Luận văn đánh giá kết quả thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại xã minh long huyện hạ lang tỉnh cao bằng đến tháng 6 năm 2014

Luận văn đánh giá kết quả thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới tại xã Minh Long, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng đến tháng 6 năm 2014.

• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Minh Cảnh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa chính môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Kết Quả Thực Hiện Chương Trình Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Xã Minh Long, Huyện Hạ Lang, Tỉnh Cao Bằng
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• CÁC KÝ TỰ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC PHẦN
• 1. PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu
• 1.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở lý luận về nông thôn mới
• 2.1.1. Vị trí, vai trò của nông thôn mới trong sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước
• 2.1.2. Căn cứ pháp lý lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới cấp xã
• 2.2. Cơ sở thực tiễn
• 2.2.1. Tình hình thực hiện chương trình nông thôn mới trên thế giới
• 2.2.1.1. Mỹ: phát triển ngành “kinh doanh nông nghiệp”
• 2.2.1.2. Hàn Quốc: Phong trào Làng mới
• 2.2.2. Tình hình thực hiện chương trình nông thôn mới tại Việt Nam
• 3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu
• 3.2. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của xã có liên quan đến phát triển nông thôn mới
• 3.3. Đánh giá các tiêu chí xây dựng nông thôn mới
• 3.3.1. Nhóm tiêu chí về quy hoạch
• 3.3.2. Nhóm tiêu chí về hạ tầng kinh tế - xã hội
• 3.3.3. Nhóm tiêu chí kinh tế và tổ chức sản xuất
• 3.3.4. Nhóm tiêu chí văn hóa – xã hội – môi trường
• 3.3.5. Nhóm tiêu chí về hệ thống chính trị
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu, tài liệu
• 3.4.2. Phương pháp phân tích, xử lý số liệu
• 3.4.3. Phương pháp so sánh
• 3.4.4. Phương pháp bản đồ
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Minh Long
• 4.1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên
• 4.1.1.1. Vị trí địa lý
• 4.1.1.2. Đất đai và địa hình
• 4.1.1.3. Đặc điểm khí hậu, thời tiết
• 4.1.1.4. Các nguồn tài nguyên
• 4.1.1.4.1. Tài nguyên đất
• 4.1.1.4.2. Tài nguyên nước
• 4.1.1.4.3. Tài nguyên rừng
• 4.1.1.4.4. Tài nguyên nhân văn
• 4.1.1.5. Thực trạng môi trường
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.1.2.1. Khái quát về thực trạng phát triển kinh tế
• 4.1.2.2. Dân số, lao động, việc làm, thu nhập
• 4.1.2.3. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng xã hội
• 4.1.2.4. Thực trạng văn hóa – xã hội
• 4.1.2.5. Hiện trạng hạ tầng kỹ thuật và môi trường
• 4.1.3. Đánh giá tổng hợp hiện trạng
• 4.2. Đánh giá tình hình thực hiện chương trình xây dựng Nông thôn mới xã Minh Long
• 4.2.1. Nhóm tiêu chí 1: Quy hoạch
• 4.2.2. Nhóm tiêu chí 2: Hạ tầng kinh tế - xã hội
• 4.2.3. Nhóm tiêu chí 3: Kinh tế và tổ chức sản xuất
• 4.2.4. Nhóm tiêu chí 4: Văn hóa – Xã hội – Môi trường
• 4.2.5. Nhóm tiêu chí 5: Hệ thống chính trị
• 4.3. Giải pháp thực hiện chương trình xây dựng Nông thôn mới
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chương Trình Xây Dựng Nông Thôn Mới Minh Long

Chương trình xây dựng nông thôn mới là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân khu vực nông thôn. Tại xã Minh Long, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng, chương trình này đã và đang được triển khai với nhiều kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức đặt ra trong quá trình thực hiện, đòi hỏi sự nỗ lực và phối hợp đồng bộ từ các cấp chính quyền và người dân. Việc đánh giá một cách khách quan và toàn diện chương trình là vô cùng cần thiết để đưa ra những giải pháp phù hợp, thúc đẩy sự phát triển bền vững của nông thôn Minh Long.

1.1. Mục tiêu của Chương trình Nông Thôn Mới tại Minh Long

Mục tiêu chính của chương trình là nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống cho người dân, xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Chương trình hướng đến xây dựng một nông thôn Minh Long hiện đại, văn minh, giàu đẹp và đáng sống. Theo tài liệu gốc, chương trình phấn đấu đạt mục tiêu nâng cao đời sống vật chất, tinh thần dân cư nông thôn, hài hòa giữa các vùng.

1.2. Ý nghĩa của việc Đánh Giá Chương Trình Nông Thôn Mới

Việc đánh giá chương trình giúp xác định những thành công, hạn chế và nguyên nhân của chúng. Từ đó, có thể đưa ra những điều chỉnh và giải pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả của chương trình. Đánh giá cũng giúp huy động sự tham gia của cộng đồng, tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cấp chính quyền. Đề tài góp phần vào tìm hiểu, phân tích, đánh giá thực trạng cơ sở hạ tầng và đưa ra các giải pháp để xây dựng xã Minh Long đạt tiêu chuẩn nông thôn mới theo Bộ tiêu chí Quốc gia.

II. Thực Trạng và Vấn Đề Xây Dựng Nông Thôn Mới Cao Bằng

Mặc dù đã đạt được những kết quả nhất định, chương trình xây dựng nông thôn mới tại Cao Bằng nói chung và xã Minh Long nói riêng vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Cơ sở hạ tầng còn yếu kém, trình độ dân trí còn thấp, nguồn lực đầu tư còn hạn chế, và sự tham gia của người dân chưa thực sự chủ động. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu và các vấn đề về môi trường cũng gây ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình phát triển nông thôn.

2.1. Khó khăn về Nguồn Lực Xây Dựng Nông Thôn Mới

Nguồn lực đầu tư cho chương trình còn hạn chế, đặc biệt là nguồn vốn từ ngân sách nhà nước. Việc huy động vốn từ các nguồn khác như doanh nghiệp và cộng đồng còn gặp nhiều khó khăn. Điều này ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các công trình cơ sở hạ tầng và các dự án phát triển kinh tế - xã hội. Ban đầu, ngân sách Nhà nước trung ương hỗ trợ cho 11 xã điểm 300 tỷ đồng, bình quân 27,2 tỷ đồng/xã. Khi chương trình được triển khai, càng ngày các xã càng thu hút được nhiều nguồn lực mới.

