CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT VỀ VIỆN TIÊU CHUẨN CHẤT LƯỢNG VIỆT NAM 1. Quá trình hình thành và phát triển của Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam 1. Sơ lược lịch sử hình thành và phát triển Theo Quyết định số 150/QĐ ngày 20/5/1983 của Uỷ Ban Khoa học Kỹ thuật Nhà nước, nay là (Bộ Khoa học và Công nghệ) Trung tâm Tiêu chuẩn Chất lượng (nay là Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam) được thành lập trên cơ sở hợp nhất 5 phòng kỹ thuật thuộc Cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Nhà nước [9]. Ba mươi năm qua, hoạt động tiêu chuẩn, chất lượng đã thật sự đi vào cuộc sống, góp phần giúp cho công tác quản lý của Nhà nước trong sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu ngày càng tốt hơn, kịp thời phục vụ các yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, bảo vệ đất nước, phù hợp với cơ chế quản lý kinh tế mới của Đảng, Nhà nước và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Kể từ ngày thành lập Trung tâm Tiêu chuẩn Chất lượng đến nay, ngày 20/5/1983 vẫn được lấy là ngày thành lập cơ quan. Tuy nhiên, hoạt động tiêu chuẩn hóa được hình thành từ năm 1962 với vai trò là một chuyên ngành phục vụ quản lý của Nhà nước về tiêu chuẩn hóa. Ngày 31/12/1970 Uỷ ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước đã có Quyết định số 298/KHKT/QĐ tách Viện Đo lường và Tiêu chuẩn thành Viện Đo lường và Viện Tiêu chuẩn là hai tổ chức riêng theo từng mặt công tác. Vì vậy, Viện đang làm thủ tục đề nghị Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng cho lấy ngày 31/12/1970 là ngày thành lập Viện.
Chức năng và nhiệm vụ 1. Nghiên cứu đề xuất, tham gia xây dựng văn bản quy phạm pháp luật về tiêu chuẩn hóa, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, mã số mã vạch và giải thưởng chất lượng quốc gia. Nghiên cứu phương hướng, mục tiêu, chính sách, nghiệp vụ và các giải pháp phát triển, ứng dụng công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực tiêu chuẩn hóa, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, mã số mã vạch và giải thưởng chất lượng quốc gia. Đề xuất, tham gia xây dựng quy hoạch, kế hoạch xây dựng tiêu chuẩn quốc gia và tiêu chuẩn quốc tế; quy hoạch, kế hoạch xây dựng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Tổ chức và hướng dẫn xây dựng tiêu chuẩn quốc gia, hướng dẫn xây dựng tiêu chuẩn cơ sở; chủ trì tham gia xây dựng dự thảo tiêu chuẩn quốc tế và khu vực theo quy định của pháp luật; đề xuất thành lập và quản lý hoạt động của các Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia. Tổ chức xây dựng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia theo sự phân công của Tổng cục trưởng; tham gia xây dựng dự thảo tiêu chuẩn quốc gia, xây dựng dự thảo quy chuẩn quốc gia do các Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ xây dựng; góp ý dự thảo quy chuẩn kỹ thuật do địa phương xây dựng. Tham gia thẩm định dự thảo tiêu chuẩn quốc gia và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia do các Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ xây dựng. Hướng dẫn, tư vấn cho các tổ chức, cá nhân xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.
Thực hiện chứng nhận sản phẩm, dịch vụ phù hợp tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Tổ chức thực hiện các hoạt động về mã số mã vạch, làm đầu mối của Việt Nam tại tổ chức mã số mã vạch Quốc tế (gọi tắt là GS1 quốc tế) và đại diện của GS1 Quốc tế tại Việt Nam theo sự phân công của Tổng cục trưởng. Tổ chức và thực hiện các hoạt động về giải thưởng chất lượng quốc gia, giải thưởng chất lượng khu vực và quốc tế theo sự phân công của Tổng cục trưởng. Thực hiện các hoạt động dịch vụ kỹ thuật, khoa học công nghệ và các dịch vụ khác về tiêu chuẩn hóa, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, mã số mã vạch và giải thưởng chất lượng quốc gia.
Tổ chức triển khai thực hiện các chương trình, đề tài nghiên cứu khoa học về lĩnh vực tiêu chuẩn hóa, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, mã số mã vạch, giải thưởng chất lượng quốc gia theo quy định của pháp luật. Tham gia đấu thầu, ký kết và thực hiện các hợp đồng kinh tế về lĩnh vực tiêu chuẩn hóa, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, mã số mã vạch, giải thưởng chất lượng quốc gia. Thực hiện đào tạo, bồi dưỡng kỹ thuật nghiệp vụ về tiêu chuẩn hóa, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, mã số mã vạch và giải thưởng chất lượng quốc gia. Tham gia đào tạo đại học và sau đại học liên quan đến lĩnh vực tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, mã số mã vạch và giải thưởng chất lượng quốc gia theo quy định của pháp luật [7].
Thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền, quảng bá về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, mã số mã vạch và giải thưởng chất lượng quốc gia. Tổ chức khai thác các tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài, các tài liệu khác có liên quan đến tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, mã số mã vạch và giải thưởng chất lượng [7]. Xuất bản, in và phát hành các tiêu chuẩn quốc gia, các tài liệu có liên quan và tài liệu khác theo quy định của pháp luật. Thực hiện các hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực tiêu chuẩn hóa, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng, mã số mã vạch và giải thưởng chất lượng quốc gia theo uỷ quyền của Tổng cục trưởng và quy định của pháp luật.
