Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá hiện trạng và đề xuất một số giải pháp kiểm soát chất lượng nước nuôi tôm tại huyện hoằng hóa tỉnh thanh hóa

Luận văn thạc sĩ phân tích vnua đánh giá hiện trạng và đề xuất một số giải pháp kiểm soát chất lượng nước nuôi tôm tại huyện, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Xuân Cường
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Thái Đại
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng Và Đề Xuất Một Số Giải Pháp Kiểm Soát Chất Lượng Nước Nuôi Tôm Tại Huyện Hoằng Hóa, Tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Trích yếu luận văn
• 1.2. Thesis abstract
• 1.3. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.4. Giả thuyết khoa học
• 1.5. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.6. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Tổng quan về vấn đề nuôi tôm
• 2.2. Tình hình nuôi trồng tôm và kiểm soát chất lượng nước trong nuôi trồng thủy sản trên thế giới và Việt Nam
• 2.2.1. Tình hình nuôi trồng tôm và kiểm soát chất lượng nước nuôi trồng thủy sản trên thế giới (nuôi tôm thẻ chân trắng)
• 2.2.2. Tình hình nuôi tôm và kiểm soát chất lượng nước trong nuôi tôm Việt Nam
• 3. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Đối tượng/ vật liệu nghiên cứu
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 3.5.2. Phương pháp khảo sát, điều tra, thu thập số liệu
• 3.5.3. Phương pháp lấy mẫu
• 3.5.4. Phương pháp phân tích
• 3.5.5. Phương pháp so sánh và đánh giá
• 3.5.6. Phương pháp xử lý dữ liệu
• 4. KẾT QUẢ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên xã hội huyện Hoằng Hóa
• 4.1.1. Vị trí địa lý
• 4.1.2. Đặc điểm địa hình và điều kiện thủy văn
• 4.1.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.1.4. Đặc điểm khí hậu
• 4.2. Thực trạng nuôi tôm tại huyện Hoằng Hóa
• 4.2.1. Diễn biến diện tích, sản lượng nuôi tôm thẻ chân trắng trong những năm gần đây
• 4.2.2. Cơ sở hạ tầng và kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng tại khu vực nghiên cứu
• 4.2.3. Thời gian nuôi
• 4.2.4. Nguồn nước cấp cho các ao nuôi
• 4.2.5. Diễn biến chất lượng nước tại các mô hình ở ba xã Hoằng Yến, Hoằng Phụ, Hoằng Châu nuôi tôm thâm canh giai đoạn từ tháng 2 năm 2015 đến tháng 10 năm 2015
• 4.3. Đề xuất một số giải pháp làm giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm môi trường trong hoạt động nuôi tôm
• 4.4. Kết luận và kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Chất Lượng Nước Nuôi Tôm Tại Huyện Hoằng Hóa

Chất lượng nước nuôi tôm là yếu tố quyết định đến sự phát triển và năng suất của ngành nuôi trồng thủy sản. Tại huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, việc đánh giá chất lượng nước nuôi tôm không chỉ giúp cải thiện năng suất mà còn bảo vệ môi trường. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình chất lượng nước nuôi tôm tại khu vực này.

1.1. Tình Hình Nuôi Tôm Tại Huyện Hoằng Hóa

Huyện Hoằng Hóa có diện tích nuôi tôm lớn với ba xã chính: Hoằng Châu, Hoằng Yến và Hoằng Phụ. Mỗi xã đều có những đặc điểm riêng về điều kiện tự nhiên và kỹ thuật nuôi tôm, ảnh hưởng đến chất lượng nước.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Chất Lượng Nước Trong Nuôi Tôm

Chất lượng nước ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và sự phát triển của tôm. Nước ô nhiễm có thể dẫn đến dịch bệnh, giảm năng suất và chất lượng sản phẩm.

II. Những Thách Thức Trong Đánh Giá Chất Lượng Nước Nuôi Tôm

Việc đánh giá chất lượng nước nuôi tôm tại huyện Hoằng Hóa gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như ô nhiễm môi trường, kỹ thuật nuôi không đồng nhất và sự thay đổi khí hậu đều ảnh hưởng đến chất lượng nước.

2.1. Nguyên Nhân Ô Nhiễm Nước Nuôi Tôm

Ô nhiễm nước nuôi tôm chủ yếu do chất thải từ hoạt động nuôi trồng, sử dụng hóa chất và thức ăn dư thừa. Những yếu tố này làm giảm chất lượng nước và gây ra dịch bệnh cho tôm.