2.2. Thách thức về Thay Đổi Nhận Thức và Hành Vi

Một bộ phận người dân còn chưa nhận thức đầy đủ về ý nghĩa và tầm quan trọng của chương trình. Sự tham gia của người dân vào quá trình xây dựng nông thôn mới còn mang tính hình thức, chưa thực sự chủ động và sáng tạo. Cần có những giải pháp để nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân, tạo sự đồng thuận và chung sức đồng lòng trong cộng đồng.

2.3. Vấn đề về Phát triển Kinh Tế Nông Nghiệp Bền Vững

Sản xuất nông nghiệp còn manh mún, nhỏ lẻ, chưa áp dụng nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật. Giá trị gia tăng của sản phẩm nông nghiệp còn thấp, khả năng cạnh tranh yếu. Cần có những giải pháp để phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm.

III. Cách Đánh Giá Hiệu Quả Chương Trình Nông Thôn Mới Hạ Lang

Để đánh giá hiệu quả chương trình xây dựng nông thôn mới tại huyện Hạ Lang, cần sử dụng một hệ thống các tiêu chí cụ thể và khách quan. Các tiêu chí này bao gồm các lĩnh vực như kinh tế, xã hội, môi trường, văn hóa và an ninh trật tự. Việc đánh giá cần được thực hiện một cách định kỳ và có sự tham gia của các bên liên quan, bao gồm chính quyền địa phương, người dân và các chuyên gia.

3.1. Sử dụng Bộ Tiêu Chí Quốc Gia về Nông Thôn Mới

Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới là cơ sở quan trọng để đánh giá hiệu quả chương trình. Bộ tiêu chí này bao gồm 19 tiêu chí, phản ánh các khía cạnh khác nhau của đời sống nông thôn. Việc đánh giá cần dựa trên các số liệu và thông tin thực tế, đảm bảo tính chính xác và khách quan. Rà soát đánh giá, phân tích hiện trạng tổng thể toàn xã và so sánh với Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới ban hành theo Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng Chính phủ.

3.2. Phương Pháp Thu Thập và Phân Tích Dữ Liệu

Việc thu thập dữ liệu cần được thực hiện một cách khoa học và bài bản, sử dụng các phương pháp như điều tra, phỏng vấn, thống kê và phân tích tài liệu. Dữ liệu cần được kiểm tra và xử lý cẩn thận để đảm bảo tính chính xác và tin cậy. Các phương pháp nghiên cứu bao gồm: Phương pháp điều tra, thu thập số liệu, tài liệu; Phương pháp phân tích, xử lý số liệu; Phương pháp so sánh; Phương pháp bản đồ.

3.3. Đánh Giá Tác Động của Chương Trình Nông Thôn Mới

Việc đánh giá cần tập trung vào việc xác định những tác động tích cực và tiêu cực của chương trình đến đời sống của người dân, kinh tế - xã hội và môi trường. Cần phân tích nguyên nhân của những tác động này và đưa ra những giải pháp để giảm thiểu tác động tiêu cực và phát huy tác động tích cực.

IV. Giải Pháp Phát Triển Bền Vững Nông Thôn Mới Cao Bằng

Để chương trình xây dựng nông thôn mới đạt được hiệu quả cao và bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này bao gồm việc tăng cường đầu tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và tăng cường sự tham gia của cộng đồng. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm và tạo ra nhiều việc làm cho người dân.

4.1. Tăng Cường Đầu Tư cho Nông Thôn Mới

Cần tăng cường đầu tư từ ngân sách nhà nước và huy động vốn từ các nguồn khác như doanh nghiệp và cộng đồng. Ưu tiên đầu tư cho các công trình cơ sở hạ tầng thiết yếu như giao thông, điện, nước, trường học và trạm y tế. Đồng thời, cần có cơ chế quản lý và sử dụng vốn hiệu quả, tránh lãng phí và thất thoát.

4.2. Nâng Cao Chất Lượng Nguồn Nhân Lực Nông Thôn

Cần nâng cao trình độ dân trí và kỹ năng nghề nghiệp cho người dân nông thôn thông qua các chương trình đào tạo và tập huấn. Khuyến khích người dân tham gia các hoạt động học tập và nâng cao kiến thức. Đồng thời, cần tạo điều kiện để người dân tiếp cận với các thông tin và công nghệ mới.

4.3. Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững tại Minh Long

Cần phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm. Xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, cần bảo vệ môi trường và sử dụng tài nguyên một cách hợp lý.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Nông Thôn Mới

Nghiên cứu về đánh giá chương trình xây dựng nông thôn mới tại xã Minh Long có ý nghĩa thực tiễn quan trọng. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để đưa ra những giải pháp phù hợp, thúc đẩy sự phát triển bền vững của nông thôn Minh Long. Đồng thời, nghiên cứu cũng có thể cung cấp những kinh nghiệm quý báu cho các địa phương khác trong quá trình xây dựng nông thôn mới.

5.1. Đề xuất Giải Pháp Cụ Thể cho Xã Minh Long

Dựa trên kết quả đánh giá, cần đề xuất những giải pháp cụ thể và phù hợp với điều kiện thực tế của xã Minh Long. Các giải pháp này cần tập trung vào việc giải quyết những khó khăn và thách thức mà xã đang đối mặt, đồng thời phát huy những tiềm năng và lợi thế của địa phương.

5.2. Chia Sẻ Kinh Nghiệm Xây Dựng Nông Thôn Mới

Cần chia sẻ những kinh nghiệm thành công và bài học rút ra từ quá trình xây dựng nông thôn mới tại xã Minh Long cho các địa phương khác. Đồng thời, cần học hỏi những kinh nghiệm tốt từ các địa phương khác để áp dụng vào thực tế của xã.

