Luận văn thạc sĩ luật học pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất và thực tiễn áp dụng tại toà án nhân dân huyện cao lộc tỉnh lạng sơn

Chuyên đề thừa kế quyền sử dụng đất và thực tiễn tại Tòa án Nhân dân huyện Cao Lộc, Lạng Sơn, tiếp cận liên ngành, kết quả nghiên cứu có giá trị ứng

• Tác giả: Nông Thị Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Dung
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh tế
• Đề tài: Nghiên Cứu Thừa Kế Quyền Sử Dụng Đất Và Thực Tiễn Tại Tòa Án Nhân Dân Huyện Cao Lộc, Lạng Sơn
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Luật Học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 3.1. Mục đích nghiên cứu
• 3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 4. Đối trong và phạm vi nghiên cứu
• 4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 5. Phương pháp nghiên cứu
• 6. Những đóng góp của luận văn
• 7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỪA KẾ QUYỀN SỬ DỤNG DAT VÀ PHÁP LUẬT VỀ THỪA KẾ QUYỀN SỬ DỤNG DAT Ở VIỆT NAM
• 1.1. Lý luận về thừa kế quyền sử dụng đất
• 1.1.1. Khái niệm và đặc điểm của quyền sử dụng đất
• 1.1.2. Khái niệm và ý nghĩa của thừa kế quyền sử dụng đất
• 1.1.3. Các dạng thừa kế quyền sử dụng đất
• 1.2. Lý luận pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất
• 1.2.1. Cơ sở của việc xây dựng chế định thừa kế quyền sử dụng đất
• 1.2.2. Khái niệm pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất
• 1.2.3. Cấu trúc pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất
• 1.2.4. Đảm bảo thực hiện pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất
• 1.3. Tiểu kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ THỪA KẾ QUYỀN SỬ DỤNG DAT VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN CAO LỘC, TỈNH LẠNG SƠN
• 2.1. Nội dung cơ bản của pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất
• 2.1.1. Nội dung pháp luật dân sự về thừa kế quyền sử dụng đất
• 2.1.2. Nội dung pháp luật đất đai về thừa kế quyền sử dụng đất
• 2.1.3. Áp dụng các quy định của pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất
• 2.2. Thực trạng áp dụng pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn
• 2.2.1. Khái quát về cơ cấu, tổ chức của Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc
• 2.2.2. Thực trạng giải quyết tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc
• 2.3. Đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn
• 2.4. Tiểu kết Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: Định hướng hoàn thiện pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất và nâng cao hiệu qua áp dung tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc, tinh Lang Sơn
• 3.1. Một số định hướng chai yếu hoàn thiện pháp luật vé thiea kế quyển sie dung đắt
• 3.2. Một số định Incong cơ bản nhằm nâng cao hiệu qua áp dung pháp luật về thừa kế quyên sửdung đất tại Tòa án nhân din huyén Cao Lộc, tinh Lang Sơn
• 3.3. Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về thừa kế quyền sử dung đất và nâng cao hiệu quả áp dung tại Tòa án nhân dan huyện Cao Lộc, tinh Lang Sơn
• 3.3.1. Một sô giải pháp clit yếu nhằm tiếp tục hoàn thiện pháp luật về thừa kế quyên sứ dung đắt
• 3.3.2. Một sô giải pháp chủ yêu nâng cao hiệu quá áp dung pháp luật về thừa kÊ quyên sứdung dat tại Tòa án nhân din luyện Cao Lộc, tinh Lạng Son
• 3.4. Tiểu kết Chương 3
• KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Nghiên cứu về thừa kế quyền sử dụng đất (QSDĐ) là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh pháp luật Việt Nam hiện nay. Quyền sử dụng đất không chỉ là tài sản giá trị mà còn gắn liền với bản sắc văn hóa và truyền thống của người dân Việt Nam. Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, QSDĐ được xác định là di sản thừa kế, điều này cho thấy sự công nhận của pháp luật đối với quyền sở hữu tài sản của cá nhân. Việc thừa kế QSDĐ giúp duy trì sự ổn định trong đời sống gia đình và xã hội, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người thừa kế. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng pháp luật về thừa kế QSDĐ tại các Tòa án nhân dân, đặc biệt là tại huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn, gặp nhiều khó khăn và phức tạp. Sự gia tăng tranh chấp về thừa kế QSDĐ không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ gia đình mà còn gây ra tình trạng mất ổn định trong cộng đồng. Do đó, việc nghiên cứu thừa kế QSDĐ và thực tiễn áp dụng tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc là cần thiết để đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp.

