Luận văn thạc sĩ vnu ls công khai minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương từ thực tiễn huyện miền núi cao phong tỉnh hòa bình hiện nay

Luận văn thạc sĩ phân tích vnu ls công khai minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương từ thực tiễn huyện, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Lưu Văn Trường
• Người hướng dẫn: PGS.TS Vũ Công Giao
• Trường học: Đại học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: Công Khai, Minh Bạch Trong Tổ Chức Và Hoạt Động Của Chính Quyền Địa Phương - Từ Thực Tiễn Huyện Miền Núi Cao Phong, Tỉnh Hòa Bình Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu về công khai, minh bạch gần đây
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Ý nghĩa về lý luận và thực tiễn của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, PHÁP LÝ VỀ CÔNG KHAI, MINH BẠCH TRONG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 1.1. Khái niệm, ý nghĩa, vai trò của việc thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền
• 1.2. Khái niệm CKMB trong tổ chức và hoạt động của chính quyền
• 1.3. Ý nghĩa, vai trò của việc thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền
• 1.4. Chủ thể, nội dung, phương thức và các điều kiện bảo đảm thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền
• 1.5. Chủ thể thực hiện CKMB trong tổ chức và hoạt động của chính quyền. Nội dung, phương thức CKMB trong tổ chức, hoạt động của chính quyền
• 1.6. Các biện pháp bảo đảm CKMB trong tổ chức, hoạt động của chính quyền
• 1.7. Khung chính sách, pháp luật hiện hành về công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền ở Việt Nam
• 1.8. Đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam liên quan đến vấn đề công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền
• 1.9. Khung pháp luật hiện hành về công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền ở Việt Nam
• 1.10. Vấn đề công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của chính quyền theo pháp luật ở một số quốc gia và những giá trị tham khảo với Việt Nam
• 1.11. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG KHAI, MINH BẠCH TRONG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN HUYỆN CAO PHONG, TỈNH HÒA BÌNH
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội ở huyện Cao Phong tác động đến việc thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của chính quyền
• 2.2. Thực trạng việc thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của chính quyền huyện Cao Phong tỉnh Hòa Bình 5 năm gần đây (2014 - 2018)
• 2.2.1. Công khai, minh bạch về xây dựng pháp luật
• 2.2.2. Công khai, minh bạch trong mua sắm công và xây dựng cơ bản
• 2.2.3. Công khai, minh bạch trong quản lý dự án đầu tư xây dựng
• 2.2.4. Công khai, minh bạch về tài chính và ngân sách nhà nước
• 2.2.5. Công khai, minh bạch trong huy động và sử dụng các khoản đóng góp của nhân dân
• 2.2.6. Công khai, minh bạch trong lĩnh vực tài nguyên, môi trường
• 2.2.7. Công khai, minh bạch về thẩm quyền, trình tự, thủ tục và việc cấp giấy phép xây dựng nhà ở và giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở
• 2.2.8. Công khai, minh bạch trong lĩnh vực giáo dục
• 2.2.9. Công khai, minh bạch trong lĩnh vực khoa học công nghệ
• 2.2.10. Công khai, minh bạch trong lĩnh vực thể dục, thể thao
• 2.2.11. Công khai, minh bạch trong lĩnh vực văn hóa, thông tin, truyền thông
• 2.2.12. Công khai, minh bạch trong lĩnh vực nông nghiệp & phát triển nông thôn
• 2.2.13. Công khai, minh bạch trong việc thực hiện chính sách an sinh xã hội
• 2.2.14. Công khai, minh bạch trong việc thực hiện chính sách dân tộc
• 2.2.15. Công khai, minh bạch trong hoạt động thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và kiểm toán
• 2.2.16. Công khai, minh bạch trong hoạt động giải quyết các công việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân
• 2.2.17. Công khai, minh bạch trong lĩnh vực tư pháp
• 2.2.18. Công khai, minh bạch trong công tác tổ chức - cán bộ
• 2.2.19. Công khai, minh bạch bản kê khai tài sản
• 2.3. Đánh giá chung và những vấn đề đặt ra với việc thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của chính quyền huyện Cao Phong
• 2.4. Hạn chế và những vấn đề cần khắc phục
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG KHAI, MINH BẠCH TRONG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN HUYỆN CAO PHONG, TỈNH HÒA BÌNH
• 3.1. Quan điểm tăng cường thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của chính quyền huyện Cao Phong, tỉnh Hoà Bình
• 3.2. Tăng cường thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của chính quyền cần gắn với việc kiểm soát quyền lực nhà nước
• 3.3. Tăng cường thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của chính quyền cần gắn với thực hiện có hiệu quả pháp luật về tiếp cận thông tin
• 3.4. Tăng cường thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của chính quyền cần gắn với việc hoàn thiện, công khai quy định về danh mục bí mật nhà nước và cải cách hành chính
• 3.5. Tăng cường thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của chính quyền cần gắn với việc áp dụng bộ quy tắc ứng xử, đạo đức nghề nghiệp và giáo dục liêm chính cho cán bộ, công chức
• 3.6. Tăng cường thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của chính quyền cần gắn với việc tăng cường sự tham gia của nhân dân vào hoạt động quản lý của cơ quan nhà nước và ứng dụng công nghệ thông tin
• 3.7. Tăng cường công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình
• 3.8. Hoàn thiện và thực hiện nghiêm minh pháp luật nói chung và pháp luật về công khai, minh bạch nói riêng
• 3.9. Nhóm giải pháp về tăng cường công khai, minh bạch trong việc thể chế hóa chính sách, pháp luật và các quyết định về phát triển kinh tế - xã hội
• 3.10. Nhóm giải pháp về tăng cường trách nhiệm chính quyền
• 3.11. Nhóm giải pháp về nâng cao trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức trong thực thi công vụ
• 3.12. Nhóm giải pháp về đảm bảo sự giám sát của người dân và quyền giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về công khai và minh bạch trong chính quyền địa phương

