Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất để phát triển đô thị trên địa bàn quận long biên thành phố hà nội

Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi thu hồi đất phát triển đô thị tại quận Long Biên, Hà Nội.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thanh Trà
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để phát triển đô thị trên địa bàn quận Long Biên, Thành phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.4. Tổng quan tài liệu
• 1.5. Cơ sở lý luận về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất
• 1.5.1. Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất
• 1.5.2. Một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
• 1.5.3. Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của một số nước trên thế giới
• 1.5.4. Một số tổ chức
• 1.5.5. Bài học kinh nghiệm về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho Việt Nam
• 1.5.6. Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở Việt Nam
• 1.5.6.1. Thời kỳ trước khi có Luật Đất đai năm 1987
• 1.5.6.2. Thời kỳ từ khi có Luật Đất đai năm 1987 đến Luật Đất đai năm 1993
• 1.5.6.3. Thời kỳ từ khi có Luật Đất đai năm 1993 đến Luật Đất đai năm 2003
• 1.5.6.4. Những điểm mới trong Luật Đất đai năm 2013 về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
• 1.6. Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại thành phố Hà Nội
• 1.6.1. Các văn bản quy phạm pháp luật do Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành
• 1.6.2. Thực tiễn của việc bồi thường, hỗ trợ
• 1.7. Đánh giá, nhận xét chung và định hướng nghiên cứu
• 1.8. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.8.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.8.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.8.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.8.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.8.5. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của quận Long Biên
• 1.8.6. Đánh giá công tác quản lý sử dụng đất tại quận Long Biên
• 1.8.7. Thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn quận Long Biên
• 1.8.8. Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại 02 dự án nghiên cứu
• 1.8.9. Đề xuất một số giải pháp góp phần đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất thực hiện các dự án tại quận Long Biên
• 1.8.10. Phương pháp nghiên cứu
• 1.8.11. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 1.8.12. Phương pháp thu thập thông tin, số liệu, tài liệu
• 1.8.13. Phương pháp xử lý, phân tích, tổng hợp số liệu
• 1.8.14. Phương pháp so sánh
• 1.9. Kết quả và thảo luận
• 1.9.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội quận Long Biên
• 1.9.1.1. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên và cảnh quan môi trường
• 1.9.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.9.1.3. Đánh giá chung điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 1.9.2. Đánh giá công tác quản lý sử dụng đất tại quận Long Biên
• 1.9.2.1. Tình hình biến động đất đai trên địa bàn quận giai đoạn 2011 – 2015
• 1.9.2.2. Hiện trạng sử dụng đất quận Long Biên
• 1.9.2.3. Tình hình quản lý đất đai tại quận Long Biên
• 1.9.2.4. Ưu và nhược điểm trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai trên địa bàn quận Long Biên
• 1.9.3. Thực trạng công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên địa bàn quận Long Biên
• 1.9.3.1. Thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án trên địa bàn quận Long Biên
• 1.9.3.2. Đánh giá những thuận lợi khó khăn chung trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại quận Long Biên
• 1.9.4. Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại 02 dự án nghiên cứu
• 1.9.4.1. Khái quát về dự án nghiên cứu
• 1.9.4.2. Cơ sở pháp lý để thực hiện dự án
• 1.9.4.3. Xác định đối tượng và điều kiện được bồi thường, hỗ trợ
• 1.9.4.4. Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ về đất của dự án nghiên cứu
• 1.9.4.5. Bồi thường tài sản trên đất: Giá bồi thường về tài sản
• 1.9.4.6. Đánh giá chính sách hỗ trợ ổn định đời sống, thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng và các hỗ trợ khác theo quy định
• 1.9.4.7. Những tồn tại trong công tác giải phóng mặt bằng của dự án nghiên cứu
• 1.9.4.8. Đánh giá chung về công tác bồi thường, hỗ trợ trên địa bàn quận Long Biên thông qua dự án nghiên cứu
• 1.9.5. Đề xuất một số giải pháp trong công tác bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất
• 1.9.5.1. Chính sách bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp
• 1.9.5.2. Chính sách bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất ở
• 1.9.5.3. Bồi thường thiệt hại về tài sản trên đất bị thu hồi
• 1.9.5.4. Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất
• 1.9.5.5. Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất
• 1.9.5.6. Nâng cao công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
• 1.10. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• THESIS ABSTRACT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Công Tác Bồi Thường và Tái Định Cư Tại Quận Long Biên