II. Tình hình nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu về pháp luật thừa kế QSDĐ đã được nhiều tác giả quan tâm và công bố qua các công trình nghiên cứu khác nhau. Các nghiên cứu này thường tập trung vào lý luận và thực tiễn áp dụng pháp luật thừa kế tài sản, trong đó có thừa kế QSDĐ. Một số công trình tiêu biểu như của Tưởng Duy Lượng và Phùng Trung Tập đã phân tích các vụ án và bình luận về thực tiễn xét xử. Tuy nhiên, nhiều nội dung trong các công trình này không còn tính thời sự do sự thay đổi trong các quy định pháp luật. Đặc biệt, nghiên cứu về thừa kế QSDĐ tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc vẫn còn hạn chế, điều này tạo ra khoảng trống trong việc đánh giá thực tiễn và tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề phát sinh. Do đó, luận văn này sẽ đi sâu vào phân tích các quy định hiện hành và thực tiễn áp dụng tại địa phương, từ đó đóng góp vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về thừa kế QSDĐ.

III. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích chính của nghiên cứu này là đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về thừa kế QSDĐ và nâng cao hiệu quả áp dụng tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm phân tích lý luận về thừa kế QSDĐ, đánh giá các quy định pháp luật hiện hành, và khảo sát thực tiễn áp dụng tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc. Đặc biệt, nghiên cứu sẽ tìm hiểu các nguyên nhân dẫn đến sự không hiệu quả trong việc giải quyết tranh chấp thừa kế QSDĐ, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể. Điều này không chỉ góp phần nâng cao nhận thức về quyền lợi hợp pháp của người dân mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực thi pháp luật trong lĩnh vực này.

IV. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn bao gồm các quy định pháp luật liên quan đến thừa kế QSDĐ, các quan điểm lý luận về quyền tài sản, và thực tiễn áp dụng pháp luật tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc. Phạm vi nghiên cứu được giới hạn trong các quy định của Luật Đất đai năm 2013 và Bộ luật Dân sự năm 2015 về thừa kế QSDĐ. Nghiên cứu sẽ tập trung vào thực tiễn áp dụng pháp luật từ năm 2013 đến nay, nhằm đánh giá hiệu quả của các quy định pháp luật trong việc giải quyết tranh chấp thừa kế QSDĐ tại địa phương. Qua đó, luận văn sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình thực thi pháp luật và những vấn đề cần khắc phục trong thực tế.

