Đánh giá quá trình thực hiện chương trình nông thôn mới tại xã thanh tân huyện kiến xương tỉnh thái bình

Đánh giá quá trình thực hiện chương trình nông thôn mới tại xã Thanh Tân, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, nêu bật những thành tựu và thách thức.

• Trường học: Trường Đại Học Nông Nghiệp
• Chuyên ngành: Nông Nghiệp
• Đề tài: Đánh Giá Chương Trình Nông Thôn Mới Tại Xã Thanh Tân, Huyện Kiến Xương
• Loại tài liệu: Bài Luận
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ON
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Một số khái niệm
• 1.2. Sự cần thiết phải xây dựng nông thôn mới
• 1.3. Các nội dung và chỉ tiêu của mô hình nông thôn mới
• 1.4. Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm của một số nước thế giới
• 1.4.1. Xây dựng nông thôn mới ở Hàn Quốc
• 1.4.2. Phát triển nông thôn ở Trung Quốc
• 2. CHƯƠNG II: MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Mục tiêu tổng quát
• 2.3. Mục tiêu cụ thể
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm cơ bản của khu vực nghiên cứu
• 3.2. Điều kiện tự nhiên
• 3.3. Kinh tế - xã hội
• 3.4. Công tác triển khai thực hiện xây dựng chương trình
• 3.5. Kết quả thực hiện xây dựng NTM năm 2009-
• 3.6. Kết quả thực hiện xây dựng NTM đến năm
• 3.7. Kết quả xây dựng NTM đến năm 2012
• 3.8. Tình hình xây dựng NTM hiện nay
• 3.9. Những tồn tại, khó khăn trong thực hiện xây dựng chương trình NTM tại địa phương
• 3.10. Bài học kinh nghiệm xây dựng NTM tại xã Thanh Tân
• 3.11. Một số giải pháp đề xuất gói xây dựng NTM tại xã Thanh Tân
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN, KHUYẾN NGHỊ
• 4.1. Kết luận
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Khám phá hành trình xây dựng Nông thôn mới tại Thanh Tân

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới (NTM) là một chủ trương lớn, mang tính cách mạng của Đảng và Nhà nước, nhằm thay đổi toàn diện bộ mặt nông thôn Việt Nam. Tại tỉnh Thái Bình, xã Thanh Tân, huyện Kiến Xương được chọn là một trong 8 xã điểm để triển khai mô hình này từ năm 2009. Đây là một quyết định mang tính chiến lược, bởi Thanh Tân hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức của một xã nông nghiệp thuần túy. Bài viết này thực hiện đánh giá chương trình Nông thôn mới tại xã Thanh Tân, huyện Kiến Xương một cách chi tiết, phân tích quá trình từ xuất phát điểm thấp, những nỗ lực vượt bậc trong việc hoàn thành 19 tiêu chí nông thôn mới, cho đến khi trở thành một hình mẫu điển hình. Mục tiêu của chương trình không chỉ dừng lại ở việc phát triển hạ tầng kinh tế-xã hội, mà còn hướng đến nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho người dân, bảo vệ môi trường nông thôn, và củng cố hệ thống chính trị và an ninh trật tự. Quá trình này đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và đặc biệt là sự đồng lòng, phát huy vai trò của người dân với tư cách là chủ thể của công cuộc xây dựng. Những phân tích sâu sắc trong bài sẽ làm rõ những tác động của chương trình đến mọi mặt đời sống, từ đó rút ra các bài học kinh nghiệm quý báu cho các địa phương khác.

1.1. Bối cảnh và sự cần thiết của chương trình tại Thanh Tân

Trước năm 2009, xã Thanh Tân về cơ bản vẫn là một địa phương thuần nông. Mặc dù có vị trí địa lý thuận lợi, là đầu mối giao thông của nhiều tuyến đường liên huyện, cơ sở hạ tầng của xã vẫn còn nhiều hạn chế. Hệ thống giao thông, thủy lợi nội đồng chưa được đầu tư đồng bộ, ảnh hưởng lớn đến sản xuất và sinh hoạt. Đời sống người dân còn ở mức thấp, thu nhập bình quân đầu người chưa cao, tỷ lệ hộ nghèo còn tồn tại. Bên cạnh đó, các vấn đề về môi trường, văn hóa, xã hội cũng bộc lộ nhiều bất cập. Việc được Tỉnh ủy Thái Bình chọn làm xã điểm xây dựng NTM là một cơ hội lớn nhưng cũng là một thách thức không nhỏ. Sự cần thiết của chương trình được thể hiện rõ qua yêu cầu cấp bách phải thay đổi cơ cấu kinh tế, nâng cao chất lượng sống và tạo ra một mô hình phát triển bền vững cho tương lai.

1.2. Mục tiêu tổng quát và các nhiệm vụ trọng tâm ban đầu

Mục tiêu tổng quát của chương trình tại Thanh Tân là xây dựng một nông thôn có kết cấu hạ tầng hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển công nghiệp, dịch vụ. Để đạt được điều đó, Ban chỉ đạo xã đã xác định các nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất, hoàn thành công tác quy hoạch chi tiết làm cơ sở cho mọi hoạt động đầu tư. Thứ hai, tập trung nguồn lực để hoàn thiện các tiêu chí về hạ tầng như giao thông, thủy lợi, điện, trường học. Thứ ba, đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp, tìm kiếm các mô hình sản xuất hiệu quả, hướng tới mục tiêu giảm nghèo đa chiều. Thứ tư, nâng cao chất lượng các hoạt động văn hóa, giáo dục, y tế và đặc biệt chú trọng đến công tác bảo vệ môi trường nông thôn. Toàn bộ quá trình này được thực hiện dựa trên nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch và phát huy tối đa nội lực của cộng đồng.

II. Phân tích các khó khăn hạn chế khi triển khai NTM ở Thanh Tân

Quá trình đánh giá chương trình Nông thôn mới tại xã Thanh Tân, huyện Kiến Xương không thể không đề cập đến những thách thức và rào cản. Mặc dù là xã điểm, Thanh Tân vẫn đối mặt với nhiều khó khăn và hạn chế cố hữu. Vấn đề lớn nhất là nguồn vốn đầu tư. Để hoàn thành 19 tiêu chí nông thôn mới, địa phương cần một nguồn kinh phí khổng lồ, trong khi ngân sách nhà nước hỗ trợ có hạn, việc huy động sức dân cũng gặp nhiều trở ngại do đời sống người dân chưa thực sự khá giả. Công tác quy hoạch ban đầu gặp lúng túng do chưa có mô hình mẫu, dẫn đến việc khảo sát, thiết kế đôi khi thiếu chính xác. Một thách thức đặc thù là việc di dời các khu dân cư manh mún (trại lẻ) và quy tập các ngôi mộ nhỏ lẻ vào nghĩa trang tập trung, vốn đụng chạm đến các yếu tố văn hóa, tâm linh sâu sắc. Bên cạnh đó, nhận thức của một bộ phận người dân ban đầu còn hạn chế, tồn tại tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào sự đầu tư của Nhà nước. Các tiêu chí như thu nhập bình quân đầu người và cơ cấu lao động là những chỉ tiêu rất khó đạt được trong thời gian ngắn đối với một xã nông nghiệp thuần túy. Những khó khăn này đòi hỏi sự chỉ đạo quyết liệt, linh hoạt của chính quyền và công tác dân vận khéo léo để tạo được sự đồng thuận cao.