Quản lý công chức, viên chức, người lao động, hồ sơ, tài chính, tài sản và tài liệu của Viện theo phân cấp và theo quy định của pháp luật. Thực hiện các nhiệm vụ khác do Tổng cục trưởng giao[7]. Cơ cấu tổ chức của Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam 10 - Ban Lãnh đạo bao gồm: + Tiến sĩ Phùng Mạnh Trường giữ chức vụ Phó viện trưởng phụ trách + Tiến sĩ Triệu Việt Phương giữ chức Phó viện trưởng - Văn phòng Viện có: + Thạc sĩ Trần Ngọc Chính giữ chức Chánh văn phòng Viện cùng một số cán bộ khác. + Văn phòng Viện có nhiệm vụ và quyền hạn là: Thực hiện công tác hành chính, tổ chức cán bộ, quản trị: Văn thư lưu trữ, Thi đua khen thưởng, Quản lý hồ sơ cán bộ, viên chức và người lao động, Quản lý hộ chiếu, Đầu mối thực hiện các dự án xây dựng, sửa chữa, nâng cấp, mua sắm trang thiết bị, vật tư của Viện.
[2] - Phòng Tổng hợp và Kế hoạch bao gồm: + Cử nhân Phùng Quang Minh (Trưởng phòng) cùng một số cán bộ khác. + Phòng Tổng hợp và Kế hoạch có chức năng và quyền hạn: Tổ chức xây dựng và theo dõi, đôn đốc thực hiện các chương trình, đề án, kế hoạch công tác của Viện, tổng hợp báo cáo công tác chung của Viện, phối hợp với các Phòng Tiêu chuẩn Chất lượng thẩm định dự thảo TCVN và góp ý dự thảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia do các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc chính phủ xây dựng theo yêu cầu của Tổng cục và Viện; xử lý các nội dung kỹ thuật liên quan, các hồ sơ TCVN, nhiệm vụ triển khai và hồ sơ kỹ thuật khác, tổ chức các hội đồng thẩm định dự thảo TCVN do Viện thực hiện, các hội đồng nghiệm thu đề tài, dự án cấp Viện và các văn bản trước khi trình Lãnh đạo Viện phê duyệt, tổ chức xây dựng một số TCVN trong lĩnh vực các vấn để chung theo sự phân công của Lãnh đạo Viện; phối hợp với các Phòng Tiêu chuẩn Chất lượng để xuất, thành lập và duy trì hoạt động các Ban kỹ thuật TCVN [3]. 11 - Phòng Thông tin và Phát hành Tiêu Chuẩn bao gồm: + Thạc sĩ Đoàn Kim Oanh (Phụ trách phòng) và các cô chú cán bộ trong Phòng bao gồm: Kỹ sư Lý Ngọc Lan, Kỹ sư Tạ Hoài Nam, Cử nhân Đỗ Hồng Phương và Kỹ thuật viên Nguyễn Bảo Khánh. + Phòng Thông tin và Phát hành Tiêu chuẩn có nhiệm vụ và quyền hạn là: Tổ chức xuất bản, in và phát hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và các tài liệu liên quan theo quy định; Quản lý việc giữ bản quyền xuất bản TCVN; Quản lý, duy trì và khai thác cổng thông tin cơ sở dữ liệu về TCVN và các dữ liệu liên quan; Quản lý và lưu trữ hồ sơ TCVN và hồ sơ liên quan; Thực hiện tuyên truyền, marketing về Tiêu chuẩn và áp dụng Tiêu chuẩn, Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia; các dịch vụ xuất bản và phát hành tiêu chuẩn; Quản lý website và hạ tầng cổng thông tin điện từ của toàn Viện.
Ngoài ra còn nhiều Phòng, Ban khác như: Phòng Tiêu chuẩn Chất lượng 1,2,3,4,5,6,7; Phòng Chứng nhận… 1. Đặc điểm người dùng tin và nhu cầu tin của Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam 1. Tiêu chuẩn Quốc gia (TCVN) - Tiêu chuẩn Quốc gia là quy định về đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý dùng làm chuẩn để phân loại, đánh giá sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế - xã hội nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của các đối tượng này. - Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn có thể áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm công nghiệp, y tế, môi trường, an toàn, quản lí chất lượng và nhiều lĩnh vực khác.
Cũng như chỉ được áp dụng trong một quốc gia cụ thể và có thể 12 được thừa nhận quốc tế nhưng thường được xây dựng dựa trên các yêu cầu và quy định cụ thể của quốc gia đó. Đặc điểm người dùng tin của Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam Để chia ra các nhóm người dùng tin tại Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam, có các tiêu chí được đánh giá để chia ra như: - Chức năng và vai trò của công việc: Các nhóm người cần dùng đến TCVN có thể dựa trên các chức năng và nhiệm vụ của họ trong tổ chức để từ đó có các nhu cầu tin khác nhau. - Nhu cầu sử dụng tài liệu: Các nhóm người dùng cũng có thể được phân loại dựa trên nhu cầu cụ thể của họ đối với tài liệu. Ví dụ, có thể có các nhóm như: người dùng cần truy cập vào tiêu chuẩn mới nhất, người dùng cần tìm kiếm thông tin về quy trình và quy định, và người dùng cần hỗ trợ về việc hiểu và áp dụng tiêu chuẩn.
- Mức độ kỹ thuật và chuyên môn: Các nhóm người dùng cũng có thể được phân loại dựa trên mức độ kỹ thuật và chuyên môn của họ.