Đánh Giá Chính Sách Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Hòa Vang, Thành Phố Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu đánh giá chính sách xây dựng nông thôn mới tại huyện hòa vang thành phố đà nẵng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Bích Vân
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Tuấn Hưng
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Đánh Giá Chính Sách Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Hòa Vang, Đà Nẵng
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Chính Sách Xây Dựng Nông Thôn Mới Tại Huyện Hòa Vang

Chính sách xây dựng nông thôn mới (NTM) tại huyện Hòa Vang, Đà Nẵng là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển nông thôn bền vững. Được triển khai từ năm 2010, chương trình này nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn. Đánh giá chính sách này không chỉ giúp nhận diện những thành tựu đạt được mà còn chỉ ra những thách thức cần khắc phục.

1.1. Ý Nghĩa Của Chính Sách Xây Dựng Nông Thôn Mới

Chính sách xây dựng NTM không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo tồn văn hóa và truyền thống địa phương. Việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân là mục tiêu hàng đầu của chính sách này.

1.2. Lịch Sử Hình Thành Chính Sách NTM Tại Hòa Vang

Chương trình NTM được triển khai tại Hòa Vang từ năm 2010, với sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức xã hội. Đến năm 2016, huyện đã hoàn thành các tiêu chí NTM, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.

II. Những Thách Thức Trong Đánh Giá Chính Sách NTM Tại Huyện Hòa Vang

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng việc đánh giá chính sách NTM tại Hòa Vang vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, sự tham gia của cộng đồng và sự đồng bộ trong thực hiện chính sách cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Thiếu Nguồn Lực Tài Chính

Nguồn lực tài chính hạn chế là một trong những rào cản lớn trong việc thực hiện các chính sách NTM. Việc huy động vốn từ các nguồn khác nhau là cần thiết để đảm bảo sự bền vững của chương trình.

2.2. Sự Tham Gia Của Cộng Đồng

Sự tham gia của người dân trong quá trình xây dựng NTM còn hạn chế. Cần có các biện pháp khuyến khích người dân tham gia tích cực hơn vào các hoạt động cộng đồng.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Chính Sách NTM Tại Hòa Vang

Để đánh giá hiệu quả của chính sách NTM, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và thực tiễn. Việc thu thập dữ liệu từ các nguồn khác nhau sẽ giúp có cái nhìn toàn diện hơn về tình hình thực hiện chính sách.

3.1. Phân Tích Dữ Liệu Từ Các Cuộc Khảo Sát

Khảo sát ý kiến người dân và các bên liên quan là phương pháp quan trọng để đánh giá hiệu quả chính sách. Dữ liệu thu thập được sẽ giúp xác định những điểm mạnh và yếu của chương trình.

3.2. Đánh Giá Qua Các Chỉ Tiêu Kinh Tế Xã Hội

Sử dụng các chỉ tiêu kinh tế - xã hội để đánh giá sự phát triển của huyện Hòa Vang sau khi thực hiện chính sách NTM. Các chỉ tiêu này bao gồm thu nhập, việc làm và chất lượng cuộc sống.

IV. Kết Quả Đạt Được Từ Chính Sách NTM Tại Huyện Hòa Vang

Chính sách NTM đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho huyện Hòa Vang. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân đã được cải thiện rõ rệt, cơ sở hạ tầng được nâng cấp và phát triển.

4.1. Cải Thiện Cơ Sở Hạ Tầng

Cơ sở hạ tầng nông thôn đã được đầu tư nâng cấp, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất và sinh hoạt của người dân. Các công trình giao thông, điện, nước sạch đã được hoàn thiện.

4.2. Nâng Cao Chất Lượng Cuộc Sống

Chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn đã được cải thiện đáng kể. Tỷ lệ hộ nghèo giảm, người dân có điều kiện tiếp cận với các dịch vụ xã hội tốt hơn.

V. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai Cho Chính Sách NTM Tại Hòa Vang

Đánh giá chính sách NTM tại huyện Hòa Vang là cần thiết để xác định những thành tựu và thách thức. Từ đó, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách trong tương lai, đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách

Cần có các giải pháp cụ thể để hoàn thiện chính sách NTM, bao gồm việc tăng cường sự tham gia của cộng đồng và cải thiện nguồn lực tài chính.

5.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Định hướng phát triển bền vững cho huyện Hòa Vang cần được xác định rõ ràng, với sự tham gia của tất cả các bên liên quan trong quá trình thực hiện chính sách.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÁNH GIÁ CHÍNH SÁCH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI CỦA VIỆT NAM 1. Một số quan điểm về Nông thôn và Nông thôn mới 1. Quan điểm về Nông thôn Theo cuốn từ điển bách khoa toàn thư thế giới đã nghiên cứu thì cho rằng “Nông thôn là khu vực mà ở đó tập trung dân cư sinh sống chủ yếu bằng sản xuất nông nghiệp”. Theo tổ chức Nông lương Liên hợp quốc (FAO), định nghĩa nông thôn dựa trên cơ sở: sử dụng mức độ tập trung dân sống thành cụm quan sát được để xác định vùng thành thị.