VI. Kết Luận và Tương Lai Chương Trình Nông Thôn Mới

Chương trình xây dựng nông thôn mới là một chủ trương đúng đắn và có ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với sự phát triển của đất nước. Tuy nhiên, để chương trình đạt được hiệu quả cao và bền vững, cần có sự nỗ lực và phối hợp đồng bộ từ các cấp chính quyền và người dân. Trong tương lai, cần tiếp tục hoàn thiện các cơ chế chính sách, tăng cường đầu tư và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để xây dựng một nông thôn hiện đại, văn minh và đáng sống.

6.1. Tổng Kết và Đánh Giá Chung về Chương Trình

Cần tổng kết và đánh giá một cách khách quan và toàn diện về chương trình xây dựng nông thôn mới tại xã Minh Long. Xác định những thành công, hạn chế và nguyên nhân của chúng. Từ đó, rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu cho quá trình xây dựng nông thôn mới trong tương lai.

6.2. Định Hướng Phát Triển Nông Thôn Mới trong Tương Lai

Cần xác định rõ định hướng phát triển nông thôn mới trong tương lai, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và xu thế phát triển của đất nước. Tập trung vào việc phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Đồng thời, cần chú trọng đến việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Xây dựng nông thôn mới là chủ trương chiến lược của Đảng và Nhà nước nhằm thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa khu vực nông thôn và thành thị. Tại tỉnh Cao Bằng, một tỉnh miền núi biên giới còn nhiều khó khăn, Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 20/NQ-HĐND ngày 05/07/2012 về việc xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011–2020. Trong bối cảnh đó, xã Minh Long, huyện Hạ Lang là địa bàn vùng cao, biên giới có vị trí chiến lược quan trọng nhưng xuất phát điểm kinh tế - xã hội còn thấp, cơ sở hạ tầng thiếu đồng bộ. Việc rà soát, đánh giá thực trạng theo các tiêu chuẩn quốc gia là yêu cầu cấp thiết để xác định các mặt đạt được, tồn tại và định hướng giải pháp phát triển phù hợp với nguồn lực địa phương.

Khóa luận xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

1. Đánh giá kết quả thực hiện 19 tiêu chí trong Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Minh Long tính đến thời điểm tháng 6 năm 2014.
2. Đánh giá một cách tổng thể thực trạng điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, đời sống, việc làm, thu nhập và hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật của cộng đồng dân cư nông thôn tại xã.
3. Đề xuất các nhóm giải pháp khả thi nhằm thực hiện và hoàn thiện các tiêu chí chưa đạt chuẩn trong giai đoạn tiếp theo.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến quá trình triển khai thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới theo Bộ tiêu chí Quốc gia.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ ranh giới hành chính xã Minh Long, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng (tổng diện tích tự nhiên 3.932,69 ha, gồm 10 xóm, có 11,5 km đường biên giới giáp Trung Quốc).
• Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện từ ngày 18/8/2014 đến ngày 30/11/2014; mốc số liệu thống kê, đánh giá thực trạng tính đến tháng 6 năm 2014 (sử dụng chuỗi dữ liệu hiện trạng giai đoạn 2012–2014).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận, căn cứ pháp lý và tổng quan thực tiễn dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và mô hình phát triển nông thôn trong và ngoài nước:

• Khung pháp lý và quy chuẩn áp dụng:

  • Nghị quyết số 26/NQ-TW ngày 05/8/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X và Nghị quyết số 24/NQ-CP ngày 28/10/2008 của Chính phủ về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.
  • Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới; Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010 phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010–2020; Quyết định số 695/QĐ-TTg ngày 08/6/2012 sửa đổi nguyên tắc cơ chế hỗ trợ vốn; Quyết định số 342/QĐ-TTg ngày 20/2/2013 về việc sửa đổi Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới.
  • Các Thông tư hướng dẫn chuyên ngành: Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT-BTC, Thông tư liên tịch số 13/2011/TTLT-BXD-BNNPTNT-BTN&MT quy định lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng xã nông thôn mới; Thông tư số 41/2013/TT-BNNPTNT hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí.
  • Các văn bản chỉ đạo của địa phương: Nghị quyết số 11-NQ/TU ngày 18/10/2011 của Tỉnh ủy Cao Bằng; Nghị quyết số 20/NQ-HĐND ngày 05/7/2012 của HĐND tỉnh Cao Bằng; Chương trình hành động số 09-CTr/HU và Công văn số 73/UBND-NN của huyện Hạ Lang; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Minh Long lần thứ XIX.

• Tổng quan thực tiễn: Tác giả điểm lại kinh nghiệm phát triển mô hình "Kinh doanh nông nghiệp" (Agribusiness) quy mô lớn tại Mỹ; Phong trào Làng mới (Saemaul Undong - SU) tại Hàn Quốc giai đoạn 1971–1978; Đánh giá kết quả chương trình thí điểm tại 11 xã điểm trên toàn quốc (2009–2011); Thực tiễn 03 xã điểm của tỉnh Cao Bằng (xã Nam Tuấn - huyện Hòa An, xã Minh Tâm - huyện Nguyên Bình, xã Hưng Đạo - TP. Cao Bằng) và xã điểm Cô Ngân thuộc huyện Hạ Lang.

• Phương pháp nghiên cứu:

  • Phương pháp điều tra, thu thập số liệu: Thu thập tài liệu thứ cấp từ UBND xã Minh Long, cán bộ địa chính, đơn vị tư vấn đo đạc, các báo cáo ngành và số liệu thống kê nhà nước; kết hợp điều tra, quan sát thực địa trực tiếp về hạ tầng và dân cư trên địa bàn 10 xóm.
  • Phương pháp phân tích, xử lý số liệu: Phân loại, tổng hợp dữ liệu kinh tế, văn hóa, xã hội và kỹ thuật thành hệ thống bảng biểu tương ứng với 5 nhóm và 19 tiêu chí nông thôn mới.
  • Phương pháp so sánh: Đối chiếu hiện trạng thực tế của xã với các chỉ tiêu định lượng và định tính quy định trong Bộ tiêu chí Quốc gia theo Quyết định 491/QĐ-TTg.
  • Phương pháp bản đồ: Sử dụng phần mềm Microstation để xử lý, biên tập Bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2013 và xây dựng Bản đồ chuyên đề nông thôn mới xã Minh Long đến năm 2020.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Đặt vấn đề

Phần này trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn; nêu rõ mục đích đánh giá 19 tiêu chí nông thôn mới tại xã Minh Long đến tháng 6/2014; xác định yêu cầu rà soát đối chiếu theo Quyết định 491/QĐ-TTg; khẳng định ý nghĩa học thuật, kỹ năng chuyên môn ngành Địa chính môi trường và ý nghĩa thực tiễn cung cấp cơ sở dữ liệu quy hoạch cho địa phương.