2.1. Thách thức về nguồn lực và cơ chế huy động vốn

Theo tài liệu nghiên cứu, kinh phí là rào cản lớn hàng đầu. Tổng vốn đầu tư cho chương trình tại xã lên tới hàng trăm tỷ đồng. Trong khi nguồn vốn từ Trung ương, Tỉnh, Huyện hỗ trợ một phần, phần còn lại phải huy động từ sức dân và các nguồn lực xã hội hóa khác. Báo cáo ghi nhận, vốn đối ứng của người dân chiếm khoảng 10%, đây là một con số không hề nhỏ. Nhiều hộ gia đình đã phải vay mượn để đóng góp. Việc cân đối giữa nhu cầu đầu tư khổng lồ cho phát triển hạ tầng kinh tế-xã hội và khả năng tài chính thực tế của địa phương là một bài toán vô cùng nan giải, đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ, tránh lãng phí, dàn trải.

2.2. Trở ngại trong công tác quy hoạch và giải phóng mặt bằng

Công tác quy hoạch được xác định là phải đi trước một bước, nhưng đây cũng là khâu gặp nhiều vướng mắc. Tình trạng đất nông nghiệp manh mún, tồn tại các xóm trại lẻ nằm xen kẽ trong vùng sản xuất đã gây khó khăn cho việc quy hoạch vùng sản xuất hàng hóa tập trung và cơ giới hóa. Đặc biệt, việc giải phóng mặt bằng để mở rộng đường giao thông hay xây dựng công trình công cộng đã tác động trực tiếp đến nhà cửa, đất đai của người dân. Tài liệu gốc ghi nhận nhiều trường hợp người dân phải phá dỡ cổng, tường rào, thậm chí cả công trình phụ để thực hiện quy hoạch. Điều này đòi hỏi công tác tuyên truyền, vận động phải đi sâu, đi sát, tạo sự thấu hiểu và tự nguyện từ chính người dân.

III. Phương pháp triển khai 19 tiêu chí Nông thôn mới hiệu quả

Để vượt qua khó khăn, xã Thanh Tân đã áp dụng một phương pháp triển khai khoa học và sáng tạo. Trọng tâm là công tác tuyên truyền đa dạng, sâu rộng để mỗi người dân hiểu rõ mục tiêu, ý nghĩa và vai trò chủ thể của mình. Ban chỉ đạo đã thành lập các tiểu ban chuyên trách, xây dựng lộ trình thực hiện rõ ràng cho từng nhóm tiêu chí. Đối với nhóm phát triển hạ tầng kinh tế-xã hội, xã đã thực hiện thành công công tác dồn điền đổi thửa, tạo tiền đề cho việc quy hoạch lại giao thông, thủy lợi nội đồng một cách bài bản. Đối với nhóm kinh tế, xã tập trung vào việc tìm kiếm các mô hình sản xuất hiệu quả, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, đồng thời tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, hợp tác xã phát triển. Đặc biệt, việc hoàn thiện các tiêu chí về văn hóa, y tế, giáo dục và bảo vệ môi trường nông thôn luôn được lồng ghép và thực hiện song song. Cách làm này không chỉ giúp địa phương hoàn thành các chỉ tiêu mà còn tạo ra một sự phát triển đồng bộ, toàn diện, đúng với tinh thần của chương trình xây dựng NTM. Kết quả xây dựng nông thôn mới tại Thanh Tân là minh chứng cho một phương pháp luận đúng đắn, linh hoạt và sáng tạo.

3.1. Quy trình thực hiện nhóm tiêu chí hạ tầng và môi trường

Xã đã tiến hành một cuộc cách mạng trong chỉnh trang đồng ruộng. Công tác dồn điền đổi thửa được thực hiện quyết liệt, giảm từ 3.429 thửa xuống còn 2.170 thửa, bình quân chỉ còn 1,86 thửa/hộ. Trên cơ sở đó, hệ thống giao thông và thủy lợi nội đồng được quy hoạch lại. Hàng chục km kênh mương được kiên cố hóa, nhiều tuyến đường được mở rộng và bê tông hóa. Về môi trường, xã đã xây dựng khu xử lý rác thải tập trung, thành lập các tổ tự quản vệ sinh, triển khai dự án nước sạch, đảm bảo 85% hộ dân có nhà tắm và hố tiêu hợp vệ sinh. Những bước đi này đã làm thay đổi căn bản diện mạo nông thôn, cải thiện trực tiếp chất lượng sống của người dân.

3.2. Giải pháp nâng cao đời sống văn hóa và củng cố hệ thống chính trị

Nội dung nâng cao đời sống văn hóa tinh thần được đặc biệt chú trọng. Xã đã khôi phục và phát huy các câu lạc bộ chèo, thơ ca truyền thống. Hệ thống nhà văn hóa thôn được đầu tư xây dựng, trở thành nơi sinh hoạt cộng đồng sôi nổi. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” được gắn liền với xây dựng NTM. Về hệ thống chính trị và an ninh trật tự, Đảng bộ xã liên tục đạt danh hiệu trong sạch vững mạnh, chính quyền hoạt động hiệu quả. Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ được quan tâm, đảm bảo đủ năng lực lãnh đạo, điều hành công cuộc đổi mới tại địa phương. An ninh trật tự được giữ vững, tạo môi trường ổn định cho phát triển.

IV. Đánh giá kết quả xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2009 2013

Sau hơn 3 năm nỗ lực, kết quả xây dựng nông thôn mới tại Thanh Tân rất đáng ghi nhận. Từ xuất phát điểm chỉ đạt 4/19 tiêu chí vào cuối năm 2010, xã đã có bước tiến vượt bậc. Theo báo cáo tổng kết, đến tháng 7/2011, xã đạt 11/19 tiêu chí. Đến tháng 8/2012, con số này là 14/19 tiêu chí. Và tính đến hết quý I năm 2013, Thanh Tân đã hoàn thành 18/19 tiêu chí, chỉ còn lại tiêu chí Giao thông đang được gấp rút hoàn thiện. Tác động của chương trình thể hiện rõ nét trên mọi lĩnh vực. Hạ tầng được đầu tư đồng bộ, 100% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia an toàn, hệ thống trường học, trạm y tế đạt chuẩn. Các mô hình sản xuất hiệu quả được nhân rộng, góp phần tăng thu nhập bình quân đầu người và thực hiện mục tiêu giảm nghèo đa chiều. Bộ mặt nông thôn thay đổi khang trang, sạch đẹp hơn. Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt. Những kết quả này khẳng định sự thành công của một mô hình điểm, là tiền đề vững chắc cho giai đoạn xây dựng nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu.