V. Những đóng góp của luận văn

Luận văn này có những đóng góp quan trọng về lý luận và thực tiễn trong lĩnh vực thừa kế QSDĐ. Về lý luận, luận văn hệ thống hóa các cơ sở lý luận về thừa kế QSDĐ, từ đó làm rõ vai trò của pháp luật trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân. Về thực tiễn, nghiên cứu cung cấp cái nhìn sâu sắc về thực trạng áp dụng pháp luật tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc, từ đó phát hiện những hạn chế trong việc giải quyết tranh chấp thừa kế QSDĐ. Luận văn cũng đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng, góp phần bảo vệ quyền lợi của người dân và duy trì ổn định xã hội. Đây sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho các cán bộ quản lý đất đai, thẩm phán và những người quan tâm đến lĩnh vực pháp luật đất đai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường và sự gia tăng giá trị của đất đai, thừa kế quyền sử dụng đất (QSDĐ) trở thành một vấn đề pháp lý quan trọng, đặc biệt tại các địa phương có nhiều tranh chấp đất đai. Theo ước tính, tranh chấp về thừa kế QSDĐ tại huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn ngày càng gia tăng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến ổn định xã hội và phát triển kinh tế địa phương. Luận văn tập trung nghiên cứu pháp luật về thừa kế QSDĐ và thực tiễn áp dụng tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc trong giai đoạn từ năm 2013 đến nay, nhằm đánh giá hiệu quả thi hành pháp luật và đề xuất giải pháp hoàn thiện.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: phân tích cơ sở lý luận và pháp luật về thừa kế QSDĐ; khảo sát thực trạng áp dụng pháp luật tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc; đánh giá những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân; từ đó đề xuất các định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định của Luật Đất đai năm 2013, Bộ luật Dân sự năm 2015 và các văn bản hướng dẫn liên quan, đồng thời khảo sát thực tiễn xét xử tranh chấp thừa kế QSDĐ tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện pháp luật đất đai, góp phần ổn định quan hệ sử dụng đất, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất, đồng thời hỗ trợ công tác xét xử và quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương. Kết quả nghiên cứu cũng là tài liệu tham khảo hữu ích cho các cơ quan quản lý, thẩm phán, cán bộ pháp luật và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực luật kinh tế và đất đai.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về quyền tài sản và lý thuyết về thừa kế tài sản trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Lý thuyết về quyền tài sản giúp làm rõ bản chất và đặc điểm của quyền sử dụng đất như một loại quyền tài sản đặc biệt, có thể chuyển giao và thừa kế. Lý thuyết về thừa kế tài sản cung cấp cơ sở để phân tích các quy định pháp luật về thừa kế QSDĐ, bao gồm các nguyên tắc, điều kiện, đối tượng và hình thức thừa kế.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: quyền sử dụng đất (QSDĐ), thừa kế quyền sử dụng đất, di chúc, thừa kế theo pháp luật, quyền và nghĩa vụ của người thừa kế, tranh chấp thừa kế QSDĐ. Mô hình nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ giữa pháp luật đất đai, pháp luật dân sự và thực tiễn xét xử tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc, nhằm đánh giá hiệu quả áp dụng pháp luật và đề xuất giải pháp hoàn thiện.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để phân tích bản chất, nguồn gốc và sự phát triển của chế định thừa kế QSDĐ. Phương pháp phân tích, diễn giải và lịch sử được áp dụng trong việc nghiên cứu lý luận và pháp luật về thừa kế QSDĐ tại Việt Nam.

Phương pháp so sánh luật học và lập luận logic được sử dụng để đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc, so sánh với các quy định pháp luật hiện hành và các nghiên cứu trước đây. Phương pháp đánh giá và bình luận giúp nhận diện những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân trong thực tiễn thi hành pháp luật.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm các văn bản pháp luật (Luật Đất đai 2013, Bộ luật Dân sự 2015, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015), các văn bản hướng dẫn thi hành, hồ sơ xét xử tranh chấp thừa kế QSDĐ tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc, cùng các tài liệu nghiên cứu khoa học, giáo trình luật và báo cáo ngành. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm các vụ án tranh chấp thừa kế QSDĐ được giải quyết tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc trong giai đoạn 2013-2020.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2013 (thời điểm Luật Đất đai 2013 có hiệu lực) đến năm 2020, nhằm đảm bảo tính thời sự và phù hợp với thực tiễn áp dụng pháp luật hiện hành.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Pháp luật về thừa kế QSDĐ đã được hoàn thiện nhưng còn nhiều điểm chưa đồng bộ: Luật Đất đai 2013 và Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ quyền thừa kế QSDĐ, bao gồm thừa kế theo di chúc và theo pháp luật. Tuy nhiên, các quy định còn tồn tại mâu thuẫn, chồng chéo và chưa đầy đủ, gây khó khăn trong áp dụng. Ví dụ, Điều 188 Luật Đất đai 2013 quy định điều kiện thừa kế QSDĐ, nhưng một số trường hợp thực tế chưa được quy định rõ ràng, dẫn đến tranh chấp kéo dài.