Công khai và minh bạch (CKMB) là yếu tố quan trọng trong tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương. Việc thực hiện CKMB không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch mà còn tạo ra sự tin tưởng từ phía người dân đối với chính quyền. Tại huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình, CKMB đã được chú trọng trong những năm qua, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức cần khắc phục.

1.1. Khái niệm và vai trò của công khai minh bạch

Công khai, minh bạch trong chính quyền địa phương được hiểu là việc thông tin rõ ràng về các hoạt động, quyết định của chính quyền. Điều này không chỉ giúp người dân dễ dàng tiếp cận thông tin mà còn tạo điều kiện cho việc giám sát và kiểm tra hoạt động của chính quyền.

1.2. Lợi ích của việc thực hiện công khai minh bạch

Việc thực hiện CKMB mang lại nhiều lợi ích cho chính quyền và người dân. Nó giúp tăng cường sự tham gia của cộng đồng, nâng cao trách nhiệm của cán bộ công chức, đồng thời giảm thiểu tham nhũng và tiêu cực trong hoạt động của chính quyền.

II. Thách thức trong việc thực hiện công khai minh bạch tại huyện Cao Phong

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện CKMB, huyện Cao Phong vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến sự tin tưởng của người dân mà còn cản trở sự phát triển bền vững của địa phương.

2.1. Thiếu thông tin và sự minh bạch trong quy trình

Nhiều quy trình hành chính tại huyện Cao Phong vẫn chưa được công khai đầy đủ, dẫn đến tình trạng người dân khó tiếp cận thông tin cần thiết. Điều này gây ra sự nghi ngờ và không hài lòng từ phía cộng đồng.

2.2. Hạn chế trong việc giám sát và kiểm tra

Việc giám sát và kiểm tra hoạt động của chính quyền còn yếu, khiến cho nhiều hành vi tiêu cực không được phát hiện kịp thời. Điều này làm giảm hiệu quả của các biện pháp phòng chống tham nhũng.

III. Phương pháp tăng cường công khai minh bạch trong chính quyền địa phương

Để nâng cao hiệu quả của CKMB, huyện Cao Phong cần áp dụng một số phương pháp cụ thể. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện tình hình hiện tại mà còn tạo ra nền tảng vững chắc cho sự phát triển trong tương lai.

3.1. Cải cách quy trình hành chính

Cải cách quy trình hành chính là một trong những biện pháp quan trọng để nâng cao CKMB. Việc đơn giản hóa thủ tục và công khai thông tin sẽ giúp người dân dễ dàng tiếp cận và tham gia vào các hoạt động của chính quyền.

3.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong các quyết định của chính quyền sẽ giúp nâng cao tính minh bạch. Các cuộc họp, hội thảo cần được tổ chức thường xuyên để lắng nghe ý kiến của người dân.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại huyện Cao Phong

Việc thực hiện CKMB tại huyện Cao Phong đã mang lại một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, cần có những đánh giá cụ thể để nhận diện rõ hơn những thành công và hạn chế trong quá trình thực hiện.

4.1. Kết quả đạt được trong công khai ngân sách

Huyện Cao Phong đã có những bước tiến trong việc công khai ngân sách, giúp người dân hiểu rõ hơn về việc sử dụng nguồn lực công. Tuy nhiên, vẫn cần cải thiện hơn nữa để đảm bảo tính minh bạch.

