Đặt vấn đề Đất là nguồn tài nguyên tự nhiên quan trọng trong sản xuất, là nguồn tư liệu quý giá đặc biệt, thúc đẩy sự phát triển của loài người và cũng là nguồn sống của sinh vật trên trái đất. Nhờ có sự phát triển màu mỡ của đất đai đưa nền sản xuất, phát triển kinh tế một cách vượt trội. Góp phần đưa nền kinh tế, xã hội đi lên phát triển đất nước toàn diện ở mọi lĩnh vực. Tạo vị trí phát triển trong các ngành nghề mà không thể thay thế được, là nơi phát triển các cơ sở sản xuất, cơ sở văn hoá, các khu dân cư., củng cố nền an ninh tổ quốc, quốc phòng toàn dân.Vì vậy, Đảng và nhà nước ta luôn luôn không ngừng hoàn thiện chiến lược phát triển, quản lý thông qua soạn thảo, chủ trương chính sách pháp luật về lĩnh vực đất đai, phục vụ trong công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm kê quản lý đất đai, mang lại nhiều hiệu quả trong các hoạt động liên quan đến đất đai đạt được nhiều kết quả thuận lợi.
Theo quy định của pháp luật nước ta thì nhà nước được đại diện làm chủ sở hữu quản lý nguồn tài nguyên đất và thuộc quyền sử dụng của toàn dân, do dân sản xuất, phát triển nâng cao chất lượng đất. Trong thời kì phát triển hiện nay, nhu cầu sử dụng đất của người dân ngày càng tăng cao nên thường xảy ra các trường hợp vì lợi ích cá nhân mà kiện cáo, tranh chấp vẫn đang xảy ra, làm ảnh hưởng trực tiếp đến phát triển kinh tế, trật tự xã hội, an ninh đời sống của khu dân cư. Vì chính những điều đó, cần đưa ra những chính sách, phương pháp xử lý hoàn hảo trong công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai rất quan trọng, đặc biệt là trong công tác cấp GCNQSD đất cho người dân theo đúng quy định pháp luật. Xã Minh Quán là xã đang phát triển, đạt xã nông thôn kiểu mẫu năm 2021, nằm ở vùng thấp của huyện Trấn Yên.
Trong những năm gần đây, nhu cầu sử dụng đất phục vụ canh tác sản xuất, phát triển kinh tế nền nông nghiệp 2 và phục vụ nhu cầu sử dụng đất của người dân làm nơi cư trú ổn định phát triển lâu dài, góp phần vào sự phát triển của xã hội, xây dựng và phát triển đất nước (UBND xã Minh Quán , 2022). Cấp GCNQSD đất vô cùng cấp thiết, là minh chứng cho người sử dụng đất có quyền sử dụng, đầu tư phát triển chất lượng đất mà mình đang sử dụng. Là căn cứ pháp lý và trách nhiệm về nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất đối với nhà nước, và các quyền lợi mà người sử dụng đất được hưởng giá trị của chúng. Hiện nay công tác cấp GCNQSD đất trên địa bàn xã gặp rất nhiều khó khăn, xây dựng, thành lập và quản lý hồ sơ cơ sở dữ liệu địa chính (Nguyễn Khắc Thái Sơn, 2007).
Trong những vấn đề trên cho thấy từ thực tiễn đặt ra, em tiến hành thực hiện đề tài “Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Minh Quán, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái đoạn 2020 - 2022’’. Mục tiêu của đề tài. - Đánh giá được kết quả công tác cấp GCNQSD đất trên địa bàn xã Minh Quán, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái trong giai đoạn 2020 – 2022 đối với từng loại đất - Xác định các nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế còn khó khăn, đưa ra giải pháp phù hợp hiệu quả trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại xã Minh Quán, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Ý nghĩa của đề tài 1.
Ý nghĩa trong khoa học Kết quả trong quá trình nghiên cứu của đề tài có thể là cơ sở khoa học có tính chính xác cao và tin cậy về tình hình cấp GCNQSD đất trên địa bàn xã Minh Quán, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái trong giai đoạn 2020 - 2022 nhằm cung cấp nguồn nghiên cứu và kết quả nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực quản lý nhà nước về đất đai. 3 Tìm hiểu quy định pháp luật về việc hướng dẫn triển khai công tác cấp GCNQSD đất nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác nghiên cứu đề tài. Nâng cao hiểu biết các quy trình thực hiện, các văn bản, quy phạm pháp luật mà nhà nước đã ban hành và áp dụng toàn quốc và áp dụng vào thực tiễn tại công tác cấp GCNQSD đất trên địa bàn xã. Ý nghĩa trong thực tiễn Nâng cao và tự giác bổ sung hoàn thiện những kiến thức đã học được từ trên ghế nhà trường vào trong thực tiễn trong công tác cấp GCNQSD đất trên địa bàn nghiên cứu.
Nghiên cứu và đề xuất ý kiến một số giải pháp, phương hướng giải quyết khó khăn còn tồn đọng tại địa phương cho cơ quan có thẩm quyền đem lại hiệu quả cao trong công tác cấp GCNQSDĐ đất đối với xã Minh Quán, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái trong thời gian tới. Tìm hiểu các điều kiện trong tự nhiên, các điều kiện phát triển kinh tế, xã hội trên địa bàn xã Minh Quán, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Tìm hiểu từ thực tiễn các quá trình, tình hình cấp GCNQSD đất tại địa phương của xã Minh Quán, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Đánh giá những thuận lợi và khó khăn của đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Minh Quán, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái.