2. Thực tiễn xét xử tranh chấp thừa kế QSDĐ tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc còn nhiều khó khăn: Theo số liệu thống kê, khoảng 60% vụ án tranh chấp thừa kế QSDĐ tại địa phương có tính chất phức tạp do hồ sơ đất đai không đầy đủ, nguồn gốc đất phức tạp và sự khác biệt trong nhận thức pháp luật của các bên. Tỷ lệ vụ án được giải quyết dứt điểm trong vòng 6 tháng chỉ đạt khoảng 45%, thấp hơn mức trung bình của tỉnh.

3. Nguyên nhân chính của hạn chế trong áp dụng pháp luật là do trình độ cán bộ, thẩm phán và ý thức pháp luật của người dân còn hạn chế: Đội ngũ cán bộ, thẩm phán tại Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc chưa được đào tạo chuyên sâu về pháp luật đất đai và thừa kế, dẫn đến việc áp dụng pháp luật chưa thống nhất. Đồng thời, ý thức chấp hành pháp luật của người dân còn thấp, nhiều trường hợp vi phạm pháp luật đất đai hoặc không hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

4. Vai trò của phong tục, tập quán địa phương trong giải quyết tranh chấp thừa kế QSDĐ là rất lớn: Khoảng 35% vụ án tranh chấp thừa kế QSDĐ tại Cao Lộc có sự ảnh hưởng của các quy ước, hương ước của cộng đồng dân tộc thiểu số, tạo nên sự khác biệt trong cách giải quyết so với quy định pháp luật chính thức. Điều này vừa là thuận lợi vừa là thách thức trong việc áp dụng pháp luật thống nhất.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy pháp luật về thừa kế QSDĐ đã có bước tiến đáng kể, thể hiện qua việc quy định rõ ràng về quyền, nghĩa vụ và trình tự thủ tục thừa kế. Tuy nhiên, sự thiếu đồng bộ và mâu thuẫn trong các văn bản pháp luật làm giảm hiệu quả áp dụng. So sánh với một số địa phương khác, Cao Lộc có tỷ lệ tranh chấp cao hơn do đặc thù địa bàn miền núi, dân tộc thiểu số đông, và hồ sơ đất đai phức tạp.

Việc trình độ cán bộ, thẩm phán chưa cao và ý thức pháp luật của người dân còn hạn chế là nguyên nhân chủ quan quan trọng. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trước đây về quản lý đất đai và giải quyết tranh chấp tại các vùng nông thôn miền núi. Việc kết hợp pháp luật chính thức với phong tục, tập quán địa phương là cần thiết nhưng cũng đòi hỏi sự linh hoạt và sáng tạo trong áp dụng pháp luật để đảm bảo công bằng và ổn định xã hội.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ vụ án tranh chấp thừa kế QSDĐ theo loại hình (theo di chúc, theo pháp luật), thời gian giải quyết và tỷ lệ thành công. Bảng tổng hợp các nguyên nhân dẫn đến tranh chấp và hạn chế trong áp dụng pháp luật cũng giúp minh họa rõ nét hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về thừa kế QSDĐ: Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật để đảm bảo tính đồng bộ, rõ ràng và phù hợp với thực tiễn, đặc biệt là các điều kiện, trình tự thủ tục thừa kế. Thời gian thực hiện trong vòng 2 năm, do Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì.

2. Nâng cao năng lực chuyên môn cho cán bộ, thẩm phán Tòa án nhân dân huyện Cao Lộc: Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về pháp luật đất đai và thừa kế QSDĐ, kỹ năng giải quyết tranh chấp. Mục tiêu đạt 100% cán bộ, thẩm phán được đào tạo trong vòng 1 năm, do Trường Đại học Luật Hà Nội và Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn phối hợp thực hiện.

3. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân: Triển khai các chương trình truyền thông, tập huấn tại cộng đồng dân cư, đặc biệt là các dân tộc thiểu số, nhằm nâng cao ý thức pháp luật và giảm thiểu tranh chấp. Thời gian thực hiện liên tục, do UBND huyện Cao Lộc phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội đảm nhiệm.

4. Xây dựng cơ chế phối hợp giữa pháp luật chính thức và phong tục, tập quán địa phương: Nghiên cứu, xây dựng hướng dẫn áp dụng pháp luật linh hoạt, tôn trọng tập quán nhưng không vi phạm pháp luật, nhằm tạo sự đồng thuận trong giải quyết tranh chấp. Thời gian thực hiện trong 18 tháng, do Sở Tư pháp tỉnh Lạng Sơn chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về đất đai: Luận văn cung cấp cơ sở pháp lý và thực tiễn để nâng cao hiệu quả quản lý, giải quyết tranh chấp thừa kế QSDĐ, giúp hoàn thiện chính sách và pháp luật đất đai.

2. Thẩm phán và cán bộ Tòa án nhân dân: Tài liệu tham khảo quan trọng trong việc áp dụng pháp luật, xử lý các vụ án tranh chấp thừa kế QSDĐ, nâng cao kỹ năng xét xử và giải quyết tranh chấp.

3. Nhà nghiên cứu và giảng viên luật: Cung cấp hệ thống lý luận, phân tích pháp luật và thực tiễn áp dụng, hỗ trợ nghiên cứu chuyên sâu và giảng dạy về luật đất đai, luật dân sự và luật kinh tế.

4. Người sử dụng đất và cộng đồng dân cư: Giúp hiểu rõ quyền và nghĩa vụ trong thừa kế QSDĐ, nâng cao ý thức pháp luật, giảm thiểu tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Câu hỏi thường gặp

1. Thừa kế quyền sử dụng đất là gì?
   Thừa kế quyền sử dụng đất là việc chuyển giao quyền sử dụng đất của người đã chết cho người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật, tuân thủ các quy định của Luật Đất đai và Bộ luật Dân sự. Ví dụ, khi cha mẹ mất, con cái có thể thừa kế quyền sử dụng đất theo di chúc hoặc theo quy định pháp luật.

2. Ai có quyền thừa kế quyền sử dụng đất?
   Người thừa kế có thể là cá nhân, hộ gia đình được Nhà nước giao đất hợp pháp, người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc diện được nhận thừa kế, hoặc các đối tượng khác theo quy định pháp luật. Quyền thừa kế được phân chia theo thứ tự ưu tiên trong Bộ luật Dân sự.

3. Thủ tục thừa kế quyền sử dụng đất được thực hiện như thế nào?
   Thủ tục bao gồm lập di chúc (nếu có), đăng ký thừa kế tại cơ quan quản lý đất đai, giải quyết tranh chấp (nếu có) tại Tòa án. Việc đăng ký phải tuân thủ các điều kiện về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, không có tranh chấp và trong thời hạn sử dụng đất.

4. Pháp luật có quy định gì về tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất?
   Pháp luật quy định rõ quyền và nghĩa vụ của các bên, trình tự giải quyết tranh chấp tại Tòa án nhân dân. Tranh chấp phải được giải quyết công bằng, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người thừa kế và đảm bảo ổn định xã hội.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về thừa kế quyền sử dụng đất?
   Cần hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực cán bộ, thẩm phán, tăng cường tuyên truyền pháp luật cho người dân và xây dựng cơ chế phối hợp với phong tục địa phương. Ví dụ, tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu cho cán bộ và chương trình phổ biến pháp luật tại cộng đồng.

