Luận văn đánh giá thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng tại TX Đông Triều, Quảng Ninh

Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng tại xã Đông Triều, Quảng Ninh, phân tích hiệu quả và thách thức.

• Tác giả: Nguyễn Thị Kim Tuyến
• Người hướng dẫn: Pgs. Nguyễn Khắc Thời
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng ở một số dự án tại xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục các chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Trích yếu luận văn
• 1.6. Thesis abstract
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Mục đích nghiên cứu của đề tài
• 1.9. Phạm vi nghiên cứu
• 1.10. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.11. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu
• 1.11.1. Cơ sở lý luận về chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất
• 1.11.2. Khái niệm về bồi thường, hỗ trợ và tái định
• 1.11.3. Vai trò của công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
• 1.11.4. Đặc điểm của quá trình đền bù giải phóng mặt bằng
• 1.11.5. Những yếu tố ảnh hưởng tới công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
• 1.11.6. Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở một số nước và một số tổ chức trên thế giới
• 1.11.7. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở một số nước trên thế giới và các nước trong khu vực
• 1.11.8. Quy định bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Ngân hàng Thế giới (World bank) và Ngân hàng Phát triển châu Á (Asian Development Bank)
• 1.11.9. Bài học kinh nghiệm cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại Việt Nam
• 1.11.10. Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở việt nam qua các thời kỳ
• 1.11.10.1. Giai đoạn trước khi có Luật Đất đai năm 1993
• 1.11.10.2. Giai đoạn Luật Đất đai năm 1993 có hiệu lực
• 1.11.10.3. Giai đoạn Luật Đất đai năm 2003 có hiệu lực
• 1.11.10.4. Giai đoạn Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực đến nay
• 1.12. Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam và ở tỉnh Quảng Ninh
• 1.12.1. Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam
• 1.12.2. Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Quảng Ninh
• 1.13. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.13.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.13.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.13.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.13.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.14. Điều kiện tư nhiên, kinh tế xã hội của thị xã Đông Triều
• 1.14.1. Đánh giá công tác quản lý, sử dụng đất đai của thị xã Đông Triều giai đoạn 2013 đến nay
• 1.14.2. Đánh giá công tác bồi thường, GPMB khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thị xã Đông Triều
• 1.14.3. Tác động của việc thực hiện các chính sách GPMB cho người có đất bị thu hồi trên địa bàn thị xã Đông Triều
• 1.15. Đề xuất một số giải pháp về chính sách bồi thường, GPMB khi Nhà nước thu hồi đất
• 1.15.1. Phương pháp nghiên cứu
• 1.15.2. Lựa chọn dự án nghiên cứu
• 1.15.3. Phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp
• 1.15.4. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp
• 1.15.5. Phương pháp thống kê phân tích, xử lý số liệu
• 1.15.6. Phương pháp so sánh
• 1.16. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 1.16.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội thị xã Đông Triều
• 1.16.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.16.1.2. Thực trạng phát triển kinh tế, xã hội
• 1.16.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội của thị xã Đông Triều
• 1.16.2. Đánh giá tình hình quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn thị xã Đông Triều giai đoạn 2010 - 2015
• 1.16.3. Cơ sở pháp lý và quy trình thực hiện chính sách bồi thường, GPMB khi nhà nước thu hồi đất thị xã Đông Triều
• 1.16.3.1. Các văn bản pháp lý về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
• 1.16.3.2. Trình tự thủ tục thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng khi nhà nước thu hồi đất tại thị xã Đông Triều
• 1.16.4. Đánh giá tình hình thực hiện công tác bồi thường GPMB ở 2 dự án nghiên cứu
• 1.16.4.1. Giới thiệu chung về 2 dự án nghiên cứu
• 1.16.4.2. Kết quả xác định đối tượng và điều kiện được bồi thường tại 02 dự án
• 1.16.4.3. Xác định giá bồi thường về đất và tài sản trên đất
• 1.16.4.4. Các chính sách hỗ trợ và tái định cư
• 1.16.4.5. Đánh giá chung việc thực hiện các chính sách bồi thường hỗ trợ và tái định cư tại 2 dự án
• 1.16.4.5.1. Đánh giá chung
• 1.16.5. Một số giải pháp góp phần hoàn thiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng tại thị xã đông triều
• 1.16.5.1. Chính sách bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp
• 1.16.5.2. Chính sách bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất ở
• 1.16.5.3. Bồi thường thiệt hại về tài sản trên đất bị thu hồi
• 1.16.5.4. Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất
• 1.16.5.5. Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất
• 1.16.5.6. Nâng cao công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
• 1.17. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chính Sách Bồi Thường Giải Phóng Mặt Bằng Tại Đông Triều

Chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) tại Đông Triều, Quảng Ninh đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất. Việc thực hiện chính sách này không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của các hộ gia đình mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đánh giá chính sách bồi thường GPMB giúp nhận diện những điểm mạnh và yếu trong quá trình thực hiện, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện.

1.1. Khái Niệm Về Chính Sách Bồi Thường GPMB

Chính sách bồi thường GPMB là quy định của Nhà nước nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dân khi đất đai của họ bị thu hồi. Chính sách này bao gồm các hình thức bồi thường về đất, tài sản trên đất và hỗ trợ tái định cư.

1.2. Vai Trò Của Chính Sách Bồi Thường Trong Phát Triển Kinh Tế

Chính sách bồi thường GPMB không chỉ bảo vệ quyền lợi của người dân mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án phát triển kinh tế, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của địa phương.

II. Những Thách Thức Trong Việc Thực Hiện Chính Sách Bồi Thường Tại Đông Triều

Việc thực hiện chính sách bồi thường GPMB tại Đông Triều gặp nhiều thách thức. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến người dân mà còn tác động đến tiến độ thực hiện các dự án phát triển. Các thách thức bao gồm sự không đồng bộ trong quy định, mức giá bồi thường không hợp lý và thiếu sự đồng thuận từ người dân.

2.1. Mức Giá Bồi Thường Không Đáp Ứng Thực Tế

Mức giá bồi thường cho đất nông nghiệp và đất ở thường không tương xứng với giá thị trường, dẫn đến sự không hài lòng từ người dân. Điều này gây khó khăn trong việc thực hiện chính sách bồi thường.

2.2. Thiếu Sự Đồng Thuận Từ Người Dân

Nhiều hộ gia đình không đồng ý với các điều kiện bồi thường và tái định cư, dẫn đến khiếu nại và phản đối. Sự thiếu đồng thuận này làm chậm tiến độ thực hiện các dự án.

III. Phương Pháp Đánh Giá Chính Sách Bồi Thường Tại Đông Triều

Để đánh giá hiệu quả của chính sách bồi thường GPMB, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Việc thu thập dữ liệu từ các hộ gia đình bị thu hồi đất và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của họ là rất cần thiết.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu Sơ Cấp

Phỏng vấn trực tiếp các hộ gia đình có đất bị thu hồi để thu thập thông tin về mức độ hài lòng với chính sách bồi thường và các điều kiện tái định cư.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Thống Kê

Sử dụng phần mềm thống kê để phân tích dữ liệu thu thập được, từ đó đưa ra các kết luận về hiệu quả của chính sách bồi thường GPMB.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Chính Sách Bồi Thường Tại Đông Triều

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng chính sách bồi thường GPMB tại Đông Triều đã đạt được một số thành công nhất định, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần cải thiện. Mức độ hài lòng của người dân về chính sách này còn thấp, đặc biệt là trong việc xác định giá bồi thường.

4.1. Đánh Giá Mức Độ Hài Lòng Của Người Dân

Nghiên cứu cho thấy chỉ khoảng 60% người dân hài lòng với mức giá bồi thường mà họ nhận được. Điều này cho thấy cần có sự điều chỉnh trong chính sách bồi thường.

