Đặc điểm của từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán và tiếng Việt

Luận văn thạc sĩ phân tích đặc điểm từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán và đối chiếu với tiếng Việt, mang lại cái nhìn sâu sắc về ngôn ngữ.

• Tác giả: Vương Dĩnh (Wang Ying)
• Người hướng dẫn: Gs.Ts Nguyễn Văn Khang
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: Đặc Điểm Của Từ Ngữ Phật Giáo Trong Tiếng Hán (Có Đối Chiếu Với Tiếng Việt)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Mối quan hệ giữa tôn giáo và ngôn ngữ
• 1.2. Đặc điểm chung
• 1.3. Ngôn ngữ tạo ra tôn giáo
• 1.4. Tôn giáo phát triển ngôn ngữ
• 1.5. Khái quát về Phật giáo ở Trung Quốc có liên quan đến tiếng Hán
• 1.6. Sự du nhập vào của Phật giáo vào Trung Quốc
• 1.7. Các giai đoạn phát triển và sự ảnh hưởng của Phật giáo Trung Quốc
• 1.8. Sự ảnh hưởng của Phật giáo đối với tiếng Hán
• 1.9. Khái quát về Phật giáo ở Việt Nam
• 1.10. Sự du nhập của Phật giáo vào Việt Nam
• 1.11. Các giai đoạn phát triển của Phật giáo Việt Nam
• 1.12. Sự ảnh hưởng của Phật giáo đối với văn hóa Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CẤU TRÚC CỦA TỪ NGỮ PHẬT GIÁO TRONG TIẾNG HÁN (CÓ ĐỐI CHIẾU VỚI TIẾNG VIỆT)
• 2.1. Khảo sát về từ ngữ Phật giáo
• 2.2. Phân loại từ ngữ Phật giáo trong Từ điển Phật học tiếng Hán
• 2.3. Phân loại từ ngữ Phật giáo trong Từ điển tiếng Hán hiện đại
• 2.4. Khảo sát về từ ngữ Phật giáo trong tiếng Việt
• 2.5. Đặc điểm cấu trúc của từ ngữ Phật giáo tiếng Hán
• 2.5.1. Từ phiên âm
• 2.5.2. Từ hỗn hợp
• 2.5.3. Từ dịch nghĩa
• 2.5.4. Từ gốc Hán Phật hóa
• 2.5.5. Thành ngữ Phật giáo
• 2.5.6. Tục ngữ Phật giáo
• 2.6. Đặc điểm cấu trúc của từ ngữ Phật giáo tiếng Việt
• 2.6.1. Từ ngữ Phật giáo tiếng Việt
• 2.6.2. Thành ngữ và tục ngữ Phật giáo tiếng Việt
• 3. CHƯƠNG 3: ĐẶC ĐIỂM NGỮ NGHĨA CỦA TỪ NGỮ PHẬT GIÁO TRONG TIẾNG HÁN (CÓ ĐỐI CHIẾU VỚI TIẾNG VIỆT)
• 3.1. Một số vấn đề lí luận liên quan đến nghĩa của từ
• 3.2. Phân loại từ ngữ Phật giáo tiếng Hán theo đặc điểm ngữ nghĩa
• 3.3. Từ ngữ Phật giáo chuyên dụng
• 3.4. Từ ngữ gốc Phật
• 3.5. Sự phát triển và biến đổi nghĩa của từ ngữ Phật giáo trong tiếng Việt
• 3.5.1. Sự biến đổi nghĩa cơ bản của từ
• 3.5.2. Tăng thêm hay giảm ít nét nghĩa của từ
• 3.5.3. Sự biến đổi phạm vi nghĩa của từ
• 3.5.4. Sự biến đổi sắc thái tình cảm về mặt nghĩa của từ
• 3.6. So sánh nghĩa của từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán hiện đại và tiếng Việt hiện đại
• 3.6.1. Nghĩa cơ bản của từ ngữ Phật giáo trong tiếng Phạn, tiếng Hán và tiếng Việt giống nhau
• 3.6.2. Nghĩa của từ ngữ Phật giáo trong tiếng Phạn, tiếng Hán và tiếng Việt có sự khác nhau
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về đặc điểm từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán và tiếng Việt