2.2. Tác Động Của Ô Nhiễm Đến Ngành Nuôi Tôm

Ô nhiễm nước không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của tôm mà còn làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm, gây thiệt hại kinh tế cho người nuôi.

III. Phương Pháp Đánh Giá Chất Lượng Nước Nuôi Tôm Hiện Nay

Để đánh giá chất lượng nước nuôi tôm, nhiều phương pháp đã được áp dụng. Các phương pháp này giúp xác định các chỉ tiêu chất lượng nước và đưa ra giải pháp cải thiện.

3.1. Phương Pháp Lấy Mẫu Nước

Việc lấy mẫu nước được thực hiện định kỳ tại các ao nuôi tôm để kiểm tra các chỉ tiêu như pH, độ mặn, và nồng độ oxy hòa tan. Điều này giúp theo dõi diễn biến chất lượng nước theo thời gian.

3.2. Phân Tích Chất Lượng Nước

Các chỉ tiêu chất lượng nước được phân tích bằng các phương pháp hóa học và sinh học. Kết quả phân tích giúp đánh giá tình trạng ô nhiễm và đưa ra các biện pháp khắc phục kịp thời.

IV. Giải Pháp Cải Thiện Chất Lượng Nước Nuôi Tôm Tại Hoằng Hóa

Để cải thiện chất lượng nước nuôi tôm, cần áp dụng các giải pháp đồng bộ từ quản lý đến kỹ thuật nuôi. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn bảo vệ môi trường.

4.1. Quản Lý Nguồn Nước Hiệu Quả

Cần có các biện pháp quản lý nguồn nước chặt chẽ, bao gồm việc kiểm soát ô nhiễm từ các hoạt động nông nghiệp và công nghiệp xung quanh.

4.2. Áp Dụng Kỹ Thuật Nuôi Tôm Bền Vững

Sử dụng các kỹ thuật nuôi tôm bền vững như nuôi tôm hữu cơ, giảm thiểu hóa chất và thức ăn dư thừa sẽ giúp cải thiện chất lượng nước và bảo vệ môi trường.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Chất Lượng Nước Nuôi Tôm Tại Huyện Hoằng Hóa

Kết quả nghiên cứu cho thấy chất lượng nước nuôi tôm tại huyện Hoằng Hóa có nhiều biến động. Một số chỉ tiêu chất lượng nước không đạt tiêu chuẩn, ảnh hưởng đến sức khỏe tôm.

5.1. Diễn Biến Chất Lượng Nước Qua Các Thời Kỳ

Chất lượng nước có xu hướng giảm dần vào cuối vụ nuôi. Các chỉ tiêu như pH, độ mặn và nồng độ oxy hòa tan thường không đạt yêu cầu vào giai đoạn này.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện chất lượng nước, bao gồm việc nâng cao nhận thức của người nuôi và áp dụng các công nghệ mới trong nuôi tôm.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Ngành Nuôi Tôm Tại Hoằng Hóa

Ngành nuôi tôm tại huyện Hoằng Hóa có tiềm năng phát triển lớn, nhưng cần phải chú trọng đến chất lượng nước. Việc cải thiện chất lượng nước sẽ giúp nâng cao năng suất và bảo vệ môi trường.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Chất Lượng Nước Trong Tương Lai

Chất lượng nước sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của ngành nuôi tôm. Cần có các chính sách hỗ trợ và đầu tư cho nghiên cứu và phát triển.

6.2. Hướng Đi Mới Cho Ngành Nuôi Tôm

Ngành nuôi tôm cần áp dụng các công nghệ mới và phương pháp nuôi bền vững để đảm bảo chất lượng nước và nâng cao năng suất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Hoằng Hóa sở hữu diện tích tự nhiên 22.453,57 ha, trong đó có 2.890,8 ha bãi triều với hơn 2.210 ha mặt nước lợ giàu tiềm năng phát triển nuôi trồng thủy sản. Tại địa phương, ba xã trọng điểm gồm Hoằng Châu, Hoằng Yến và Hoằng Phụ chiếm hơn 25% tổng quỹ đất mặt nước mặn lợ của toàn huyện, giải quyết việc làm cho hơn 2.500 lao động thủy sản ven biển. Những năm gần đây, sự chuyển dịch nhanh chóng từ mô hình quảng canh sang nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh với quy mô đạt 101,7 ha vào năm 2015 đã mang lại nguồn thu ngoại tệ vượt bậc. Tuy nhiên, phương thức thâm canh mật độ cao từ 80 đến 100 con trên một mét vuông đi kèm việc lạm dụng thức ăn tổng hợp và hóa chất xử lý đã gây áp lực nghiêm trọng lên môi trường sinh thái.