4.2. Tác Động Của Chính Sách Đến Cuộc Sống Người Dân

Chính sách bồi thường GPMB đã giúp một số hộ gia đình ổn định cuộc sống, nhưng vẫn còn nhiều hộ gặp khó khăn trong việc tái định cư và tìm kiếm việc làm mới.

V. Giải Pháp Cải Thiện Chính Sách Bồi Thường Tại Đông Triều

Để cải thiện chính sách bồi thường GPMB tại Đông Triều, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao mức độ hài lòng của người dân mà còn thúc đẩy tiến độ thực hiện các dự án.

5.1. Điều Chỉnh Mức Giá Bồi Thường

Cần xem xét lại mức giá bồi thường để đảm bảo phù hợp với giá thị trường, từ đó tạo sự đồng thuận từ người dân.

5.2. Tăng Cường Tham Gia Của Người Dân

Tổ chức các cuộc họp để lắng nghe ý kiến của người dân về chính sách bồi thường, từ đó điều chỉnh cho phù hợp với nhu cầu thực tế.

VI. Kết Luận Về Chính Sách Bồi Thường Tại Đông Triều

Chính sách bồi thường GPMB tại Đông Triều cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu của người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Việc đánh giá và điều chỉnh chính sách là cần thiết để đảm bảo quyền lợi cho người dân và sự phát triển bền vững của địa phương.

6.1. Tương Lai Của Chính Sách Bồi Thường

Chính sách bồi thường GPMB cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn và nhu cầu phát triển của địa phương trong tương lai.

6.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Thiện

Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện chính sách bồi thường, từ đó nâng cao mức độ hài lòng của người dân và thúc đẩy sự phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình đô thị hóa và phát triển công nghiệp khai khoáng tại thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh tạo ra sức ép chuyển dịch quỹ đất sản xuất rất lớn. Theo thống kê trên phạm vi toàn quốc, có tới 757 dự án giải tỏa treo với quy mô lên đến hơn 19.000 ha đất, phát sinh 12.924 đơn thư khiếu nại từ người dân. Riêng địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã ghi nhận 56 dự án tồn đọng, tổng diện tích đất thu hồi lên tới 3.673 ha, tác động trực tiếp đến 106 tổ chức và 19.868 hộ gia đình, cá nhân. Trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân của thị xã Đông Triều đạt 14,14%/năm giai đoạn 2010–2015, công tác thu hồi đất phục vụ sản xuất than và xây dựng cơ sở hạ tầng đã trở thành nhiệm vụ then chốt nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ khiếu kiện phức tạp.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là đánh giá toàn diện việc thực thi chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại 2 dự án trọng điểm ngành than ở phường Mạo Khê, thị xã Đông Triều gồm: Dự án di dời dân cư phục vụ khai thác than của Công ty Than Mạo Khê và Dự án xây dựng khu tái định cư phục vụ khai thác than vỉa 9A, 9B cánh Nam Đồi Sắn của Tổng công ty Đông Bắc. Nghiên cứu tập trung phân tích giai đoạn thực thi chính sách từ năm 2012 đến năm 2014, đặt trong sự chuyển giao pháp lý từ Luật Đất đai năm 2003 sang Luật Đất đai năm 2013, với thời gian khảo sát thực địa từ tháng 2/2015 đến tháng 6/2016. Đề tài mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ vững chắc giúp các nhà quản lý tháo gỡ điểm nghẽn giải phóng mặt bằng, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và 156.627 người dân trên toàn địa bàn thị xã Đông Triều.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng kết hợp 2 hệ thống lý thuyết kinh tế - pháp lý hiện đại cùng các chuẩn mực quốc tế:

• Lý thuyết địa tô và định giá tài sản: Dựa trên nguyên lý địa tô chênh lệch của kinh tế học cổ điển, khẳng định giá trị quyền sử dụng đất phải phản ánh đúng vị trí, khả năng sinh lợi và giá trị thị trường thực tế trong điều kiện giao dịch bình thường.
• Lý thuyết quyền tài sản và an sinh xã hội: Nhấn mạnh việc chuyển đổi quyền sử dụng đất bắt buộc phải đi kèm cơ chế bù đắp thỏa đáng, đảm bảo phục hồi sinh kế cho các nhóm đối tượng yếu thế mất tư liệu sản xuất.
• Khung chuẩn mực phục hồi sinh kế của Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB): Xác định nguyên tắc cốt lõi là người bị thu hồi đất phải duy trì hoặc cải thiện mức sống tối thiểu bằng hoặc tốt hơn so với nơi ở cũ.
• Các khái niệm then chốt được vận dụng: Bồi thường (hoàn trả tương xứng giá trị quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất), Hỗ trợ (chính sách trợ giúp ổn định đời sống, sản xuất, đào tạo chuyển đổi nghề), Tái định cư (quá trình di chuyển, tái thiết không gian cư trú và phục hồi sinh kế).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu phối hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp nhằm đảm bảo tính khách quan và khoa học:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập toàn bộ hồ sơ quản lý đất đai giai đoạn 2010–2015 tại Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Đông Triều, dữ liệu đo đạc 29.328,60 ha đất thuộc 1.462 tờ bản đồ địa chính của 21 xã, phường và phương án bồi thường của Trung tâm Phát triển quỹ đất thị xã.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp, cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Tiến hành điều tra phỏng vấn trực tiếp bằng bảng hỏi đối với 100% các hộ gia đình bị thu hồi đất tại 2 dự án nghiên cứu ở phường Mạo Khê, thu về hơn 120 phiếu điều tra hợp lệ. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được lựa chọn nhằm phản ánh đầy đủ, chính xác tâm tư, mức độ hài lòng của cả 2 nhóm đối tượng có đất ở và đất nông nghiệp bị thu hồi.
• Phương pháp phân tích và xử lý số liệu: Sử dụng phần mềm Excel để thống kê mô tả, phân loại nhóm dữ liệu và kiểm định tỷ lệ phần trăm. Đồng thời, nghiên cứu sử dụng phương pháp so sánh đối chiếu giữa khung giá bồi thường của Nhà nước với giá giao dịch thị trường tự do, so sánh các chỉ số tiện ích sống trước và sau khi vào khu tái định cư. Nghiên cứu thực hiện xuyên suốt trong 17 tháng, từ tháng 2/2015 đến tháng 6/2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực tế tại 2 dự án trọng điểm ở thị xã Đông Triều mang lại 4 phát hiện quan trọng:

• Thứ nhất, công tác xác định đối tượng và điều kiện bồi thường đất nông nghiệp đạt tỷ lệ đồng thuận rất cao, lên tới 97%. Người dân chấp hành tốt chủ trương thu hồi đất canh tác vì quy mô diện tích bị ảnh hưởng nhỏ lẻ và chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề từng bước phát huy tác dụng.
• Thứ hai, tỷ lệ đồng thuận trong bồi thường đất ở chỉ đạt từ 74% đến 76%. Nguyên nhân cốt lõi do mức giá bồi thường đất ở do Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành thấp hơn rất nhiều so với giá giao dịch thực tế trên thị trường, mức chênh lệch ghi nhận tại 2 dự án lên tới 5,4 lần.
• Thứ ba, chính sách bồi thường tài sản, công trình kiến trúc và cây cối hoa màu trên đất đạt mức độ hài lòng trên 85%. Đơn giá bồi thường tài sản do tỉnh Quảng Ninh áp dụng tương đối sát với chi phí xây dựng mới và giá trị thực tế tại thời điểm kiểm đếm.
• Thứ tư, kết quả khảo sát chính sách tái định cư ghi nhận sự mâu thuẫn rõ rệt: Tỷ lệ người dân đồng thuận với diện tích lô đất tại khu tái định cư đạt mức khá cao từ 70% đến 80%, nhưng tỷ lệ hài lòng về vị trí của khu tái định cư lại rất thấp, chỉ dao động từ 46% đến 62%.