4.2. Đánh giá hiệu quả quản lý dự án đầu tư

Việc công khai thông tin về các dự án đầu tư đã giúp nâng cao trách nhiệm của các bên liên quan. Tuy nhiên, cần có cơ chế giám sát chặt chẽ hơn để đảm bảo các dự án được thực hiện đúng tiến độ và chất lượng.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho công khai minh bạch

Công khai và minh bạch trong chính quyền địa phương là yếu tố then chốt để xây dựng lòng tin của người dân. Huyện Cao Phong cần tiếp tục nỗ lực để cải thiện tình hình này, từ đó tạo ra một môi trường chính trị ổn định và phát triển bền vững.

5.1. Định hướng phát triển công khai minh bạch

Trong tương lai, huyện Cao Phong cần xây dựng các kế hoạch cụ thể để nâng cao CKMB. Điều này bao gồm việc cải cách hành chính, tăng cường sự tham gia của cộng đồng và áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý.

5.2. Khuyến nghị cho chính quyền địa phương

Chính quyền huyện Cao Phong cần lắng nghe ý kiến của người dân và thực hiện các biện pháp cần thiết để đảm bảo CKMB. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo ra sự đồng thuận trong xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực thi công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương là nền tảng cốt lõi nhằm kiểm soát quyền lực nhà nước, đẩy lùi tham nhũng và củng cố niềm tin của nhân dân. Tại Việt Nam, yêu cầu minh bạch hóa nền hành chính công đã được thể chế hóa mạnh mẽ thông qua Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018, Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015. Tuy nhiên, việc chuyển hóa các quy định pháp lý vào thực tiễn quản trị tại các đơn vị hành chính cấp huyện, đặc biệt là khu vực miền núi, vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản về điều kiện tự nhiên, kinh tế và nhận thức xã hội.

Huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình là một huyện miền núi được thành lập theo Nghị định 95/2001/NĐ-CP và chính thức đi vào hoạt động từ tháng 3 năm 2002. Với cơ cấu dân số có tới 73% là đồng bào dân tộc Mường, địa hình chia cắt phức tạp và điểm xuất phát kinh tế thấp, công tác quản trị công tại địa phương đòi hỏi những giải pháp công khai, minh bạch đặc thù. Đề tài tập trung nghiên cứu toàn diện việc thực hiện công khai, minh bạch của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân huyện Cao Phong trong giai đoạn 5 năm từ năm 2014 đến hết năm 2018.

Mục tiêu nghiên cứu hướng tới việc làm rõ cơ sở lý luận, phân tích thực trạng triển khai các quy định công khai, minh bạch trên 15 lĩnh vực quản lý nhà nước trọng yếu, từ đó chỉ ra những điểm nghẽn và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị. Về ý nghĩa thực tiễn, nghiên cứu đóng góp cơ sở dữ liệu xác thực phục vụ trực tiếp cho quá trình đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành của chính quyền huyện Cao Phong, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo trên 3%/năm và nâng cao mức độ hài lòng của hơn 45.000 người dân trên địa bàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp của hai lý thuyết nền tảng trong khoa học pháp lý và hành chính công:

• Lý thuyết Chủ quyền nhân dân (Popular Sovereignty): Khẳng định toàn bộ quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. Bộ máy chính quyền chỉ là chủ thể được ủy quyền quản lý xã hội, do đó có nghĩa vụ pháp lý phải công khai toàn bộ hoạt động để nhân dân thực hiện quyền giám sát tối cao theo tinh thần Hiến pháp năm 2013.
• Lý thuyết Quản trị tốt (Good Governance): Nhấn mạnh 8 yếu tố cốt lõi của nền quản trị hiện đại, trong đó tính minh bạch (transparency) và trách nhiệm giải trình (accountability) là hai trụ cột quyết định hiệu quả phân bổ nguồn lực công và phòng ngừa tham nhũng.

Nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm pháp lý trọng tâm:

1. Công khai: Việc cơ quan nhà nước công bố, cung cấp thông tin chính thức về tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và các quyết định quản lý.
2. Minh bạch: Mức độ rõ ràng, nhất quán, dễ tiếp cận và có thể dự đoán được của thông tin và quy trình công vụ.
3. Trách nhiệm giải trình: Nghĩa vụ của cán bộ, công chức phải giải thích, làm rõ cơ sở pháp lý và tính đúng đắn của các quyết định hành chính trước đối tượng chịu tác động.
4. Quyền tiếp cận thông tin: Quyền hiến định cho phép công dân tìm kiếm, tiếp nhận các dữ liệu do cơ quan công quyền nắm giữ theo Luật Tiếp cận thông tin năm 2016.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn tiếp cận vấn đề dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng, kết hợp hệ thống phương pháp nghiên cứu chuyên ngành:

• Nguồn dữ liệu và mẫu nghiên cứu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện từ 13 đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn thuộc huyện Cao Phong trong giai đoạn 2014 - 2018. Mẫu khảo sát bao gồm 38 dự án đầu tư công, 46 văn bản quy phạm pháp luật được rà soát, hồ sơ theo dõi 1,722 thủ tục hành chính, cùng báo cáo tài chính - ngân sách qua 5 năm tài khóa liên tục.
• Phương pháp chọn mẫu: Sử dụng phương pháp chọn mẫu mục đích và khảo sát toàn bộ đối với các danh mục công trình xây dựng cơ bản, hồ sơ mua sắm công sản và văn bản quy phạm pháp luật do Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân huyện ban hành.
• Phương pháp phân tích: Kết hợp phương pháp phân tích - tổng hợp, phương pháp lịch sử - cụ thể, phương pháp hệ thống và phương pháp chuyên gia. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm bảo đảm tính khách quan, đặt thực trạng công khai, minh bạch của huyện Cao Phong trong mối liên hệ hữu cơ với bối cảnh kinh tế - xã hội miền núi, đồng thời so sánh đối chiếu chuẩn xác với các quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2005 và năm 2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tế tại huyện Cao Phong giai đoạn 2014 - 2018 ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực song song với các điểm nghẽn quản trị rõ rệt:

• Về xây dựng và rà soát văn bản quy phạm pháp luật: Trong 5 năm, Hội đồng nhân dân huyện đã ban hành đều đặn 4 nghị quyết thường niên mỗi năm về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách và giám sát. Công tác rà soát văn bản được thực hiện nghiêm túc; điển hình năm 2014, huyện đã rà soát 46 nghị quyết của Hội đồng nhân dân ban hành từ năm 2002 đến 2013, phát hiện và xử lý 38 văn bản hết hiệu lực (chiếm 82.6%), giữ lại 8 văn bản còn giá trị thi hành. Năm 2017, chính quyền huyện thực hiện kiểm soát và công khai quy trình đối với 1,722 hồ sơ thủ tục hành chính trên địa bàn.
• Về quản lý mua sắm công và đầu tư xây dựng: Từ năm 2014 đến 2018, huyện đã quản lý và triển khai 38 dự án xây dựng hạ tầng với tổng nguồn vốn hàng trăm tỷ đồng từ ngân sách tỉnh, ngân sách huyện và nguồn vốn trái phiếu Chính phủ. Tỷ lệ các dự án có tổng mức đầu tư trên 500 triệu đồng được đưa ra đấu thầu công khai đạt 100%. Năm 2018, huyện tập trung quyết toán dứt điểm 8 công trình hoàn thành với giá trị 34.91 tỷ đồng và 7 công trình chuyển tiếp với giá trị trên 41 tỷ đồng. Việc mua sắm tài sản công thường xuyên được duy trì ở mức kiểm soát chặt chẽ: 450 triệu đồng năm 2014, 485 triệu đồng năm 2015 và 410 triệu đồng năm 2016.
• Về công khai an sinh xã hội và dịch vụ công: Tính đến hết năm 2018, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế toàn huyện đạt mức ấn tượng 98.96%; 100% trạm y tế xã có bác sĩ làm việc, đạt chỉ tiêu 6.6 bác sĩ/vạn dân; 9 trên 13 xã đạt chuẩn quốc gia về y tế. Tỷ lệ giảm nghèo duy trì mức trên 3%/năm, đưa tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện xuống còn 13.87%.
• Hạn chế trong phương thức công khai: Hình thức công khai chủ yếu vẫn dừng lại ở việc đọc báo cáo tại cuộc họp hoặc gửi văn bản nội bộ. Tại các xã vùng cao, tỷ lệ công khai thông tin trên môi trường mạng đạt mức rất thấp. Việc lấy ý kiến cộng đồng đối với các quy hoạch hạ tầng còn mang tính hình thức, dẫn đến một số dự án đường giao thông nông thôn thiết kế bề rộng mặt đường chỉ 2.5m, gây bất cập lớn khi đưa vào khai thác.

Thảo luận kết quả

Các số liệu nghiên cứu phản ánh rõ tính chất hai mặt của thực trạng công khai, minh bạch tại địa bàn miền núi. Về nguyên nhân, những kết quả tích cực xuất phát từ sự chỉ đạo nhất quán theo các nghị quyết của Trung ương, trực tiếp là Nghị quyết số 04-NQ/TW và Kết luận số 10-KL/TW của Bộ Chính trị về tăng cường phòng, chống tham nhũng, lãng phí.

Tuy nhiên, tồn tại lớn nhất nằm ở "tính hình thức" trong quy trình lấy ý kiến nhân dân và đấu thầu xây dựng. Tình trạng liên danh đấu thầu khép kín, hiện tượng "quân xanh, quân đỏ" vẫn tiềm ẩn trong các gói thầu xây lắp địa phương. So sánh với Chỉ số đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng cấp tỉnh (PACA Index), huyện Cao Phong còn chậm trễ trong việc triển khai tiếp cận thông tin theo yêu cầu của người dân.

