điều kiện cấp GCN.
• Hiện trạng sử dụng đất năm 2017: Tổng diện tích tự nhiên của xã là 3.254,81 ha. Nhóm đất nông nghiệp chiếm ưu thế tuyệt đối với 3.098,05 ha (95,18%), trong đó đất lâm nghiệp chiếm 2.432,80 ha. Nhóm đất phi nông nghiệp chiếm 129,51 ha (3,98%) và đất chưa sử dụng còn 27,25 ha (0,84%).
• Kết quả cấp GCNQSDĐ: Tính đến thời điểm 09/01/2018, số lượng GCN đã cấp theo dự án đo đạc địa chính trên địa bàn xã đạt tổng số 4.723 giấy (gồm 4.125 giấy cấp mới và 598 giấy cấp đổi). Kết quả điều tra xã hội học chỉ ra sự hiểu biết của người dân về trình tự thủ tục, thẩm quyền và nghĩa vụ tài chính còn hạn chế, dẫn đến việc chậm nộp hồ sơ hoặc chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng quát khẳng định công tác cấp GCNQSDĐ tại xã Lương Thiện đã hoàn thành khối lượng lớn theo dự án đo đạc địa chính, góp phần xác lập hồ sơ pháp lý quản lý đất đai. Đề xuất các giải pháp đồng bộ về phối hợp giữa Văn phòng đăng ký đất đai - Cơ quan Thuế - UBND xã, tăng cường tuyên truyền pháp luật đất đai và bổ sung nhân lực, kinh phí thực hiện.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã tổng hợp và lượng hóa chi tiết hiện trạng cơ cấu đất đai xã Lương Thiện năm 2017 qua bảng số liệu sau:

STT	Loại đất	Diện tích (ha)	Cơ cấu (%)
I	Nhóm đất nông nghiệp	3.098,05	95,18
1	Đất sản xuất nông nghiệp	622,59	19,13
-	Đất trồng lúa	199,43	6,13
-	Đất trồng cây hàng năm khác	225,08	6,91
-	Đất trồng cây lâu năm	198,08	6,08
2	Đất lâm nghiệp	2.432,80	74,74
-	Đất rừng sản xuất	2.089,66	64,20
-	Đất rừng đặc dụng	343,14	10,54
3	Đất nuôi trồng thuỷ sản	42,66	1,31
II	Nhóm đất phi nông nghiệp	129,51	3,98
1	Đất ở tại nông thôn	24,80	0,76
2	Đất có mục đích công cộng	75,49	2,32
3	Đất sông ngòi, kênh, rạch, suối	26,07	0,80
4	Đất xây dựng công trình sự nghiệp	1,92	0,06
5	Đất trụ sở cơ quan	0,85	0,03
6	Đất nghĩa trang, nghĩa địa	0,19	0,006
7	Đất tôn giáo, tín ngưỡng	0,14	0,14
8	Đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp	0,06	0,002
III	Nhóm đất chưa sử dụng	27,25	0,84
1	Đất đồi núi chưa sử dụng	17,51	0,54
2	Đất bằng chưa sử dụng	9,74	0,30
Tổng	Tổng diện tích đất tự nhiên	3.254,81	100,00

Về kết quả cấp GCNQSDĐ, nghiên cứu làm rõ các mốc dữ liệu cụ thể:

• Trên quy mô toàn xã: Tổng số GCN đã cấp theo dự án đo đạc địa chính đến ngày 09/01/2018 là 4.723 giấy, trong đó cấp mới đạt 4.125 giấy và cấp đổi đạt 598 giấy. Phối hợp với Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện rà soát được 135 bộ hồ sơ đất ở đủ điều kiện cấp theo quy định.
• Tình hình thực thi pháp luật: Địa bàn không phát sinh tranh chấp đất đai, không có khiếu nại, tố cáo và không xảy ra vi phạm hành chính về đất đai trong kỳ đánh giá.

