BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TRƢỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP NGUYỄN THANH LÃI ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƢỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƢ KHI NHÀ NƢỚC THU HỒI ĐẤT ĐỂ THỰC HIỆN DỰ ÁN CẢI TẠO, NÂNG CẤP, MỞ RỘNG VÀ CHỈNH TRANG ĐƢỜNG QUỐC LỘ 6 TẠI HUYỆN CHƢƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI MÃ NGÀNH: 8850103 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN HỒNG HẢI TS. XUÂN THỊ THU THẢO Hà Nội, 2019 i CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Nếu nội dung nghiên cứu của tôi trùng lặp với bất kỳ công trình nghiên cứu nào đã công bố, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm và tuân thủ kết luận đánh giá luận văn của Hội đồng khoa học. Hà Nội, ngày 15 tháng 10 năm 2019 Người cam đoan NGUYỄN THANH LÃI ii LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Hồng Hải và TS. Xuân Thị Thu Thảo đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Phòng đào tạo sau đại học, Bộ môn Quản lý đất đai, Viện Quản lý đất và phát triển nông nghiệp - Trường Đại học Lâm nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội, Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Chương Mỹ đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 15 tháng 10 năm 2019 Tác giả luận văn NGUYỄN THANH LÃI iii BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP Độc lập – Tự do – Hạnh phúc Hà Nội, ngày 24 tháng 10 năm 2019 BẢN NHẬN XÉT LUẬN VĂN THẠC SĨ của ngƣời hƣớng dẫn khoa học Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Hồng Hải, TS. Xuân Thị Thu Thảo Đơn vị công tác: Bộ môn Điều tra-Quy hoạch Rừng, Khoa Lâm học Họ và tên học viên: Nguyễn Thanh Lãi Chuyên ngành: Quản lý đất đai Tên đề tài: Đánh giá công tác bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ khi nhà nƣớc thu hồi đất để thực hiện dự án cải tạo, nâng cấp, mở rộng và chỉnh trang đƣờng Quốc lộ 6 tại huyện Chƣơng Mỹ, thành phố Hà Nội NỘI DUNG NHẬN XÉT 1. Về thái độ và tinh thần của học viên trong quá trình thực hiện luận văn: Nghiêm túc và chủ động trong việc xây dựng đề cương, thu thập số liệu, xử lý số liệu và hoàn thiện luận văn. Nội dung khoa học của luận văn và khả năng ứng dụng của đề tài: Đề tài đã đã đánh giá công tác tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất của một dự án cụ thể mà học viên là người trực tiếp tham gia. Đề tài có ý nghĩa thực tiễn cao đối với học viên trong công tác quản lý đất đai tại địa bàn huyện Chương Mỹ, TP. Kêt luận chung: Học viên có thể bảo vệ đề tài này trước hội đồng khoa học. Ngƣời hƣớng dẫn khoa học (Ký và ghi rõ họ tên) TS. Nguyễn Hồng Hải iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC . iv DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT . vii DANH MỤC CÁC BẢNG. viii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ . Tính cấp thiết của đề tài . Mục đích nghiên cứu . Mục tiêu chung . Mục tiêu cụ thể . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . Ý nghĩa khoa học và thực tiễn đề tài . TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU . Công tác bồi thường (BT), hỗ trợ (HT) và tái định cư (TĐC) . Sự cần thiết của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư . Đặc điểm của quá trình bồi thường, hỗ trợ và tái định cư . Tình hình thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại một số nước trên thế giới và ở Việt Nam . Tình hình bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở một số nước trên thế giới . Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của một số tổ chức tài trợ (WB và ADB) . Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam . Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại một số địa phương ở Việt Nam . NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Địa điểm nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu . Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội . Tình hình quản lý sử dụng đất và biến động đất đai trên địa bàn huyện Chương Mỹ. Khái quát chung về thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn huyện Chương Mỹ. Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Chương Mỹ thông qua Dự án. Đánh giá chung về công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn Huyện Chương Mỹ, Thành hố Hà Nội thông qua dự án . Một số giải pháp đẩy nhanh tiến độ trong công bồi thường, hỗ trợ và tái định cư . Phương pháp nghiên cứu . Phương pháp chọn điểm nghiên cứu . Phương pháp điều tra, thu thập số liệu, tài liệu. Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu . Phương pháp chuyên gia . Các chỉ tiêu đánh giá trong đề tài . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN . Ðiều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Chưong Mỹ, thành phố Hà Nội. Điều kiện tự nhiên . Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội . Tình hình quản lý và sử dụng đất tại huyện Chương Mỹ . Tình hình quản lý đất đai tại huyện Chương Mỹ . Tình hình sử dụng đất tại huyện Chương Mỹ . Khái quát chung về tình hình công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại huyện Chương Mỹ . Khái quát tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại huyện Chương Mỹ . Căn cứ xác định giá đất; giá bồi thường đất, giá bồi thương tài sản, vật kiến trúc và cây cối, hoa màu trên đất . Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Chương Mỹ thông qua dự án . Đời sống và việc làm của người dân có đất bị thu hồi tại dự án . Ðánh giá chung về công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội thông qua dự án. Một số giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ và nâng cao hiệu quả cho công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại huyện Chương Mỹ. Giải pháp về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư . Tăng cường vai trò cộng đồng trong việc tham gia công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Nâng cao năng lực và hiệu quả làm việc của cán bộ thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư . KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . 76 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 80 PHỤ LỤC vii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT WB : Ngân hàng thế giới ADB : Ngân hàng phát triển Châu Á UBND : Uỷ ban nhân dân GPMB : Giải phóng mặt bằng BT : Bồi thường HT : Hỗ trợ TĐC : Tái định cư GCNQSDĐ : Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 4. Tổng giá trị sản xuất một số ngành chủ yếu tại huyện Chương Mỹ giai đoạn 2016 - 2018 (đvt: triệu đồng) . Tình hình biến động dân số qua một số năm trên địa bàn huyện Chương Mỹ giai đoạn 2016 - 2018 . Kết quả cấp giấy chứng nhận tại huyện Chương Mỹ tính đến 31/12/2018 . Hiện trạng sử dụng đất năm 2018 huyện Chương Mỹ. Biến động diện tích đất đai theo loại đất giai đoạn 2016 - 2018 . Khái quát sơ lược về dự án . Tổng hợp về diện tích đất thu hồi; tiền bồi thường, hỗ trợ về đất đai, tài sản cây, hoa màu gắn liền với đất. Tổng hợp về chính sách hỗ trợ tại dự án . So sánh giá bồi thường đất ở của UBND Thành phố Hà Nội ban hành với giá thị trường tại thời điểm bồi thường . 68 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 4. Sơ đồ vị trí huyện Chương Mỹ . 29 1 Phần 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Việt Nam đang trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và đô thị hóa nên việc triển khai các dự án đầu tư trong nhiều lĩnh vực, chẳng hạn như: Các khu công nghệ cao, khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm - điểm công nghiệp làng nghề, khu đô thị; phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng là một việc hết sức cần thiết, tạo ra lợi thế canh tranh của quốc gia và địa phương, qua đó thu hút đầu tư của các tổ chức, doanh nghiệp. Để thực hiện các công việc trên cần sử dụng diện tích đất đai rất lớn và việc thu hồi đất, giải phóng mặt bằng chắc chắn sẽ phải được thực hiện. Một trong những nội dung được quan tâm nhất là công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và đây cũng chính là điều kiện ban đầu để triển khai các dự án đầu tư.