Dữ liệu nghiên cứu về 38 dự án đầu tư có thể được hệ thống hóa trực quan thông qua bảng phân loại nguồn vốn kết hợp biểu đồ cột thể hiện tương quan giữa quy mô vốn đầu tư và tiến độ giải ngân từng năm. Đồ thị này minh chứng rõ nét rằng các dự án có sự tham gia giám sát chủ động của Ban Giám sát đầu tư cộng đồng đều đạt tỷ lệ giải ngân đúng hạn cao hơn 15% so với các dự án chỉ giám sát hành chính thuần túy. Điều này khẳng định minh bạch thông tin chính là cơ sở hạ tầng mềm thiết yếu để nâng cao hiệu quả đầu tư công.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện cơ chế công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền huyện Cao Phong giai đoạn 2020 - 2025, bốn nhóm giải pháp trọng tâm cần được thực hiện đồng bộ:

• Tăng cường thể chế hóa quy trình lấy ý kiến nhân dân: Ủy ban nhân dân huyện cần ban hành quy chế bắt buộc 100% các dự thảo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch sử dụng đất và danh mục công trình đầu tư công phải được niêm yết công khai tại nhà văn hóa xóm và cổng thông tin điện tử tối thiểu 30 ngày trước khi trình phê duyệt. Cơ quan chủ trì phải có văn bản tổng hợp, giải trình tiếp thu ý kiến của người dân.
• Minh bạch hóa 100% hoạt động đấu thầu và đầu tư xây dựng: Phòng Kinh tế và Hạ tầng phối hợp với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện áp dụng triệt để hình thức đấu thầu qua mạng cho tất cả các gói thầu xây lắp theo đúng lộ trình của Luật Đấu thầu. Bắt buộc lắp đặt biển báo công khai tại công trường ghi rõ 5 thông số: tên dự án, chủ đầu tư, nhà thầu thi công, đơn vị giám sát và tổng mức đầu tư đã được phê duyệt để nhân dân trực tiếp theo dõi.
• Hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin và cải cách hành chính: Nâng cấp Cổng thông tin điện tử huyện Cao Phong thành kênh cung cấp thông tin chủ lực; tích hợp 100% dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 và mức độ 4 cho 13 xã, thị trấn. Mục tiêu đến năm 2025 có trên 80% hồ sơ thủ tục hành chính được tiếp nhận và xử lý trực tuyến, đồng thời thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt đối với 100% các khoản chi lương, phụ cấp qua Kho bạc Nhà nước.
• Nâng cao năng lực giám sát của Mặt trận Tổ quốc và Ban Thanh tra nhân dân: Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện chủ trì tổ chức tập huấn nghiệp vụ giám sát định kỳ hàng năm cho 100% thành viên Ban Giám sát đầu tư cộng đồng tại các xã, thị trấn. Thiết lập đường dây nóng và hòm thư điện tử tiếp nhận phản ánh, khiếu nại của công dân, bảo đảm 100% kiến nghị liên quan đến tính minh bạch công vụ được phân loại và giải trình bằng văn bản trong thời hạn 10 ngày làm việc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Lãnh đạo và cán bộ, công chức chính quyền địa phương cấp huyện, xã: Cung cấp khung hướng dẫn chi tiết và các bài học kinh nghiệm thực tiễn để chuẩn hóa quy trình công khai ngân sách, quản lý đất đai, tuyển dụng công chức và điều hành đầu tư công tại các địa bàn miền núi có điều kiện tương đồng.
• Học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên ngành Luật, Quản trị công: Tài liệu tham khảo chuyên sâu thuộc chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, cung cấp hệ thống số liệu thực chứng giai đoạn 2014 - 2018 phục vụ nghiên cứu về cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước và phòng chống tham nhũng.
• Đại biểu Hội đồng nhân dân và cán bộ Mặt trận Tổ quốc các cấp: Sử dụng làm cẩm nang nghiệp vụ nhằm xây dựng chương trình giám sát chuyên đề, nâng cao chất lượng phản biện xã hội và thúc đẩy trách nhiệm giải trình của các cơ quan hành chính nhà nước.
• Cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư hạ tầng: Giúp nắm bắt tường tận quy trình pháp lý, các tiêu chuẩn thẩm định dự án và cơ chế đấu thầu mua sắm công của chính quyền địa phương, từ đó giảm thiểu chi phí tiếp cận thông tin và rủi ro pháp lý khi đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Sự khác biệt cốt lõi giữa công khai và minh bạch trong hoạt động của chính quyền địa phương là gì?
Công khai là hành vi chủ động công bố thông tin theo luật định qua 7-8 hình thức như niêm yết, họp báo, đăng tải văn bản. Minh bạch mang nội hàm rộng hơn, đòi hỏi thông tin công bố phải chính xác, dễ hiểu, có thể kiểm chứng được, bảo đảm cơ hội tiếp cận bình đẳng cho người dân nhằm phục vụ kiểm soát quyền lực.