Công tác bồi thường và tái định cư tại quận Long Biên, Hà Nội, là một phần quan trọng trong quá trình phát triển đô thị. Đất đai không chỉ là tài sản mà còn là nguồn sống của nhiều hộ gia đình. Việc thu hồi đất để phát triển hạ tầng, khu đô thị mới là cần thiết, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức cho người dân. Đánh giá công tác này giúp nhận diện những vấn đề tồn tại và tìm ra giải pháp hiệu quả.

1.1. Định Nghĩa và Vai Trò Của Bồi Thường và Tái Định Cư

Bồi thường và tái định cư là quá trình Nhà nước hỗ trợ người dân khi thu hồi đất. Điều này không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người dân mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của đô thị.

1.2. Tình Hình Hiện Tại Về Bồi Thường Tại Quận Long Biên

Quận Long Biên đã thực hiện nhiều dự án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết, như sự không đồng thuận của người dân về mức bồi thường.

II. Những Thách Thức Trong Công Tác Bồi Thường và Tái Định Cư

Công tác bồi thường và tái định cư tại quận Long Biên gặp nhiều thách thức. Những khó khăn này không chỉ ảnh hưởng đến người dân mà còn đến tiến độ thực hiện các dự án. Việc nhận thức rõ các thách thức này là cần thiết để tìm ra giải pháp phù hợp.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Xác Định Đối Tượng Bồi Thường

Việc xác định đối tượng bồi thường gặp khó khăn do thiếu thông tin và sự đồng thuận từ người dân. Điều này dẫn đến nhiều tranh chấp và khiếu nại.

2.2. Mức Bồi Thường Chưa Đáp Ứng Mong Đợi Của Người Dân

Nhiều người dân không hài lòng với mức bồi thường hiện tại. Điều này gây ra sự bất mãn và ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng.

III. Phương Pháp Đánh Giá Công Tác Bồi Thường và Tái Định Cư

Để đánh giá hiệu quả công tác bồi thường và tái định cư, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Việc thu thập dữ liệu từ thực địa và phân tích các chính sách hiện hành là rất quan trọng.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu Từ Người Dân

Phỏng vấn trực tiếp người dân là một trong những phương pháp hiệu quả để thu thập thông tin về mức độ hài lòng và các vấn đề gặp phải trong công tác bồi thường.

3.2. Phân Tích Chính Sách Bồi Thường Hiện Hành

Phân tích các chính sách bồi thường hiện hành giúp nhận diện những điểm mạnh và yếu, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Công Tác Bồi Thường và Tái Định Cư

Để nâng cao hiệu quả công tác bồi thường và tái định cư, cần có những giải pháp đồng bộ. Các giải pháp này không chỉ giúp người dân hài lòng mà còn đảm bảo tiến độ thực hiện các dự án.

4.1. Cải Thiện Chính Sách Bồi Thường

Cần điều chỉnh chính sách bồi thường để đảm bảo quyền lợi cho người dân, đồng thời tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.

4.2. Tăng Cường Công Tác Truyền Thông

Công tác truyền thông cần được tăng cường để người dân hiểu rõ về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong quá trình bồi thường và tái định cư.

V. Kết Quả Nghiên Cứu và Ứng Dụng Thực Tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác bồi thường và tái định cư tại quận Long Biên cần được cải thiện. Việc áp dụng các giải pháp đề xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả công tác này trong tương lai.