Vấn đề suy thoái chất lượng nước cấp và nước ao nuôi làm bùng phát hội chứng hoại tử gan tụy cấp tính cùng dịch bệnh đốm trắng, khiến tôm chết hàng loạt vào giai đoạn tháng thứ 2 của chu kỳ nuôi, dẫn tới sụt giảm sản lượng từ 20% đến 40% ở nhiều hộ dân. Đề tài hướng đến mục tiêu đánh giá toàn diện diễn biến chất lượng nước cấp, nước trong ao nuôi và nước xả thải, từ đó xác định căn nguyên gây suy thoái môi trường làm nền tảng khoa học để đề xuất hệ thống giải pháp kiểm soát nước tối ưu. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại ba xã Hoằng Châu, Hoằng Yến, Hoằng Phụ trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 10 năm 2015 qua hai vụ nuôi thâm canh chính thức. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc bảo vệ hơn 100 ha diện tích nuôi tôm thâm canh, hỗ trợ ổn định sinh kế cho hơn 1.492 hộ nuôi thủy sản và thiết lập cơ chế cảnh báo ô nhiễm môi trường nước cục bộ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết cân bằng vật chất và chuỗi thức ăn trong hệ sinh thái thủy vực nhân tạo ven biển. Mô hình chuyển hóa thức ăn công nghiệp chỉ ra rằng tôm chỉ hấp thụ từ 20% đến 25% dưỡng chất để tăng trưởng sinh khối, trong khi 5% đến 10% bị thất thoát trực tiếp ra môi trường và 10% đến 20% bị đào thải dưới dạng phân hữu cơ. Bên cạnh đó, đề tài tích hợp lý thuyết tự làm sạch và quá trình phân hủy sinh hóa hiếu khí kết hợp kị khí của nền đáy ao đầm.

Các khái niệm chuyên ngành cốt lõi được chuẩn hóa bao gồm: Nhu cầu oxy sinh hóa (BOD5), Nhu cầu oxy hóa học (COD), Oxy hòa tan (DO), độ kiềm, nồng độ khí độc amoniac (NH3) và hydro sunfua (H2S). Trong điều kiện phân tầng nhiệt độ và thiếu oxy đáy ao, quá trình khử sunfat sẽ sinh ra H2S có độc tính cao, kết hợp cùng lượng bùn lắng tích lũy dày từ 0,5 đến 1 cm mỗi năm, phá vỡ thế cân bằng lý hóa của môi trường nước lợ.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được kết hợp giữa số liệu thứ cấp từ Chi cục Thống kê, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Hoằng Hóa và số liệu thực nghiệm thực địa trong hai vụ nuôi năm 2015. Tổng cỡ mẫu khảo sát thực nghiệm gồm 72 mẫu nước đại diện, bao gồm: 54 mẫu nước ao nuôi thu thập định kỳ từ 9 hộ nuôi thâm canh tiêu biểu (3 hộ tại mỗi xã Hoằng Yến, Hoằng Phụ, Hoằng Châu với tần suất 3 lần mỗi vụ), 6 mẫu nước cấp từ sông Cung và cửa Lạch, 6 mẫu nước thải tại ao xả chung và 6 mẫu nước tại nguồn tiếp nhận tự nhiên.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích kết hợp ngẫu nhiên theo không gian và thời gian sinh trưởng của tôm được lựa chọn nhằm phản ánh chính xác quy luật biến động của các thông số môi trường qua từng giai đoạn nuôi. Quy trình lấy mẫu, bảo quản và phân tích tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc gia:

• Lấy mẫu nước mặt và nước sông suối theo TCVN 5996:1995.
• Lấy mẫu nước ao hồ tự nhiên, nhân tạo theo TCVN 5994:1995.
• Lấy mẫu nước thải theo TCVN 5999:1995.