Thảo luận kết quả

Sự chênh lệch tới 5,4 lần giữa giá đất ở bồi thường và giá thị trường là rào cản lớn nhất làm chậm tiến độ bàn giao mặt bằng, giải thích nguyên nhân thị xã Đông Triều cũng như tỉnh Quảng Ninh tồn đọng tới 56 dự án treo. Trong bối cảnh kinh tế Đông Triều chuyển dịch mạnh sang công nghiệp với tỷ trọng đạt 59,4%, giá đất tại các trục giao thông phường Mạo Khê tăng trưởng phi mã. Khung giá đất hành chính ban hành định kỳ hàng năm không bắt kịp biến động giá thị trường tự do.

Đối với công tác tái định cư, người dân không hài lòng về vị trí (tỷ lệ chỉ đạt 46%–62%) vì nơi ở mới xa trục thương mại Quốc lộ 18A, hạ tầng dịch vụ chưa hoàn thiện, làm gián đoạn sinh kế kinh doanh nhỏ lẻ. Các số liệu phân tích trong luận văn có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột so sánh tương quan giá đất bồi thường với giá thị trường, kết hợp biểu đồ tròn mô tả cơ cấu tỷ lệ hài lòng của các hộ dân đối với 5 tiêu chí: vị trí, diện tích, hạ tầng, tiền bồi thường và chính sách chuyển đổi nghề nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và bảo đảm quyền lợi an sinh xã hội cho người dân, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá:

• Cơ chế định giá đất cụ thể tiệm cận thị trường: Áp dụng phương pháp định giá đất cụ thể thông qua tổ chức tư vấn độc lập ngay tại thời điểm có thông báo thu hồi đất, điều chỉnh hệ số K linh hoạt để thu hẹp mức chênh lệch 5,4 lần hiện tại xuống dưới 10%. Giao Phòng Tài nguyên và Môi trường chủ trì, hoàn thành áp dụng định giá mới trong giai đoạn 2017–2018.
• Xây dựng hạ tầng khu tái định cư đồng bộ đi trước một bước: Ủy ban nhân dân thị xã Đông Triều và Trung tâm Phát triển quỹ đất phải hoàn thiện 100% hệ thống giao thông, điện chiếu sáng, cấp thoát nước và trạm y tế tại nơi ở mới tối thiểu 6 tháng trước khi ban hành quyết định di dời, nâng tỷ lệ hài lòng vị trí tái định cư từ mức 46% lên trên 85%.
• Nâng cấp chính sách hỗ trợ sinh kế và đào tạo nghề thực chất: Trích tối thiểu 15%–20% tổng kinh phí bồi thường dự án để lập quỹ hỗ trợ sinh kế dài hạn, liên kết các trường nghề trên địa bàn đào tạo và cam kết tuyển dụng cho 90% lao động nông nghiệp bị thu hồi trên 30% diện tích đất trong vòng 12 tháng.
• Minh bạch hóa thông tin và đẩy mạnh giám sát cộng đồng: Số hóa toàn bộ 1.462 tờ bản đồ địa chính, công khai niêm yết phương án bồi thường tại trụ sở 21 xã, phường trong thời gian tối thiểu 30 ngày trước khi phê duyệt, thiết lập đường dây nóng xử lý 100% khiếu nại trong thời hạn 15 ngày làm việc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu là tài liệu chuyên khảo có giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Cán bộ quản lý Nhà nước tại các Sở, Phòng Tài nguyên và Môi trường, Ban Quản lý dự án: Nắm vững quy trình quản lý 29.328 ha đất địa chính, khai thác mô hình giải quyết xung đột bồi thường để tháo gỡ dứt điểm các dự án treo tại địa phương.
• Doanh nghiệp và chủ đầu tư hạ tầng công nghiệp mỏ (Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam, Tổng công ty Đông Bắc): Xây dựng kế hoạch dự toán kinh phí bồi thường sát thực tế, chủ động phối hợp xây dựng khu tái định cư nhằm rút ngắn 30%–50% thời gian giải phóng mặt bằng.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản lý đất đai, Kinh tế nông nghiệp: Tiếp cận phương pháp điều tra thực địa 120 mẫu, tham khảo khung đối sánh toàn diện giữa Luật Đất đai năm 2003 và Luật Đất đai năm 2013.
• Chuyên gia thẩm định giá và luật sư tư vấn pháp lý bất động sản: Sử dụng bộ chỉ số chênh lệch giá 5,4 lần và các phân tích pháp lý về quyền tài sản làm căn cứ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất trong các vụ việc thu hồi đất.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tỷ lệ đồng thuận bồi thường đất nông nghiệp đạt tới 97% trong khi đất ở chỉ đạt 74% đến 76%? Tỷ lệ đồng thuận đất nông nghiệp cao vì người dân được hưởng thêm các khoản hỗ trợ ổn định đời sống và chuyển đổi việc làm theo Luật Đất đai năm 2013. Ngược lại, việc thu hồi đất ở làm thay đổi toàn bộ không gian sống, kèm theo mức giá bồi thường thấp hơn 5,4 lần so với thị trường khiến đa số hộ dân chịu thiệt thòi lớn khi xây dựng lại nhà ở.