Phần 2: Tổng quan các vấn đề nghiên cứu

Hệ thống hóa lý luận về vai trò của nông thôn mới trong phát triển kinh tế bền vững; tổng hợp đầy đủ các căn cứ pháp lý từ Trung ương, tỉnh Cao Bằng, huyện Hạ Lang đến xã Minh Long; phân tích các bài học kinh nghiệm quốc tế (Mỹ, Hàn Quốc) và tổng kết bài học thực tiễn từ 11 xã điểm thí điểm toàn quốc giai đoạn 2009–2011 cùng các xã điểm trên địa bàn tỉnh Cao Bằng và huyện Hạ Lang.

Phần 3: Nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác lập đối tượng, địa điểm (xã Minh Long) và thời gian nghiên cứu (tháng 8–11/2014). Xác định khung nội dung đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và 5 nhóm tiêu chí (19 tiêu chí): Quy hoạch (tiêu chí 1), Hạ tầng kinh tế - xã hội (tiêu chí 2 đến 9), Kinh tế và tổ chức sản xuất (tiêu chí 10 đến 13), Văn hóa - Xã hội - Môi trường (tiêu chí 14 đến 17), Hệ thống chính trị (tiêu chí 18, 19). Mô tả chi tiết 4 phương pháp kỹ thuật: điều tra thu thập số liệu, phân tích xử lý số liệu, so sánh đối chiếu và phương pháp bản đồ (phần mềm Microstation).

Phần 4: Kết quả nghiên cứu

Đây là nội dung trọng tâm của khóa luận, phản ánh toàn diện các kết quả khảo sát và đánh giá chuyên sâu:

1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên và tài nguyên: Xã có diện tích 3.932,69 ha, chia thành hai khu vực địa hình rõ rệt gồm núi đá (phía Đông Nam) và núi đất (chiếm 5/6 diện tích, phía Bắc) với hai thung lũng/lòng máng canh tác chính là Bản Suối - Luộc Khiếu - Bản Khúy (27,5 ha ruộng) và Luộc Khếnh - Bản Thang (22,5 ha ruộng). Cơ cấu đất đai năm 2013 gồm: đất nông nghiệp 3.743,33 ha (95,18%), đất phi nông nghiệp 99,27 ha (2,52%), đất chưa sử dụng 90,09 ha (2,30%). Tài nguyên rừng có 3.133,3 ha đất lâm nghiệp (100% rừng phòng hộ), độ che phủ rừng đạt 66%. Nguồn nước mặt phụ thuộc vào suối Luộc Khếnh và các ao nhỏ; nước ngầm ở tầng nông.

2. Thực trạng kinh tế - xã hội: Năm 2013, tổng giá trị sản xuất đạt 13,194 tỷ đồng (nông nghiệp chiếm 72,95%; thương mại - dịch vụ chiếm 26,75%; công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp - xây dựng chỉ đạt 0,3%). Tổng thu nhập toàn xã đạt 9,312 tỷ đồng; thu nhập bình quân đầu người ở mức rất thấp: 4,598 triệu đồng/người/năm. Tổng sản lượng lương thực quy thóc đạt 291 tấn/năm. Dân số toàn xã có 443 hộ với 2.004 nhân khẩu tại 10 xóm (dân tộc Tày chiếm 94,86%, dân tộc Nùng chiếm 5,14%). Tổng số lao động trong độ tuổi là 930 người (45,93% dân số), trong đó lao động nông - lâm nghiệp chiếm tới 93,33% (868 người), tỷ lệ lao động qua đào tạo chỉ đạt 19,25% (179 người).

3. Hiện trạng hạ tầng kỹ thuật và xã hội:

   • Giao thông: Toàn xã có tuyến Tỉnh lộ 206 dài 10,5 km đã nhựa hóa 100%. Tuy nhiên hệ thống đường trục xã/liên xã (15,1 km), đường liên thôn/trục thôn (20,2 km), đường ngõ xóm (38,83 km) và đường nội đồng (11,865 km) phần lớn là đường đất, cấp phối, lầy lội vào mùa mưa, chưa đạt chuẩn kỹ thuật giao thông nông thôn.
   • Thủy lợi: Có 2 trạm bơm tưới (đều đã xuống cấp), 6 phai đập dâng (3 công trình tốt, 3 công trình xuống cấp), tưới tiêu chủ động cho 131,2 ha (đạt 80% diện tích đất trồng trọt). Hệ thống kênh mương cấp 3 dài 6,2 km, đã kiên cố hóa 4 km (65,04%, nhưng có 3 km đã xuống cấp), còn 2,2 km mương đất.
   • Hệ thống điện: Có 6 trạm biến áp (tổng công suất 300 KVA, 3 trạm xuống cấp), 15 km đường dây trung thế và 12,25 km đường dây hạ thế. Tỷ lệ hộ dùng điện lưới quốc gia đạt 97,39% (448/460 hộ), còn 12 hộ chưa có điện.
   • Trường học & Trụ sở: Trụ sở xã xây 3 tầng mới nhưng khối đoàn thể thiếu phòng; trên địa bàn không có trường THCS (học sinh học nhờ tại xã Lý Quốc); Trường Mầm non (1 trường chính, 3 điểm trường, 6 phòng học với 4 phòng xuống cấp) và Trường Tiểu học (1 trường chính, 2 điểm trường, 11 phòng học với 6 phòng xuống cấp) đều chưa đạt chuẩn quốc gia.
   • Văn hóa, chợ, bưu điện, y tế: Chưa có nhà văn hóa và sân thể thao xã; 5/10 xóm có nhà văn hóa tạm (diện tích bình quân 200 m², 35 chỗ ngồi, 100% chưa đạt chuẩn); không có chợ nông thôn (giao thương phụ thuộc chợ Bằng Ca); điểm bưu điện văn hóa xã tại Nà Quản (36,4 m²) xuống cấp, chưa có cáp Internet về các thôn; Trạm y tế xã (455,9 m²) có 5 cán bộ, thiếu bác sĩ, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng là 17,6% (năm 2012).
   • Nhà ở dân cư: Toàn xã có 460 nhà, trong đó nhà đạt chuẩn Bộ Xây dựng là 138 nhà (30%), nhà chưa đạt chuẩn là 322 nhà (70%), số nhà tạm và dột nát còn 87 nhà (chiếm 18,91%).
   • Môi trường: Rác thải và nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý, xả trực tiếp ra môi trường; chưa có nghĩa trang nhân dân tập trung theo quy hoạch (người dân duy trì tập quán chôn cất tại vườn nhà).