Các chỉ tiêu nhiệt độ, pH, DO, độ mặn và độ trong được đo nhanh tại hiện trường bằng thiết bị quan trắc chuyên dụng WQC 24 của Nhật Bản. Các thông số độ kiềm, NH3, H2S, BOD5 và COD được bảo quản lạnh ở nhiệt độ dưới 4 độ C và phân tích trong phòng thí nghiệm theo TCVN 6636-1:2000, TCVN 6179-1:1996, TCVN 5988:1995 và TCVN 6637:2000. Dữ liệu sau đó được xử lý thống kê mô tả, tính giá trị trung bình và tần suất bằng phần mềm Microsoft Excel, đồng thời so sánh đối chiếu với Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 02-19:2014/BNNPTNT về cơ sở nuôi tôm nước lợ và QCVN 40:2011/BTNMT về nước thải công nghiệp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, chất lượng nguồn nước cấp từ sông Cung và hai cửa Lạch Trường, Lạch Hới tại thời điểm đầu vụ của cả 3 xã cơ bản nằm trong giới hạn cho phép theo QCVN 02-19:2014/BNNPTNT với pH dao động từ 7,5 đến 8,2 và hàm lượng DO luôn lớn hơn 4,5 mg/L. Tuy nhiên, độ mặn của nguồn nước cấp biến thiên rất mạnh giữa các đợt triều và mùa mưa, dao động từ 8‰ đến 22‰.

Thứ hai, chất lượng nước trong ao nuôi tại 9 hộ thâm canh có xu hướng suy giảm rõ rệt theo thời gian nuôi. Ở giai đoạn đầu vụ (tháng 3 ở vụ 1 và tháng 6 ở vụ 2), DO đạt mức tối ưu từ 5,2 đến 6,5 mg/L, hàm lượng NH3 và H2S đều ở mức an toàn dưới 0,05 mg/L. Đến giai đoạn cuối vụ (tháng 4 ở vụ 1 và tháng 7 ở vụ 2), lượng chất thải tích tụ khiến DO vào rạng sáng giảm xuống dưới 3,5 mg/L, nồng độ NH3 tăng vọt lên mức 0,35 mg/L (vượt ngưỡng cho phép), và H2S xuất hiện cục bộ ở đáy ao từ 0,03 đến 0,08 mg/L.

Thứ ba, chất lượng nước xả thải tại các ao xử lý chung của 3 xã đều vượt quy chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT với chỉ số BOD5 vượt từ 1,5 đến 2,3 lần và COD vượt từ 1,8 đến 2,8 lần giới hạn quy định trước khi xả ra môi trường tự nhiên.

Thứ tư, năng suất tôm thẻ chân trắng năm 2015 sụt giảm nghiêm trọng so với năm 2014 do chất lượng nước biến động xấu. Năng suất tại Hoằng Châu giảm mạnh từ 29 tấn/ha (2014) xuống còn 18 tấn/ha (2015), tương đương mức giảm 37,9%. Tại Hoằng Yến, năng suất giảm từ 36 tấn/ha xuống 28 tấn/ha (giảm 22,2%), và Hoằng Phụ giảm từ 27 tấn/ha xuống 22 tấn/ha (giảm 18,5%).

Thảo luận kết quả

Sự suy giảm chất lượng nước ao nuôi vào cuối vụ bắt nguồn trực tiếp từ chế độ cho ăn dư thừa và quá trình tích lũy mùn bã hữu cơ nền đáy. Khi mật độ thả nuôi đạt 80 đến 100 con trên một mét vuông, lượng thức ăn không được tiêu thụ hết bị vi sinh vật phân hủy kị khí ở đáy ao, tiêu tốn lượng lớn oxy hòa tan và giải phóng độc chất NH3, H2S.

Yếu tố khí hậu đặc trưng của vùng ven biển Hoằng Hóa đóng vai trò tác nhân cộng hưởng tiêu cực. Trong vụ hè thu, hiện tượng gió Lào khô nóng làm lượng bốc hơi lên tới 158,5 mm mỗi tháng, đẩy nhiệt độ nước ao lên trên 33 độ C và làm tăng độ mặn cục bộ. Ngược lại, những đợt mưa lớn tập trung vào tháng 8 và tháng 9 với lượng mưa lên tới 450 mm mỗi tháng gây hiện tượng phân tầng nước, làm tụt pH và giảm độ mặn đột ngột, khiến tôm bị sốc môi trường và suy giảm sức đề kháng.