4.1. Phân tích sự thay đổi qua các tiêu chí cốt lõi đã đạt

Sự thay đổi rõ rệt nhất nằm ở nhóm hạ tầng. Tiêu chí Điện, Trường học, Bưu điện, Y tế, Chợ nông thôn đều đạt chuẩn quốc gia. Đặc biệt, tiêu chí Hình thức tổ chức sản xuất đã có sự chuyển biến mạnh mẽ với sự ra đời của các hợp tác xã, doanh nghiệp, thu hút hàng nghìn lao động. Tiêu chí Môi trường được cải thiện đáng kể thông qua các dự án nước sạch và xử lý rác thải. Tính đến cuối giai đoạn đánh giá, các tiêu chí khó như Hộ nghèo (giảm còn 5.9%) và Thu nhập (đạt gần 18 triệu đồng/người/năm) đã có những bước tiến lớn, dù chưa đạt chuẩn tuyệt đối của tỉnh nhưng đã thể hiện sự nỗ lực vượt bậc của địa phương.

4.2. Tác động của chương trình đến cơ cấu kinh tế và lao động

Chương trình NTM đã tạo ra một cú hích mạnh mẽ làm thay đổi cơ cấu kinh tế tại Thanh Tân. Tỷ trọng nông nghiệp giảm dần, thay vào đó là sự tăng trưởng của công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ. Tài liệu nghiên cứu cho thấy, đến năm 2013, lao động nông nghiệp chỉ còn chiếm 25% tổng lao động toàn xã, đạt tiêu chí đề ra. Hàng loạt ngành nghề mới như may công nghiệp, chế biến nông sản, dịch vụ vận tải phát triển, tạo ra nhiều việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Sự chuyển dịch này là yếu tố quyết định cho một nền kinh tế nông thôn năng động và phát triển bền vững.

V. Bài học kinh nghiệm và định hướng phát triển bền vững

Thành công trong việc đánh giá chương trình Nông thôn mới tại xã Thanh Tân, huyện Kiến Xương đã để lại nhiều bài học quý giá. Bài học đầu tiên và quan trọng nhất là phải làm tốt công tác tuyên truyền để tạo sự đồng thuận, biến chủ trương của Đảng thành hành động tự giác của quần chúng. Thứ hai, phải có một đội ngũ cán bộ tâm huyết, năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm. Thứ ba, quy hoạch phải đi trước một bước và phải có sự tham gia của người dân. Thứ tư, phải vận dụng linh hoạt các nguồn lực, trong đó nội lực của cộng đồng là quyết định. Những kinh nghiệm này không chỉ có giá trị cho Thanh Tân mà còn cho nhiều địa phương khác trên cả nước. Hướng tới tương lai, Thanh Tân cần tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí đã đạt, tập trung hoàn thiện dứt điểm các hạng mục còn lại, đồng thời xây dựng kế hoạch cho giai đoạn nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu, hướng tới một sự phát triển bền vững cả về kinh tế, xã hội và môi trường.

5.1. Tổng kết 6 bài học cốt lõi từ thực tiễn triển khai

Từ thực tiễn, tài liệu nghiên cứu đã đúc kết sáu bài học chính: (1) Phải xác định rõ quan điểm, mục tiêu và lộ trình thực hiện. (2) Công tác tuyên truyền phải đa dạng, sáng tạo để khơi dậy niềm tự hào và sự tự giác của người dân. (3) Phải có đội ngũ cán bộ tâm huyết, chủ động. (4) Vận dụng tốt quan điểm huy động nguồn lực, trong đó vai trò của người dân là quyết định. (5) Quy hoạch phải có chất lượng và được quản lý nghiêm túc. (6) Làm tốt công tác dân vận, thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở. Đây là những kinh nghiệm xương máu, là chìa khóa thành công của mô hình Thanh Tân.

5.2. Đề xuất giải pháp hướng tới nông thôn mới nâng cao

Để phát triển lên một tầm cao mới, xã cần tập trung vào một số giải pháp. Về kinh tế, cần tiếp tục xây dựng các cánh đồng mẫu lớn, khuyến khích tích tụ ruộng đất và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao. Về hạ tầng, cần hoàn thiện nốt các tuyến đường còn lại và nâng cấp các công trình đã có dấu hiệu xuống cấp. Về xã hội, cần tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Đặc biệt, cần có cơ chế chính sách thu hút doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn, tạo thêm nhiều việc làm phi nông nghiệp, hướng tới mục tiêu xây dựng Thanh Tân trở thành một xã nông thôn mới kiểu mẫu của tỉnh Thái Bình.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Chương trình Mục tiêu Quốc gia về Xây dựng Nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2010–2020 theo Quyết định số 800/QĐ-TTg và Bộ tiêu chí Quốc gia theo Quyết định số 491/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ là bước chuyển chiến lược nhằm thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW về "Nông nghiệp, Nông dân, Nông thôn". Trước năm 2010, khu vực nông thôn Việt Nam đối mặt với tình trạng lạc hậu nghiêm trọng: chỉ 23% số xã có quy hoạch đồng bộ, tỷ lệ kiên cố hóa kênh mương thủy lợi toàn quốc chỉ đạt 25%, hơn 54% Hợp tác xã (HTX) hoạt động yếu kém, và tỷ lệ hộ nghèo nông thôn duy trì ở mức cao 10,62%.

Tại Thái Bình – tỉnh thuần nông với gần 90% dân số sống ở nông thôn và hơn 70% lực lượng lao động nông nghiệp – việc triển khai thí điểm xây dựng NTM mang tính cấp bách cao. Xã Thanh Tân, huyện Kiến Xương là 1 trong 8 xã được Ủy ban Nhân dân (UBND) tỉnh Thái Bình chọn làm điểm chỉ đạo theo Quyết định số 618/QĐ-UBND và Kế hoạch số 24/KH-UBND. Đồ án khóa luận tốt nghiệp ngành Nông Lâm Kết Hợp (Khoa Lâm học, Trường Đại học Lâm nghiệp) thực hiện nghiên cứu chuyên sâu: "Đánh giá quá trình thực hiện chương trình nông thôn mới tại xã Thanh Tân, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình" nhằm đúc rút bài học thực tiễn, phân tích các điểm nghẽn kỹ thuật – kinh tế, và đề xuất giải pháp nhân rộng mô hình.

                    MÔ HÌNH HỆ THỐNG QUẢN LÝ XÂY DỰNG NTM THANH TÂN
                                  
                       +-------------------------------+
                       |  BCĐ Xây Dựng NTM Xã (19 Đ/c) |
                       | (Bí thư Đảng ủy làm Trưởng ban)|
                       +---------------+---------------+
                                       |
                       +---------------+---------------+
                       |  Ban Quản Lý Dự Án Xã (8 Đ/c) |
                       | (Chủ tịch UBND làm Trưởng ban)|
                       +---------------+---------------+
                                       |
       +-------------------------------+-------------------------------+
       |                               |                               |
+------+------+                 +------+------+                 +------+------+
| Tiểu ban    |                 | Tiểu ban    |                 | Tiểu ban    |
| Tuyên truyền|                 | Quy hoạch & |                 | Sản xuất &  |
| & Đào tạo   |                 | Hạ tầng     |                 | Môi trường  |
+------+------+                 +------+------+                 +------+------+
       |                               |                               |
       +-------------------------------+-------------------------------+
                                       |
                       +---------------+---------------+
                       | Ban Phát Triển Thôn (7 Thôn)  |
                       | (Trưởng thôn & Cụm dân cư)    |
                       +-------------------------------+