Phật giáo là một trong những tôn giáo lớn nhất thế giới, có ảnh hưởng sâu sắc đến ngôn ngữ và văn hóa của nhiều quốc gia, trong đó có Trung Quốc và Việt Nam. Từ ngữ Phật giáo không chỉ phản ánh triết lý và giáo lý của tôn giáo này mà còn thể hiện sự giao thoa văn hóa giữa các nền văn minh. Việc nghiên cứu đặc điểm từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán và tiếng Việt giúp hiểu rõ hơn về sự phát triển ngôn ngữ và văn hóa của hai quốc gia này.

1.1. Đặc điểm ngữ nghĩa của từ ngữ Phật giáo

Từ ngữ Phật giáo thường mang nhiều lớp nghĩa, phản ánh triết lý sâu sắc của Phật giáo. Các từ như 'từ bi', 'bát nhã' không chỉ đơn thuần là từ ngữ mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa và tâm linh. Việc phân tích ngữ nghĩa của các từ này giúp làm rõ hơn về cách mà Phật giáo ảnh hưởng đến tư duy và ngôn ngữ của người Việt và người Hán.

1.2. Sự du nhập từ ngữ Phật giáo vào tiếng Việt

Nhiều từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán đã được du nhập vào tiếng Việt qua các bản dịch kinh điển và sự giao lưu văn hóa. Việc này không chỉ làm phong phú thêm từ vựng tiếng Việt mà còn tạo ra những nét đặc trưng riêng trong cách sử dụng từ ngữ Phật giáo. Các từ như 'Phật', 'Tăng', 'Ni' đã trở thành một phần không thể thiếu trong ngôn ngữ hàng ngày của người Việt.

II. Vấn đề và thách thức trong việc nghiên cứu từ ngữ Phật giáo

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về từ ngữ Phật giáo, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc phân tích và so sánh giữa tiếng Hán và tiếng Việt. Một trong những vấn đề lớn là sự khác biệt trong cách hiểu và sử dụng từ ngữ giữa hai ngôn ngữ. Điều này đòi hỏi các nhà nghiên cứu phải có cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn.

2.1. Khó khăn trong việc dịch nghĩa từ ngữ Phật giáo

Việc dịch nghĩa từ ngữ Phật giáo từ tiếng Hán sang tiếng Việt không phải lúc nào cũng dễ dàng. Nhiều từ có nghĩa sâu sắc và phức tạp, đòi hỏi người dịch phải hiểu rõ cả ngữ cảnh văn hóa và triết lý của Phật giáo. Điều này có thể dẫn đến những hiểu lầm hoặc dịch sai ý nghĩa gốc.

2.2. Sự khác biệt trong cấu trúc ngữ pháp

Cấu trúc ngữ pháp của tiếng Hán và tiếng Việt có nhiều khác biệt, điều này ảnh hưởng đến cách mà từ ngữ Phật giáo được sử dụng trong mỗi ngôn ngữ. Việc so sánh cấu trúc ngữ pháp giữa hai ngôn ngữ sẽ giúp làm rõ hơn về cách mà từ ngữ Phật giáo được hình thành và phát triển.

III. Phương pháp nghiên cứu từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán và tiếng Việt

Để nghiên cứu đặc điểm từ ngữ Phật giáo, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học như phân tích ngữ nghĩa, so sánh đối chiếu và khảo sát thực địa. Những phương pháp này sẽ giúp làm rõ hơn về cấu trúc và ngữ nghĩa của từ ngữ Phật giáo trong cả hai ngôn ngữ.

3.1. Phân tích ngữ nghĩa từ ngữ Phật giáo

Phân tích ngữ nghĩa là một trong những phương pháp quan trọng trong nghiên cứu từ ngữ Phật giáo. Việc này giúp xác định các lớp nghĩa khác nhau của từ ngữ và cách mà chúng được sử dụng trong ngữ cảnh cụ thể.