Về phương thức biểu diễn dữ liệu khoa học, các kết quả trên có thể được hệ thống hóa qua biểu đồ đường đa trục thể hiện tương quan nghịch biến giữa nồng độ oxy hòa tan và khí độc NH3 theo thời gian 90 ngày nuôi, kết hợp biểu đồ cột so sánh mức vượt chuẩn của BOD5 và COD giữa nước thải ao nuôi và giới hạn xả thải môi trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, kiểm soát chặt chẽ chế độ dinh dưỡng và cải tạo nền đáy ao. Người nuôi tôm cần định kỳ cắt giảm từ 25% đến 30% lượng thức ăn vào những ngày thời tiết nắng nóng trên 33 độ C hoặc sau mưa lớn; tăng cường ứng dụng chế phẩm sinh học định kỳ 7 đến 10 ngày một lần để phân hủy mùn bã hữu cơ, duy trì hàm lượng oxy hòa tan đáy ao luôn trên 4,0 mg/L và triệt tiêu hoàn toàn khí độc H2S. Giải pháp này do trực tiếp 100% các hộ nuôi thâm canh thực hiện trong suốt chu kỳ nuôi.

Thứ hai, chuẩn hóa hệ thống xử lý nước thải sinh học 3 bậc tại các vùng nuôi tập trung. Thiết kế và vận hành chuỗi hồ xử lý nước thải khép kín gồm hồ lắng kị khí (thời gian lưu 2 đến 5 ngày), hồ hiếu - kị khí và hồ sinh học hiếu khí kết hợp thả cá rô phi, rong câu nhằm loại bỏ từ 60% đến 70% hàm lượng BOD5 và COD trước khi thải ra sông Cung. Hợp tác xã nuôi trồng thủy sản phối hợp cùng UBND các xã Hoằng Yến, Hoằng Phụ, Hoằng Châu triển khai hoàn thành trước quý IV hàng năm.

Thứ ba, quy hoạch đồng bộ hạ tầng thủy lợi và tách biệt mạng lưới cấp - thoát nước. Đề nghị UBND huyện Hoằng Hóa và Phòng Tài nguyên và Môi trường bố trí nguồn vốn cải tạo 100% hệ thống kênh cấp nước riêng biệt với kênh thoát nước thải tại vùng nuôi 101,7 ha tôm thẻ chân trắng, chấm dứt hoàn toàn tình trạng lấy nước cấp từ chính kênh tiếp nhận nước thải, hoàn thành trong giai đoạn 2016 - 2018.

Thứ tư, thiết lập mạng lưới quan trắc môi trường và cảnh báo dịch bệnh tự động. Chi cục Bảo vệ Môi trường và Chi cục Thú y tỉnh Thanh Hóa cần tổ chức quan trắc định kỳ 2 tuần một lần tại các cửa Lạch Trường và Lạch Hới, đồng thời cung cấp bản tin dự báo chất lượng nước và mầm bệnh cho hơn 2.500 lao động thủy sản địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên chuyên ngành Khoa học Môi trường, Quản lý Tài nguyên và Nuôi trồng Thủy sản có thể sử dụng tài liệu như một nghiên cứu điển hình về phương pháp đánh giá tải lượng ô nhiễm nước mặt và quy trình thiết kế mạng lưới quan trắc thủy vực ven bờ.

Cán bộ quản lý nhà nước tại Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thanh Hóa cùng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Hoằng Hóa có thể khai thác số liệu thực chứng để xây dựng quy hoạch phân vùng nuôi trồng thủy sản tập trung và hoàn thiện quy chế bảo vệ môi trường đầm bãi triều.

Kỹ sư thủy sản, chuyên viên kỹ thuật môi trường và ban quản trị các hợp tác xã nuôi tôm có thể ứng dụng trực tiếp các quy trình tính toán hệ thống hồ sinh học tự nhiên và phương pháp quản trị các chỉ số lý hóa ao nuôi thâm canh.

Chủ trang trại và các hộ nông dân trực tiếp canh tác tôm thẻ chân trắng tại khu vực Bắc Trung Bộ có thể tham khảo cẩm nang điều chỉnh kỹ thuật cho ăn, quản lý biến động thời tiết cực đoan và nhận biết các ngưỡng rủi ro môi trường để phòng ngừa dịch bệnh gan tụy cấp.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân chính khiến chất lượng nước ao nuôi tôm suy giảm mạnh vào cuối vụ là gì? Sự tích tụ liên tục của thức ăn dư thừa, phân tôm và xác phiêu sinh vật lắng xuống đáy ao tạo thành lớp bùn dày từ 0,5 đến 1 cm mỗi năm. Quá trình phân hủy kị khí trong điều kiện mật độ nuôi cao làm tiêu hao oxy hòa tan và sản sinh lượng lớn khí độc amoniac và hydro sunfua.