Trên cơ sở đó, nông thôn nếu xét theo quy định về hành chính đồng thời theo thống kê của Việt Nam thì nông thôn là khu vực thuộc xã. Khu vực thành thị gồm phường, thị trấn. Như vậy, nông thôn là một xã hội, môi trường sống của người nông dân, nơi diễn ra các hoạt động kinh tế, văn hóa và xã hội với nhiều nét đặc thù riêng, không phải là đô thị. Nông thôn là nơi sản xuất ra sản phẩm nông nghiệp, phương tiện kỹ thuật còn đơn giản, trình độ chuyên môn chưa cao, áp dụng những kinh nghiệm truyền thống của ông cha để lại vào sản xuất, chăn nuôi Theo truyền thống và phổ biến hiện nay thì nông thôn là nơi định cư của những người sống chủ yếu bằng nghề nông, đất đai là tư liệu sản xuất chủ yếu.

Nông thôn có mối quan hệ truyền thống về gia đình, tộc họ, làng xóm chặt chẽ. Ngoài ra, nông thôn còn lưu giữ những nét truyền thống, phong tục tộc quán, các di tích lịch sử …của làng quê Việt Nam. Quan điển về nông thôn mới Cuốn sách "Phát triển nông thôn Việt Nam: Từ làng xã truyền thống đến văn minh thời đại" của tác giả Vũ Trọng Khải cho rằng, NTM là nông thôn văn minh hiện đại nhưng vẫn giữ được nét đẹp của truyền thống Việt Nam. Theo nghiên cứu của tác giả Tô Văn Trường cho rằng: Nông thôn mới phải giữ được truyền thống, văn hóa từng dân tộc và nâng cao giá trị đoàn kết của cộng đồng, mức sống của người dân.

Mô hình nông thôn mới là mô hình dựa trên nền tảng là người nông dân. Người nông dân có trình độ khoa học, công nghệ áp dụng vào sản xuất, chăn nuôi.đem lại sản phẩm mang tính chất hàng hóa. Một số quan niệm khác cho rằng, nông thôn mới là nông thôn có kinh tế phát triển, đời sống vật chất lẫn tinh thần của người dân được nâng cao, kết cấu hạ tầng hiện đại, dân trí cao, giữ gìn được bản sắc văn hóa dân tộc, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững. Từ những nghiên cứu trên, cho ta thấy được các tác giả có chung quan điểm về Nông thôn mới đó là nông thôn có kinh tế phát triển theo hướng bền vững, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao, giữ gìn được nét văn hóa truyền thống của dân.

Tạo nên sự mạnh mẽ của hệ thống chính trị góp phần giữ vững an ninh chính trị và trật tự xã hội. Ngày 16 tháng 4 năm 2009, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 491/QĐ-TTg ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng Nông thôn mới bao gồm 19 tiêu chí và Quyết định số 1980/QĐ-TTg ngày 17 tháng 10 năm 2016 của Thủ tướng chính phủ về việc ban hành bộ tiêu chí quốc gia về xã giai đoạn 2016-2020. Tất cả các xã đạt 100% các tiêu chí đặt ra (19/19 tiêu chí) thì các xã hoàn thành xây dựng nông thôn mới và được công nhận là xã về đích NTM. Đồng thời trong giai đoạn 2010-2020 hoàn thành các mục tiêu được đề ra trong chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới.

14 Theo Quyết định số 491/QĐ-TTg, nông thôn mới cũng được hiểu là xây dựng vùng nông thôn, người dân sinh sống tại vùng nông thôn, chính sách luôn được nhân dân đồng tình ủng hộ, người dân sống trên địa bàn với mong muốn nâng cao thu nhập, nâng có mức sống cả về vật chất lẫn tinh thần. Xây dựng nông thôn với những các đặc trưng cơ bản như sau: - Nông thôn được xây dựng và phát triển theo quy hoạch, có kết cấu hạ tầng hiện đại, môi trường sinh thái được bảo vệ; - Kinh tế phát triển, xã hội ổn định, đời sống tinh thần của người dân được nâng lên; - Bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát huy; - An ninh trật tự an toàn xã hội được đảm bảo; - Hệ thống chính trị được giữ vững. Như vây, từ các nội dung đã nghiên cứu cụ thể ở trên thì các mô hình nông thôn mới có liên hệ qua lại và phối hợp chặt chẽ lẫn nhau. Trong quá trình hoạch định chính sách, thực thi chính sách thì Nhà nước ta đóng vai trò chỉ đạo, lãnh đạo điều hành.