3.2. So sánh đối chiếu giữa tiếng Hán và tiếng Việt

So sánh đối chiếu giữa tiếng Hán và tiếng Việt sẽ giúp làm rõ những điểm tương đồng và khác biệt trong cách sử dụng từ ngữ Phật giáo. Phương pháp này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về ngôn ngữ mà còn phản ánh sự giao thoa văn hóa giữa hai nền văn minh.

IV. Ứng dụng thực tiễn của từ ngữ Phật giáo trong đời sống

Từ ngữ Phật giáo không chỉ tồn tại trong các văn bản tôn giáo mà còn được sử dụng rộng rãi trong đời sống hàng ngày. Chúng có thể được tìm thấy trong các bài giảng, văn hóa dân gian và các hoạt động tôn giáo. Việc hiểu rõ về từ ngữ này sẽ giúp nâng cao nhận thức về văn hóa và tôn giáo trong xã hội.

4.1. Vai trò của từ ngữ Phật giáo trong văn hóa Việt Nam

Từ ngữ Phật giáo đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành văn hóa Việt Nam. Chúng không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn là cầu nối giữa các thế hệ, giúp truyền tải tri thức và giá trị văn hóa từ thế hệ này sang thế hệ khác.

4.2. Ảnh hưởng của từ ngữ Phật giáo đến ngôn ngữ hiện đại

Nhiều từ ngữ Phật giáo đã trở thành một phần của ngôn ngữ hiện đại, được sử dụng trong các lĩnh vực như văn học, nghệ thuật và truyền thông. Điều này cho thấy sự ảnh hưởng sâu sắc của Phật giáo đến ngôn ngữ và văn hóa đương đại.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu từ ngữ Phật giáo

Nghiên cứu từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán và tiếng Việt không chỉ giúp hiểu rõ hơn về ngôn ngữ mà còn phản ánh sự giao thoa văn hóa giữa hai nền văn minh. Tương lai của nghiên cứu này cần được mở rộng hơn nữa để khám phá những khía cạnh mới và sâu sắc hơn của từ ngữ Phật giáo.

5.1. Hướng nghiên cứu mới trong tương lai

Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc khai thác sâu hơn về ảnh hưởng của từ ngữ Phật giáo đến các lĩnh vực khác nhau trong xã hội, từ văn hóa đến giáo dục và nghệ thuật.