Về giải pháp thực hiện, tác giả đưa ra các nhóm khuyến nghị dựa trên thực trạng địa phương:

• Đối với Sở Tài nguyên và Môi trường và Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai: Tăng cường viên chức và lao động hợp đồng có chuyên môn nhằm đẩy nhanh tiến độ thẩm định hồ sơ tồn đọng chuyển giao từ cấp xã; hỗ trợ trang thiết bị kỹ thuật đo đạc.
• Đối với Chi cục Thuế: Cải tiến quy trình luân chuyển hồ sơ điện tử, rút ngắn thời gian ban hành thông báo thực hiện nghĩa vụ tài chính và phối hợp chặt chẽ với UBND xã đôn đốc người dân nộp tiền sử dụng đất, lệ phí trước bạ.
• Đối với UBND xã Lương Thiện: Nâng cao chất lượng họp xét cấp cơ sở, kiểm tra chặt chẽ tính pháp lý của hồ sơ giáp ranh, nguồn gốc thửa đất trước khi trình huyện; công khai minh bạch danh sách và lý do các hồ sơ chưa đủ điều kiện tại trụ sở xã và nhà văn hóa thôn.

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở việc cung cấp bức tranh dữ liệu xác thực, phản ánh đúng tình trạng hồ sơ địa chính và tiến độ cấp giấy chứng nhận tại địa bàn cấp xã miền núi, làm rõ các nguyên nhân gây ách tắc hồ sơ tại cơ sở thay vì chỉ dựa trên các báo cáo chỉ tiêu chung chung.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:

  • Thời gian thực tập tốt nghiệp và khảo sát thực tế giới hạn trong 3 tháng (từ 14/08/2017 đến 12/11/2017), khiến việc theo dõi toàn bộ chu trình xử lý các hồ sơ tồn đọng sau thẩm định chưa thể kéo dài sang các năm tiếp theo.
  • Dung lượng mẫu khảo sát điều tra xã hội học dừng lại ở mức 30 đến 50 phiếu, phân bố chủ yếu ở một số cụm dân cư, chưa phản ánh đầy đủ đặc điểm nhận thức của toàn bộ 820 hộ thuộc 9 cộng đồng dân tộc thiểu số trên toàn địa bàn xã.
  • Các phân tích biến động diện tích chi tiết chưa đối chiếu sâu với bản đồ số hóa địa chính do hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai cấp xã tại thời điểm nghiên cứu đang trong quá trình xây dựng, hoàn thiện.

• Hướng nghiên cứu tiếp:

  • Mở rộng quy mô điều tra xã hội học đến toàn bộ các thôn, bản nhằm phân tích sâu sắc tác động của yếu tố văn hóa, ngôn ngữ và tập quán canh tác của từng dân tộc thiểu số đến việc chấp hành pháp luật đất đai.
  • Nghiên cứu giải pháp xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu địa chính dạng số theo quy định của Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT, phục vụ việc cập nhật biến động đất đai thường xuyên và liên thông thủ tục hành chính công.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên các chuyên ngành Địa chính môi trường, Quản lý đất đai, Quản lý tài nguyên và môi trường khi thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề thực tập tốt nghiệp tại khu vực nông thôn, miền núi. Tài liệu cũng có giá trị tham khảo chuyên môn đối với công chức địa chính - nông nghiệp - xây dựng - môi trường cấp xã và cán bộ Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cấp huyện trong việc nắm bắt trình tự xử lý hồ sơ cấp giấy chứng nhận lần đầu và cấp đổi theo Nghị định số 43/2014/NĐ-CP.

Các nội dung đáng tham khảo bao gồm: phương pháp xây dựng bảng tổng hợp cơ cấu hiện trạng sử dụng đất theo biểu mẫu thống kê địa chính; quy trình thẩm tra hồ sơ và xử lý các vướng mắc về chữ ký giáp ranh; mẫu phiếu điều tra khảo sát nhận thức người dân về thủ tục hành chính đất đai.

Câu hỏi thường gặp

1. Mục tiêu tổng quát và thời gian thực hiện nghiên cứu thực địa của khóa luận là gì?
Mục tiêu tổng quát là đánh giá kết quả công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2015 – 2017. Thời gian thực tập tốt nghiệp và khảo sát thực tế diễn ra từ ngày 14/08/2017 đến ngày 12/11/2017.

