ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Luật Đất đai năm 2003 đã khẳng định: "Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng cơ sở kinh tế, văn hóa, an ninh, quốc phòng" Điều đó đã được thể hiện rõ vai trò và tầm quan trọng của đất đai trong đời sống kinh tế, xã hội. Đặc biệt trong những năm gần đây, do chính sách mở cửa của nền kinh tế. Việc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước dẫn đến việc xây dựng cơ sở hạ tầng diễn ra ồ ạt, cùng với đó là nhu cầu sử dụng đất đai cho các hoạt động nhà ở, kinh doanh, dịch vụ ngày càng phát triển dẫn đến việc giảm đất nông nghiệp ngày càng mạnh.
Trong khi đó nhu cầu về lương thực ngày càng tăng cao. Dân số ngày càng tăng mà diện tích có hạn. Điều này làm cho việc phân bổ quỹ đất vào các mục đích khác nhau ngày càng trở nên khó khăn, đất đai đang được sử dụng lãng phí, kém hiệu quả và nảy sinh nhiều tiêu cực, các quan hệ đất đai càng thay đổi với tốc độ nhanh chóng và ngày càng phức tạp. Xuất phát từ yêu cầu của thực tế phát triển và hội nhập, Đảng và Nhà nước đã luôn quan tâm tới việc hoàn thiện hệ thống pháp luật Đất đai.
Luật Đất đai năm 1988 ra đời nhưng trước sự phát triển không ngừng của nền kinh tế thị trường, chỉ trong 5 năm đưa vào sử dụng đã bộc lộ nhiều hạn chế trong công tác quản lý. Luật Đất đai năm 1993, nhưng chỉ trong 10 năm đã sửa đổi bổ xung 2 lần vào năm 1998 và năm 2001 để đáp ứng yêu cầu của sự phát triển. Sự ra đời của Luật Đất đai năm 2003 được xem như bước đột phá trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai, tạo điều kiện thuận lợi cho Nhà nước nắm chắc quỹ đất của mình và người sử dụng đất có điều kiện phát huy tối đa tiềm năng của đất để phát triển xóa đói giảm nghèo. "Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất" là một nội dung quan trọng trong 13 nội dung quản lý Nhà nước về đất đai được quy định tại điểm e khoản 2 điều 6 Luật Đất Đai năm 2003.
Nhà nước giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân để sử dụng ổn định lâu dài. Cấp giấy n chứng nhận quyền sử dụng đất là nhằm xác lập, đảm bảo quyền sử dụng đất, đầu tư, sử dụng đất hợp pháp, tiết kiệm, có hiệu quả đồng thời còn là cơ sở để các chủ sử dụng đất thực hiện các quyền: chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, thế chấp, bảo lãnh. Thông qua việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Nhà nước nắm chắc được tài nguyên đất đai làm cơ sở pháp lý để giải quyết các quan hệ về đất đai. Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là quan trọng vì nó là chứng cứ pháp lý cao nhất, xác lập mối quan hệ hợp pháp giữa Nhà nước và người sử dụng đất.
Để chủ sử dụng đất yên tâm sản xuất, chủ động đầu tư vào khai thác tiềm năng một cách có hiệu quả và chấp hành tốt Luật Đất đai. Đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất góp phần hoàn thiện hồ sơ địa chính, giúp cho Nhà nước nắm chắc toàn bộ quỹ đất. Thị trấn Chợ Rã nằm ở trung tâm huyện có vị trí quan trọng trong việc giao lưu kinh tế, văn hóa, chính trị giữa các xã trong huyện. Với tổng diện tích đất tự nhiên là 456,49 ha.
Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn đã được thực hiện từ năm 1993. Tuy nhiên trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng thì vấn đề đất đai tại thị trấn càng trở nên nóng bỏng. Khi mà nhu cầu sử dụng đất của con người tăng cao, đất đai trở nên có giá trị, đây là nguyên nhân chủ yếu gây biến động đất đai tăng lên và ngày càng phức tạp. Hiện nay trên đại bàn thị trấn có nhiều chủ sử dụng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, một số trường hợp cần cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do công tác quy hoạch sử dụng đất, xây dựng cơ sở hạ tầng làm thay đổi diện tích, hình thể và mục đích sử dụng đất để quản lý việc sử dụng đất sao cho đúng hiện trạng và quy hoạch.
