phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn có 3 chƣơng: Chƣơng 1: Công tác xây dựng Đảng của Đảng bộ huyện Yên Khánh từ năm 1996 đến năm 2000 Chƣơng 2: Công tác xây dựng Đảng của Đảng bộ huyện Yên Khánh từ năm 2001 đến năm 2010 Chƣơng 3: Nhận xét chung và các kinh nghiệm chủ yếu 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN YÊN KHÁNH TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2000 1. Khái quát về huyện Yên Khánh và Đảng bộ huyện Yên Khánh trƣớc năm 1996 1. Khái quát về huyện Yên Khánh Huyện Yên Khánh nằm về hữu ngạn sông Đáy, thuộc tỉnh Ninh Bình, trong khu vực phía nam của đồng bằng Bắc Bộ. Phía bắc giáp huyện Ý Yên (tỉnh Nam Định), lấy sông Đáy làm địa giới.
Phía nam giáp huyện Kim Sơn, phía tây nam giáp huyện Yên Mô, lấy sông Vạc làm địa giới. Phía tây – bắc giáp huyện Hoa Lƣ. Từ xã Khánh Hòa ở phía tây bắc huyện đến xã Khánh Nhạc ở phía đông nam huyện dài chừng 14 km (theo đƣờng chim bay). Từ xã Khánh Cƣờng ở phía đông huyện đến xã Khánh Hồng ở phía tây huyện dài chừng 13 km.
Huyện Yên Khánh đƣợc hình thành và có cƣ dân sinh sống từ khá sớm. Trải qua nhiều lần chia tách, sáp nhập đến ngày 4/7/1994, thực hiện quyết định số 59/CP của Hội đồng Chính phủ về việc “Thành lập huyện Yên Khánh”, huyện Yên Khánh đƣợc tái lập, gồm 18 xã và 1 thị trấn. Đến thời điểm tái lập huyện Yên Khánh có diện tích là 15.051 ha, dân số là 131. Huyện Yên Khánh có đƣờng giao thông thủy, bộ thuận tiện.
Quốc lộ 10, nối huyện Yên Khánh với thị xã Ninh Bình và huyện Kim Sơn đi Nga Sơn (Thanh Hóa). Đƣờng 58A, 58B (dài 14 km) nối quốc lộ số 10 với hầu hết các xã và các tiểu vùng kinh tế trong huyện. Ở phía bắc và phía đông huyện là sông Đáy, phía tây huyện là sông Vạc, từ cầu Yên (huyện Hoa Lƣ) qua Yên Khánh , Kim Sơn ra biển. Sông Cầu Xanh thông sông Đáy với sông Vạc, đến 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tận huyện Nga Sơn (Thanh Hóa).
Theo đƣờng thủy, đƣờng bộ, tàu, thuyền bè, xe cơ giới có thể đi đến nhiều tỉnh trong nƣớc. Địa hình Yên Khánh bằng phẳng, không có núi non, mạng lƣới sông ngòi phân bố tƣơng đối đều thuận lợi cho việc tƣới tiêu và phục vụ đời sống. Yên Khánh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, gần biển nên mát mẻ. Tuy vậy, thời tiết vẫn chia làm hai mùa rõ rệt, mùa hạ nắng nóng, có ảnh hƣởng của gió mùa Tây Nam; mùa đông ảnh hƣởng khá lớn của gió mùa Đông Bắc.
Với lợi thế về địa hình, khí hậu đó, Yên Khánh có điều kiện để phát triển nông nghiệp với cơ cấu cây trồng, vật nuôi đa dạng và phát triển mạnh. Từ năm 1995, huyện Yên Khánh đã đảm bảo lƣơng thực, thực phẩm tiêu dùng ổn định và làm hàng hóa xuất khẩu [1, 3]. Ngoài sản xuất nông nghiệp, Yên Khánh còn là quê hƣơng của nhiều làng nghề truyền thống: nghề dệt chiếu Bồng Hải, dệt vải Yên Ninh, đan thúng La Bình, làm gạch ngói Khánh Phúc… nhiều sản phẩm của Yên Khánh có tiếng trong nƣớc. Yên Khánh là mảnh đất có truyền thống hiếu học, có bề dày truyền thống khoa bảng và tôn sƣ trọng đạo.