5.1. Đánh Giá Kết Quả Thực Hiện Các Dự Án

Đánh giá kết quả thực hiện các dự án bồi thường cho thấy nhiều vấn đề cần khắc phục, từ đó đưa ra các giải pháp cụ thể.

5.2. Ứng Dụng Các Giải Pháp Vào Thực Tiễn

Các giải pháp đề xuất cần được áp dụng vào thực tiễn để nâng cao hiệu quả công tác bồi thường và tái định cư tại quận Long Biên.

VI. Kết Luận và Định Hướng Tương Lai

Công tác bồi thường và tái định cư tại quận Long Biên cần được tiếp tục cải thiện để đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao sự hài lòng của người dân và đảm bảo tiến độ thực hiện các dự án.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Công Tác Bồi Thường

Công tác bồi thường không chỉ là nghĩa vụ của Nhà nước mà còn là trách nhiệm xã hội, cần được thực hiện một cách công bằng và minh bạch.

6.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Định hướng phát triển bền vững trong công tác bồi thường và tái định cư sẽ giúp tạo ra sự đồng thuận và phát triển lâu dài cho quận Long Biên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa, công tác giải phóng mặt bằng giữ vai trò quyết định đến tiến độ xây dựng hạ tầng đô thị. Tại thành phố Hà Nội giai đoạn 2012–2015, toàn thành phố đã chi trả hơn 28.358 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ cho trên 65.000 tổ chức, hộ gia đình và thu hồi hơn 4.043 ha đất để phục vụ các dự án phát triển. Là cửa ngõ phía Đông Bắc của Thủ đô với 14 phường và 64 tuyến phố, quận Long Biên là một trong những địa bàn có tốc độ đô thị hóa nhanh và khối lượng giải phóng mặt bằng lớn nhất thành phố. Tuy nhiên, việc thu hồi đất luôn là vấn đề phức tạp do phát sinh xung đột quyền lợi giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người sử dụng đất.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá toàn diện thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại quận Long Biên, so sánh cơ chế thực thi giữa Luật Đất đai năm 2003 và Luật Đất đai năm 2013. Đề tài tập trung phân tích sâu 02 dự án trọng điểm gồm Dự án nút giao cầu Thanh Trì với Quốc lộ 5 và Dự án khu tái định cư ô đất C.7/CCTP tại các phường Thạch Bàn, Giang Biên và Phúc Lợi trong giai đoạn từ tháng 10/2015 đến tháng 8/2016. Luận văn đóng vai trò cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn giúp nâng cao tỷ lệ đồng thuận của 80 hộ dân được khảo sát lên trên 90%, giảm thiểu tối đa tình trạng khiếu kiện kéo dài và rút ngắn tiến độ bàn giao mặt bằng cho các dự án hạ tầng kỹ thuật.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống lý thuyết quản lý nhà nước về đất đai kết hợp với các nguyên tắc kinh tế học đất đai và tài chính bất động sản. Đồng thời, công trình tích hợp khung chính sách an sinh xã hội và giảm thiểu tái định cư bắt buộc từ các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB). Các tổ chức này luôn nhấn mạnh nguyên tắc đảm bảo sinh kế của người dân sau thu hồi phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Về mặt lý luận, nghiên cứu làm rõ bốn khái niệm nền tảng theo quy định của pháp luật Việt Nam:

• Thu hồi đất: Việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất theo Khoản 11 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013 nhằm phục vụ lợi ích quốc gia, công cộng và quốc phòng an ninh.
• Bồi thường: Hoạt động chi trả bằng đất có cùng mục đích hoặc bằng tiền theo giá đất cụ thể nhằm bù đắp tổn thất tài sản của người có đất bị thu hồi.
• Hỗ trợ: Các chính sách trợ cấp ổn định đời sống, đào tạo nghề và tìm kiếm việc làm theo Điều 83 Luật Đất đai năm 2013.
• Tái định cư: Quá trình thiết lập nơi cư trú mới với hạ tầng đồng bộ cho các hộ gia đình phải di chuyển chỗ ở.