Mục tiêu dự án

1. Khảo sát và đánh giá toàn diện: Phân tích thực trạng 19 tiêu chí NTM tại xã Thanh Tân qua các mốc thời gian 2009, 2010, 2011, 2012 và quý I/2013.
2. Định lượng tác động kinh tế - kỹ thuật: Đo lường hiệu quả công tác dồn điền đổi thửa, kiên cố hóa hạ tầng giao thông – thủy lợi nội đồng và chuyển dịch cơ cấu lao động.
3. Nhận diện thách thức cốt lõi: Xác định các nút thắt về vốn đối ứng, quy hoạch 9 phân khu xóm trại lẻ (240 hộ), xử lý chất thải chăn nuôi và tập quán sản xuất manh mún.
4. Xây dựng giải pháp kỹ thuật - chính sách: Đề xuất mô hình liên kết chuỗi giá trị nông sản, cải tiến cơ chế quản trị HTX dịch vụ nông nghiệp, hoàn thiện tiêu chuẩn hạ tầng kỹ thuật đạt chuẩn Bộ tiêu chí Quốc gia.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Trước khi triển khai đề án NTM, xã Thanh Tân sở hữu tổng diện tích tự nhiên 512,12 ha, dân số 1.886 hộ (hơn 6.000 nhân khẩu) phân bố tại 7 thôn (Tử Tế, An Nam, Nam Lâu, Phú Mãn, An Cơ Bắc, An Cơ Đông, An Thọ). Mặc dù có tiềm năng đất phù sa màu mỡ thuộc lưu vực sông Trà Lý và sông Hồng (đất vàn chiếm 73,50%, đất canh tác đạt bình quân 565,3 m²/người), sản xuất nông nghiệp tại địa phương gặp rào cản lớn do cấu trúc ruộng đất bị phân mảnh sâu sắc: toàn xã có tới 3.429 thửa ruộng nhỏ lẻ (trung bình gần 3 thửa/hộ), hệ thống giao thông trục chính liên xã 219 (dài 2,25 km) và đường trục thôn bị xuống cấp nặng nề, kênh mương cấp I chỉ kiên cố hóa được 8,2 km/12,4 km.

Tiêu chí so sánh	Mô hình Saemaul Undong (Hàn Quốc)	Mô hình NTM XHCN (Trung Quốc)	Mô hình Đô thị Làng quê Quảng Nam (Nguyễn Đình Toàn, 2009)	Mô hình Thí điểm NTM Thanh Tân (Khóa luận 2013)
Cơ chế phân bổ vốn	Nhà nước hỗ trợ xi măng/sắt thép thô, dân tự góp công 100%	Trợ cấp trực tiếp giá nông sản + hỗ trợ 13% thiết bị máy móc	Tích hợp đô thị hóa vào làng truyền thống	Ngân sách Nhà nước hỗ trợ 60-70%, dân góp đối ứng 10% + hiến đất
Phương thức tổ chức	Ủy ban Phát triển Làng mới từ cơ sở lên trung ương	Xóa công xã, thực hiện khoán sản lượng hộ gia đình	Quy hoạch phân khu cụm dân cư làng nghề	Ban chỉ đạo xã (19 đ/c) + 4 Tiểu ban chuyên trách + Ban phát triển thôn
Xử lý đất đai	Cải tạo hạ tầng tại chỗ, không chia lại đất	Chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp	Quy hoạch giữ nguyên hiện trạng làng cổ	Dồn điền đổi thửa triệt để: giảm từ 3.429 xuống 2.170 thửa (1,86 thửa/hộ)
Trọng tâm sản xuất	Tự túc lương thực, nâng cao năng suất lúa	Công nghiệp hưng trấn, chế biến nông sản	Du lịch sinh thái, bảo tồn văn hóa làng nghề	Cánh đồng mẫu lớn, lúa giống BC15, cây vụ đông xuất khẩu

Phân loại yêu cầu triển khai theo mô hình MoSCoW:

• Must have (Bắt buộc hoàn thành): Hoàn thiện quy hoạch chung 1/2.000; Dồn điền đổi thửa đồng bộ; Kiên cố hóa 100% kênh mương cấp I (12,4 km); Nâng cấp hệ thống điện nông thôn theo Dự án RE2 (3,07 tỷ VNĐ); Đạt chuẩn Trạm y tế xã và trường Tiểu học/THCS Chuẩn Quốc gia mức độ II.
• Should have (Nên có): Chuyển đổi 6 trạm bơm điện sang hệ thống bơm trục đứng; Nâng cấp tỷ lệ đường nhánh thôn cấp I cứng hóa đạt >70%; Xây dựng bãi xử lý rác thải tập trung (1,1 tỷ VNĐ).
• Could have (Có thể mở rộng): Quy tụ các khu nghĩa trang nhỏ lẻ phân tán; Di dời 9 cụm xóm trại lẻ (14,3 ha) về khu dân cư tập trung; Chuyển đổi HTX sang công ty cổ phần nông nghiệp.
• Won't have (Chưa thực hiện giai đoạn này): Đô thị hóa hoàn toàn không gian cư trú nông thôn; Nhựa hóa 100% đường trục chính nội đồng.

Thiết kế hệ thống

Quy hoạch hệ thống NTM Thanh Tân được thiết kế dựa trên sự tích hợp đa tầng giữa hạ tầng kỹ thuật và cơ cấu không gian kinh tế xã hội:

                  KIẾN TRÚC TỔ CHỨC KHÔNG GIAN NTM XÃ THANH TÂN

Mô hình thuật toán tối ưu hóa phân bổ ruộng đất phục vụ dồn điền đổi thửa được chuẩn hóa bằng mã giả logic như sau:

def optimize_land_consolidation(household_records, field_parcels, target_ratio=1.86):
    """
    Thuật toán chuẩn hóa dồn điền đổi thửa xã Thanh Tân
    Input: Danh sách hộ (household_records), Thửa đất cũ (field_parcels)
    Output: Bản đồ quy hoạch thửa mới đạt chuẩn NTM (50m x 100m)
    """
    total_old_parcels = len(field_parcels) # Ban đầu: 3.429 thửa
    consolidated_parcels = []
    
    for household in household_records:
        allocated_area = household.member_count * household.land_quota_per_capita
        # Trừ lộ giới giao thông thủy lợi nội đồng (18m2 / khẩu)
        net_cultivable_area = allocated_area - (household.member_count * 18.0)
        
        # Gom cụm đất từ trung bình 3 thửa thành tối đa 2 thửa (chuẩn: 1.86 thửa/hộ)
        parcels = split_into_standard_blocks(
            area=net_cultivable_area,
            min_width=50.0,   # Tiêu chuẩn bờ cách bờ 50m
            min_length=100.0  # Tiêu chuẩn thửa cách thửa 100m
        )
        household.assigned_parcels = parcels
        consolidated_parcels.extend(parcels)
        
    assert len(consolidated_parcels) <= 2170 # Mục tiêu giảm 36,7% số lượng thửa
    return consolidated_parcels