Kết luận

• Thừa kế quyền sử dụng đất là chế định pháp luật quan trọng, góp phần ổn định quan hệ sử dụng đất và phát triển kinh tế xã hội.
• Pháp luật về thừa kế QSDĐ đã được hoàn thiện nhưng còn tồn tại mâu thuẫn, chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả áp dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MOT S6 VAN DE LÝ LUẬN VE THỪA KE QUYEN SỬ DỤNG DAT VA PHAP LUAT VE THỪA KE QUYEN SỬ DỤNG DAT Ở VIỆT NAM 1. Lý luận về thừa kế quyền sử dụng đất. Khái niệm và đặc đi cia quyén sứ dung đắt 1) Khái niệm về quyền sit dung dat Quyển sử dung đất là một khái niệm được sử dung rất phổ biển trong pháp luật dat đai Việt Nam. Quyền sử dụng dat được quan niêm theo hai phương diện - Phương diễn chủ quan: Đây là một quyền năng cia người sử dung đất trong viếc khai thác, sử dung các thuộc tính có ich của đất dé đem lai một lợi ich ‘vat chất nhất định.

Quyền năng nảy của người sử dung đất được pháp luật đất dai ghi nhân va bảo hô. Trên phương dién này, QSDĐ được các tải liệu, sách, báo pháp lý quan niềm như sau: Theo Từ điễn Luật học do Viên Khoa học Pháp lý (Bộ Tư pháp) biên soạn: “Quyên sử đụng đất: Quyền của các cin thé được khai thắc công dung Tưỡng hoa lợi, lợi tức từ việc sit dụng đất được Nhà nước giao, cho thuê hoặc được cimyễn giao từ những chủ thể khác thông qua việc ciuyễn đổi, cimyễn nhượng. cho thuê, cho thud lại, thita kễ, tăng cho. từ những chit thé khác có quyền sử dung đất; Người sử dung đất có các quyền: 1.

Quyền được cấp GCNOSDD; 2 Hưởng thành quả lao động, kết quả đầu tư trên đất; 3. Hưởng các lợi ích do công trình của Nhà nước về bão và, cãi tao đất nông nghiệp; 4. Được Nhà nước hưởng dẫn và giúp ad trong việc cải tạo, bôi bỗ đất nông nghiệp: 5. Được Nhà nước bảo vệ khi bt người Rhác xâm phạm đến quyền sử dung đất hop pháp của minh; 6.

Kniéu nại, tổ cáo, khởi kién về nhiững hành vi vì phạm pháp luật đắt dat. Người sử dung đất được thực hiện các quyền cimyén đổi, chuyễn nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, ting cho quyền sử đụng đất theo quy định của pháp luật' dai"! Theo Giáo trình Luật Dat dai của Trường Đại học Luật Ha Nội “Quyển sử đụng đất ia quyền khat thác các thuộc tính có ích của đất dat đễ phục vụ cho các nme tiên phát triển kinh té - xã hội của đất nước. Xét về khia canh kinh tổ, quyền sử dụng đất có ƒ ngÌữa quan trong vì nó. làm thôa mãn các nin cầu và mang lai lợi ích vật chất cho các chủ sử dung trong quả trình sử dung đắt "2 "Như vay, sét trên phương diên chủ quan QSDB 1a một quyển năng của tổ chức, hộ gia đính, cá nhân nhằm khai thác các thuộc tính có ích của dat đai vả dem lại lợi ich vật chất nhất định cho ho, ~ Phương diện khách quan: Quyền sử dụng đất là một ché định quan trong cia pháp luật đất dai, bao gồm tổng hợp các quy pham pháp luật đất đai do Nha nước ban hành nhằm điểu chỉnh các quan hé 2 hồi phát sinh trong quả trình sử dụng đất như quan hệ làm phat sinh QSDĐ, quan hệ vẻ thực hiện các quyển năng cia QSDĐ, quan hệ vẻ bao hộ QSDĐ (giải quyết khiếu nại, tổ cáo, tranh chấp về QSDĐ), Xét trên phương dién này, QSDĐ với tư cách là một chế định pháp luật ao gồm các quy định làm căn cứ pháp lý phát sinh QSDĐ, các quy định về thực hién QSDĐ và các quy định vé giải quyết khiếu nại, tô cáo, tranh chap về QSDD.