Cơ sở pháp lý của đề tài gắn liền với sự chuyển dịch chính sách từ Luật Đất đai năm 2003, Nghị định 197/2004/NĐ-CP, Quyết định 108/2009/QĐ-UBND sang Luật Đất đai năm 2013, Nghị định 47/2014/NĐ-CP và Quyết định 23/2014/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ Phòng Tài nguyên và Môi trường quận Long Biên, Trung tâm Phát triển Quỹ đất và báo cáo tổng kết giai đoạn 2011–2015 của Ủy ban nhân dân quận. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua phương pháp điều tra xã hội học trực tiếp bằng bảng hỏi từ tháng 10/2015 đến tháng 8/2016 tại 3 phường nghiên cứu.

Cỡ mẫu khảo sát được xác lập dựa trên tổng số 406 hộ dân thuộc diện tích thu hồi tại 2 dự án. Áp dụng công thức tính mẫu với mức sai số cho phép 10%, cỡ mẫu chuẩn xác định là 80 hộ gia đình. Tác giả thực hiện phương pháp chọn mẫu phân tầng theo tỷ lệ diện tích đất thu hồi nhằm phản ánh chính xác mức độ tác động sinh kế:

• Nhóm thu hồi dưới 30% diện tích đất: 30 phiếu trên tổng số 161 hộ.
• Nhóm thu hồi từ 30% đến 70% diện tích đất: 30 phiếu trên tổng số 158 hộ.
• Nhóm thu hồi trên 70% diện tích đất nông nghiệp: 15 phiếu trên tổng số 56 hộ.
• Nhóm thu hồi đất ở phải giải tỏa hoàn toàn: 5 phiếu trên tổng số 31 hộ.

Dữ liệu sau thu thập được mã hóa và xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel thông qua các phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp và phương pháp so sánh đối chiếu. Phương pháp phân tích này giúp so sánh trực tiếp hiệu quả thực thi chính sách đền bù giữa hai giai đoạn luật định, từ đó chỉ ra những nguyên nhân gây chậm trễ giải phóng mặt bằng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tế tại 02 dự án trên địa bàn quận Long Biên ghi nhận những kết quả định lượng rõ rệt:

Thứ nhất, việc thẩm tra nguồn gốc và xác định đối tượng bồi thường đạt mức đồng thuận rất cao. Trong 80 hộ dân được phỏng vấn trực tiếp, có 72 hộ nhất trí với kết quả kiểm đếm và phân loại đối tượng, đạt tỷ lệ 90,0%, trong khi chỉ có 8 hộ chưa đồng thuận, chiếm 10,0%.

Thứ hai, mức độ hài lòng về đơn giá bồi thường đất có sự phân hóa sâu sắc. Đối với đất nông nghiệp, khảo sát 75 hộ có đất bị thu hồi cho thấy chỉ 27 hộ hài lòng với đơn giá bồi thường, chiếm 36,0%, trong khi có tới 48 hộ không hài lòng, chiếm 64,0%. Đối với đất ở, mức độ không hài lòng lên tới 80,0% (4 trên 5 hộ khảo sát) do giá đất bồi thường theo bảng giá quy định thấp hơn rất nhiều so với thị trường tự do.

Thứ ba, chính sách bồi thường tài sản, công trình xây dựng và cây cối hoa màu trên đất nhận được sự đồng thuận lớn. Qua điều tra 58 hộ dân có tài sản gắn liền với đất, có 54 hộ bày tỏ hài lòng với đơn giá kiểm kê bồi hoàn, đạt tỷ lệ 93,1%, chỉ có 4 hộ chưa nhất trí, chiếm 6,9%.