Methodology

Khóa luận áp dụng phương pháp Đánh giá Nông thôn có sự Tham gia của Người dân (Participatory Rural Appraisal - PRA) kết hợp điều tra xã hội học và thống kê mô tả:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Kế thừa báo cáo kinh tế - xã hội định kỳ của UBND xã Thanh Tân (2009–2012), các văn bản pháp quy (Quyết định 491/QĐ-TTg, Thông tư 54/2009/TT-BNNPTNT).
• Điều tra sơ cấp (Field Survey):
  • Phiếu điều tra loại 01 (Cán bộ quản lý): Phỏng vấn sâu 6 cán bộ chủ chốt xã (Bùi Mạnh Hà – Chủ tịch UBND, Đinh Sỹ Nghiêm – Cán bộ Tư pháp, Phan Đại Hạ – Cán bộ Văn hóa, Phạm Minh Tài – Xã đội trưởng, Trần Bá Lãm – Trưởng thôn An Cơ Bắc, Trần Quang Tản – Trưởng thôn An Cơ Đông).
  • Phiếu điều tra loại 02 (Hộ dân): Khảo sát mẫu 30 hộ gia đình thuộc 2 thôn đại diện (15 hộ tại Thôn An Cơ Bắc – điểm hiến đất mở đường; 15 hộ tại Thôn An Cơ Đông – điểm làm đường đẹp, ngõ đẹp).
• Tổng hợp nội nghiệp: Phân tích ma trận SWOT, đối soát 19 tiêu chí NTM theo 5 nhóm cấu trúc.

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình tổ chức thực thi chương trình NTM tại xã Thanh Tân được chia làm 3 giai đoạn chiến lược với lộ trình cụ thể:

2009-04: Thành lập BCĐ & BQL Dự án NTM (19 thành viên)
2009-12: Hoàn thành Dồn điền đổi thửa (Giảm 1.259 thửa, cắm 1.000 mốc bê tông)
2010-11: Cán mốc 6/19 tiêu chí NTM (Hình thức tổ chức SX, Giáo dục, Hệ thống chính trị...)
2011-07: Đạt 11/19 tiêu chí (Nghiệm thu Dự án Điện RE2 3,07 tỷ & Dự án Nước sạch 7 tỷ)
2012-08: Đạt 14/19 tiêu chí (Kiên cố hóa 12,4 km kênh cấp I, 6,5 km kênh cấp II)
2013-03: Cán mốc 18/19 tiêu chí (Tập trung thi công nước rút Tiêu chí 2 Giao thông)

1. Giai đoạn 1 (2009–2010) - Tuyên truyền, Thiết lập Quy hoạch và Dồn điền đổi thửa:

   • Ban hành 7 Nghị quyết chuyên đề của Đảng ủy xã, nổi bật là Nghị quyết "Phát động toàn dân hiến đất mở đường".
   • Toàn xã cắm 1.000 cọc mốc bê tông định vị lộ giới giao thông thủy lợi nội đồng, đào đắp 60.000 m³ đất bờ vùng bờ thửa (giá trị quy đổi 1,08 tỷ VNĐ). Người dân đóng góp 18 m² đất canh tác/khẩu (tương đương 10 tỷ VNĐ).
   • Số thửa giảm từ 3.429 thửa xuống 2.170 thửa, đạt bình quân 1,86 thửa/hộ.

2. Giai đoạn 2 (2010–2011) - Đột phá Hạ tầng Kỹ thuật:

   • Triển khai dự án cải tạo lưới điện nông thôn RE2 với tổng mức đầu tư 3,07 tỷ VNĐ (nhân dân góp 235 triệu VNĐ), vận hành 6 trạm biến áp tổng công suất 740 kVA.
   • Xây dựng Nhà máy nước sạch sông Trà Lý theo chương trình Ngân hàng Thế giới (WB) với vốn đầu tư 7 tỷ VNĐ (nhân dân đối ứng 700 triệu VNĐ), nâng tỷ lệ hộ sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 95%.
   • Xây mới 10 phòng học và 2 phòng chức năng trường Tiểu học (2,2 tỷ VNĐ), hoàn thiện nhà truyền thống xã (597 triệu VNĐ).

3. Giai đoạn 3 (2012–2013) - Tinh chỉnh Tiêu chí và Cơ cấu Kinh tế:

   • Kiên cố hóa hoàn chỉnh 12,4 km kênh mương cấp I và 6,5 km kênh mương cấp II; xây mới 1 trạm bơm điện (100 triệu VNĐ).
   • Quy hoạch cánh đồng mẫu lớn, đưa giống lúa BC15, nếp bể và cây vụ đông (dưa chuột xuất khẩu, khoai tây, đậu tương) vào sản xuất hàng hóa; liên kết chuỗi giá trị cùng Công ty Giống cây trồng Thái Bình.

Testing và validation

Kết quả điều tra xã hội học và khảo sát kỹ thuật PRA tại 2 thôn An Cơ Bắc và An Cơ Đông ghi nhận sự đồng thuận cao của hệ thống chính trị và người dân:

                      KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ HÀI LÒNG CỦA DÂN CƯ (PRA)
         Dùng điện       Nước sạch       Gia đình        Bảo hiểm       Lao động
         lưới QG         hợp chuẩn       Văn hóa          Y tế          Nông nghiệp

• Hiệu quả cơ giới hóa nông nghiệp: Hợp tác xã nông nghiệp đầu tư mua sắm 3 máy gặt đập liên hợp, 4 máy làm đất cỡ trung, 72 máy làm đất cỡ nhỏ, 4 công cụ sạ hàng, nâng tỷ lệ cơ giới hóa khâu làm đất và thu hoạch đạt >90%, giảm 25–30% chi phí nhân công thời vụ.
• Huy động nội lực hiến đất: Toàn xã giải tỏa 10,85 km đường trục thôn, 5,17 km đường ngõ xóm; nhân dân tự nguyện hiến trên 2.000 m² đất thổ cư, làm mới 815 m đường bê tông ngõ xóm với khối lượng đào đắp 780 m³ đất, xây kè 250 m.

Kết quả đạt được

Đến tháng 3/2013, xã Thanh Tân đã hoàn thành xuất sắc 18/19 tiêu chí NTM, chuẩn bị hoàn tất tiêu chí số 2 (Giao thông) vào tháng 6/2013.

          TIẾN TRÌNH ĐẠT CHUẨN CÁC TIÊU CHÍ NTM XÃ THANH TÂN (2009 - 2013)
              2009-2010                  2011           2012         2013 (Q1)