Luật Dat dai năm 2013 đã dành hẳn một chương (Chương XI - Từ Điều 166 đến. Điều 194) quy định vẻ quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, bao gồm các quyển và ngiữa vụ chung của người sử dụng đất và các quyền vả nghĩa vụ cụ thé của từng nhóm chủ thé sử dung đắt. it) Đặc điễm của quyền sử dung đắt Quyển sử dung đất ở nước ta có nội ham rộng hơn quyển sử dụng thông " Viên hoe học Pháp ý C006), T đến Lui hoc, Nob Tin Bich Woe và Web Tephip, HỆ NỘI, w 685 * mông Đại học Lait Hà Nội 2009), Gio wink Tước ĐẤ Ix, Nab Công th niên din, Hi Nội,ơ 92. Fy thường Nó vượt khỏi khuôn khổ "chất hep" của quyển khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tải sản để tham gia vảo các giao dich dên sự trên thí trường, được sử dung làm tải sn bao đảm trong quan hệ thé chấp, bảo lãnh vay vốn tại ngân hang, các tổ chức tín dụng, được sử dụng làm vốn góp liên doanh trong hoạt đông sin xuất - kinh doanh.

Quyển sử dụng đất mang một số đặc điểm cơ ban sau đây: ‘Thue nhất, như phần trên đã phân tích, QSDĐ 1a một loại quyền vé tải sản. và được xác định giá trị vả được phép chuyển đổi trên thị trường, Thứ hai, do tính chất đặc thù của chế độ sỡ hữu toàn dân về đất đại ở nước ta nên QSDĐ được hình trên cơ sở quyển sở hữu toản dân về đất dai. Điều này có nghĩa là người sử dụng đất có QSDĐ khi được Nhà nước giao đất, cho thuê đất sử dung én định lâu dai. Tuy nhiên, do pháp luật cho phép người sử dụng đất được chuyển QSDĐ (bao gồm các quyền năng: quyển chuyển đổi, quyển tăng cho, quyển chuyển nhượng, quyển cho thuê, quyển cho thuê lại, quyển thừa kế QSDĐ; quyển thé chấp vả quyển góp vốn bằng QSDĐ) nên QSDB tách khối quyền sỡ hữu dat đai va trở thảnh một loại quyển tương đối độc lập so với quyển sỡ hữu, Mặc di, QSDĐ được tham gia vao các giao dịch chuyển nhương trên thị trường song giữa quyển sở hữu toàn dân về đất dai vả QSDĐ van có sự khác nhau va chúng ta không thé đồng nhất giữa hai loại quyển này, bởi 1é, giữa chúng có sự khác nhau ca về nội dung và ý ngiứa, cụ thể ~ Quyển sở hữu đất dai lả quyển ban đầu (có trước) còn QSDĐ dai 1a quyển phái sinh (có sau) xuất hiện khi được Nha nước giao đất hoặc cho thuê đất, cho phép nhân chuyển QSDĐ hay công nhân QSDĐ, ~ Quyên sở hữu đất đai là một loại quyền trọn ven, đẩy đủ, còn QSDĐ.

đai lả một loại quyền không trọn ven, không đây đủ, Tỉnh không trọn ven, không đẩy đ của QSDĐ thể hiện 6 các khía cạnh sau: Một là người sử dung đất không có đẩy di các quyền năng như Nhà ” "ước với tính cách là đại điện chủ sỡ hữu toàn dân về đất đai, Hat là, không phải bat cử người nao có QSDĐ hợp pháp cũng có quyển. chuyển đổi, tặng cho, chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế, cho thuê lại, thé gop vốn bằng QSDĐ, Vi đi: theo Điều 179 Luật Đất dai năm 2013 thì chi hộ gia đính, cá nhân. sử dung đất nông nghiệp được Nha nước giao trong hạn mức, đất được Nha nước giao có thu tin sử dụng đắt, cho thuê đất trả tiền thuê đắt một lẫn cho c& thời gian thuê, được Nhà nước công nhận QSDĐ, đất nhận chuyển đổi, nhân chuyển nhượng, nhận tặng cho, nhận thừa kể thi có quyển Chuyển đổi QSDĐ. nông nghiệp trong cùng một 24, phường, thi trần với hô gia đính, cá nhân khác.