Thứ tư, các chính sách hỗ trợ bổ sung bao gồm hỗ trợ ổn định đời sống, chuyển đổi nghề nghiệp và thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng đúng thời hạn đều đạt mức độ tán thành xấp xỉ 100% từ các hộ gia đình bị ảnh hưởng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản dẫn đến 64,0% hộ dân chưa hài lòng về giá đất nông nghiệp và 80,0% hộ chưa đồng tình về giá đất ở là do khoảng cách giữa bảng giá đất nhà nước ban hành theo Quyết định 96/2014/QĐ-UBND với giá giao dịch thực tế trên thị trường. Trong thực tế, giá chuyển nhượng đất tự do tại khu vực đô thị hóa quận Long Biên thường cao gấp 2 đến 3 lần mức giá bồi thường theo quy định.

Dữ liệu nghiên cứu khi được biểu diễn qua dạng biểu đồ cột chồng sẽ làm nổi bật sự đối lập giữa mức độ đồng thuận cao về chính sách tài sản (93,1%) và mức độ hài lòng rất thấp về giá đất (chỉ từ 20,0% đến 36,0%). Ma trận bảng tổng hợp so sánh giữa Luật Đất đai năm 2003 và Luật Đất đai năm 2013 cho thấy việc chuyển đổi từ áp dụng bảng giá cố định hàng năm sang cơ chế định giá đất cụ thể tại thời điểm thu hồi là một bước tiến quan trọng. Tuy nhiên, nếu khâu khảo sát thực địa thiếu tính độc lập, mục tiêu "đảm bảo cho sự thành công của dự án" vẫn sẽ gặp khó khăn trước sự phản ứng của người dân mất tư liệu sản xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao hiệu quả giải phóng mặt bằng và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nhân dân, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Đổi mới cơ chế định giá đất bồi thường theo giá thị trường: Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Sở Tài nguyên và Môi trường cần thuê các tổ chức tư vấn thẩm định giá độc lập để khảo sát giá đất cụ thể tại thời điểm ban hành quyết định thu hồi. Áp dụng hệ số điều chỉnh giá đất linh hoạt nhằm rút ngắn khoảng cách chênh lệch, phấn đấu giảm tỷ lệ khiếu nại về giá đất xuống dưới 15% trong vòng 12 tháng thực hiện.
2. Hoàn thiện chính sách an sinh và tạo sinh kế dài hạn: Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội quận phối hợp cùng các cơ sở đào tạo nghề xây dựng các khóa học chuyển đổi việc làm thực chất cho các hộ mất trên 30% đất sản xuất. Kết hợp giải ngân gói vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách Xã hội, đảm bảo tối thiểu 85% lao động nông nghiệp trong độ tuổi tìm được việc làm ổn định sau 6 tháng bàn giao mặt bằng.
3. Đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và xã hội tại các khu tái định cư: Ban Quản lý Dự án quận phải hoàn thiện 100% các hạng mục giao thông, điện, nước, trường học tại các khu tái định cư trước khi thực hiện thu hồi đất ở. Tuyệt đối chấm dứt tình trạng người dân phải thuê nhà tạm cư kéo dài từ 12 đến 24 tháng do thiếu quỹ nhà đất tái định cư.
4. Nâng cao tính công khai, minh bạch và đối thoại cơ sở: Trung tâm Phát triển Quỹ đất quận Long Biên cần tổ chức niêm yết công khai phương án kiểm đếm và lấy ý kiến người dân tối thiểu 90 ngày đối với đất nông nghiệp và 180 ngày đối với đất phi nông nghiệp, tăng cường tổ chức đối thoại trực tiếp để tạo sự đồng thuận từ sớm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý nhà nước và địa chính cấp cơ sở: Lãnh đạo Ủy ban nhân dân quận Long Biên, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng có thể sử dụng các số liệu và giải pháp trong đề tài để xây dựng phương án bồi thường sát thực tế, hạn chế các điểm nóng khiếu kiện đất đai.
• Chủ đầu tư và các doanh nghiệp phát triển hạ tầng: Các ban quản lý dự án giao thông, phát triển đô thị có thể tham khảo quy trình khảo sát ý kiến cộng đồng và lập dự toán chi phí hỗ trợ tái định cư chuẩn xác, giúp tối ưu hóa tiến độ giải ngân vốn đầu tư.
• Học viên, giảng viên và nhà nghiên cứu học thuật: Là tài liệu tham khảo giá trị cho các chuyên ngành Quản lý đất đai, Kinh tế nông nghiệp, Luật Hành chính trong việc nghiên cứu tác động của Luật Đất đai năm 2013 và các nghị định hướng dẫn thi hành.
• Các tổ chức tư vấn thẩm định giá và định chế phát triển: Các chuyên gia định giá bất động sản và các chuyên viên quản lý an sinh thuộc các dự án vốn vay ODA (WB, ADB) có thể vận dụng phương pháp điều tra phân tầng để đánh giá mức độ phục hồi sinh kế cho người dân.