Thời tiết nắng nóng gay gắt ảnh hưởng trực tiếp như thế nào đến môi trường nước ao nuôi tôm? Nhiệt độ nước vượt 32 độ C thúc đẩy quá trình bay hơi mạnh lên tới 158,5 mm mỗi tháng, gây hiện tượng phân tầng nhiệt và tăng độ mặn đột ngột. Đồng thời, tôm ăn nhiều nhưng tiêu hóa kém làm tăng chất thải hữu cơ, tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại bùng phát gây bệnh hoại tử gan tụy.

Hệ thống hồ sinh học có khả năng xử lý nước thải nuôi tôm đạt hiệu suất bao nhiêu? Hệ thống chuỗi 3 hồ sinh học tự nhiên gồm hồ kị khí, hồ hiếu kị khí và hồ hiếu khí có khả năng xử lý từ 50% đến 60% hàm lượng BOD5 và loại bỏ phần lớn chất rắn lơ lửng, giúp nước thải đạt tiêu chuẩn xả thải theo quy định hiện hành với chi phí vận hành thấp.

Vì sao việc tách riêng hệ thống kênh cấp và thoát nước là giải pháp then chốt? Tại huyện Hoằng Hóa, nhiều cơ sở nuôi tôm vẫn sử dụng chung kênh dẫn nước. Việc tách biệt hai hệ thống kênh giúp ngăn chặn triệt để hiện tượng ô nhiễm chéo, không cho mầm bệnh đốm trắng và chất thải hữu cơ từ ao xả quay trở lại ao nuôi qua nguồn nước cấp.

Luận văn căn cứ vào những quy chuẩn kỹ thuật quốc gia nào để đánh giá nguồn nước? Nghiên cứu đối chiếu trực tiếp với QCVN 02-19:2014/BNNPTNT về điều kiện bảo vệ môi trường và vệ sinh thú y của cơ sở nuôi tôm nước lợ, kết hợp quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp QCVN 40:2011/BTNMT để đánh giá chất lượng nước thải.

Kết luận

• Đề tài đã cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác về hiện trạng môi trường nước tại 101,7 ha diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng ở 3 xã ven biển huyện Hoằng Hóa qua 72 mẫu phân tích chuyên sâu.
• Xác định rõ nguyên nhân cốt lõi gây suy thoái chất lượng nước ao nuôi vào cuối vụ là do tích lũy bùn hữu cơ đáy ao kết hợp biến động thời tiết cực đoan vùng Bắc Trung Bộ.
• Đánh giá được mức độ ô nhiễm của nước xả thải khi nồng độ BOD5 và COD vượt quy chuẩn cho phép từ 1,5 đến 2,8 lần, đe dọa trực tiếp nguồn nước tự nhiên tại sông Cung và hai cửa Lạch.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp kỹ thuật, hạ tầng, quy hoạch và chính sách quản lý có tính khả thi cao, gắn liền với các mốc thời gian và chủ thể thực hiện rõ ràng.
• Mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo về ứng dụng công nghệ lọc sinh học tuần hoàn kín và mô hình dự báo sớm dịch bệnh thủy sản dựa trên biến động dữ liệu quan trắc tự động.

Độc giả, các nhà quản lý và kỹ sư nuôi trồng thủy sản quan tâm đến việc tối ưu hóa chất lượng nước và phát triển mô hình nuôi tôm bền vững nên khai thác toàn diện tài liệu nghiên cứu này để áp dụng vào thực tiễn sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN XUÂN CƯỜNG ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG NƯỚC NUÔI TÔM TẠI HUYỆN HOẰNG HÓA, TỈNH THANH HÓA Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60 44 03 01 Giáo viên hướng dẫn khoa học: PGS. Hoàng Thái Đại NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Xuân Cường i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CÁM ƠN Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được nhiều sự giúp đỡ và tạo điều kiện của các thầy cô giáo, gia đình, bạn bè và một số cơ quan khác.

Trước tiên, cho tôi được bày tỏ lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất tới thầy giáo PGS. Hoàng Thái Đại đã tận tình hướng dẫn và tạo mọi điều kiện giúp tôi hoàn thành tốt khóa luận tốt nghiệp này. Với tấm lòng biết ơn sâu sắc, cho tôi gửi gửi lời cảm ơn chân thành tới các thầy cô giáo trong Khoa Môi trường - Trường Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam. Các cán bộ của UBND xã Hoằng Châu; UBND xã Hoằng Yến; UBND xã Hoằng Phụ - huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa; các cán bộ phòng Tài Nguyên và Môi trường huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, các cán bộ của Chi cục bảo vệ môi trường - Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa; các cán bộ của Đoàn mỏ- Địa chất - Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa; các cán bộ của sở Nông nghiệp và Phát trien Nông thôn tỉnh Thanh Hóa, cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của nhân dân ven biển xã Hoằng Châu, xã Hoằng Phụ, xã Hoằng Yến, huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình làm việc thực tế tại địa phương, giúp tôi hoàn thành luận văn này.