4. Đánh giá thực hiện theo 19 tiêu chí NTM:

   • Nhóm 1 - Quy hoạch (Tiêu chí 1): Đạt 0/3 chỉ tiêu (Chưa đạt) do xã chưa hoàn thành và phê duyệt đồ án quy hoạch tổng thể xây dựng nông thôn mới.
   • Nhóm 2 - Hạ tầng kinh tế - xã hội (Tiêu chí 2 đến 9): Đạt 1/8 tiêu chí (Tiêu chí 4 - Điện đạt chuẩn 2/2 chỉ tiêu). Có 7 tiêu chí chưa đạt gồm: Tiêu chí 2 - Giao thông (0/4 chỉ tiêu), Tiêu chí 3 - Thủy lợi (1/2 chỉ tiêu đạt, chỉ tiêu hệ thống phục vụ sản xuất chưa đạt), Tiêu chí 5 - Trường học (0/1 chỉ tiêu), Tiêu chí 6 - Cơ sở vật chất văn hóa (0/2 chỉ tiêu), Tiêu chí 7 - Chợ nông thôn (0/1 chỉ tiêu), Tiêu chí 8 - Bưu điện (1/2 chỉ tiêu đạt, chỉ tiêu Internet thôn chưa đạt), Tiêu chí 9 - Nhà ở dân cư (0/2 chỉ tiêu, tỷ lệ nhà chuẩn chỉ đạt 30%, còn 87 nhà tạm).

5. Giải pháp đề xuất: Đưa ra các giải pháp cụ thể cho từng tiêu chí chưa đạt về huy động vốn (lồng ghép ngân sách, vốn chương trình mục tiêu, kêu gọi đầu tư và đóng góp của nhân dân), giải phóng mặt bằng, tuyên truyền vận động hiến đất làm đường giao thông, nâng cấp lưới điện lên 500 KVA (lắp mới 4 trạm biến áp), kiên cố hóa thêm 2,2 km kênh mương và cải tạo cơ sở vật chất văn hóa, trường học.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng kết toàn diện mức độ hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới của xã Minh Long đến tháng 6/2014; đưa ra các kiến nghị với UBND tỉnh Cao Bằng, UBND huyện Hạ Lang và Đảng ủy, UBND xã Minh Long nhằm bố trí nguồn vốn, đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch và thực hiện các dự án hạ tầng thiết yếu.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã lượng hóa chi tiết hiện trạng sử dụng đất, điều kiện kinh tế - xã hội và mức độ hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới tại xã Minh Long đến tháng 6 năm 2014 thông qua các số liệu thống kê thực địa:

Hiện trạng sử dụng đất xã Minh Long năm 2013

STT	Loại đất	Mã loại đất	Diện tích (ha)	Cơ cấu (%)
1	Đất nông nghiệp	NNP	3.743,33	95,18
2	Đất phi nông nghiệp	PNN	99,27	2,52
3	Đất chưa sử dụng	CSD	90,09	2,30
Tổng cộng	Tổng diện tích tự nhiên		3.932,69	100,00

Kết quả đánh giá nhóm tiêu chí Quy hoạch và Hạ tầng kinh tế - xã hội

STT	Tên tiêu chí	Nội dung chỉ tiêu đánh giá	Chuẩn Quốc gia vùng	Kết quả thực tế tại xã	Đánh giá chung
1	Quy hoạch (TC 1)	Quy hoạch SX hàng hóa, hạ tầng KT-XH-MT, chỉnh trang khu dân cư	Đạt 3/3 chỉ tiêu	Đạt 0/3 chỉ tiêu (Chưa lập quy hoạch NTM)	Chưa đạt
2	Giao thông (TC 2)	Nhựa hóa/bê tông hóa trục xã, trục thôn, ngõ xóm sạch, nội đồng cứng hóa	100% đạt cấp kỹ thuật GTVT	Đạt 0/4 chỉ tiêu (Trục xã, liên thôn, nội đồng cơ bản là đường đất)	Chưa đạt
3	Thủy lợi (TC 3)	Hệ thống tưới tiêu chủ động và tỷ lệ kiên cố hóa kênh mương	Tưới chủ động; Kênh mương kiên cố ≥ 85%	Tưới chủ động đạt 80%; Kiên cố hóa kênh mương đạt 65,04%	Chưa đạt
4	Điện (TC 4)	Hệ thống điện kỹ thuật và tỷ lệ hộ sử dụng điện an toàn	Điện an toàn; Tỷ lệ hộ dùng điện ≥ 98%	6 trạm biến áp (300 KVA); Tỷ lệ hộ dùng điện đạt 97,39% (448/460 hộ)	Đạt
5	Trường học (TC 5)	Tỷ lệ trường học các cấp có cơ sở vật chất đạt chuẩn quốc gia	Tỷ lệ đạt chuẩn ≥ 70%	0/2 trường đạt chuẩn (Không có trường THCS, phòng học mầm non/tiểu học xuống cấp)	Chưa đạt
6	Cơ sở văn hóa (TC 6)	Nhà văn hóa, khu thể thao xã và thôn đạt chuẩn Bộ VH-TT-DL	Xã và 100% thôn có cơ sở đạt chuẩn	Xã chưa có; 5/10 thôn có nhà tạm (100% chưa đạt chuẩn); 0 khu thể thao	Chưa đạt
7	Chợ nông thôn (TC 7)	Chợ xã đạt chuẩn theo quy định của Bộ Xây dựng	Đạt chuẩn Bộ Xây dựng	Xã chưa có chợ (sinh hoạt tại chợ Bằng Ca cách 4 km)	Chưa đạt
8	Bưu điện (TC 8)	Có điểm phục vụ bưu chính viễn thông và Internet đến các thôn	Đạt chuẩn cả 2 chỉ tiêu	Có điểm BĐVH xã (xuống cấp); Chưa có hạ tầng Internet đến các thôn	Chưa đạt
9	Nhà ở dân cư (TC 9)	Không còn nhà tạm/dột nát; tỷ lệ nhà đạt chuẩn Bộ Xây dựng	Không còn nhà dột nát; Nhà chuẩn ≥ 75%	Nhà đạt chuẩn đạt 30% (138/460 nhà); Còn 87 nhà tạm, dột nát (18,91%)	Chưa đạt