Nhóm Tiêu chí Quốc gia	Số tiêu chí thành phần	Kết quả nghiệm thu thực tế tại Thanh Tân (2013)	Đánh giá trạng thái
Nhóm I: Quy hoạch	1 tiêu chí (TC 1)	Hoàn thành quy hoạch chung 1/2.000, quy hoạch chi tiết kinh tế - xã hội, mạng lưới làng nghề và phân bố dân cư.	ĐẠT CHUẨN
Nhóm II: Hạ tầng KT-XH	8 tiêu chí (TC 2 -> TC 9)	- Điện (TC 4), Trường học (TC 5), Bưu điện (TC 8), Nhà ở dân cư (TC 9), Chợ (TC 7), Thủy lợi (TC 3), CSVC Văn hóa (TC 6) đều đạt. - Giao thông (TC 2): Cứng hóa 71,7% đường trục xã, 52% đường liên xã, đang nước rút hoàn thiện.	18/19 ĐẠT (Riêng TC 2 đạt 90% tiến độ)
Nhóm III: Kinh tế & SX	4 tiêu chí (TC 10 -> TC 13)	- Thu nhập bình quân đạt ~22 triệu VNĐ/người/năm. - Tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 2,98% (58 hộ). - Tỷ lệ lao động nông nghiệp giảm xuống 25,0% (747/2.975 người). - HTX dịch vụ nông nghiệp hoạt động hiệu quả với 4 tổ dịch vụ.	ĐẠT CHUẨN
Nhóm IV: VH - XH - Môi trường	4 tiêu chí (TC 14 -> TC 17)	- Giáo dục (TC 14): Phổ cập THCS 100%, lao động qua đào tạo 55,46%. - Y tế (TC 15): Trạm y tế đạt chuẩn, BHYT đạt 85-90%. - Văn hóa (TC 16): 6/7 thôn đạt làng văn hóa. - Môi trường (TC 17): Bãi rác tập trung 1,1 tỷ vận hành, nghĩa trang theo quy hoạch.	ĐẠT CHUẨN
Nhóm V: Hệ thống chính trị	2 tiêu chí (TC 18 -> TC 19)	- Đảng bộ 14 năm liên tục đạt Trong sạch vững mạnh. - Chính quyền 13 năm liên tục đạt Vững mạnh. - An ninh trật tự xã hội giữ vững ổn định tuyệt đối.	ĐẠT CHUẨN

---

Đổi mới và đóng góp

• Sáng kiến Dân vận khéo trong tích tụ và hiến đất: Thanh Tân đã chuyển đổi linh hoạt hình thức vận động: trong khu dân cư phát động "Hiến đất mở đường" không bồi thường, ngoài đồng ruộng áp dụng "Góp đất làm giao thông nội đồng" theo định mức 18 m²/khẩu. Mô hình này giúp tiết kiệm hàng chục tỷ đồng ngân sách giải phóng mặt bằng.
• Mô hình chuyển dịch cơ cấu việc làm tại chỗ: Xã thu hút thành công 6 doanh nghiệp may công nghiệp, chế biến thanh nhiệt, dệt bao bì PP, giải quyết việc làm cho 1.132 lao động công nghiệp và 250 lao động thương mại dịch vụ; phối hợp cùng Công ty May Việt Thái tuyển dụng ưu tiên con em địa phương, kéo giảm tỷ lệ lao động thuần nông từ 40,38% xuống 25%.
• Hiệu ứng lan tỏa quốc gia: Mô hình điểm Thanh Tân đã đón tiếp hơn 300 đoàn công tác từ các tỉnh, thành trên cả nước về học tập kinh nghiệm; vinh dự đón Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng về thăm và chỉ đạo nhân rộng.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Phân tích tài chính và cơ cấu vốn đầu tư

Tổng kinh phí đầu tư xây dựng NTM tại xã Thanh Tân ước tính đạt 120–140 tỷ VNĐ trong giai đoạn 2009–2013, được cơ cấu khoa học từ nhiều nguồn lực:

              CƠ CẤU NGUỒN VỐN ĐẦU TƯ NTM THANH TÂN (120 - 140 TỶ VNĐ)

1. Vốn Ngân sách Nhà nước (Trung ương, Tỉnh, Huyện): Chiếm ~70%, ưu tiên cấp phát cho quy hoạch tổng thể, kiên cố hóa đê điều kênh mương cấp I, hệ thống trường học và trạm y tế.
2. Vốn Dự án chuyên ngành & Doanh nghiệp: Dự án RE2 (3,07 tỷ VNĐ), Dự án Nước sạch World Bank (7 tỷ VNĐ), vốn đối ứng từ các cơ sở may mặc và sản xuất vật liệu.
3. Vốn huy động sức dân và xã hội hóa: Nhân dân đối ứng 10% kinh phí các công trình dân sinh trực tiếp, đóng góp hàng vạn ngày công lao động, hiến >2.000 m² đất ở và 60.000 m³ đất đào đắp.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Tồn tại kỹ thuật và rào cản quản lý

• Tình trạng chia cắt do 9 cụm xóm trại lẻ: Toàn xã tồn tại 9 phân khu trại lẻ với 240 hộ dân nằm rải rác trên diện tích 14,3 ha (Trại ông Sâm 75 hộ, ông Mậu 60 hộ, ông Quân 40 hộ...). Các trại này chia cắt cánh đồng lớn, gây khó khăn cho việc đưa cơ giới hóa đồng bộ và đi dây hạ thế, tiêu thoát nước. Kinh phí di dời quá lớn và vướng mắc tâm lý định cư lâu đời.
• Phân tán nghĩa trang dòng họ: Tồn tại nhiều khu nghĩa trang nhỏ lẻ (có điểm chỉ 4–6 ngôi mộ) nằm xen kẽ giữa đồng ruộng, gây trở ngại cho quy hoạch mặt bằng cơ giới hóa và đụng chạm yếu tố tâm linh khi quy tập.
• Gánh nặng vốn đối ứng: Khi chuyển từ giai đoạn xã điểm (hỗ trợ 1.000 triệu VNĐ/km đường) sang giai đoạn đại trà (chỉ còn hỗ trợ ~450 triệu VNĐ/km), áp lực vốn đối ứng đè nặng lên các hộ nông dân có thu nhập trung bình.

Định hướng nâng cấp giai đoạn tiếp theo

• Chuyển đổi mô hình quản lý HTX Nông nghiệp Thanh Tân thành Doanh nghiệp Cổ phần Nông nghiệp, trong đó người nông dân góp vốn cổ phần bằng quyền sử dụng đất.
• Xây dựng hệ thống cấp nước tưới tự động cho vùng rau sạch chuyên canh, ứng dụng công nghệ sau thu hoạch cho các sản phẩm nông sản xuất khẩu chủ lực.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Chính quyền cơ sở & Ban Quản lý NTM: Cung cấp quy trình mẫu về dồn điền đổi thửa, quản lý giám sát vốn cộng đồng, và phương pháp dân vận trong giải phóng mặt bằng hạ tầng nông thôn.
• Sinh viên & Nghiên cứu sinh ngành Phát triển Nông thôn / Nông Lâm Kết hợp: Cung cấp bộ khung phương pháp PRA ứng dụng thực tế, dữ liệu định lượng 19 tiêu chí NTM cấp xã tại Đồng bằng sông Hồng.
• Doanh nghiệp Nông nghiệp & HTX: Mô hình hợp tác bao tiêu sản phẩm cánh đồng mẫu lớn, phương thức cơ giới hóa dịch vụ nông nghiệp đạt hiệu quả kinh tế cao.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện kỹ thuật tiên quyết để thực hiện dồn điền đổi thửa thành công là gì? Cần hoàn thành đo đạc địa chính chính xác, cắm mốc bê tông lộ giới giao thông - thủy lợi nội đồng (chuẩn ô thửa tối thiểu 50m x 100m) và tổ chức đại hội nhân dân cấp thôn công khai minh bạch trước khi phân chia ruộng.

2. Xã Thanh Tân giải quyết bài toán vốn đối ứng 10% của người dân như thế nào? Địa phương thực hiện phân kỳ đầu tư, cho phép quy đổi ngày công lao động, nguyên vật liệu cát đá tại chỗ và diện tích đất hiến thành giá trị đối ứng; đồng thời kêu gọi con em xa quê thành đạt tài trợ cho các công trình phúc lợi thôn.