Yên Khánh có ngƣời đỗ đại khoa từ rất sớm. Có vị đã thành “cây nêu văn học”, “núi cao, sao sáng của Nho lƣu”. Trong số 11 tiến sĩ đƣợc thờ ở Văn Từ hàng phủ (Xuân Dƣơng, Khánh Cƣ) thì Yên Khánh có 4 ngƣời, trong đó có Bảng nhãn thị trạng nguyên triều Nguyễn – Vũ Duy Thanh, là ngƣời có học vị Nho học cao nhất Ninh Bình. Mảnh đất và con ngƣời Yên Khánh cũng có truyền thống văn hóa lâu đời và trải trên một bình diện rộng.
Ở Yên Khánh có nhiều công trình lịch sử, văn hóa nổi tiếng nhƣ chùa Dầu, Linh tự (Khánh Hòa) xây từ thời Lý, Trần; chùa Đọ xây từ thời Hậu Lê; chùa Nhạc – Gia Lê Tự là nơi Nguyễn Công Trứ đóng hành dinh khi khẩn hoang lập huyện Kim Sơn; đền thờ Triệu Quang Phục (Khánh Lợi)…Mảnh đất Yên Khánh cũng là nơi lƣu giữ đƣợc nhiều lễ hội truyền thống nhƣ: Hội vật khai xuân ở Yên Vệ (mồng 4 tháng Giêng âm 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lịch); Bồng Hải có lễ mừng thọ tháng 2 âm lịch…Với truyền thống yêu nƣớc nồng nàn, mỗi khi đất nƣớc bị giặc ngoại xâm, nhân dân Yên Khánh đều dốc lòng đóng góp sức ngƣời, sức của cùng cả nƣớc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, huyện Yên Khánh có 29.069 ngƣời trực tiếp tham gia, chiếm 33% số dân; đóng góp trên 30 vạn tấn lƣơng thực; 15 ngàn tấn thực phẩm; 31,3 cây vàng; mua 13.600 công phiếu kháng chiến. Vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, ở Yên Khánh có 2.628 chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, 2.314 thƣơng binh, bênh binh. Nhiều gia đình cơ sở cách mạng, chiến sĩ đƣợc tặng thƣởng bằng có công với nƣớc [5, 24].
Ngày nay, Đảng bộ và nhân dân Yên Khánh đang ra sức phấn đấu đạt đƣợc những mục tiêu mà sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nƣớc theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa đặt ra. Dƣới sự lãnh đạo của Đảng, đời sống của nhân dân Yên Khánh đang từng ngày khởi sắc hơn. Khái quát về Đảng bộ huyện Yên Khánh trước 1996 Từ khi giặc Pháp xâm lƣợc nƣớc ta, nhân dân Yên Khánh cùng với nhân dân cả nƣớc tích cực tham gia cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm, giành độc lập cho dân tộc. Năm 1858, khi giặc Pháp vừa vào xâm lƣợc nƣớc ta, Vũ Duy Thanh đã dâng mật chiếu xin đánh.
Những năm cuối thế kỷ XIX, nhiều cuộc đấu tranh diễn ra sôi nổi trong huyện, tiêu biểu là những cuộc đấu tranh hƣởng ứng chiếu Cần Vƣơng do các con trai của Thiên Hộ Giản (Ngƣời Bồng Hải) là Nguyễn Đƣờng, Nguyễn Thị, Nguyễn Bích lãnh đạo. Bƣớc sang đầu thế kỷ XX, cuộc đấu tranh của nhân dân Yên Khánh chịu ảnh hƣởng của khuynh hƣớng cứu nƣớc mới xuất hiện ở Việt Nam. Từ năm 1925, ở Yên Khánh, một bộ phận quần chúng tiêu biểu tiếp nhận đƣợc sách báo tài liệu cách mạng, đã sớm tiếp thu lý tƣởng cách mạng, tiếp thu chủ nghĩa Mác – Lênin và đƣờng lối cứu nƣớc của đồng chí Nguyễn Ái Quốc. Năm 1930, khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, nhân dân Yên Khánh luôn một lòng hƣớng theo ngọn cờ đấu tranh cách mạng của Đảng.
Năm 1943, các 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cơ sở cách mạng và tổ thanh niên yêu nƣớc đƣợc gây dựng ở huyện Yên Khánh. Đầu năm 1945, các tổ chức đoàn thanh niên ở Yên Ninh phát triển thành tổ chức Việt Minh và nhanh chóng phát triển ở huyện Yên Khánh. Nhƣ vậy, đến đầu năm 1945, các cuộc đấu tranh của nhân dân huyện Yên Khánh đƣợc sự lãnh đạo trực tiếp của Việt Minh. Ngày 17/8/1945, Tỉnh ủy Ninh Bình nhận đƣợc lệnh Tổng khởi nghĩa, ngay trong đêm 19/8/1945, Việt Minh Yên Khánh đã nhận đƣợc lệnh Tổng khởi nghĩa (do ông Lý Thừa Thống chuyển về).