Mức chênh lệch giá đất ở 5,4 lần giữa đơn giá Nhà nước và thị trường để lại những hệ quả gì? Khoảng cách giá quá lớn là nguồn cơn chính dẫn đến đơn thư khiếu nại vượt cấp, khiến tiến độ bồi thường của 2 dự án tại Mạo Khê bị chậm trễ nhiều tháng. Tình trạng này làm tăng chi phí cơ hội của chủ đầu tư và góp phần làm phát sinh 56 dự án treo trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Vì sao mức độ hài lòng về vị trí khu tái định cư chỉ đạt từ 46% đến 62%? Vị trí khu tái định cư được quy hoạch chưa gắn liền với tập quán sinh hoạt và điều kiện mưu sinh của người dân. Khu vực mới nằm cách xa các trục đường trung tâm buôn bán, thiếu hạ tầng tiện ích thiết yếu, khiến các hộ kinh doanh dịch vụ gặp khó khăn trong việc phục hồi nguồn thu nhập so với nơi ở cũ.

Luật Đất đai năm 2013 đã có những bước tiến gì so với Luật Đất đai năm 2003 trong công tác giải phóng mặt bằng? Luật Đất đai năm 2013 dành trọn 14 điều (từ Điều 74 đến Điều 87) quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Luật quy định rõ nguyên tắc xác định giá đất cụ thể theo cơ chế thị trường, phân cấp rõ thẩm quyền và bắt buộc hoàn thành xây dựng hạ tầng khu tái định cư trước khi thu hồi đất.

Kinh nghiệm bồi thường từ các quốc gia như Hàn Quốc và Australia có thể áp dụng ra sao tại Việt Nam? Việt Nam có thể áp dụng cơ chế đồng thuận của Hàn Quốc: khi đạt tỷ lệ 85% hộ dân đồng thuận thì tiến hành áp dụng biện pháp hành chính với số còn lại. Đồng thời, có thể học hỏi nguyên tắc định giá bồi thường theo đúng giá thị trường của Australia năm 1989 để hạn chế tối đa tranh chấp khiếu kiện.