Cuối cùng tôi xin cảm ơn gia đình, bạn bè, những người luôn giúp đỡ, động viên, khích lệ đẻ tôi có thể hoàn thành luận văn tốt nghiệp này. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Xuân Cường ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục bảng .vi Danh mục biểu đồ.

vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn .ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Giả thuyết khoa học.

Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học thực tiễn. Tổng quan tài liệu.

Tổng quan về vấn đề nuôi tôm. Tình hình nuôi trồng tôm và kiểm soát chất lượng nước trong nuôi trồng thủy sản trên thế giới và Việt Nam. Tình hình nuôi tôm và kiểm soát chất lượng nước trong nuôi tôm Việt Nam. Các nguyên nhân dẫn tới sự suy giảm nguồn nước tại các vùng nuôi tôm.

Các giải pháp cải thiện chất lượng nước nuôi trồng thủy sản (nước nuôi tôm). Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Đối tượng/ vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.

Phương pháp khảo sát, điều tra, thu thập số liệu. Phương pháp lấy mẫu. 25 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp phân tích.

Phương pháp so sánh và đánh giá. Phương pháp xử lý dữ liệu. Kết quả thảo luận. Điều kiện tự nhiên xã hội huyện hoằng hóa.

Vị trí địa lý. Đặc điểm địa hình và điều kiện thủy văn. Điều kiện kính tế - xã hội. Đặc điểm khí hậu.

Thực trạng nuôi tôm tại huyện Hoằng Hóa. Diễn biến diện tích, sản lượng nuôi tôm thẻ chân trắng trong những năm gần đây. Cơ sở hạ tầng và kỹ thuật nuôi tôm thẻ chân trắng tại khu vực nghiên cứu. Thời gian nuôi.

Nguồn nước cấp cho các ao nuôi:. Diễn biến chất lượng nước tại các mô hình ở ba xã Hoằng Yến, Hoằng Phụ, Hoằng Châu nuôi tôm thâm canh giai đoạn từ tháng 2 năm 2015 đến tháng 10 năm 2015. Đề xuất một số giải pháp làm giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm môi trường trong hoạt động nuôi tôm. Kết luận và kiến nghị.

62 Tài liệu tham khảo. 63 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BTNMT Bộ Tài nguyên Môi trường BVMT Bảo vệ môi trường CBTP Chế biến thực phẩm CCN Cụm công nghiệp CEC Dung tích hấp thụ ĐTNC Đề tài nghiên cứu HĐH Hiện đại hóa HTX Hợp tác xã NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn NTTS Nuôi trồng thủy sản OTOP One tambon one product QCCP Quy chuẩn cho phép QCVN Quy chuẩn Việt Nam QLMT Quản lý môi trường RNM Rừng ngập mặn RTSH Rác thải sinh hoạt TB Trung bình TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TN&MT Tài nguyên và Môi trường TP Thành phố TTCN Tiểu thủ công nghiệp UBND Ủy ban nhân dân VSMT Vệ sinh môi trường v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG 3. Sơ đồ vị trí lấy mẫu. Thông số quan trắc.

Phương pháp phân tích mẫu. Nhân lực tham gia hoạt động thủy sản ven biển huyện Hoằng Hóa. Diện tích nuôi trồng thủy sản năm 2015 huyện Hoằng Hóa. Diễn biến diện tích, sản lượng nuôi tôm thẻ chân trắng trong những năm gần đây tại các xã Hoằng Yến, Hoằng Phụ và Hoằng Châu.

Tổng hợp thời gian nuôi tôm thẻ chân trắng tai xã Hoằng Yến, Hoằng Châu, Hoằng Phụ, huyện Hoằng Hóa năm 2015. Tổng hợp cơ sở hạ tầng tại khu vực nuôi tôm thẻ chân trắng xã Hoằng Yến, Hoằng Phụ, Hoằng Châu. Kiểm tra các yếu tố môi trường trong ao nuôi. Kết quả phân tích chất lượng nước cấp vào ao nuôi tại xã Hoằng Yến; Hoằng Phụ; Hoằng châu huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

Kết quả phân tích chất lượng nước ao nuôi lấy mẫu đợt 1( 05/3- 07/3/2015) vụ 1. Kết quả phân tích chất lượng nước ao nuôi lấy mẫu đợt 2( từ ngày 22/3- 24/3/1015) vụ 1. Kết quả phân tích chất lượng nước ao nuôi lấy mẫu đợt 3 (từ ngày 20/4- 22/4/1015) vụ 1. Kết quả phân tích chất lượng nước ao nuôi lấy mẫu lần 01 ( từ ngày 05/6- 07/6/215) vụ 2.