2. Quy cách phôi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được tác giả viện dẫn theo quy định gồm những đặc điểm nào?
GCNQSDĐ do Bộ Tài nguyên và Môi trường phát hành thống nhất trên toàn quốc gồm 1 tờ có 4 trang, kích thước 190mm x 265mm, nền hoa văn trống đồng màu hồng cánh sen. Trang 1 in Quốc hiệu, Quốc huy và tên GCN màu đỏ, thông tin người sử dụng đất và số phát hành GCN (bắt đầu từ 2 chữ cái và 6 chữ số, từ BA000001) in màu đen; Trang 2 ghi thông tin thửa đất, tài sản, ngày ký và số vào sổ; Trang 3 in sơ đồ thửa đất và nội dung biến động sau cấp giấy; Trang 4 ghi tiếp nội dung thay đổi, lưu ý và mã vạch.

3. Cơ cấu diện tích đất tự nhiên của xã Lương Thiện năm 2017 được phân bổ như thế nào?
Tổng diện tích tự nhiên của xã là 3.254,81 ha. Trong đó, nhóm đất nông nghiệp chiếm 3.098,05 ha (chiếm 95,18%, lớn nhất là đất lâm nghiệp với 2.432,80 ha); nhóm đất phi nông nghiệp chiếm 129,51 ha (chiếm 3,98%, trong đó đất ở nông thôn là 24,80 ha); nhóm đất chưa sử dụng chiếm 27,25 ha (chiếm 0,84%).

4. Kết quả cấp Giấy chứng nhận theo dự án đo đạc địa chính tại xã Lương Thiện đạt số lượng bao nhiêu?
Tính đến ngày 09/01/2018, tổng số GCN đã cấp theo dự án đo đạc địa chính trên địa bàn xã là 4.723 giấy, bao gồm 4.125 giấy cấp mới và 598 giấy cấp đổi. Ngoài ra, địa phương đã phối hợp rà soát được 135 bộ hồ sơ đất ở đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận theo Quyết định số 218/QĐ-UBND của UBND huyện Sơn Dương.

5. Những nguyên nhân chủ yếu gây chậm tiến độ giải quyết hồ sơ cấp GCN lần đầu còn tồn đọng trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang được nêu trong khóa luận là gì?
Nguyên nhân chủ yếu do hồ sơ cấp xã phải hoàn thiện lại vì thiếu chữ ký hộ giáp ranh, phiếu lấy ý kiến dân cư ghi thiếu nội dung nguồn gốc đất; người dân chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính; sự phối hợp giữa cơ quan thuế, chi nhánh văn phòng đăng ký và UBND xã thiếu thường xuyên; nhân lực ngành địa chính mỏng và công tác tuyên truyền giải thích lý do hồ sơ chưa đủ điều kiện tại thôn bản còn hạn chế.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Thị Kiều Trang đã phản ánh chân thực, toàn diện bức tranh công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2015 – 2017 trên cơ sở bám sát các quy định của Luật Đất đai năm 2013. Bằng việc phân tích hệ thống số liệu hiện trạng 3.254,81 ha đất đai và kết quả cấp 4.723 giấy chứng nhận theo dự án đo đạc, công trình đã làm rõ những kết quả đạt được cũng như các nút thắt trong công tác lưu trữ hồ sơ, phối hợp liên ngành và nhận thức của người dân địa phương. Hệ thống giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ, thiết thực, góp phần hỗ trợ nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về đất đai tại địa bàn nông thôn miền núi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Đất đai là sản phẩm tự nhiên, là tư liệu sản xuất đặc biệt và là thành phần quan trọng hàng đầu trong môi trường sống. Hơn thế nữa đất đai còn là nguồn tài nguyên có hạn về số lượng, về diện tích và có tính cố định về vị trí. Con người sinh ra và lớn lên trên mảnh đất, do vậy đất đai có vai trò cực kỳ quan trọng, là môi trường sống của con người và sinh vật trên cạn. Đất là nền móng các công trình xây dựng của con người.

Đất cung cấp cho con người trực tiếp hoặc gián tiếp hầu hết các nhu cầu cần thiết của cuộc sống. Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt không gì thay thế được đối với sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, là địa bàn phân bố dân cư, là nơi xây dựng cơ sở kinh tế xã hội, an ninh-quốc phòng. Trong những năm gần đây cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế có sự quản lý của nhà nước thì việc sử dụng và quản lý đất luôn luôn là yêu cầu đặt ra đối với nên kinh tế quốc dân nói chung và ngành quản lý đất đai nói riêng. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi đất nước ta đang trong giai đoạn phát triển, đổi mới nền kinh tế theo cơ chế thị trường, cùng với sự bùng nổ dân số đã làm cho sự phát triển kinh tế ngày càng tăng.