Về các đóng góp và giải pháp cụ thể do tác giả đề xuất:

• Đóng góp về mặt cơ sở dữ liệu: Cung cấp bộ dữ liệu thực trạng chi tiết, chính xác về từng xóm, từng tuyến đường giao thông, hệ thống kênh mương và công trình điện, thủy lợi tại xã Minh Long tại thời điểm tháng 6/2014, làm căn cứ thực tế phục vụ trực tiếp cho công tác lập đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn mới của địa phương.
• Hệ thống giải pháp thực thi:
  • Giải pháp đầu tư hạ tầng: Nâng cấp hệ thống điện từ 300 KVA lên 500 KVA (lắp mới 4 trạm biến áp, nâng cấp 3 trạm, làm mới 3 km đường dây trung thế và 6,5 km đường dây hạ thế); Kiên cố hóa thêm 2,2 km kênh mương đất và sửa chữa 3 km kênh mương hư hỏng; Lắp đặt bổ sung 600 m ống dẫn nước.
  • Giải pháp huy động nguồn lực: Kết hợp vốn lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia với ngân sách địa phương và cơ chế tạo nguồn từ đấu giá quyền sử dụng đất; Tuyên truyền, vận động nhân dân hiến đất giải phóng mặt bằng làm đường giao thông và xây dựng công trình văn hóa.
  • Giải pháp tổ chức giám sát: Thành lập các Ban giám sát cộng đồng tại các xóm nhằm theo dõi chất lượng thi công các công trình trường học, nhà văn hóa và đường giao thông.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi thời gian ngắn (từ tháng 8 đến tháng 11/2014), điều kiện thu thập thông tin ở địa bàn miền núi biên giới đi lại khó khăn; một số số liệu về kinh tế và xã hội chủ yếu kế thừa từ báo cáo thống kê năm 2012-2013 của UBND xã; các tiêu chí về môi trường và hệ thống chính trị mới dừng lại ở mức mô tả hiện trạng, chưa có các phân tích mẫu phòng thí nghiệm chuyên sâu về chất lượng đất, nước.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần tiếp tục theo dõi, đánh giá tiến độ thực hiện 19 tiêu chí sau khi xã Minh Long được phê duyệt quy hoạch xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2015–2020; nghiên cứu sâu các mô hình chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi (phát triển đại gia súc, cây quế, hồi) phù hợp với địa hình núi đá, núi đất nhằm trực tiếp nâng cao tiêu chí thu nhập và giảm tỷ lệ hộ nghèo.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên chuyên ngành Quản lý tài nguyên, Địa chính môi trường, Phát triển nông thôn và Quản lý đất đai khi thực hiện các khóa luận, đề tài đánh giá hiện trạng xây dựng nông thôn mới tại các xã vùng cao, biên giới.
• Phần nội dung giá trị nhất: Phương pháp điều tra, tổng hợp hệ thống bảng biểu kiểm kê hạ tầng kỹ thuật (Bảng hiện trạng giao thông, Bảng trạm biến áp - đường dây điện, Bảng công trình thủy lợi) và quy trình so sánh, đối chiếu số liệu địa phương với Bộ tiêu chí Quốc gia theo Quyết định 491/QĐ-TTg. Báo cáo cũng là nguồn tư liệu thực địa có giá trị ứng dụng cho UBND xã Minh Long và Phòng Nông nghiệp & PTNT huyện Hạ Lang trong công tác xây dựng kế hoạch đầu tư công.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu sử dụng đất của xã Minh Long năm 2013 phân bổ như thế nào?
Theo số liệu thống kê đất đai năm 2013, tổng diện tích tự nhiên của xã là 3.932,69 ha. Trong đó, đất nông nghiệp chiếm diện tích lớn nhất với 3.743,33 ha (chiếm 95,18%), đất phi nông nghiệp chiếm 99,27 ha (2,52%) và đất chưa sử dụng còn 90,09 ha (2,30%). Toàn bộ diện tích đất lâm nghiệp (3.133,3 ha) đều là rừng phòng hộ.

2. Thu nhập bình quân đầu người và cơ cấu giá trị sản xuất của xã Minh Long năm 2013 đạt bao nhiêu?
Năm 2013, tổng giá trị sản xuất toàn xã đạt 13,194 tỷ đồng, trong đó nông nghiệp chiếm 72,95% (9,625 tỷ đồng), thương mại - dịch vụ chiếm 26,75% (3,529 tỷ đồng) và công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp - xây dựng chỉ chiếm 0,3% (0,04 tỷ đồng). Thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 4,598 triệu đồng/người/năm.

3. Trong nhóm tiêu chí Hạ tầng kinh tế - xã hội, xã Minh Long đạt tiêu chí nào tính đến tháng 6/2014?
Trong 8 tiêu chí thuộc nhóm Hạ tầng kinh tế - xã hội, xã Minh Long chỉ đạt chuẩn duy nhất Tiêu chí số 4 về Điện (đáp ứng 2/2 chỉ tiêu: hệ thống điện đảm bảo kỹ thuật và tỷ lệ hộ sử dụng điện thường xuyên, an toàn đạt 97,39% với 448/460 hộ). Toàn bộ 7 tiêu chí hạ tầng còn lại (giao thông, thủy lợi, trường học, cơ sở văn hóa, chợ nông thôn, bưu điện, nhà ở dân cư) đều chưa đạt chuẩn.

