HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ ÁI LIÊN ỨNG DỤNG VIỄN THÁM VÀ HỆ THỐNG THÔNG TIN ĐỊA LÝ ĐÁNH GIÁ BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI HUYỆN GIA BÌNH, TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Quốc Vinh NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn này là trung thực, khách quan và chưa từng dùng bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Ái Liên i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc thầy giáo hướng dẫn TS. Trần Quốc Vinh đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Hệ thống thông tin đất đai, Khoa Quản lý đất đai, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Uỷ ban nhân dân huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Ái Liên ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. iii DANH MỤC BẢNG. vi DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ.
vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN. viii THESIS ABSTRACT. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.
PHẠM VI NGHIÊN CỨU. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU. TỔNG QUAN VỀ SỬ DỤNG ĐẤT.
Một số vấn đề lý luận về sử dụng đất. Tình hình sử dụng đất tại Việt Nam. CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT. Khái niệm biến động sử dụng đất.
Một số yếu tố tác động đến sự biến động sử dụng đất. TỔNG QUAN VỀ VIỄN THÁM VÀ HỆ THỐNG THÔNG TIN ĐỊA LÝ. Giới thiệu chung về viễn thám. Giới thiệu chung về hệ thống thông tin địa lý.
Khái quát về công nghệ tích hợp viễn thám và GIS. CÁC PHƯƠNG PHÁP XÂY DỰNG BẢN ĐỒ BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT. Thành lập bản đồ biến động bằng phương pháp so sánh sau phân loại. Đánh giá biến động bằng phương pháp phân loại trực tiếp ảnh đa thời gian.
Thành lập bản đồ biến động bằng phương pháp phân tích vector thay đổi phổ. 24 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thành lập bản đồ biến động bằng phương pháp số học. Thành lập bản đồ biến động bằng phương pháp sử dụng mạng nhị phân.
Thành lập bản đồ biến động bằng phương pháp chồng xếp ảnh phân loại lên bản đồ đã có. Thành lập bản đồ biến động bằng phương pháp cộng màu trên một kênh ảnh. Thành lập bản đồ biến động bằng phương pháp kết hợp. ỨNG DỤNG VIỄN THÁM VÀ GIS ĐÁNH GIÁ BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM.
Ứng dụng viễn thám và GIS đánh giá biến động đất đai trên thế giới. Ứng dụng viễn thám và GIS đánh giá biến động đất đai tại Việt Nam. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU.
THỜI GIAN NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, tình hình quản lý đất đai của huyện Gia Bình.
Xây dựng bản đồ sử dụng đất ở các thời điểm năm 2010, 2015 huyện Gia Bình. Đánh giá biến động đất đai giai đoạn 2010 -2015 huyện Gia Bình. Đánh giá khả năng ứng dụng viễn thám và hệ thống thông tin địa lý trong nghiên cứu biến động đất đai. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Phương pháp điều tra, thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp đánh giá biến động đất đai. Phương pháp xây dựng bản đồ sử dụng đất bằng phần mềm Envi.
Phương pháp phân tích, đánh giá. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI HUYỆN GIA BÌNH, TỈNH BẮC NINH. 40 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Điều kiện tự nhiên. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội. Nhận xét chung về điều kiện tự nhiên – kinh tế xã hội. TÌNH HÌNH QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI CỦA HUYỆN GIA BÌNH.
Hiện trạng sử dụng đất huyện Gia Bình. Tình hình quản lý đất đai của huyện. GIẢI ĐOÁN ẢNH VIỄN THÁM VÀ XÂY DỰNG BẢN ĐỒ SỬ DỤNG ĐẤT HUYỆN GIA BÌNH. Tài liệu sử dụng.
Giải đoán ảnh vệ tinh. Xây dựng tệp mẫu các loại sử dụng đất. Phân loại ảnh. Đánh giá độ chính xác phân loại ảnh.
Biên tập bản đồ sử dụng đất. THÀNH LẬP BẢN ĐỒ BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI GIAI ĐOẠN 2010 - 2015 HUYỆN GIA BÌNH. ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG VIỄN THÁM VÀ HỆ THỐNG THÔNG TIN ĐỊA LÝ GIS TRONG NGHIÊN CỨU BIẾN ĐỘNG ĐẤT ĐAI. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.