5.2. Tầm quan trọng của việc bảo tồn và phát triển từ ngữ Phật giáo

Việc bảo tồn và phát triển từ ngữ Phật giáo là rất quan trọng trong bối cảnh hiện đại. Điều này không chỉ giúp duy trì giá trị văn hóa mà còn góp phần vào việc giáo dục thế hệ trẻ về những giá trị tinh thần và triết lý của Phật giáo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------- VƯƠNG DĨNH (Wang Ying) ĐẶC ĐIỂM CỦA TỪ NGỮ PHẬT GIÁO TRONG TIẾNG HÁN (CÓ ĐỐI CHIẾU VỚI TIẾNG VIỆT) LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÔN NGỮ HỌC Hà Nội - 2013 0 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------- ĐẶC ĐIỂM CỦA TỪ NGỮ PHẬT GIÁO TRONG TIẾNG HÁN (CÓ ĐỐI CHIẾU VỚI TIẾNG VIỆT) VƯƠNG DĨNH (Wang Ying) Chuyên ngành: Ngôn ngữ học Mã số : 60 22 01 LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÔN NGỮ HỌC Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Nguyễn Văn Khang Hà Nội - 2013 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. TÁC GIẢ Vương Dĩnh 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn này, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ tận tình của các thầy cô và các bạn. Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới: Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Khang, người thầy kính mến đã hết lòng giúp đỡ, dạy bảo, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Xin chân thành cảm ơn các thầy cô của Khoa Ngôn Ngữ đã luôn động viên và giúp đỡ tôi học tập làm việc và hoàn thành luận văn. Xin gửi lời cảm ơn tới bạn bè, các anh chị em trong lớp K55 đã động viên và giúp đỡ tôi trong những lúc tôi gặp khó khăn. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Mở đầu……………………………………………………………….7 Chương 1 Cơ sở lý thuyết của đề tài ……………………………………….1 Mối quan hệ giữa tôn giáo và ngôn ngữ………………………………….1 Đặc điểm chung………………………………………………………….2 Ngôn ngữ tạo ra tôn giáo…………………………………………………17 1.3 Tôn giáo phát triển ngôn ngữ…………………………………….2 Khái quát về Phật giáo ở Trung Quốc có liên quan đến tiếng Hán……….1 Sự du nhập vào của Phật giáo vào Trung Quốc………………………….2 Các giai đoan phát triển và sự ảnh hưởng của Phật giáo Trung Quốc….3 Sự ảnh hưởng của Phật giáo đối với tiếng Hán …………………………23 1.3 Khái quát về Phật giáo ở Việt Nam……………………………………….1 Sự du nhập của Phật giáo vào Việt Nam…………………………………26 1.2 Các giai đoạn phát triển của Phật giáo Việt Nam……………………….3 Sự ảnh hưỏng của Phật giáo đối với văn hoá Việt Nam………………….29 Chương 2 Đặc điểm cấu trúc của từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán (có đối chiếu với tiếng Việt)………………………………………………………….1 Khảo sát về từ ngữ Phật giáo……………………………………………….1 Phân loại từ ngữ Phật giáo trong Từ điển Phật học tiếng Hán.2 Phân loại từ ngữ Phật giáo trong Từ điển tiếng Hán hiện đại ………….3 Khảo sát về từ ngữ Phật giáo trong tiếng Việt ……….2 Đặc điểm cấu trúc của từ ngữ Phật giáo tiếng Hán………………….41 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Từ phiên âm……………………………………………………….2 Từ hỗn hợp……………………………………………………………….3 Từ dịch nghĩa…………………………………………………………….4 Từ gốc Hán Phật hóa…………………………………………………….5 Thành ngữ Phật giáo…………………………………………………….6 Tục ngữ Phật giáo……………………………………………………….3 Đặc điểm cấu trúc của từ ngữ Phật giáo tiếng Việt……………………….1 Từ ngữ Phật giáo tiếng Việt………………………………………………62 2.2 Thành ngữ và tục ngữ Phật giáo tiếng Việt………………………………66 2.70 Chương 3: Đặc điểm ngữ nghĩa của từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán (có đối chiếu với tiếng Việt)………………………………………………………72 