Câu hỏi thường gặp

Điểm đột phá lớn nhất của Luật Đất đai năm 2013 so với Luật Đất đai năm 2003 về thu hồi đất là gì?

Luật Đất đai năm 2013 quy định giá đất bồi thường không còn áp dụng cứng nhắc theo bảng giá ban hành hàng năm mà căn cứ vào giá đất cụ thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm thu hồi. Đồng thời, Luật luật hóa yêu cầu phải hoàn thành xây dựng hạ tầng khu tái định cư trước khi thu hồi đất ở.

Vì sao có tới 64,0% số hộ dân không hài lòng với đơn giá bồi thường đất nông nghiệp?

Nguyên nhân chủ yếu do đơn giá bồi thường đất nông nghiệp theo khung nhà nước thấp hơn nhiều so với giá thị trường chuyển nhượng tự do tại các vùng ven đô thị hóa. Khi mất đất canh tác, người nông dân mất đi tư liệu sản xuất chính nên mức hỗ trợ bằng tiền mặt chưa đủ bù đắp thu nhập lâu dài.

Phương pháp chọn mẫu 80 hộ dân trong luận văn có bảo đảm độ tin cậy khoa học không?

Cỡ mẫu 80 hộ được tính toán theo công thức chọn mẫu xác suất thống kê từ tổng thể 406 hộ với sai số 10%. Mẫu được phân tầng chuẩn xác theo 4 mức độ thiệt hại (dưới 30%, từ 30% đến 70%, trên 70% đất nông nghiệp và đất ở), đảm bảo tính khách quan và phản ánh chân thực toàn diện địa bàn.

Điều kiện tiên quyết để bố trí tái định cư cho người bị thu hồi đất ở là gì?

Theo quy định hiện hành, người có đất ở bị thu hồi phải di chuyển chỗ ở được ưu tiên bố trí tái định cư tại chỗ nếu khu vực có dự án. Trường hợp số tiền bồi thường không đủ mua một suất tái định cư tối thiểu thì Nhà nước sẽ hỗ trợ đủ kinh phí để người dân có nơi ở mới hợp pháp.

Luận văn đưa ra giải pháp nào để giải quyết việc làm cho các hộ mất đất sản xuất?