Kết luận

• Luận văn hoàn thành việc đánh giá thực trạng quản lý 29.328,60 ha đất địa chính tại 21 xã, phường và phân tích chi tiết công tác giải phóng mặt bằng tại 2 dự án ngành than trọng điểm ở thị xã Đông Triều.
• Phát hiện sự chênh lệch lớn giữa tỷ lệ đồng thuận bồi thường đất nông nghiệp (97%) và đất ở (74%–76%), phản ánh rõ bất cập trong chính sách tài chính đất đai.
• Chỉ rõ 2 điểm nghẽn then chốt: mức giá bồi thường đất ở thấp hơn giá thị trường 5,4 lần và tỷ lệ hài lòng về vị trí tái định cư chỉ đạt 46%–62%.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp đồng bộ gồm định giá đất theo thị trường, xây dựng hạ tầng tái định cư đi trước, thành lập quỹ hỗ trợ sinh kế 15%–20% và công khai minh bạch thông tin.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn giúp thị xã Đông Triều và tỉnh Quảng Ninh xử lý triệt để 56 dự án treo, thúc đẩy tiến độ hoàn thành cơ sở dữ liệu địa chính số hóa trong giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ KIM TUYẾN ĐÁNH GIÁ VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG Ở MỘT SỐ DỰ ÁN TẠI XÃ ĐÔNG TRIỀU, TỈNH QUẢNG NINH Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Khắc Thời NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Kim Tuyến i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ đạo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè đồng nghiệp và gia đình đã trang bị cho em những kiến thức cơ bản về chuyên môn cũng như cuộc sống, tạo cho em hành trang vững chắc trong công tác sau này. Xuất phát từ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn các Thầy Cô. Đặc biệt để hoàn thành luận văn tốt nghiệp này, trước hết em xin gởi lời cảm ơn chân thành nhất tới Thầy giáo – PGS.TS Nguyễn Khắc Thời đã chỉ bảo tận tình và trực tiếp hướng dẫn em trong suốt thời gian thực hiện đề tài. Em xin chân thành cảm ơn Ủy ban nhân dân Thị xã Đông Triều, Phòng Tài nguyên và Môi trường Thị xã Đông Triều, Trung Tâm phát triển quỹ đất thị xã Đông Triều, Hội đồng bồi thường, giải phóng mặt bằng thị xã Đông Triều, UBND phường Mạo Khê và các Phòng Ban khác của UBND Thị xã Đông Triều đã trực tiếp giúp đỡ em trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài.

Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ quý báu đó! Với quỹ thời gian có hạn và kinh nghiệm chưa nhiều nên đề tài của em không tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong sự đóng góp ý kiến của các thầy cô và các bạn để đề tài được hoàn thiện hơn. Em xin kính chúc các Thầy giáo, Cô giáo và các Cô, Chú luôn mạnh khỏe và hạnh phúc. Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Kim Tuyến ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục các chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Trích yếu luận văn.

ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu của đề tài. Phạm vi nghiên cứu.

Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu. Cơ sở lý luận về chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất. Khái niệm về bồi thường, hỗ trợ và tái định.

Vai trò của công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Đặc điểm của quá trình đền bù giải phóng mặt bằng. Những yếu tố ảnh hưởng tới công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở một số nước và một số tổ chức trên thế giới.

Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở một số nước trên thế giới và các nước trong khu vực. Quy định bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Ngân hàng Thế giới (World bank) và Ngân hàng Phát triển châu Á (Asian Development Bank). Bài học kinh nghiệm cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại Việt Nam. Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ở việt nam qua các thời kỳ.

Giai đoạn trước khi có Luật Đất đai năm 1993. Giai đoạn Luật Đất đai năm 1993 có hiệu lực. Giai đoạn Luật Đất đai năm 2003 có hiệu lực. 15 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Giai đoạn Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực đến nay. Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam và ở tỉnh Quảng Ninh. Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam. Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Quảng Ninh.

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tư nhiên, kinh tế xã hội của thị xã Đông Triều. Đánh giá công tác quản lý, sử dụng đất đai của thị xã Đông Triều giai đoạn 2013 đến nay. Đánh giá công tác bồi thường, GPMB khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thị xã Đông Triều.

Tác động của việc thực hiện các chính sách GPMB cho người có đất bị thu hồi trên địa bàn thị xã Đông Triều. Đề xuất một số giải pháp về chính sách bồi thường, GPMB khi Nhà nước thu hồi đất. Phương pháp nghiên cứu. Lựa chọn dự án nghiên cứu.

Phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp thống kê phân tích, xử lý số liệu. Phương pháp so sánh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội thị xã Đông Triều. Điều kiện tự nhiên. Thực trạng phát triển kinh tế, xã hội.

Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội của thị xã Đông Triều. 33 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đánh giá tình hình quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn thị xã Đông Triều giai đoạn 2010 - 2015. Đánh giá tình hình quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn thị xã Đông Triều giai đoạn 2010-2015.

Cơ sở pháp lý và quy trình thực hiện chính sách bồi thường, GPMB khi nhà nước thu hồi đất thị xã Đông Triều. Các văn bản pháp lý về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Trình tự thủ tục thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng khi nhà nước thu hồi đất tại thị xã Đông Triều. Đánh giá tình hình thực hiện công tác bồi thường GPMB ở 2 dự án nghiên cứu.

Giới thiệu chung về 2 dự án nghiên cứu. Kết quả xác định đối tượng và điều kiện được bồi thường tại 02 dự án. Xác định giá bồi thường về đất và tài sản trên đất. Các chính sách hỗ trợ và tái định cư.

Đánh giá chung việc thực hiện các chính sách bồi thường hỗ trợ và tái định cư tại 2 dự án. Đánh giá chung. Một số giải pháp góp phần hoàn thiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng tại thị xã đông triều. Chính sách bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp.

Chính sách bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất ở. Bồi thường thiệt hại về tài sản trên đất bị thu hồi. Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất. Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất.

Nâng cao công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Kết luận và kiến nghị. 86 Tài liệu tham khảo. 87 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT` Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BTHT&TĐC Bồi thường hỗ trợ và tái định cư GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất GPMB Giải phóng mặt bằng HĐND - UBND Hội đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân TĐC Tái định cư ADB Ngân hàng phát triển Châu Á QHSDĐ Quy hoạch sử dụng đất QSDĐ Quyền sử dụng đất SDĐ Sử dụng đất TNMT Tài nguyên môi trường WB Ngân hàng thế giới XHCN Xã hội chủ nghĩa vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Tình hình thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Dân số năm 2010 - 2015 của thị xã Đông Triều. Kết quả đo đạc, lâp bản đồ địa chính trên địa bàn thị xã Đông Triều. Kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất đến 31/12/2015.

Danh mục các công trình, dự án thực hiện trong năm 2015 của thị xã Đông Triều. Kết quả giao đất theo đơn vị hành chính của thị xã Đông Triều giai đoạn 2010 – 2015. Kết quả cho thuê đất theo đơn vị hành chính của thị xã Đông Triều giai đoạn 2010 - 2015. Tổng hợp kết quả thu hồi đất trên địa bàn thị xã Đông Triều giai đoạn 2010 – 2015.

Kết quả công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên địa bàn thị xã Đông Triều đến năm 2015. Bảng tổng hợp về cấp GCNQSD đất trên địa bàn thị xã Đông Triều (đến ngày 31/12/2015). Tổng hợp diện tích đất đai theo địa giới hành chính thị xã Đông Triều giai đoạn 2010 – 2015. Kết quả thực hiện thu ngân sách từ đất đai thị xã Đông Triều giai đoạn 2010 – 2015.

Kết quả thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi đánh giá việc chấp hành quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm về đất đai giai đoạn 2010 - 2015 của thị xã Đông Triều. Tổng hợp kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo giai đoạn 2010 -2015. Tổng hợp diện tích, loại đất bị thu hồi của 02 dự án nghiên cứu. Tổng hợp kết quả xác định đối tượng được bồi thường và không được bồi thường.

Ý kiến của người dân có đất bị thu hồi trong việc xác định đối tượng và điều kiện được bồi thường. 67 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Chênh lệch giữa giá đất bồi thường và giá trên thị trường ở 02 dự án nghiên cứu. Đơn giá bồi thường, hỗ trợ tài sản trên đất của 2 Dự án.

Ý kiến của người có đất bị thu hồi trong việc xác định giá bồi thường tài sản trên đất tại 2 dự án. Tổng hợp kinh phí bồi thường, hỗ trợ của 2 dự án. Ý kiến của người có đất bị thu hồi trong việc thực hiện các chính sách hỗ trợ của 2 Dự án.