3.1 Một số vấn đề lí luận liên quan đến nghĩa của từ…………….2 Phân loại từ ngữ Phật giáo tiếng Hán theo đặc điểm ngữ nghĩa…….1 Từ ngữ Phật giáo chuyên dụng………………………………………….2 Từ ngữ gốc Phật………………………………………………………….3 Sự phát triển và biến đổi nghĩa của từ ngữ Phật giáo trong tiếng Việt…………………………………………………………………………….1 Sự Biến đổi nghĩa cơ bản của từ…………………………………………91 3.2 Tăng thêm hay giảm ít nét nghĩa của từ……………………………….3 Sự biến đổi phạm vi nghĩa của từ………………………………………93 3.4 Sự biến đổi sắc thái tình cảm về mặt nghĩa của từ…………………….4 So sánh nghĩa của từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán hiện đại và tiếng Việt 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hiện đại……………………………………………………………………….1 Nghĩa cơ bản của từ ngữ Phật giáo trong tiếng Phạn, tiếng Hán và tiếng Việt giống nhau………………………………………………………………95 3.2 Nghĩa của từ ngữ Phật giáo trong tiếng Phạn, tiếng Hán và tiếng Việt có sự khác nhau…………………………………………………………………….100 Kết luận………………………………………………………………………101 Tài liệu tham khảo………………………………………………………….108 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài Phật giáo là một trong ba tôn giáo lớn nhất trên thế giới và là một tôn giáo có lịch sử lâu dài và nội dung phong phú, vì vậy Phật giáo trở thành đề tài nghiên cứu của nhiều lĩnh vực khoa học, trong đó có ngôn ngữ. Lịch sử văn hóa của Trung Quốc là lịch sử của sự tiếp xúc với các nền văn hóa khác nhau trên thế giới trong đó có Phật giáo. Nhờ quá trình giao lưu mà văn hoá nói chung, ngôn ngữ của Trung Quốc nói riêng cũng chịu ảnh hưởng rất lớn từ Phật giáo. Đã có nhiều công trình nghiên cứu về từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán ở các mặt như ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp nhưng chưa có công trình nào khái quát chung về đặc điểm cấu trúc và ngữ nghĩa của từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán. Các công trình nghiên cứu về từ ngữ Phật giáo cũng ít khi quan tâm đến từ ngữ Phật giáo trong tiếng Việt. Quá trình tiếp xúc ngôn ngữ, nhiều từ ngữ tiếng Hán được du nhập vào tiếng Việt trong đó có những từ ngữ gốc Phật giáo. Cho đến nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu so sánh đối chiếu hai ngôn ngữ Hán và Việt trong các lĩnh vực như ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp v.Tuy nhiên, chưa có công trình nào chuyên nghiên cứu về đặc điểm của từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán đối chiếu với tiếng Việt. Với những lý do nêu trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu là Đặc điểm của từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán (đối chiếu với tiếng Việt). Luận văn này hy vọng sẽ có đóng góp nhất định về nghiên cứu từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán và tiếng Việt. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Lịch sử nghiên cứu 2.1 Tình hình nghiên cứu từ ngữ Phật giáo trong tiếng Hán Từ xưa đến nay, ngôn ngữ kinh Phật vẫn ảnh hưởng đến sự phát triển của tiếng Hán, nhưng mãi đến thế kỳ XX, chúng mới được những nhà ngôn ngữ học quan tâm. Ở Trung Quốc, lần đầu tiên sử dụng ngữ liệu trong kinh điển Phật giáo để nghiên cứu ngữ pháp tiếng Hán cận đại là Lã Thục Tương. Năm 1940, với bài《释<景德传灯录>中“在”， “著”二助词》 (Thích <cảnh đức truyền đăng lục>trung “tại”, “trứ” nhị trợ từ) đã mở ra một hướng nghiên cứu mới về ngữ pháp tiếng Hán cận đại. Vào thập kỷ 50, hai tác giả Chu Nhất Lương và ông Tưởng Lễ Hồng đã bắt đầu nghiên cứu về từ vựng trong