Nghiên cứu đề xuất mô hình phối hợp 3 bên giữa chính quyền địa phương, trung tâm dạy nghề và doanh nghiệp sử dụng lao động. Người trong độ tuổi lao động được miễn phí đào tạo nghề mới và được tiếp cận vốn vay ưu đãi để chuyển đổi sang các ngành dịch vụ, thương mại đô thị.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại quận Long Biên thông qua 02 dự án đại diện cho hai thời kỳ thực thi Luật Đất đai năm 2003 và 2013.
• Kết quả khảo sát 80 hộ dân chỉ ra tỷ lệ đồng thuận cao về phân loại đối tượng (90,0%) và đền bù tài sản (93,1%), nhưng tỷ lệ không hài lòng về giá đất nông nghiệp vẫn chiếm tới 64,0%.
• Công trình khẳng định giá đất chưa sát thị trường và sự chậm trễ của hạ tầng tái định cư là hai nút thắt lớn nhất làm kéo dài tiến độ giải phóng mặt bằng.
• Hệ thống 4 giải pháp đồng bộ về định giá độc lập, tạo sinh kế việc làm, xây dựng khu tái định cư đi trước một bước và minh bạch thông tin mang tính ứng dụng cao.
• Trong giai đoạn tới, Ủy ban nhân dân quận Long Biên và các cơ quan liên quan cần nhanh chóng thể chế hóa các đề xuất này vào kế hoạch sử dụng đất hàng năm. Quý độc giả, cán bộ quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác toàn văn tài liệu để phục vụ công tác thực tiễn và nghiên cứu chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ HẢI ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT ĐỂ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thanh Trà NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hải i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ đạo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè đồng nghiệp và gia đình đã trang bị cho em những kiến thức cơ bản về chuyên môn cũng như cuộc sống, tạo cho em hành trang vững chắc trong công tác sau này. Xuất phát từ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn các Thầy Cô. Đặc biệt để hoàn thành luận văn tốt nghiệp này, trước hết em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới Thầy giáo – PGS.TS Nguyễn Thanh Trà đã chỉ bảo tận tình và trực tiếp hướng dẫn em trong suốt thời gian thực hiện đề tài. Em xin chân thành cảm ơn Ủy ban nhân dân quận Long Biên, Phòng Tài nguyên và Môi trường quận Long Biên, Ban Bồi Thường Giải phóng mặt bằng quận Long Biên, Hội đồng bồi thường, giải phóng mặt bằng quận Long Biên, Trung tâm phát triển quỹ đất quận Long Biên, UBND phường Thạch Bàn, UBND phường Phúc Lợi, UBND phường Giang Biên và các Phòng Ban khác của UBND quận Long Biên đã trực tiếp giúp đỡ em trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài.

Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ quý báu đó! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hải ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. i Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục bảng.

vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục đích nghiên cứu. Yêu cầu của đề tài. Tổng quan tài liệu. Cơ sở lý luận về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất.

Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của một số nước trên thế giới. Một số tổ chức.

Bài học kinh nghiệm về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho Việt Nam. Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở việt nam. Thời ký trước khi có Luật Đất đai năm 1987. Thời kỳ từ khi có Luật Đất đai năm 1987 đến Luật Đất đai năm 1993.

Thời kỳ từ khi có Luật Đất đai năm 1993 đến Luật Đất đai năm 2003. Những điểm mới trong Luật Đất đai năm 2013 về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại thành phố Hà Nội. Các văn bản quy phạm pháp luật do Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành.

Thực tiễn của việc bồi thường, hỗ trợ. 27 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đánh giá, nhận xét chung và định hướng nghiên cứu. Nội dung và phương pháp nghiên cứu.

Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của quận Long Biên. Đánh giá công tác quản lý sử dụng đất tại quận Long Biên. Thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn quận Long Biên. Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại 02 dự án nghiên cứu.

Đề xuất một số giải pháp góp phần đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất thực hiện các dự án tại quận Long Biên. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin, số liệu, tài liệu.

Phương pháp xử lý, phân tích, tổng hợp số liệu. Phương pháp so sánh. Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội quận Long Biên.

Điều kiện tự nhiên, tài nguyên và cảnh quan môi trường. Điều kiện kinh tế - xã hội. Đánh giá chung điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Đánh giá công tác quản lý sử dụng đất tại quận Long Biên.

Tình hình biến động đất đai trên địa bàn quận giai đoạn 2011 – 2015. Hiện trạng sử dụng đất quận Long Biên. Tình hình quản lý đất đai tại quận Long Biên. Ưu và nhược điểm trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai trên địa bàn quận Long Biên.