3. Làm thế nào để duy trì tiêu chí Môi trường (Tiêu chí 17) bền vững? Kết hợp 2 mô hình: thu gom - xử lý chôn lấp tập trung tại bãi rác xã (1,1 tỷ VNĐ) cho khu trung tâm/chợ; hướng dẫn phân loại rác hữu cơ và ủ men vi sinh xử lý tại vườn cho các hộ gia đình cụm thôn xóm.

4. Giải pháp xử lý hệ thống 9 xóm trại lẻ nằm xen kẽ cánh đồng? Lập lộ trình phân kỳ: trước mắt giữ nguyên trạng, cải tạo đường điện nước thiết yếu; dài hạn quy hoạch các khu tái định cư tập trung gần trục huyện lộ 219 để từng bước di dời các trại quy mô nhỏ (<10 hộ) khi có nguồn vốn hỗ trợ.

5. Tại sao tiêu chí số 2 (Giao thông) lại là tiêu chí hoàn thành sau cùng? Tiêu chí giao thông đòi hỏi suất vốn đầu tư lớn nhất (nhựa hóa/bê tông hóa hàng chục km đường trục xã, thôn, nội đồng) và mất nhiều thời gian nhất cho khâu giải tỏa hành lang lộ giới, đắp nền đường và chờ độ lún kỹ thuật.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thị Hiên đã cung cấp bức tranh toàn cảnh, chân thực và giàu hàm lượng khoa học thực tiễn về mô hình thí điểm xây dựng Nông thôn mới tại xã Thanh Tân, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Từ xuất phát điểm thấp năm 2009 với chỉ 6 tiêu chí sơ khai, qua 4 năm kiên trì thực hiện với các giải pháp đột phá trong dồn điền đổi thửa, huy động vốn lồng ghép và phát huy dân chủ cơ sở, Thanh Tân đã vươn lên hoàn thành 18/19 tiêu chí NTM vào đầu năm 2013, làm thay đổi căn bản diện mạo hạ tầng nông thôn và nâng cao vượt bậc chất lượng sống của nhân dân.

Thành công của xã điểm Thanh Tân khẳng định tính đúng đắn của chủ trương Tam nông, đồng thời để lại bộ cẩm nang kinh nghiệm quý giá cho các địa phương thuần nông trên cả nước: lấy quy hoạch làm tiền đề, lấy hạ tầng làm đòn bẩy, lấy phát triển sản xuất làm cốt lõi và lấy sự đồng thuận của người dân làm thước đo quyết định sự thành bại của chương trình NTM.

Trích đoạn nội dung tài liệu

KRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂHOMC NGHIỆP : {OA LAM Giáo viên hướng dẫn + Thẹ. Hoàng Ngộc 4 nh viên thực Hiện : Hoằng Thị Hiên 3 | PIN Lớp :54-NLKH Ara Ó BRI Oye XÄhóa học : + 2009- 2013 | tà CAN GA QO ODC rete? Itrag} Lv 9309 TRUONG DAI HOC LAM NGHIEP KHOA LAM HOC KHOA LUAN TOT NGHIEP ĐÁNH GIÁ QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH NÔNG THÔN MỚI TẠI XÃ THANH TÂN, HUYỆN KIÊN XƯƠNG, TỈNH THÁT BÌNH NGÀNH +NÔNG LÂM KÉT HỢP MÃ SÓ _:305 |. Giáo viên hướng dẫn — : Ths. Hoàng Ngọc t2 | j & Sinh viên thực hiện + Hoàng Thị Hiên Ñ ¬J+ :§54- NLKH \ XN : 0953051217 : 2009 - 2013 Hà Nội, 2013 — —— — LOI CAM ON Để thực hiện và hoàn thành khóa luận này, tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình về nhiều mặt của các tổ chức cá nhân.

Trước tiên tôi xin được bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới ban giám hiệu trường ĐH Lâm nghiệp, khoa Lâm học, bộ môn Nông lâm kết hợp và các thầy cô giáo đã tạo mọi điều kiện cho tôi học tập, nahin hoàn thành khóa luận. X Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo: người đã trực tiếp tận tình hướng dẫn và giúp đỡtôi tong suốt. quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa luận. A Tôi xin chân thành cảm ơn UBND cùng bà c trồng xã Thanh Tân, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong quá trình nghiên cứu tại cở sở.

C Do trình độ chuyên môn, kinh nghiệm còn hạn chế, thời gian nghiên cứu có hạn nên nội dung khóa luận không tránh khôi thiếu sót. Tôi kính mong nhận được sự phê bình góp ý của thầyry ¿8 ếùng töàn thể các bạn để bài khóa luận tốt nghiệp được hoàn thiện hơn/ 7 Ty Đụ Tôi xin trân thành cam tn. ` là Nội, ngày.năm 2013 Sinh viên: Hoàng Thị Hiên MUC LUC LOI CAM ON. b DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TAT.

bk DANH MUC BANG DANH MỤC HÌNH Bà DAT VAN DE ChuongI: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN VAN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Một số khái niệm 1. Sự cần thiết phải xây dựng nông thôn ý 1. Các nội dung và chỉ tiêu của mô hn Man 1.

Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm của một số nước thế giới 1. Xây dựng nông thôn mới ở 1. Một số nghiên cứu có liên ee _.

Chương II: MỤC TIÊU, ĐÓI a aE, — DUNG VA PHUONG PHÁP NGHIÊN CỨU. Mục tiêu nghiên cứu.Mue tiéu tongq úi. Mục tiêu cụ thể. 15 „18 lS 15 AS 15 n cứu, khảo sát 15 „l6 =.

Chuong 3 KET QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm cơ bản cùa khu vực nghiên cứu 18 3. Điều kiện tự nhiê v8, 3. Kinh tế- xã hội <1 NAY craves 3.

Công tác triên khai thực hiện xây dựng chương. Kắt quả thực hiện xây dựng NTM năm 2009- 3. Kết quả thực hiện xây dựng NTM đến năm 3. Kết quả xây dựng NTM đến năm 2012.

Tình hình xây dựng NTM hiện nay.:- HP Sanne NSS 326. Những tồn tại, khó khăn trong eu fees hiện xây dựng chương trình NTM tại địa phương. hiiibö8Sia0444fEI0 son là 4euxe®7 3. Bài học kinh nghiệm xây dy dog NTM tai xã anh Tan.

Một số giải pháp đề xuất gói 1g NTM tai xa Thanh Tan.53 Chương 4 KÉT LUẬN, KHUY; 4. Kết luận DANH MUC CAC TU VIET TAT Ký hiệu Nội dung NTM Nông thôn mới CNH-HĐH Công nghiệp hóa- hiện đại hóa UBND Ủy ban nhân dân HTX Hợp tác xã z đc Đông chí BCH Ban châp hành ~> VHXH- ANQP_ | Văn hóa xã hội- An nin! ee BIG Ban tuyên giáo \ wy DANH MUC BANG Bảng 3. Tổng hợp các loại đất đai tại xã Thanh Tan ném 2011. So sánh hiện trạng của xã Thanh Tân năm 2009 với các chị DANH MỤC HÌNH --- 13 Hình 1.1: Mô hình quy hoạch đô thị làng quê tại Quảng Nam.