4. Thực trạng hệ thống trường học trên địa bàn xã Minh Long có đặc điểm gì?
Xã Minh Long không có trường Trung học cơ sở (học sinh phải học nhờ tại trường THCS Bằng Ca thuộc xã lân cận Lý Quốc). Toàn xã chỉ có 01 Trường Mầm non (6 phòng học, trong đó 4 phòng đã xuống cấp) và 01 Trường Tiểu học (11 phòng học, trong đó 6 phòng xuống cấp) cùng các điểm trường lẻ tại Bản Suối và Bản Thang; cả 2 trường đều thiếu phòng chức năng và chưa đạt chuẩn quốc gia.

5. Thực trạng nhà ở dân cư và tỷ lệ nhà tạm, dột nát tại xã Minh Long năm 2013 như thế nào?
Toàn xã có tổng số 460 căn nhà (gồm 37 nhà kiên cố cao tầng, 336 nhà cấp 4 và 95 nhà gỗ truyền thống). Trong đó, số nhà đạt chuẩn của Bộ Xây dựng là 138 nhà (chiếm 30%), số nhà chưa đạt chuẩn là 322 nhà (chiếm 70%). Số nhà tạm, nhà dột nát còn tồn tại là 87 nhà, chiếm tỷ lệ 18,91% tổng số nhà ở trên địa bàn.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đường Thị Kết đã phản ánh bức tranh toàn diện, trung thực và chi tiết về thực trạng kinh tế - xã hội cùng kết quả thực hiện 19 tiêu chí nông thôn mới tại xã Minh Long, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng đến tháng 6 năm 2014. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng Minh Long là một xã vùng cao biên giới có xuất phát điểm thấp, hầu hết các nhóm tiêu chí về quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật, văn hóa - xã hội và nhà ở đều chưa đạt chuẩn quốc gia, ngoại trừ tiêu chí điện sinh hoạt. Hệ thống giải pháp được đề xuất trong công trình tập trung vào việc bố trí vốn đầu tư, quy hoạch mạng lưới giao thông, thủy lợi và huy động sức dân, đóng vai trò là tài liệu tham khảo khoa học và thực tiễn có giá trị cho công tác quản lý địa chính và phát triển nông thôn tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong quá trình CNH – HĐH nông nghiệp nông thôn và hội nhập nền kinh tế thế giới, sự chênh lệch giữa nông thôn và thành thị ngày một gia tăng. Vì vậy, việc phát triển nông nghiệp nông thôn ngày càng quan trọng góp phần phát triển kinh tế, xã hội bền vững chung của đất nước. Thực hiện Nghị quyết lần thứ 7 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; phấn đấu đạt mục tiêu nâng cao đời sống vật chất, tinh thần dân cư nông thôn, hài hòa giữa các vùng.

Xây dựng nền nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại bền vững, sản xuất hàng hóa lớn có năng suất, chất lượng hiệu quả đồng thời xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng, kinh tế - xã hội hiện đại có cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý gắn nông nghiệp với công nghiệp dịch vụ, đô thị theo quy hoạch xã hội nông thôn ổn định giàu bản sắc văn hóa dân tộc, môi trường sinh thái được bảo vệ, nâng cao sức cạnh tranh của hệ thống chính trị. Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã quan tâm chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ về phát triển nông thôn từ ban hành các chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng mô hình thí điểm xây dựng nông thôn mới nhằm rút kinh nghiệm, đề xuất các cơ chế chính sách và phương pháp triển khai trên diện rộng. Nhằm thực hiện mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010- 2020. Về chương trình xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Cao Bằng, Hội đồng nhân dân tỉnh Cao Bằng có nghị quyết số 20/NQ-HĐND ngày 05/07/2012 về việc xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011-2020.

Trong giai đoạn từ nay đến năm 2020, phát triển kinh tế nông thôn có ý nghĩa quan trọng đối với việc nâng cao thu nhập và mức sống của người dân, xây dựng nông thôn mới vẫn là một trong những nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, chính quyền và nhân dân trong xã. Trong khi đó, quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa diễn ra mạnh mẽ sẽ làm thay đổi bộ mặt nông thôn, đồng thời tác động đến quá trình sử dụng đất, kinh tế, đời sống, văn hóa và xã hội ở nông thôn. Chính vì thế quy 2 hoạch nông thôn mới đến năm 2020 của xã Minh Long là một chiến lược quan trọng và cần thiết nhằm khai thác và sử dụng tối đa các nguồn lực để xây dựng và phát triển một nền nông nghiệp có hiệu quả kinh tế cao và bền vững, bảo vệ môi trường xanh, sạch, đẹp. Với yêu cầu cấp thiết của đề tài về việc xem xét, đánh giá tình hình thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, nhằm tìm ra hướng đi tốt hơn cho xã, được sự phân công của Khoa Quản lý tài nguyên và sự hướng dẫn của Th.sỹ Nguyễn Minh Cảnh.

Tôi đã tiến hành nghiên cứu thực hiện đề tài: “Đánh giá kết quả thực hiện của chương trình xây dựng nông thôn mới tại xã Minh Long - huyện Hạ Lang - tỉnh Cao Bằng đến tháng 6 năm 2014”.2 Mục đích - Đánh giá kết quả thực hiện 19 tiêu chí trong chương trình mục tiêu quốc gia về nông thôn mới trên địa bàn xã đến tháng 6 năm 2014. - Đánh giá một cách tổng thể thực trạng đời sống, việc làm, thu nhập và các tiêu chí khác của đời sống xã hội cộng đồng dân cư nông thôn. - Đề xuất các giải pháp nhằm thực hiện các tiêu chí chưa đạt 1.3 Yêu cầu Rà soát đánh giá, phân tích hiện trạng tổng thể toàn xã và so sánh với Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới ban hành theo Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng Chính phủ. Từ đó đưa ra các giải pháp nhằm xây dựng các lộ trình để trở thành xã nông thôn mới.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu - Nâng cao kiến thức, kỹ năng và rút kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác sau này. - Có được cái nhìn tổng thể về thực trạng về hệ thống cơ sở hạ tầng nông thôn trên địa bàn xã. 3 - Đề tài cũng được coi là một tài liệu tham khảo cho trường, khoa, các cơ quan trong các ngành và các sinh viên khóa tiếp theo.