Vậy để đảm bảo công tác quản lý quỹ đất trên địa bàn thị trấn được chặt chẽ, công tác đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cần được quan tâm và chú ý thực hiện. Xuất phát từ tình hình thực tế và nhu cầu cần thiết của công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, được sự nhất trí của ban chủ nhiệm khoa Quản lí tài nguyên - trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên và sự hướng dẫn của giảng viên Th.s Nguyễn Ngọc Anh, em tiến hành nghiên cứu đề tài: "Thực hiện công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thị trấn Chợ Rã - huyện Ba Bể - tỉnh Bắc Kạn đến tháng 5 năm 2014". Mục đích nghiên cứu của đề tài - Thực hiện công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 5 tháng đầu năm 2014 trên địa bàn thị trấn Chợ Rã. - Xác định những thuận lợi và khó khăn trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Đề xuất giải pháp giúp công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diễn ra nhanh chóng. Yêu cầu của đề tài - Cần nắm vững những quy định của pháp luật về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Luật Đất đai năm 2003 và hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về đất đai của Trung ương và địa phương. - Số liệu thu thập được phải chính xác, đánh giá trung thực, khách quan. - Quá trình thực hiện phải tuân theo quy định, trình tự và thủ tục của pháp luật.
- Các giải pháp đưa ra phải phù hợp với địa phương, có tính khả thi và đúng pháp luật. Ý nghĩa của việc thực hiện đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu - Củng cố kiến thức từ cơ sở đến chuyên ngành đã học trong trường, ứng dụng kiến thức vào thực tiễn. - Nắm vững những quy định của Luật Đất đai năm 2003 và văn bản dưới luật về đất đai.
- Giúp sinh viên tiếp xúc thực tế, nâng cao năng lực, rèn luyện kĩ năng về chuyên môn, nghiệp vụ về đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong công tác quản lý nhà nước về đất đai. - Đề tài cũng được coi là một tài liệu tham khảo cho trường, khoa, các cơ quan trong ngành và các sinh viên khóa tiếp theo. Ý nghĩa trong thực tiễn - Tìm ra những thuận lợi và khó khăn trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn thị trấn Chợ Rã. - Đưa ra những giải pháp phù hợp với thực tế của địa phương góp phần đẩy nhanh công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
n PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Khái niệm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Đất đai ngày càng khẳng định vị trí quan trọng trong phát triển cả kinh tế và xã hội.
Khai thác hiệu quả và hợp lý nguồn tài nguyên đất đai sẽ mang lại cho đất nước một nguồn lợi vô cùng to lớn. Chính vì vậy, Nhà nước ta luôn tạo điều kiện tốt nhất để người sử dụng đất có thể khai thác và sử dụng nguồn tài nguyên quý giá này hiệu quả nhất dưới sự định hướng phát triển chung. Để làm được điều này đòi hỏi Nhà nước ta phải nắm chắc, quản chặt và có những biện pháp sử dụng đất đai hiệu quả. Muốn vậy, cần phải có nguồn số liệu đầy đủ, chính xác đến từng vùng đất, thửa đất, từng chủ sử dụng.
Việc đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, lập hồ sơ địa chính luôn được Nhà nước ta chú trọng tổ chức thực hiện. Đây là công tác giúp Nhà nước ta quản lý đất đai chi tiết đến từng thửa đất thông qua giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Khái niệm về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là chứng thư pháp lý xác nhận mối quan hệ hợp pháp giữa Nhà nước và người sử dụng. Tại khoản 20 điều 4 luật Đất đai 2003 quy định: “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là giấy chứng nhận do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp cho người sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất để bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất”.
Vai trò của công tác đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Hiện nay nước ta đang trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, mở ra cho đất nước nhiều triển vọng về phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên song song với những thuận lợi đó là hàng loạt những khó khăn và thách thức mà Nhà nước ta phải đối mặt. Để n đáp ứng được quá trình trên, Đảng và Nhà nước ta đang từng bước tiến hành chủ trương, đường lối đổi mới toàn diện nền kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của đất nước; phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có sự quản lý của Nhà nước.
Và việc đảm bảo chế độ sở hữu của Nhà nước về đất đai là hết sức cần thiết cần được thực hiện và hoàn thiện. Nhà nước giao đất cho các tổ chức kinh tế các đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, xã hội, hộ gia đình và cá nhân (gọi chung là người sử dụng đất) sử dụng một cách ổn định và lâu dài.