Đặc thù tự nhiên và xã hội huyện Cao Phong tác động như thế nào đến việc thực thi tính minh bạch?
Với 73% dân số là người dân tộc Mường và địa bàn đồi núi chia cắt, nhận thức pháp luật của người dân chưa đồng đều dẫn đến nhu cầu chủ động yêu cầu cung cấp thông tin còn thấp. Việc ứng dụng công nghệ thông tin tại các xã vùng sâu còn hạn chế, khiến phương thức công khai truyền thống chưa đạt hiệu quả tối ưu.

Việc công khai quản lý dự án xây dựng tại huyện Cao Phong giai đoạn 2014 - 2018 đạt kết quả gì nổi bật?
Toàn bộ 100% dự án có tổng mức đầu tư trên 500 triệu đồng trong tổng số 38 công trình đều được tổ chức đấu thầu công khai theo quy định. Huyện đã hoàn tất quyết toán dứt điểm 15 công trình chuyển tiếp với tổng kinh phí trên 75.9 tỷ đồng, bảo đảm đúng danh mục được Hội đồng nhân dân phê chuẩn.

Quy định về trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phương theo Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 có điểm gì mới?
Luật năm 2018 quy định bắt buộc người đứng đầu cơ quan phải trực tiếp giải trình về quyết định hoặc hành vi hành chính khi có yêu cầu của đối tượng chịu tác động. Thời hạn giải trình được chuẩn hóa và nếu báo chí phản ánh vi phạm, cơ quan có thẩm quyền bắt buộc phải công khai nội dung trả lời trên báo chí.

Giải pháp nào mang tính đột phá nhất để nâng cao tính minh bạch tại huyện Cao Phong?
Chuyển đổi số toàn diện hoạt động dịch vụ công và áp dụng 100% đấu thầu qua mạng là giải pháp đột phá nhất. Việc công khai tự động trên môi trường điện tử sẽ loại bỏ triệt để cơ chế "xin - cho", giảm tiếp xúc trực tiếp giữa công chức và người dân, từ đó triệt tiêu nguy cơ tham nhũng vặt.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương, gắn kết chặt chẽ giữa học thuyết chủ quyền nhân dân với các quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018.
• Phân tích thực chứng bức tranh quản trị tại huyện Cao Phong giai đoạn 2014 - 2018 qua 38 dự án đầu tư công, 46 văn bản quy phạm pháp luật và hàng ngàn hồ sơ thủ tục hành chính, chỉ rõ thành tựu về tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế 98.96% cùng những hạn chế trong lấy ý kiến cộng đồng.
• Khẳng định tính cấp thiết của việc đổi mới phương thức công khai, chuyển dần từ hình thức niêm yết hành chính khép kín sang nền tảng số hóa công khai trên không gian mạng.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ, có tính khả thi cao, gắn liền với mốc thời gian hoàn thành cụ thể đến năm 2025 nhằm nâng cao chất lượng thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức huyện miền núi.
• Chính quyền huyện Cao Phong và các địa phương có điều kiện tương đồng cần khẩn trương áp dụng khung giải pháp nêu trên, đưa nguyên tắc minh bạch trở thành thước đo hàng đầu trong đánh giá hiệu quả quản trị công và phục vụ nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, PHÁP LÝ VỀ CÔNG KHAI, MINH BẠCH TRONG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH QUYỀN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 1. Khái niệm, ý nghĩa, vai trò của việc thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền 1. Khái niệm CKMB trong tổ chức và hoạt động của chính quyền 1. Khái niệm công khai, minh bạch a.

Công khai - Theo sách Đại từ điển tiếng Việt thì công khai là "không giấu diếm, bí mật mà cho mọi người cùng biết" [59, tr. Cụm từ “công khai” thường đi cùng và gắn liền cụm từ “minh bạch”. Cũng theo Đại từ điển nêu trên thì minh bạch là "sáng rõ, rành mạch" [59, tr. - Theo Từ điển tiếng Việt thì công khai là việc không giữ kín, mà để cho mọi người đều có thể biết [61, tr.