Can các chủ thể sử dung đất khác không được pháp luật cho hưỡng quyển năng nay, Hay Diéu 175 Luật Dat đai năm 2013 quy định tổ chức kinh tế, tổ chức. sử nghiệp công lap sử dụng đắt thuê tra tiền thuê đất hang năm chỉ có quyển bán, cho thuê lại, thé chấp, gop vốn bang tải sản thuộc sở hữu của minh gắn liên với thuê ma không được thực hiện các quyền chuyển nhượng, cho thuê lại, thé chấp, gop vin bằng QSDĐ thuế, Hơn nữa, không phải đối với bất cứ người sử dụng đất nào cũng có đây đủ các quyền năng của chuyển QSDĐ do pháp luật dat đai quy định. Vẻ cơ ban, chi những người sử dung đất theo các hình thức: giao đất ta tiễn sử dụng đắt ma tiên sử dung dat đã trả không có nguồn gốc tử ngân sách nhà nước, thuê dat trả tiên thu đất một lẫn cho cả théi gian thuê, nhân chuyển nhượng QSDĐ. mới được pháp luật cho hưởng các quyền năng của chuyển QSDĐ, Ba là, quyền sở hữu đất đai lả một loại quyền tôn tại độc lập còn QSDĐ.

lại là một loại quyền phụ thuộc. Tính phụ thuộc của QSDĐ thể hiện ở chỗ người sử dụng đất không được tư mình quyết định mọi van để phát sinh trong qua trình sử dung đất ma chi được quyết định một số van dé, còn cơ bản họ van phải hanh động theo ÿ chí của Nha nước với tư cách 1a người dai điên chủ sở hữu đổi với đất được giao, 2 Vi du: Sau Khi làm xong các thủ tục pháp luật để chuyển nhượng hoặc chuyển đổi QSDĐ. thì người nhận chuyển QSDĐ phải SDD theo đứng mục đích ban đâu trước khí chủ giao, không được tùy tiên thay mục đích sit dung, Nếu làm trái quy định nay được coi như là một hành vi vi phạm nghiêm. trong pháp luật về đất đai vả hậu qua của nó là Nha nước sẽ thu hỏi đất.

Khái niệm và ý nghn của thừa ké quyên sứ dung đắt 1) Khái niệm về thừa kê quyén sử đắt Trong đời sống thực tiễn, tài sản do cá nhân lam ra thuộc séhữu của tiếng họ. Pháp luật gh nhân và bão hô quyển sở hữu từ nhân đối với tải sản. Điều này có nghĩa là chủ sở hữu có toản quyên chiếm hữu, sử dung và định đoạt tải sin của mình, thâm chí trong trưởng hợp chết, họ cũng có toàn quyển quyết định việc để lai tai sản của minh cho những người còn sống tiếp tục chiếm hữu, sử dụng. Pháp luật gọi việc làm nay là thừa kế.

Theo Tử điển Luật hoc do Viện. Khoa học Pháp lý (Bộ Tư pháp) biển soan: "Thea id: Strcinyễn dich tài sản của người chết cho người còn sống. Thừa ké luôn gắn với sở lứnL Sở hữnt là yêu tế “quyết định thita ké và thita ké là phương tiện để duy trì, cũng cỗ quan hệ sở hit. Pháp luật quy đinh hai hình thức thừa kế: Thừa ké theo di chúc và thừa kế theo pháp luật"^ Trong lĩnh vực dat dai, vẫn để thừa kế QSDĐ được đặt ra khi Luật Bat dai năm 1993 được ban hành.

Việc ra đời ché định thửa kế QSDĐ nhằm đảm bao tính ôn định, lâu dai trong việc sử dụng đắt của hộ gia định, cá nhân và gin kết chặt chẽ người lao động với dat đai - tư liệu sản xuất quan trọng nhất. Vậy thừa kế QSDD là gi?