kinh điển Phật giáo bản Hán dịch. Đến thập kỷ 80, kinh điển Phật giáo dần dần được nhiều học giả quan tâm đến, từ năm 1980 đến năm 2006, có khoảng hơn 900 bài nghiên cứu về “tiếng Hán Phật giáo”. Trong đó, có nhiều nhà ngôn ngữ học đã góp phần cho việc nghiên cứu kinh điển Phật giáo. Chẳng hạn, nghiên cứu về mặt ngữ âm Phạn-Hán, có học giả Dư Mẫn, Thi Hướng Đông, Lưu Quảng Họa v.v… Nghiên cứu về từ ngữ lịch sử tiếng Hán, có Lương Hiểu Hồng, Tưởng Thiệu Ngu, Chu Khánh Chi v.v… Nghiên cứu về ngữ pháp của ngôn ngữ trong kinh điển Phật giáo có học giả Đổng Côn, Táo Guảng Thuận, Chu Khánh Chi v.v… Phạm vi nghiên cứu được mở rộng đến các lĩnh vực như sự phiên dịch của kinh Phật ảnh hưởng đến tiếng Hán, sự ảnh hưởng của văn hóa Phật giáo đối với tiếng Hán. Có thể nói “tiếng Hán Phật giáo” là kết quả được tạo ra trong quá trình tiếp xúc ngôn ngữ văn hóa giữa Trung Quốc và Ấn Độ. Sự ảnh hưởng của kết quả này được thể hiện trong ba phương diện: những giai đoạn quan trọng của sự phát 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] triển của tiếng Hán; hệ thống ngữ âm, ngữ pháp và từ vựng của tiếng Hán; khẩu ngữ và chữ viết của tiếng Hán. Thành quả nghiên cứu của các nhà ngôn ngữ học nghiên cứu về từ ngữ Phật giáo có thể kể đến là: Thứ nhất là từ điển, nổi tiếng nhất và được sử dụng phổ biến nhất là《佛学 大辞典》 “Đại từ điển Phật học”（丁福保 Đinh Phúc Bảo）,《佛教大辞典》 “Đại từ điển Phật giáo”（任继愈 Nhiệm Kế Du）， 《佛源语词词典》 “Từ điển từ ngữ Phật nguyên”（孙维张 Tôn Vi Trương）， 《成语与佛教》 “Thành ngữ và Phật giáo”（朱瑞玫 Chu Thụy Mai）《 , 汉语大辞典》 “Đại Từ điển tiếng Hán” v.v… Thứ Hai là các công trình như:《佛典与中古汉语词汇研究》 “Nghiên cứu về Phật điển và từ vựng tiếng Hán trung cổ ” （朱庆之 Chu Khánh Chi）， 《佛 经文献语言》 “Phật kinh văn hiến ngữ ngôn”（余理明 Dư Lý Minh），《佛经 释词》“Phật kinh thích từ” （李维奇 Lý Vi Kỳ）《佛教词语的构造与汉语词 汇的发展》 “Cấu trúc của từ ngữ Phật giáo và sư phát triển của từ vựng tiếng Hán”（梁晓红 Lương Hiểu Hồng）， 《俗语佛缘》 “Tục ngữ Phật nguyên”（赵 朴初 Triệu Phác Sơ）v.v… Thứ ba là các luận văn, luận án. Từ năm 1980 đến năm 2006, đã có đến hàng trăm luận văn nghiên cứu về từ ngữ Phật giáo. - Về ngữ liệu nghiên cứu ngôn ngữ Kinh Phật, đối tượng nghiên cứu của các học giả có sự khác nhau và phương pháp nghiên cứu theo hướng đồng đại và lịch đại. Có những học giả nghiên cứu ngôn ngữ kinh Phât trong một giai đoạn lịch sử, theo thời gian, có thể phân chia ngôn ngữ kinh Phật thành 3 giai đoạn: 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1) Ngôn ngữ kinh Phật trước thời Hán. Ví dụ :《从早期汉译佛典看中古 表方所的指示代词》 “Tung tảo kỳ Hán Dịch Phật Điển khán trung cổ biểu phương sở đích chỉ thị đại từ ” （陈文杰 Trần Văn Kiệt ）， 《早期汉译佛典语 言研究》 “Tảo kỳ Hán dịch Phật điển ngữ ngôn nghiên cứu ”（陈文杰 Trần Văn Kiệt ）， 《东汉佛经音译词的同词异形现象》 “Đông Hán Phật kinh âm dịch từ tích đồng từ dị hình hiện tượng”（顾满林 Cố Mãn Lâm）v.v… 2) Ngôn ngữ kinh Phật của thời Nam Bắc triều. Ví dụ:《魏晋南北朝佛经 词汇研究》 “Ngụy Tấn Nam Bắc triều Phật kinh từ vựng nghiên cứu ”（颜洽 茂 Nhan Hiệp Mậu）v.v… 3) Ngôn ngữ kinh Phật của thời Tùy-Đường. Ví dụ :《隋以前佛经释词》 “Tùy dĩ tiền Phật kinh thích từ”（李维琦 Lý Vi Kỳ）， 《先唐佛经词语札记六则》 “Tiên đường Phật kinh từ ngữ trát kỳ lục tắc”（汪维辉 Uông Vi Huy），《初唐 佛典词汇研究》 “Sơ đường Phật điển từ vựng nghiên cứu ”（王绍锋 Vương Thiệu Phong）v.v… Một số học giả lấy từ ngữ trong một bộ kinh Phật nào đó để làm đối tượng nghiên cứu. Những bộ kinh Phật nổi tiếng như “Kim cương kinh” , “Cao tăng truyện” , “Lục độ tập kinh”, “Đại đường tây vực kỳ”, “Bách dụ kinh”, “Đại tạng kinh” v.