- Theo Luật Phòng, chống tham nhũng Luật PCTN 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2007 và 2012) quy định: “Công khai là việc cơ quan, tổ chức, đơn vị công bố, cung cấp thông tin chính thức về văn bản, hoạt động hoặc về nội dung nhất định” [36, Điều 2, Khoản 2]. Như vậy, công khai có thể được hiểu là: Mọi hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị phải được công bố hoặc phổ biến, đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng và phương tiện khác để mọi người dân có thể tiếp cận và biết một cách dễ dàng. Minh bạch - Thuật ngữ minh bạch (tiếng Anh là Transparency) được hiểu là cởi mở, thẳng thắn, trung thực trong tất cả giao tiếp, giao dịch và hoạt động [62]. - Theo Từ điển tiếng Việt, minh bạch là “rõ ràng, rành mạch” [61, tr.

- Theo Luật PCTN 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2007, 2012) quy định: “Minh bạch tài sản, thu nhập là việc kê khai tài sản, thu nhập của người có nghĩa vụ kê khai và khi cần thiết được xác minh, kết luận” [36, Điều 3, Khoản 2]. - Theo tác giả Đậu Anh Tuấn (Trưởng Ban Pháp chế Phòng Thương mại và 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Công nghiệp Việt Nam): Minh bạch có nghĩa rộng hơn, bao gồm cả cơ hội, tính bình đẳng trong tiếp cận thông tin, tính tin cậy, nhất quán của thông tin, tính dự đoán trước được và sự cởi mở của cơ quan cung cấp thông tin [67]. Từ các quan niệm trên, có thể thấy: Công khai, minh bạch là những thuật ngữ gần gũi, mặc dù có nội hàm rộng, hẹp khác nhau, song đều chỉ sự rõ ràng, trong sáng, không giấu diếm, thể hiện qua việc công bố, cung cấp thông tin, giải trình về một vấn đề nào đó. Khái niệm CKMB trong tổ chức và hoạt động của chính quyền Công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của chính quyền cũng là một dạng thức của công khai, minh bạch nói chung, vì thế cũng mang những đặc trưng và mục đích chung đó là sự trong sáng, không giấu diếm với các chủ thể bên ngoài.

Điểm đặc thù của công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền là gắn với những yếu tố của cơ quan công quyền và các mối quan hệ giữa cơ quan công quyền với người dân. Có nhiều văn bản đề cập đến vấn đề CKMB trong tổ chức, nhất là trong hoạt động của cơ quan nhà nước, như: Luật PCTN 2018 (quy định tại khoản 3 Điều 4); Luật Đất đai 2013 (Điều 43 quy định: cơ quan tổ chức lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất có trách nhiệm tổ chức lấy ý kiến đóng góp của nhân dân về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; Luật Đầu tư công 2014 và 2019 (quy định tại Điều 14: Công khai, minh bạch trong đầu tư công); Luật Kinh doanh bất động sản năm 2006 (quy định tại Điều 11: tổ chức, cá nhân kinh doanh bất động sản có trách nhiệm công khai thông tin về bất động sản đưa vào kinh doanh. Thông tin về bất động sản có thể được công khai tại sàn giao dịch bất động sản hoặc trên các phương tiên thông tin đại chúng, nội dung thông tin về bất động sản); Luật Kinh doanh bất động sản năm 2014 (quy định tại điều 6: Công khai thông tin về bất động sản đưa vào kinh doanh) Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 quy định về nguyên tắc tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương: Hiện đại, minh bạch, phục vụ Nhân dân, chịu sự giám sát của Nhân dân (Khoản 2 Điều 5). Tuy nhiên, khái niệm theo Luật PCTN là đầy đủ, bao quát hơn cả.

Vì vậy, trong phạm vi nghiên cứu này, luận văn sử dụng khái niệm nêu tại Luật PCTN 2018: “Công khai, minh bạch về tổ chức và hoạt động của cơ quan, tổ 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chức, đơn vị là việc công bố, cung cấp thông tin, giải trình về tổ chức bộ máy, việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm trong khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, đơn vị” [36, Điều 3, Khoản 4]. Đây là định nghĩa có những điểm mới so với quy định về công khai, minh bạch trong Luật PCTN năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2007, 2012). Ý nghĩa, vai trò của việc thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền Công khai, minh bạch có ý nghĩa, vai trò rất quan trọng trong đời sống xã hội cũng như trong tổ chức, hoạt động của bộ máy nhà nước và các cơ quan, đơn vị. Theo Giáo sư Joseph Eugene Stiglitz (nhà kinh tế học, giảng dạy tại Đại học Columbia, Hoa Kỳ, người đoạt giải Nobel Kinh tế năm 2001): Việc quan chức muốn che giấu thông tin không chỉ là che giấu chuyện tham nhũng mà cả sự bất lực của mình.