Hƣởng ứng lời kêu gọi của Việt Minh, nhân dân Yên Khánh đứng lên giành chính quyền. Cách mạng tháng Tám 1945 ở Yên Khánh đã giành thắng lợi to lớn. Ngày 5/9/1945, chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên ở Yên Khánh đƣợc thành lập gồm 3 đồng chí: Phạm Văn Hồng, Nguyễn Thanh, Nguyễn Đức Phục. Đồng chí Phạm Văn Hồng đƣợc cử làm Bí thƣ chi bộ.
Chi bộ Đảng huyện Yên Khánh ra đời là sự kiện lịch sử quan trọng, đánh dấu sự phát triển của Đảng ta nói chung và Đảng bộ huyện Yên Khánh nói riêng. Dƣới sự lãnh đạo của chi bộ, các đoàn thể cách mạng phát triển nhanh chóng, mạnh mẽ cả về số lƣợng và chất lƣợng. Cùng với việc xây dựng, củng cố, bảo vệ chính quyền cách mạng, xây dựng các đoàn thể quần chúng vững chắc, dƣới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, chi bộ Đảng huyện Yên Khánh đặc biệt quan tâm tới công tác xây dựng Đảng, trƣớc hết là công tác phát triển Đảng viên mới, chăm lo bồi dƣỡng những nhân tố tích cực, có lập trƣờng cách mạng vững vàng, đã đƣợc thử thách, tôi luyện trong đấu tranh, kết nạp vào Đảng, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng mới ở địa phƣơng. Giữa năm 1946, Huyện ủy Yên Khánh đƣợc thành lập gồm 5 đồng chí do Tỉnh ủy chỉ định.
Đồng chí Nguyễn Thanh làm Bí thƣ. Số lƣợng Đảng viên trong huyện ngày một phát triển. Đến tháng 8/1948, ở Yên Khánh các xã đều thành lập đƣợc chi bộ Đảng. Mỗi chi bộ có từ 3 đến 9 Đảng viên [5, 56].
Trong giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, do yêu cầu của cách mạng, công tác phát triển Đảng đƣợc Đảng bộ Yên 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Khánh đặc biệt quan tâm, do vậy trong thời gian này số lƣợng Đảng viên mới kết nạp tăng lên đáng kể. Sau những cuộc bình định của thực dân Pháp, số lƣợng Đảng viên ở Yên Khánh có giảm đi, số Đảng viên trung kiên còn lại của huyện đã lãnh đạo nhân dân hoàn thành nhiệm vụ của địa phƣơng, góp phần vào thắng lợi to lớn của cuộc kháng chiến chống Pháp của dân tộc. Công cuộc cải cách ruộng đất do Đảng ta phát động, bên cạnh những thành tựu đạt đƣợc cũng vấp phải những sai lầm, gây ảnh hƣởng lớn tới tình hình chính trị - xã hội, nhất là khối đoàn kết thống nhất trong Đảng. Từ cuối năm 1956, cùng với cả nƣớc, Đảng bộ Yên Khánh cũng tiến hành sửa sai trong cải cách ruộng đất với phƣơng châm: “kiên quyết, thận trọng, công minh, đúng mức, sai đâu sửa đó, không sai không sửa” [5, 228].
Đến tháng 10/1957, công tác sửa sai ở Yên Khánh kết thúc đƣa lại kết quả tốt. Tổ chức cơ sở Đảng đƣợc củng cố, phục hồi Đảng tịch cho 284 đảng viên (trong đó có 67 đảng viên bị địch bắt trong kháng chiến chống Pháp). Khai trừ ra khỏi Đảng 10 đảng viên không còn đủ tiêu chuẩn. Kiện toàn 21 ban chi ủy gồm 253 đồng chí (trong đó bổ sung mới 53 đồng chí).
Sau những kết quả của công tác sửa sai trong cải cách ruộng đất, công tác xây dựng Đảng càng đƣợc Đảng bộ quan tâm. Trong bản báo cáo tình hình bầu ban chi ủy 7 chi bộ (Khánh Thƣợng, Khánh Dƣơng, Khánh Thịnh, Khánh Cƣ, Khánh Phú, Khánh Nhạc, Khánh Hội) ngày 1/10/1958 của Huyện ủy cho thấy rõ tình hình tổ chức và chất lƣợng của đội ngũ đảng viên của Đảng bộ.