Luận án tiến sĩ: Ảnh hưởng của chính sách đất đai đến quản lý và sử dụng đất nông nghiệp tại ...

Luận án tiến sĩ phân tích ảnh hưởng của chính sách đất đai đến quản lý và sử dụng đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Tuấn Hùng
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Thái Đại
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của một số chính sách đất đai đến quản lý và sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Chính sách đất đai và quản lý đất nông nghiệp

Chính sách đất đai đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và sử dụng đất nông nghiệp tại Nam Định. Nghiên cứu tập trung vào hai chính sách chính: dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa. Các chính sách này nhằm tối ưu hóa việc sử dụng đất, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp và hỗ trợ phát triển bền vững. Kết quả cho thấy, việc thực hiện các chính sách này đã cải thiện đáng kể công tác quản lý đất, đặc biệt là trong việc chỉnh lý bản đồ địa chính và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

1.1. Ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa

Chính sách dồn điền đổi thửa đã giúp giảm thiểu tình trạng manh mún đất đai, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý và sử dụng đất hiệu quả hơn. Tại Nam Định, chính sách này đã thúc đẩy việc hình thành các vùng sản xuất tập trung, tăng cường cơ giới hóa và nâng cao hiệu quả kinh tế của các hộ nông dân. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế như tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chậm và thiếu sự đồng bộ trong triển khai chính sách.

1.2. Ảnh hưởng của chính sách chuyển đổi đất trồng lúa

Chính sách chuyển đổi đất trồng lúa đã giúp đa dạng hóa cơ cấu cây trồng, phát huy lợi thế so sánh của từng vùng. Tại Nam Định, chính sách này đã góp phần hình thành các cánh đồng lớn, tăng cường đầu tư vào hạ tầng nông nghiệp và nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp. Tuy nhiên, việc chuyển đổi còn gặp khó khăn do thiếu sự đồng thuận từ người dân và hạn chế về nguồn lực tài chính.

II. Phát triển nông nghiệp và quản lý tài nguyên đất

Nghiên cứu chỉ ra rằng, quản lý tài nguyên đất hiệu quả là yếu tố then chốt để thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững tại Nam Định. Các chính sách đất đai không chỉ ảnh hưởng đến việc sử dụng đất mà còn tác động đến kinh tế nông thôn và bảo vệ môi trường. Việc áp dụng các chính sách này đã giúp cải thiện thu nhập của nông dân, đồng thời góp phần bảo vệ tài nguyên đất và nước.

2.1. Đầu tư nông nghiệp và phát triển bền vững

Đầu tư nông nghiệp là yếu tố quan trọng để thúc đẩy phát triển bền vững. Tại Nam Định, các chính sách đất đai đã thu hút đầu tư vào cơ sở hạ tầng nông nghiệp, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững của các dự án đầu tư.

2.2. Bảo vệ môi trường trong quản lý đất nông nghiệp

Bảo vệ môi trường là một trong những mục tiêu quan trọng của quản lý đất nông nghiệp. Các chính sách đất đai tại Nam Định đã góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường thông qua việc quy hoạch sử dụng đất hợp lý và khuyến khích các mô hình sản xuất thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, vẫn cần tăng cường công tác giám sát và nâng cao nhận thức của người dân về vấn đề này.

III. Giải pháp tăng cường hiệu quả chính sách đất đai

Để tăng cường hiệu quả của các chính sách đất đai, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp cụ thể. Các giải pháp này tập trung vào việc hoàn thiện chính sách, tăng cường quản lý và sử dụng đất hiệu quả, đồng thời hỗ trợ đầu tư và phát triển thị trường nông sản.

3.1. Hoàn thiện chính sách đất nông nghiệp

Cần hoàn thiện các chính sách đất nông nghiệp để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả. Điều này bao gồm việc rà soát và điều chỉnh các quy định hiện hành, đồng thời tăng cường sự tham gia của người dân trong quá trình thực hiện chính sách.