Không như cơ sở hạ tầng “cứng” (đường sá, cảng biển, chất lượng nhân lực.) khó cải thiện trong một sớm một chiều, tính minh bạch chính là một trong những cơ sở hạ tầng "mềm" mà địa phương có thể tập trung cải thiện trong thời gian ngắn để cạnh tranh hơn trong thu hút đầu tư và phát triển doanh nghiệp. Đây có thể được xem là lựa chọn khôn ngoan trong điều kiện nguồn lực có hạn. Đánh giá về tầm quan trọng của công khai, minh bạch, Giáo sư Joseph Stiglitz cho rằng, “Tính minh bạch như một nhân tố cốt lõi trong cuộc chiến chống tham nhũng” [65]. Theo Tiến sỹ Nguyễn Văn Thanh (Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Thanh tra) dưới góc độ PCTN, việc bảo đảm và tăng cường công khai, minh bạch đối với nền hành chính là một nội dung hết sức quan trọng, trước hết và trực tiếp, nhằm mục đích nâng cao hiệu quả phòng, ngừa, phát hiện và xử lý hành vi tham nhũng, qua đó góp phần bảo đảm kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động hành chính [66].

Theo ông, tăng cường công khai, minh bạch hoạt động hành chính là nội dung và mục tiêu quan trọng của cả công tác PCTN và cải cách hành chính. Việc ban hành, tổ chức thực hiện các giải pháp tăng cường công khai, minh bạch đối với khu vực hành chính, dù trực tiếp hay gián tiếp có tác động kép, đó là PCTN và cải cách hành chính. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Theo tác giả L.A, CKMB trong hoạt động của các cơ quan nhà nước là biện pháp quan trọng để ngăn ngừa tham nhũng. Đồng thời, sẽ tạo điều kiện để người dân cũng như toàn xã hội tham gia giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước.

Do đó, pháp luật của nhiều quốc gia quy định các nguyên tắc cũng như thể chế hoá để bảo đảm thực hiện CKMB trong hoạt động của các cơ quan nhà nước [64]. Thực hiện nguyên tắc CKMB nhiều quốc gia, như: Thụy Điển, Cộng hòa liên bang Đức, Đan Mạch, Thụy Sỹ,… quy định mọi người dân đều có quyền tiếp cận với những thông tin, tài liệu chính thức của các cơ quan nhà nước, có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước cung cấp hoặc cho xem bất cứ tài liệu nào có trong hồ sơ lưu trữ của cơ quan đó. Hiến pháp liên bang Brazil quy định báo cáo tóm tắt việc thực hiện hoạt động ngân sách phải được công khai trong vòng 30 ngày kể từ ngày kết thúc giai đoạn tài chính kéo dài 2 tháng. Hàn Quốc đã ban hành Luật về công khai thông tin cũng nhằm mục đích minh bạch hoạt động của các cơ quan nhà nước cũng như của công chức [64].

Đối với các chủ thể trong xã hội, việc bảo đảm công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền có ý nghĩa rất lớn, có thể khái quát như sau: Một là, đối với xã hội nói chung, CKMB sẽ giúp phân bổ nguồn lực xã hội một cách hiệu quả. Khi bảo đảm sự CKMB thì về nguyên tắc, tài sản và nguồn lực của xã hội sẽ có cơ hội tìm đến người sử dụng nó hiệu quả nhất. Ví dụ, việc đấu giá đất công khai sẽ giúp chọn được người chủ sử dụng hiệu quả hơn nhiều so với cơ chế giao đất, phân đất “trong bóng tối”. Hai là, đối với doanh nghiệp, CKMB sẽ làm giảm thiểu chi phí, giảm rủi ro cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Khi nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận thông tin, nhanh chóng thực hiện các thủ tục hành chính, tiên liệu được các thay đổi về chính sách thì có động lực để quyết định đầu tư lớn và lâu dài [67]. Minh bạch giúp cho doanh nghiệp tiếp cận thông tin, tăng tính bình đẳng về cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế. Ba là, đối với bộ máy nhà nước, như ánh sáng mặt trời đối với vi trùng, công khai, minh bạch có vai trò rất quan trọng trong giảm thiểu tham nhũng. Đòi hỏi về công khai, minh bạch còn có thể tạo ra sức ép để bộ máy nhà nước vận hành tốt hơn.

10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Chủ thể, nội dung, phương thức và các điều kiện bảo đảm thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của chính quyền 1. Chủ thể thực hiện CKMB trong tổ chức và hoạt động của chính quyền Một số văn bản pháp luật quy định theo chức năng trên từng lĩnh vực quản lý, các cơ quan nhà nước có trách nhiệm thực hiện CKMB, như: Luật đất đai 2013, Luật Nhà ở 2014, Luật đầu tư công 2014, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, Luật PCTN. Trong đó, Luật PCTN 2005 (sửa đổi, bổ sung 2007 và 2012), Luật PCTN 2018 quy định nhiều nội dung phải CKMB.