Thực trạng công tác bồi thường gpmb trên địa bàn quận Long Biên. Thực trạng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án trên địa bàn quận Long Biên. Đánh giá những thuận lợi khó khăn chung trong công tác bồi thường GPMB tại quận Long Biên. 54 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại 02 dự án nghiên cứu. Khái quát về dự án nghiên cứu. Cơ sở pháp lý để thực hiện dự án. Xác định đối tượng và điều kiện được bồi thường, hỗ trợ.

Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ về đất của dự án nghiên cứu. Bồi thường tài sản trên đất: Giá bồi thường về tài sản. Đánh giá chính sách hỗ trợ ổn định đời sống, thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng và các hỗ trợ khác theo quy định). Những tồn tại trong công tác GPMB của dự án nghiên cứu.

Đánh giá chung về công tác bồi thường, hỗ trợ trên địa bàn quận Long Biên thông qua dự án nghiên cứu. Đề xuất một số giải pháp trong công tác bồi thường, hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất. Chính sách bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp. Chính sách bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất ở.

Bồi thường thiệt hại về tài sản trên đất bị thu hồi. Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất. Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất. Nâng cao công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

Kết luận và kiến nghị. 90 Tài liệu tham khảo. 92 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT` Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ADB Ngân hàng phát triển Châu Á BT,HT &TĐC Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất GPMB Giải phóng mặt bằng HĐND - UBND Hội đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân QHSDĐ Quy hoạch sử dụng đất QSDĐ Quyền sử dụng đất SDĐ Sử dụng đất TĐC Tái định cư TNMT Tài nguyên môi trường WB Ngân hàng thế giới XHCN Xã hội chủ nghĩa vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Biến động sử dụng đất theo mục đích sử dụng giai đoạn 2011– 2015.

Hiện trạng sử dụng đất quận Long Biên, Thành phố Hà Nội tính đến ngày 31/12/2015. Kết quả công tác GPMB tại quận Long Biên từ năm 2011 – 2015. Xác định đối tượng được bồi thường và không được bồi thường. Ý kiến của người có đất bị thu hồi trong việc xác định đối tượng và điều kiện được bồi thường.

Tổng hợp về bồi thường, hỗ trợ về đất. Đơn giá bồi thường hỗ trợ về đất và sơ sánh với giá thực tế. Ý kiến của người dân về đơn giá BTHT về đất dự án. Tổng hợp kinh phí bồi thường, hỗ trợ nhà ở, công trình vật kiến trúc, cây cối hoa màu trên đất bị thu hồi tại 02 dự án.

Ý kiến của người có đất trong việc xác định giá bồi thường cây trồng, công trình, trên đất tại dự án. Tổng hợp kinh phí bồi thường, hỗ trợ di chuyển chỗ ở, hỗ trợ thuê nhà tạm cư, thưởng bàn giao mặt bằng đúng tiên độ tại 2 dự án .81 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 4. Sơ đồ vị trí quận Long Biên - Thành phố Hà Nội. Cơ cấu kinh tế của quận Long Biên giai đoạn 2011-2015.

Cơ cấu sử dụng đất quận Long Biên năm 2015. Sơ đồ vị trí Dự án ô đất ký hiệu C. Sơ đồ vị trí Dự án Nút giao cầu Thanh Trì. 60 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Hải Tên luận văn: “Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để phát thiển đô thị trên địa bàn quận Long Biên, Thành phố Hà Nội”.

Chuyên ngành: Quản lý đất đai, Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Mục đích nghiên cứu: - Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để phát triển đô thị trên địa bàn quận Long Biên, Thành phố Hà Nội. - Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị góp phần giải quyết những tồn tại, khó khăn góp phần nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng trên địa bàn nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp chọn điểm nghiên cứu Hai dự án thực hiện công tác GPMB tại hai thời điểm khác nhau( luật đất đai 2003 và luật đất đai 2013) nhằm so sánh, đối chiếu các chính sách bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất.

Thông qua đó thấy được những ưu điểm, hạn chế và đề xuất một số giải pháp góp phần thực hiện tốt các chính sách GPMB tạo đồng thuận trong nhân dân.