Kết quả phân tích chất lượng nước ao nuôi lấy mẫu lần 02 ( từ ngày 22/6- 24/6/2015) vụ 2. Kết quả phân tích chất lượng nước ao nuôi lấy mẫu lần 03 ( từ ngày 10/7- 12/7/2015) vụ 2. Kết quả phân tích chất lượng nước thải tại ba xã Hoằng Yến, xã Hoằng Phụ, xã Hoằng Châu, huyện Hoằng Hóa. Kết quả phân tích chất lượng nước thải tại nguồn tiếp nhận xã Hoằng Yến, Hoằng Phụ, Hoằng Châu, huyện Hoằng Hóa.

58 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BIỂU ĐỒ 4. Biến động pH, DO, Độ mặn của 09 hộ trong vụ 01. Biến động nhiệt độ, độ trong, độ kiềm của 09 hộ trong vụ 01. Biến động H2S, NH3 của 09 hộ trong vụ 01.

Biến động pH, DO, Độ mặn của 09 hộ trong vụ 02. Biến động nhiệt độ, độ trong, độ kiềm của 09 hộ trong vụ 02. Biến động H2S; NH3 của 09 hộ trong vụ 02. 56 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH 2.

Sản lượng tôm thẻ chân trăng trên thê giới. Đồ thị biểu diễn nhiệt độ trung bình các tháng trong năm vùng ven biển huyện Hoằng Hóa. Lượng mưa trung bình các tháng trong năm vùng ven biển huyện Hoằng Hóa. 35 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Nuôi tôm là một trong những nghành kinh tế thế mạnh của huyện Hoằng Hóa với 3 xã nuôi tôm gồm: Hoằng Châu, Hoằng Yến và Hoằng Phụ.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, môi trường nước bị suy thoái gây bệnh suy gan tụy cấp làm tôm chết hàng loạt. Vì vậy, việc tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá hiện trạng và đề xuất một số giải pháp kiểm soát chất lượng nước nuôi tôm tại huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa” là rất cần thiết. Kết quả nghiên cứu chất lượng nước nuôi tôm trên địa bàn huyện Hoằng Hóa cho thấy: chất lượng nước cấp, nước ao nuôi tôm và nước tại nguồn tiếp nhận nằm trong giới hạn cho phép. Tuy nhiên, chất lượng nước ao nuôi có xu hướng giảm dần về cuối vụ.

Chất lượng nước tại ao xử lý nước thải vượt quy chuẩn cho phép. Trước thực trạng về chất lượng nước tại khu vực nghiên cứu như trên, tác giả đã đề xuất một số giải pháp kiểm soát chất lượng nước nuôi tôm nhằm tạo môi trường thuận lợi cho tôm phát triển, đạt năng suất, sản lượng cao. ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] THESIS ABSTRACT Shrimp aquaculture is one of advantages of Hoang Hoa district, with 3 shrimp - farming communes: Hoang Chau, Hoang Yen and Hoang Phu. However, recent years, the water environment is degraded, caused pancreatic liver failure, leads to shrimp’s mass death.

Therefore, the research: “Evaluate the actual and suggest some solutions to control shrimp farming water quality at Hoang Hoa district, Thanh Hoa province” is very necessary. The shrimp farming water quality at Hoang Hoa district’s researching result shows: feed water, farming water and sourcing water quality is in the allowable limit. However, the farming water quality tends to decrease when it comes to the end of crop. The waste water quality is beyond allowable limit.

Based on the actual, the researcher suggests some solutions to control the shrimp farming water quality, in order to create a favorable environment to develop the shrimp farming’s productivity. x LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Trong xu thế phát triển mạnh mẽ nền kinh tế - xã hội của đất nước một vài năm gần đây, với các định hướng mang tính chiến lược của Nhà nước đã xác định thuỷ sản là một trong năm mũi nhọn của nền kinh tế quốc dân, cần được đầu tư phát triển mạnh, sản lượng thuỷ sản hàng năm ngày một tăng, lĩnh vực xuất khẩu thuỷ sản đã và đang thu lại rất nhiều ngoại tệ về cho đất nước.