Ý nghĩa trong thực tiễn - Đề tài góp phần vào tìm hiểu, phân tích, đánh giá thực trạng cơ sở hạ tầng và đưa ra các giải pháp để xây dựng xã Minh Long đạt tiêu chuẩn nông thôn mới theo Bộ tiêu chí Quốc gia về nông thôn mới. - Qua việc nghiên cứu xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội trong xây dựng nông thôn mới nhằm tìm ra những phương án khả thi cũng như những thuận lợi, khó khăn, giải pháp thực hiện các công trình, cũng là cơ sở giúp cho xã Minh Long có những định hướng phát triển phù hợp với điều kiện của địa phương. 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở lý luận về nông thôn mới 2.1 Vị trí, vai trò của nông thôn mới trong sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước Cùng với sự phát triển của đất nước, thực hiện chủ trương của Đảng về phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã phối hợp với các địa phương tiến hành xây dựng thí điểm một số mô hình nông thôn mới ở quy mô xã, thôn, ấp, bản đã chiếm một vị trí chiến lược quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Xây dựng nông thôn mới là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, đời sống của nông dân được cải thiện nhiều, bộ mặt nông thôn đã có những biến đổi sâu sắc, giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm an ninh quốc phòng, giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái của đất nước.2 Căn cứ pháp lý lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới cấp xã - Nghị quyết 26/NQ-TW ngày 5/8 của BCH TW đảng khoá X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; - Nghị quyết số 24/NQ-CP ngày 28/10/2008 của Chính phủ ban hành chương trình hành động thực hiện Nghị quyết TW VII khoá X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; - Quyết định 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng Chính phủ về ban hành Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới; - Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 4/6/2010 V/v phê duyệt chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020; - Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT-BTT ngày 13/4/2011 của Liên Bộ Nông nghiệp và Phát triễn nông thôn, Bộ kế hoạch và đầu tư, Bộ tài chính hướng dẫn một số nội dung thực hiện Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ; - Thông tư liên tịch số 13/2011/TTLT-BXD-BNNPTNT-BTN&MT ngày 5 28/10/2011 của liên Bộ Xây dưng, Bộ Nông nghiệp & PTNT, Bộ Tài Nguyên và Môi trường về quy định việc lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng xã nông thôn mới; - Quyết định Số 695/QĐ-TTg ngày 8/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ về sửa đổi nguyên tắc cơ chế hỗ trợ vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020; - Quyết định số 342/QĐ-TTg ngày 20/2/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc sửa đổi bộ tiêu chí quốc gia NTM. - Thông tư số 41/2013/TT-BNNPTNT ngày 04/10/2013 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về Hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới; - Nghị quyết Số 11-NQ/TU ngày 18/10/2011 tại Hội nghị lần thứ 7 của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Cao Bằng về lãnh đạo thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011 – 2015, định hướng đến năm 2020; - Nghị quyết Số 20/NQ-HĐND ngày 05/7/2012 của Hội đồng nhân dân tỉnh Cao Bằng về Chương trình xây dựng NTM tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2011 – 2020; - Chương trình hành động số 09-CTr/HU ngày 10/8/2011 của Huyện Ủy huyện Hạ Lang về xây dựng và phát triển nông thôn mới của huyện giai đoạn 2011 – 2015 và định hướng năm 2020. - Công văn số 73/UBND-NN ngày 16/5/2011 của UBND huyện Hạ Lang về việc chỉ đạo, thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020. - Căn cứ Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ xã Minh Long lần thứ XIX về việc phát triển sản xuất kinh tế xã hội, An ninh – Quốc phòng giai đoạn 2010 – 2015.

- Các thông tư, hướng dẫn thực hiện xây dựng mô hình nông thôn mới của các Bộ, Ngành có liên quan.2 Cơ sở thực tiễn 2.1 Tình hình thực hiện chương trình nông thôn mới trên thế giới Phát triển nông nghiệp để xây dựng một nông thôn mới trong giai đoạn hiện nay đang là mối quan tâm chung của cả cộng đồng thế giới. Kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới về vấn đề này là bài học cho Việt nam. 6 Mỹ: phát triển ngành “kinh doanh nông nghiệp” Mỹ là nước có điều kiện tự nhiên cực kỳ thuân lợi để phát triển nông nghiệp. Lượng mưa vừa đủ cho hầu hết các vùng của đất nước, nước sông và nước ngầm cho phép tưới rộng khắp cho những nơi thiếu mưa.

Ngành nông nghiệp Mỹ đã phát triển thành một ngành “kinh doanh nông nghiệp”, một khái niệm được đặt ra để phản ánh bản chất tập đoàn lớn của nhiều doanh nghiệp trong nền kinh tế Mỹ hiện đại. Sự ra đời ngành kinh doanh nông nghiệp vào cuối thế kỷ XX dã tạo ra ít trang trại hơn, nhưng quy mô các trang trại thì lớn hơn nhiều. Đôi khi được sở hữu bởi những cổ động vắng mặt, các trang trại mang tính tập đoàn này sử dụng nhiều máy móc hơn và ít bàn tay của nông dân hơn. Vào năm 1940, Mỹ có 6 triệu trang trại và trung bình mỗi trang trại có diện tích khoảng 67 ha, đến cuối thập niên 90 của thế kỷ XX, số trang trại chỉ còn 2,2 triệu nhưng trung bình mỗi trang trại có diện tích 190 ha.

Hàn Quốc: Phong trào Làng mới Cuối thập niên 60 của thế kỷ XX, GDP bình quân đầu người của Hàn Quốc chỉ có 85 USD; 80% dân nông thôn không có điện thắp sáng và phải dùng đèn dầu, sống trong những căn nhà lợp bằng lá. Là nước nông nghiệp trong khi lũ lụt và hạn hán lại xảy ra thường xuyên, mối lo lớn nhất của chính phủ đó là làm sao đưa đất nước thoát khỏi đói, nghèo. Phong trào Làng mới (SU) ra đời với 3 tiêu chí: cần cù, tự lực vượt khó và hợp tác (hiệp lực cộng đồng).