Khi triển khai thực hiện, đánh giá chính sách, nhà nước ta luôn xây dựng đề án để triển khai thực hiện, tạo điều kiện thu hút đầy tư xây dựng nông thôn mới, hỗ trợ vốn vay, có cơ chế ưu đãi đối với các tổ chức, doanh nghiệp đầu tư vào vùng nông thôn, tạo điều kiện thuận lợi trong việc phát triển nông. Trong thực thi, hoạch định chính sách thì người dân tự nguyện tham gia vào chính sách, người dân được hưởng lợi. Các chính sách đưa ra được công khai, minh bạch cho nhân dân được biết và chủ động tham gia vào chính sách. Vì vậy, khi thực hiện các chính sách phát triển kinh tế- xã hội tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong quá trình xây dựng nông thôn mới được người dân đồng tình ủng hộ, góp phần thành công của chính sách.

Quan điểm về xây dựng Nông thôn mới Theo Nghị quyết số 26-NQ/TW xác định: 15 - Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái của đất nước. - Các vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn phải được giải quyết đồng bộ, gắn với quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Trong mối quan hệ mật thiết giữa nông nghiệp, nông dân và nông thôn, nông dân là chủ thể của quá trình phát triển, xây dựng nông thôn mới gắn với xây dựng các cơ sở công nghiệp, dịch vụ và phát triển đô thị theo quy hoạch là căn bản; phát triển toàn diện, hiện đại hóa nông nghiệp là then chốt.

- Phát triển nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân phải dựa trên cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phù hợp với điều kiện của từng vùng, từng lĩnh vực, để giải phóng và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội, trước hết là lao động, đất đai, rừng và biển; khai thác tốt các điều kiện thuận lợi trong hội nhập kinh tế quốc tế cho phát triển lực lượng sản xuất trong nông nghiệp, nông thôn; phát huy cao nội lực; đồng thời tăng mạnh đầu tư của Nhà nước và xã hội, ứng dụng nhanh các thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến cho nông nghiệp, nông thôn, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao dân trí nông dân. - Giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; trước hết, phải khơi dậy tinh thần yêu nước, tự chủ, tự lực tự cường vươn lên của nông dân. Xây dựng xã hội nông thôn ổn định, hoà thuận, dân chủ, có đời sống văn hoá phong phú, đàm đà bản sắc dân 16 tộc, tạo động lực cho phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân. [1] - Quá trình xây dựng nông thôn mới: Từ trước tới nay chúng ta đã và đang thực hiện -> nay tiêu chuẩn hoá, tiêu chí hoá → cần xây dựng đề án để hướng tất cả các nội dung chương trình đầu tư, thực hiện đối với nông thôn → vào 19 tiêu chí nông thôn mới (đường, điện, trường, y tế, thuỷ lợi, tổ chức sản xuất, công tác cán bộ, văn hoá, xã hội, môi trường …) → tiêu chuẩn hoá → cuối cùng phải đạt được đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao, xóa dần sự cách biệt giữa nông thôn với thành thị.

- Tiêu chí để một xã được công nhận là xã đạt nông thôn mới Điều tra, khảo sát đánh giá thực trạng nông thôn  đối chiếu với 19 tiêu chí( có bao nhiêu tiêu chí đạt, bao nhiêu tiêu chí đạt ở mức cao(>75%), bao nhiêu tiêu chí đạt ở mức TB(50%), bao nhiêu ở mức thấp (<50%)  xây dựng nhiệm vụ, giải pháp tổ chức triển khai thực hiện để đạt tiêu chuẩn nông thôn mới theo từng tiêu chí -> (Đề án xây dựng nông thôn mới) - Nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới + Nó diễn ra ở nông thôn và người dân là người hưởng lợi thành quả → trước hết là nhiệm vụ của người dân nông thôn  người dân là chủ thể trong công cuộc XD NTM + Vì nó liên quan đến toàn bộ các lĩnh vực đời sống, kinh tế, văn hoá, giáo dục, xã hội, môi trường … đồng thời thực hiện 19 tiêu chí chính là nhiệm vụ chính trị của các cấp các ngành, các tổ chức chính trị xã hội, các đoàn thể … nên phải huy động toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc → nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị xã hội (phát huy nội lực là chính có sự hỗ trợ của nhà nước) (nội lực: trong khi người dân đang khó khăn → đóng góp 1 phần ≈10% bằng 17 tiền, hiện vật và công sức cần xin cơ chế chính sách để phát huy nội lực của địa phương → tuỳ từng địa phương → do cán bộ và nhân dân đề xuất.