73 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 77 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Biến động sử dụng đất giai đoạn 2010-2015 trên cả nước. Ưu, nhược điểm của hai phương pháp giải đoán ảnh vệ tinh.
Diện tích các loại đất năm 2015 huyện Gia Bình. Mô tả các loại sử dụng đất. Giá trị khác biệt phổ giữa các mẫu phân loại ảnh năm 2010. Mẫu giải đoán ảnh vệ tinh.
Giá trị khác biệt phổ giữa 7 mẫu phân loại ảnh năm 2010. Đánh giá độ chính xác bản đồ sử dụng đất năm 2010. Đánh giá độ chính xác bản đồ sử dụng đất năm 2015. Thống kê diện tích các loại đất năm 2010.
Thống kê diện tích các loại đất năm 2015. So sánh diện tích kết quả giải đoán với diện tích thống kê năm 2010. So sánh diện tích kết quả giải đoán với diện tích thống kê năm 2015. Biến động sử dụng đất giai đoạn 2010 - 2015.
Ma trận biến động các loại sử dụng đất giai đoạn 2010 - 2015. 68 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Hình 2. Biểu đồ diện tích, cơ cấu sử dụng đất năm 2015 của cả nước. Nguyên lý thu nhận ảnh viễn thám.
Thành lập bản đồ biến động bằng phương pháp so sánh sau phân loại. Phương pháp phân loại dữ liệu đa thời gian. Vector thay đổi phổ. Thuật toán phân tích vector thay đổi phổ.
Thành lập bản đồ biến động bằng phương pháp cộng màu trên một kênh ảnh. Sơ đồ vị trí huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh. Biểu đồ cơ cấu kinh tế huyện Gia Bình năm 2015. Cảnh ảnh SPOT5 mã hiệu 270-308.
Cảnh ảnh SPOT6 mã hiệu E106N22-06986-R1C1. Tăng cường chất lượng ảnh. Sai số thành phần các điểm khống chế nắn ảnh năm 2010. Sai số thành phần các điểm khống chế nắn ảnh năm 2015.
Ảnh được cắt theo địa giới hành chính huyện Gia Bình năm 2015. Minh họa kết quả phân loại có kiểm định. Ảnh một số loại sử dụng đất trên địa bàn huyện Gia Bình. 60 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Ái Liên Tên Luận văn: Ứng dụng viễn thám và hệ thống thông tin địa lý đánh giá biến động đất đai huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá biến động đất đai giai đoạn 2010-2015 từ ảnh vệ tinh tại địa bàn huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh.
- Từ kết quả nghiên cứu đánh giá khả năng ứng dụng viễn thám và GIS trong nghiên cứu biến động sử dụng đất phục vụ công tác quản lý đất đai. Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện các nội dung của đề tài, chúng tôi sử dụng các phương pháp sau: Phương pháp đi ềutra, thuthập số li ệuthứ cấp; phương pháp điềutra, thuthập số li ệusơ cấp; phương pháp đánh giá biến động đất đai; Phương pháp xây dựng bản đồ sử dụng đất bằng phần mềm Envi; Phương pháp chồng xếp bản đồ bằng phần mềm ArcGIS và phương pháp phân tích, đánh giá. Kết quả chính và kết luận - Luận văn đã khái quát được tình hình cơ bản của địa bàn nghiên cứu với các nội dung gồm: điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tình hình quản lý đất đai của huyện Gia Bình. - Sử dụng dữ liệu ảnh SPOT 5, SPOT 6 và bản đồ hiện trạng sử dụng đất kết hợp với 84 điểm điều tra thực địa đã xây dựng tệp mẫu cho 13 loại sử dụng đất tại hai thời điểm ảnh.
Sử dụng phương pháp Separability để đánh giá sự khác biệt giữa các tệp mẫu, kết quả xây dựng được tệp mẫu phân loại ảnh gồm 7 loại sử dụng đất cơ bản sau: đất trồng lúa, đất trồng cây hàng năm khác, đất trồng cây lâu năm, đất nuôi trồng thủy sản, đất lâm nghiệp, đất xây dựng, đất sông suối làm cơ sở cho việc giải đoán ảnh viễn thám ở khu vực huyện Gia Bình. - Bản đồ sử dụng đất thời điểm năm 2010 và năm 2015 tỷ lệ 1:10.000 được xây dựng bằng ảnh vệ tinh theo phương pháp xác suất cực đại.