Quyền sử dụng đất trở thành đối tượng mua bán, chuyển nhượng, thuê mượn. Thị trường đất trở nên sôi động khó kiểm soát, do vậy công tác quản lý Đất đai lại càng trở nên khó khăn và phức tạp. Yêu cầu đặt ra trong quá trình đô thị hóa đã và đang đưa đến cho quá trình quản lý và sử dụng là làm thế nào có thể sử dụng hợp lý, khoa học và có hiệu quả nguồn tài nguyên đất. Muốn cho việc QLĐĐ tốt thì công việc cần thiết đầu tiên là phải hoàn thiện hồ sơ địa chính và cấp GCNQSDĐ.

GCNQSDĐ là chứng từ pháp lý xác lập mối quan hệ hợp pháp giữa Nhà nước và người sử dụng đất. Đây là yếu tố Thai Nguyen University – TNU 2 góp phần quan trọng vào việc nắm chắc quỹ đất của từng địa phương giúp cho việc quy hoạch sử dụng hợp lý từng loại đất tạo điều kiện cho việc nâng cao hiệu quả sản xuất. Trước những yêu cầu đó, nhằm đẩy mạnh CNH-HĐH phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa nhà nước cần làm tốt các yêu cầu quản lý và sử dụng đất nhằm mục đích thực hiện quyền quản lý, bảo vệ và điều tiết quá trình khai thác, sử dụng cụ thể hóa và triệt để hơn. Nhà nước phải có biện pháp nắm chắc quỹ đất cả về số lượng và chất lượng thông qua việc đăng kí quyền sử dụng đất cùng với bộ hồ sơ địa chính, cấp GCNQSDĐ là một trong những nội dung quan trọng của việc QLNN về đất đai.

Hiện nay công tác cấp GCNQSDĐ ở nước ta vẫn còn chậm và thiếu sự đồng đều, ở các vùng khác nhau thì tiến độ thực hiện cũng khác nhau do những nguyên nhân chủ quan và khách quan của từng địa phương. Trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang nói chung, Xã Lương Thiện nói riêng, vấn đề cấp GCNQSDĐ đã và đang thực hiện tốt, bên cạnh đó vẫn còn một số hạn chế, khó khăn. Do vậy cần phải tiếp tục nghiên cứu để làm rõ những mặt khó khăn để việc cấp GCNQSDĐ được tiến hành nhanh chóng và đạt kết quả cao hơn. Từ thực trạng công tác đó, để có một cách đánh giá tổng hợp, khách quan, chính xác về tình hình cấp GCNQSDĐ ở địa phương được sự đồng ý của Ban Giám hiệu và Ban chủ nhiệm Khoa Quản Lý Tài Nguyên, trường đại học Nông Lâm, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo: TS.

Vũ Thị Thanh Thủy, em tiến hành đánh giá và nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang, giai đoạn 2015 – 2017”. Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu tổng quát - Đánh giá kết quả công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang, giai đoạn 2015-2017. Thai Nguyen University – TNU 3 1.

Mục tiêu cụ thể - Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Lương Thiện, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang. - Đánh giá kết quả công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn Xã giai đoạn 2015- 2017. - Đánh giá sự hiểu biết của người dân trên địa bàn về các hoạt động cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. - Đề xuất các biện pháp giải quyết những tồn tại và đề ra phương hướng khả thi để công tác cấp GCNQSDĐ trên địa bàn Xã được tiến hành nhanh chóng và đạt hiệu quả hơn.

Yêu cầu của đề tài - Nắm vững và thực hiện những quy định trong Luật đất đai 2013, các văn bản dưới luật về công tác cấp GCNQSDĐ, các văn bản của ngành và của tỉnh Tuyên Quang về công tác cấp GCNQSDĐ. - Số liệu thu thập phân tích chính xác, phản ánh trung thực khách quan công tác đăng ký đất đai, cấp GCNQSDĐ tại địa phương. - Tiếp cận thực tế công việc để nắm được quy trình, trình tự cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. - Những giải pháp đưa ra phải khả thi và phù hợp với thực trạng của địa phương, đáp ứng được yêu cầu trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai.

Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học: Bổ sung hoàn thiện kiến thức đã được học trong nhà trường cho bản thân đồng thời tiếp cận và thấy được những thuận lợi và khó khăn của công tác cấp GCNQSDĐ trong thực tế. - Nắm vững những quy định của Luật đất đai 2013 và các văn bản dưới Luật về đất đai của trung ương và địa phương về cấp GCNQSDĐ. Thai Nguyen University – TNU 4 - Ý nghĩa trong thực tiễn: Nắm được tình hình cấp GCNQSDĐ ở địa phương và đề xuất các cấp có thẩm quyền đưa ra những giải pháp phù hợp với công tác cấp GCNQSDĐ nói riêng và công tác quản lý Nhà nước về đất đai nói chung được tốt hơn. Thai Nguyen University – TNU 5 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2.

Cơ sở khoa học của đề tài 2. Cơ sở lý luận của công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 2. Các nội dung quản lý nhà nước về đất đai Quản lý nhà nước về đất đai là tổng hợp các hoạt động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện và bảo vệ quyền sở hữu của nhà nước đối với đất đai. Đó là các hoạt động nắm chắc tình hình sử dụng đất; phân phối và phân phối lại quỹ đất theo quy hoạch, kế hoạch; kiểm tra giám sát quá trình quản lý và sử dụng đất; điều tiết các nguồn lợi từ đất đai.

Công tác quản lý nhà nước về đất đai bao gồm 15 nội dung được quy định tại Điều 22, Luật đất đai 2013. Nội dung quản lý nhà nước về đất đai bao gồm: 1. Ban hành văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện văn bản đó. Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính.

Khảo sát, đo đạc, lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất; điều tra, đánh giá tài nguyên đất; điều tra xây dựng giá đất. Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Quản lý việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất.

Đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Thống kê, kiểm kê đất đai. Xây dựng hệ thống thông tin đất đai. Thai Nguyen University – TNU 6 10.

Quản lý tài chính về đất đai và giá đất. Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất. Thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi, đánh giá việc chấp hành quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai. Phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai.

Giải quyết tranh chấp về đất đai; giải quyết khiếu nại, tố cáo trong quản lý và sử dụng đất đai. Quản lý hoạt động dịch vụ về đất đai. Mười lăm nội dung trên có quan hệ biện chứng với nhau, luôn hỗ trợ bổ sung cho nhau, nhằm thiết lập một cơ chế pháp lý chặt chẽ, thống nhất từ Trung ương tới địa phương. Qua đó xác định được mối quan hệ hợp pháp giữa nhà nước và người sử dụng đất, đảm bảo cho việc sử dụng đất đai một cách tiết kiệm, hợp lý, hiệu quả và bền vững.

Hồ sơ địa chính và GCNQSDĐ Hồ sơ địa chính là tập hợp tài liệu thể hiện thông tin chi tiết về hiện trạng và tình trạng pháp lý của việc quản lý, sử dụng các thửa đất, tài sản gắn liền với đất để phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước về đất đai và nhu cầu thông tin của các tổ chức, cá nhân có liên quan. Hồ sơ địa chính được lập thành một (01) bản gốc và hai (02) bản sao từ bản gốc. VPĐK quyền sử dụng đất thuộc Sở TN&MT có trách nhiệm lập, chỉnh lý, quản lý hồ sơ địa chính gốc và sao gửi cho VPĐK quyền sử dụng đất thuộc Phòng TN&MT, UBND xã để phục vụ nhiệm vụ quản lý đất đai của địa phương. Căn cứ Luật đất đai 2013, Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014, Bộ TNMT đã ban hành Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT hướng dẫn lập và quản lý hồ sơ địa chính.

Thành phần hồ sơ địa chính được quy định tại Điều 4, thông tư 24/2014/TT-BTNMT, bao gồm: Thai Nguyen University – TNU 7 1. Địa phương xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu địa chính, hồ sơ địa chính được lập dưới dạng số và lưu trong cơ sở dữ liệu đất đai, gồm có các tài liệu sau đây: a) Tài liệu điều tra đo đạc địa chính gồm bản đồ địa chính và sổ mục kê đất đai; b) Sổ địa chính; c) Bản lưu Giấy chứng nhận.