4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở lý luận của công tác cấp GCNQSD đất 2. Đối với công tác quản lý nhà nước về đất đai Căn cứ quy định tại khoản 16 điều 3 Luật đất đai 2013 được cụ thể như sau: “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là chứng thư pháp lý để nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất hợp pháp của người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất” (Luật đất đai 2013). Do đó, công tác cấp GCNQSDĐ giúp nhà nước quản lý được về diện tích, thông tin sử dụng đất, nắm được tình hình hiện trạng, chất lượng trong sử dụng đất.
Khi triển khai cập nhật đủ thông tin, tình hình sử dụng đất theo hiện trạng, nhà nước sẽ tổ chức kế hoạch triển khai công tác quy hoạch đồng đều, đầy đủ và công khai toàn dân cùng thực hiện, người sử dụng đất được hưởng quyền mà nhà nước ban hành quyền giao, sử dụng đất, cấp quyền cho thuê, chuyển mục đích sử dụng đất theo nhu cầu của người dân, chuyển quyền sử dụng đất hoặc thu hồi để thực hiện các dự án nhằm mục đích phát triển kinh tế xã hội. Chính vì những yếu tố trên cho thấy vai trò của công tác cấp GCNQSD đất rất quan trọng và cần thiết đối với chiến lược phát triển đất nước nói chung và trong công tác quản lý nhà nước về đất đai nói riêng (Nguyễn Khắc Thái Sơn, GT Quản lý nhà nước về đất đai, 2007). Đối với sự phát triển kinh tế xã hội, đất được coi là nguồn tư liệu sản xuất và là nguồn tài nguyên quý giá quan trọng, để sử dụng và quản lý một cách hợp lý vừa tránh lãng phí đất thì nhà nước đã ban hành các quy định, văn bản pháp luật nhằm quản lý chặt đối với nguồn tài nguyên này, cụ thể như sau: 5 Căn cứ quy định tại điều 4, Luật đất đai năm 2013 quy định rõ và chi tiết như sau: “Đất đai thuộc sở hữu của toàn dân do nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Nhà nước trao tặng quyền sử dụng đất người sử dụng đất theo quy định trong luật này”.
Cho thấy nhà nước ta là nhà nước của dân, do dân, vì dân và đất đai là của toàn dân do nhà nước đại diện làm chủ sở hữu và quản lý nguồn tài nguyên đất, nhà nước quản lý và ban hành các quyền mà người sử dụng đất được hưởng (Luật đất đai 2013). Bên cạnh đó, căn cứ điều 22, Luật đất đai 2013 bao gồm 15 nội dung trong quản lý đất đai cụ thể như sau: 1. Tổ chức triển khai thực hiện các văn bản, các quy phạm pháp luật về quản lý và sử dụng đất đai theo quy định của nhà nước ban hành. Triển khai lập bản đồ hành chính, địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính theo từng cấp hành chính được xác lập theo quy định của pháp luật ban hành.
Triển khai lập bản đồ địa chính, khảo sát thực địa và đo đạc theo hiện trạng sử dụng đất theo quy định, từ bản đồ hiện trạng sử dụng đất nhằm đưa ra kế hoạch phù hợp để phát triển đất đồng đều và có hiệu quả, từ đó thành lập bản đồ quy hoạch sử dụng đất phù hợp. Điều tra từ thực tiễn để đánh giá tài nguyên đất chính xác và đạt hiệu quả cao hơn trong công tác quản lý. Điều tra từ thực tiễn nhằm đánh giá chất lượng và mục đích sử dụng đất nhằm xác định giá trị sử dụng đất để xây dựng giá đất được cụ thể và rõ ràng hơn. Đưa ra kế hoạch sử dụng đất hàng năm nhằm đưa ra phương án quy hoạch sử dụng đất hàng năm đạt hiệu quả cao.
Tổ chức triển khai công tác quản lý mục đích sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Giao đất cho người có nhu cầu sử dụng đất vào mục đích sản xuất, phát triển kinh tế.và cho thuê đất đối các trường hợp có nhu cầu thuê đất để cư trú hoặc tổ chức có nhu cầu thuê nhằm phát triển cơ sở sản xuất,. Thu hồi quyền sử dụng đất với trường 6 hợp không có trách nhiệm thực hiện về nghĩa vụ tài chính đối với nhà nước, thu hồi do quy hoạch phát triển kinh tế xã hội. Tổ chức triển khai công tác quản lý đất sau khi người sử dụng đất bị thu hồi đất, hỗ trợ và bồi thường, tái định cư cho người bị thu hồi đất theo quy định của pháp luật.
Tổ chức triển khai công tác đăng ký quyền sử dụng đất đai theo nhu cầu đối với người sử dụng đất, triển khai kế hoạch lập và quản lý hồ sơ địa chính, tổ chức triển khai công tác cấp GCNQSD đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất cho các trường hợp đủ điều kiện cấp theo quy định của pháp luât. Triển khai công tác thống kê, kiểm kê hàng năm nhằm quản lý đất theo hiện trạng và kế hoạch sử dụng tiếp theo.