DAT VAN DE Xây dựng NTM là một chủ trương lớn của Đảng và nhà nước nhằm xây dựng nông thôn có kết cầu hạ tầng kinh tế- xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát trên nhanh công nghiệp, dịch vụ, xã hội nông thôn én định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc, dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ, hệ thông. chính trị ở nông thôn được tăng cường. Trong những năm gần đây, xây dựng NTM là một trong những. vấn đề thời sự được quan tâm hàng đầu.

Các chương trình thi dié 'được: thực hiện ở nhiều vùng nông thôn và đã thu được những kết quả đáng khí h lệ, góp phần quan trọng trong việc cải thiện và phát huy nông thôn, đáp ứng phần nào sự mong mỏi của toàn Đảng, toàn dân về một sự thay ỏ toàn diện của bộ mặt nông thôn nước nhà. Thái Bình là tỉnh nông nghiệp, có gần 90% số dân sống ở nông thôn và trên 70% lao động làm nông nghiệp, vïxây việc xây dựng NTM đang được thực hiện tích cực. Xã Thanh Tân huyện: Kiến Xương là một trong 8 xã được Tỉnh chọn làm điểm xây dựng mô hình NTM để ‹ rút kinh nghiệm. Xuất phát điểm từ năm 2009, sau gần 4 năm thực h , đến nay mô hình đã thu được kết quả đáng kẻ, bộ mặt nông thôn đang dần chuyển biến tích cực.

Song song với kết quả đạt được Thanh Tân cũng tồn tại khá nhiều khó khăn thách thức ngay từ khi bước vào thực hiện. Đến thời điểmđầy xã đang phấn đầu khẩn trương hoàn thành các \ydựng NTM Thanh Tân đã đạt được nững kết quả itr thé no, bai hoc kinh nghiém ra sao dé tir 46 lưa ra nhằm khắc phục, phù hợp với yêu cầu, sát với thực tiễn và có tính khả thi cao. Xuất phát từ vấn đề trên tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá quá trình thực hiện chương trình nông thôn mới tại xã Thanh Tân, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình” Chuong I CO SO LY LUAN VA THUC TIEN VAN DE NGHIEN CUU 1. Một số khái niệm a) Nông thôn Hiện nay trên thế giới vẫn chưa có định nghĩa chuẩt về nông thôn, còn nhiều quan điểm khác nhau.

CC Ở Việt Nam, nông thôn bao gồm các địa barr dân dư cổ số lượng dân tập trung dưới 4.000 người, mat độ dân cư ít hơn 6.000 người/km” và tỷ lệ lao động phi nông nghiệp dưới 60%, tức là tỷ lệ lao động, lọ (Mai Thanh Cúc và cộng sự, 2005). / Khái niệm nông thôn có tính chất tương, On thay đổi theo thời gian và thay đổi theo thời gian và theo tiến trình phát triển kinh tế, xã hội của các quốc gia trên thế giới. Trong điều kiện hiện may ö ở ViệtNam, nhìn nhận dưới góc độ quản lý, có thể hiểu "Nông thôn là vùng “sinh song của tạp hợp dân cư, trong đó có nhiều nông dân. Tập hợp cư dấn Xày/ tham gia vào hoạt động kinh tế, văn hóa - xã hội và môi trường trong đuột thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác" (Mái Thanh Cức ` và cộng sự, 2003).

b) Phát triển nông thôn" kú é` Phát triển nông thốn Ìà những lhay đổi cần thiết ở vùng nông thôn nhằm cải thiện và nâng cao đời sống của người dân nông thôn một cách bền vững về kinh a kế quá trình này trước hết là do nỗ lực từ chính sự hỗ trợ tích cực của Chính phủ và các tổ chức ©) Xây đựng nông thôn mới Xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn hóa, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo; thu nhập, đời sống vật chất, tỉnh thần của người dân được nâng cao. Sự cần thiết phải xây dựng nông thôn mới ở nước ta Có thể nói, kể từ khi thực hiện đường lối đổi mới chủ trương, chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn của Đảng và Nhà nước ta thì nông nghiệp được xem là mặt trận hàng đầu. Bên cạnh đó, Nhà nước ta đã và đang phối hợp với các tổ chức, các tổ chức xã hội trong nước đẻ xóa đói Gif none cải thiện môi trường thiên nhiên và môi trường xã hội ở nông thôn. Những thành tựu đạt được trong phát triển nông nghiệp, nông thôn thời Kì ( ¡ mới là rat to lớn, tuy nhiên nông nghiệp nông thôn nước ta vẫn tiềm an những mâu thuẫn, thách thức và bộc lộ những hạn chế không nhỏ như: tà : Thứ nhất: Nông thôn phát triển thiểu quỳ hoạch và tự phát - Hiện nay, nông thôn đang thiếu quy hoạch, tự phát, có khoảng 23% xã có quy hoạch nhưng thiếu đồng bộ, tầm nhìn ngắn, chất lượng chưa cao (87G Trưng ương, 2010).

A ' - Cơ chế quản lý theo quy hoạch còn yếu - Xây dựng tự phát, kiên trúc làng quê bị pha tạp lộn xộn, nhiều nét văn hóa truyền thống bị mai mội. ‹ Thứ hai: Kết câu hạ tầng kinh t ã hội còn lạc hậu không đáp ứng được yêu cầu phát triển lâu dai Thủy lợi chưa đáp ứng đủ dhhu cầu sản xuất nông nghiệp và dân sinh. Tỷ lệ kênh mương Ea lý được kiên cố hóa mới dat 25% ( BTG Trung ương, 2010). 2) Hệ thốngc; + anh lon, tiểu học, trung học cơ sở nông thôn có tỷ lệ đạt chuẩn về cơ sở vật thấp (32,70%), còn 11,7% số xã chưa có nhà trẻ, mầu giáo; mức đạt chuẩn nhà văn hóa , khu thể thao xã mới đạt 29,60%, hầu hết các thôn không có khu thể thao theo quy định , tỷ lệ chợ nông thôn đạt chuẩn thấp, có có 77,60% số xã có điểm bưu điện văn hóa theo tiêu chuẩn, 22,50% số thôn có điểm truy cập internet.

Cả nước có hiện còn hơn 4.000 nhà tạm bợ (tranh, tre, nứa, lá), hầu hết nông thôn được xây không có quy hoạch, quy chuẩn (87G Trung ương, 2010). Thứ ba: Quan hệ sản xuất chậm đổi mới, đời sống người dân còn ở mức thấp - Kinh tế hộ còn phổ biến ở quy mô nhỏ (36% số hộ dưới 0,20 ha đất). - Kinh tế tập thể phát triển chậm, hầu hết các xã đã có HTX. Còn trên 54% số HTX ở mức trung bình và yếu.

- Đời sống nông dân nông thôn tuy được cải thi ng còn ở mức thấp, chênh lệch giàu nghèo ở thành thị và nông thôn, giữa các ving ngày càng cao. Chênh lệch thu nhập giữa 10% nhóm người giàu wa 10%-nhóm người nghèo. nhất là 13,50 lần. ve - Tỷ lệ hộ nghèo khu vực nông thôn còn a, 062090 (BTG Trung ương, 2010).