3.2. Tăng cường quản lý và sử dụng đất hiệu quả

Việc tăng cường quản lý đất nông nghiệp cần được thực hiện thông qua việc cải thiện công tác đo đạc, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quy hoạch sử dụng đất hợp lý. Đồng thời, cần khuyến khích các mô hình sử dụng đất hiệu quả và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN TUẤN HÙNG NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ CHÍNH SÁCH ĐẤT ĐAI ĐẾN QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NAM ĐỊNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN TUẤN HÙNG NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ CHÍNH SÁCH ĐẤT ĐAI ĐẾN QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NAM ĐỊNH Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 9 85 01 03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Hoàng Thái Đại TS. Thái Thị Quỳnh Như HÀ NỘI - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án này là trung thực, khách quan và chưa từng dùng bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận án Nguyễn Tuấn Hùng i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận án, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS. Hoàng Thái Đại và TS. Thái Thị Quỳnh Như đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Lãnh đạo Học viện, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Quản lý đất đai, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo UBND tỉnh Nam Định; các sở: Tài nguyên và Môi trường, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Cục Thống kê; UBND các huyện, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn các huyện và nhân dân các huyện Hải Hậu, Nam Trực và Ý Yên đã tạo điều kiện giúp tôi trong quá trình thực hiện nghiên cứu tại địa phương. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận án. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Nghiên cứu sinh Nguyễn Tuấn Hùng ii MỤC LỤC Trang Lời cam đoan . ii Mục lục . iii Danh mục chữ viết tắt . vii Danh mục bảng . ix Danh mục hình . xii Danh mục biểu đồ . xiii Trích yếu luận án . xiv Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài . Mục tiêu nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . Những đóng góp mới của luận án . Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài . Ý nghĩa khoa học . Ý nghĩa thực tiễn . Tổng quan tài liệu . Cơ sở lý luận về ảnh hưởng của chính sách đất đai đến quản lý và sử dụng đất nông nghiệp . Đất nông nghiệp và vai trò của đất nông nghiệp . Quản lý và sử dụng đất nông nghiệp . Chính sách đất đai . Đánh giá chính sách đất đai . Cơ sở thực tiễn về ảnh hưởng của chính sách đất đai đến quản lý và sử dụng đất nông nghiệp . Ảnh hưởng của chính sách đất đai đến quản lý và sử dụng đất nông nghiệp ở một số nước trên thế giới . Ảnh hưởng của chính sách đất đai đến quản lý và sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam . Một số nghiên cứu về ảnh hưởng của chính sách và chính sách đất đai đến quản lý và sử dụng đất nông nghiệp . Định hướng nghiên cứu của đề tài . Nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu . Nội dung nghiên cứu . Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội liên quan đến quản lý và sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định . Kết quả thực hiện chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa trên địa bàn tỉnh Nam Định . Đánh giá ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến quản lý đất nông nghiệp tỉnh Nam Định . Đánh giá ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến sử dụng đất nông nghiệp tỉnh Nam Định . Một số giải pháp nhằm tăng cường ảnh hưởng tích cực của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến quản lý và sử dụng đất nông nghiệp tỉnh Nam Định. Phương pháp nghiên cứu . Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp . Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu sơ cấp . Phương pháp xử lý và phân tích số liệu . Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp . Phương pháp chuyên gia . Phương pháp theo dõi mô hình . Kết quả và thảo luận . Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội liên quan đến quản lý và sử dụng đất nông nghiệp tỉnh Nam Định. Điều kiện tự nhiên . Các nguồn tài nguyên . Điều kiện kinh tế - xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội liên quan đến quản lý và sử dụng đất nông nghiệp tỉnh Nam Định . Tình hình thực hiện chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa tại tỉnh Nam Định. Tình hình thực hiện chính sách dồn điền đổi thửa tỉnh Nam Định . Tình hình thực hiện chính sách chuyển đổi đất trồng lúa tỉnh Nam Định . Ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến công tác quản lý đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định. Ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến công tác chỉnh lý bản đồ địa chính . Ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến công tác đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất . Ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến hỗ trợ tài chính . Ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến công tác quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp. Nhận xét chung về ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến quản lý đất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định . Ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến sử dụng đất nông nghiệp tại tỉnh Nam Định . Ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến phát triển các vùng sản xuất tập trung, cánh đồng lớn . Ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến phát triển cơ giới hóa . Ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến đầu tư phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp . Ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến hình thức và phương thức tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp . Ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến đa dạng hóa kiểu sử dụng đất nông nghiệp, phát huy lợi thế so sánh . Ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến hiệu quả sử dụng đất . Kiểm chứng ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và đất trồng lúa đến sử dụng đất nông nghiệp qua một số mô hình sản xuất nông hộ . Nhận xét chung về ảnh hưởng của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến sử dụng đất nông nghiệp của tỉnh Nam Định . Một số giải pháp nhằm tăng cường ảnh hưởng tích cực của chính sách dồn điền đổi thửa và chuyển đổi đất trồng lúa đến quản lý và sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Nam Định . Giải pháp về hoàn thiện chính sách đất nông nghiệp . Giải pháp về tổ chức thực hiện chính sách đất nông nghiệp . Giải pháp về quản lý đất nông nghiệp . Giải pháp về sử dụng đất nông nghiệp. Giải pháp về đầu tư, tài chính và thị trường nông sản . Kết luận và kiến nghị .150 Danh mục công trình đã công bố liên quan đến luận án .151 Tài liệu tham khảo .162 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BĐĐC Bản đồ địa chính BVTV Bảo vệ thực vật CAQ Cây ăn quả CĐ Chuyển đổi CĐL Cánh đồng lớn CLC Chất lượng cao CNH-HĐH Công nghiệp hóa - hiện đại hóa CPTG Chi phí trung gian ĐBSH Đồng bằng sông Hồng DĐĐT Dồn điền đổi thửa DN Doanh nghiệp DT Diện tích DTTN Diện tích tự nhiên FAO Tổ chức Nông lương thế giới (Food and Agriculture Organization) GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất GPS Định vị toàn cầu GTGT Giá trị gia tăng GTNC Giá trị ngày công GTSP Giá trị sản phẩm GTSX Giá trị sản xuất HQĐV Hiệu quả đồng vốn HTX Hợp tác xã KCN Khu công nghiệp KTXH Kinh tế xã hội LUS Loại sử dụng đất LUT Kiểu sử dụng đất LX-LM Lúa xuân - lúa mùa NS Năng suất vii NTM Nông thôn mới NTTS Nuôi trồng thủy sản SDĐ Sử dụng đất SL Sản lượng UBND Ủy ban nhân dân UNESCO Tổ chức Văn hóa khoa học và giáo dục Liên hợp quốc (The United Nations Educational, Scientific and Cultural organization) VAC Vườn ao chuồng VSATP Vệ sinh an toàn thực phẩm viii DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang 3. Phân bổ số mẫu điều tra nông hộ tại các huyện . Phân bổ số phiếu điều tra cán bộ . Một số yếu tố khí tượng của tỉnh Nam Định . Các hệ thống sông chính trên địa bàn tỉnh Nam Định . Các loại đất tỉnh Nam Định . Biến động diện tích các loại đất nông nghiệp tỉnh Nam Định giai đoạn 2010 - 2017 . Chuyển dịch cơ cấu kinh tế tỉnh Nam Định . Biến động diện tích, năng suất, sản lượng một số nhóm cây trồng chính tỉnh Nam Định giai đoạn 2010 - 2017 . Số lượng và sản phẩm chăn nuôi gia súc, gia cầm năm 2010 - 2017 tỉnh Nam Định . Biến động diện tích, năng suất, sản lượng nuôi trồng thủy sản tỉnh Nam Định 2010 - 2017 . Một số chỉ tiêu về dân số, lao động tỉnh Nam Định .