Cơ Giới Hóa Trong Lĩnh Vực Trồng Trọt Tại Huyện Quế Võ, Tỉnh Bắc Ninh

Tài liệu nghiên cứu Luận văn cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn huyện quế võ tỉnh bắc ninh, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Nguyễn Thị Chinh
• Người hướng dẫn: PGS. Mai Thanh Cúc
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
• Đề tài: Cơ Giới Hóa Trong Lĩnh Vực Trồng Trọt Trên Địa Bàn Huyện Quế Võ, Tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục đồ thị
• 1.6. Danh mục hộp
• 1.7. Trích yếu luận văn
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.9. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn
• 1.9.1. Mục tiêu chung
• 1.9.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.10. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.11. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.11.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.11.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.12. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 1.13. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 1.13.1. Vai trò, đặc điểm của cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt
• 1.13.2. Nội dung nghiên cứu cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ
• 1.13.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt
• 1.13.4. Cơ sở thực tiễn
• 1.13.5. Kinh nghiệm về cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt của một số nước trên thế giới
• 1.13.6. Kinh nghiệm về cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt tại Việt Nam
• 1.13.7. Bài học kinh nghiệm
• 1.13.8. Các nghiên cứu liên quan đến cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt
• 1.14. Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.14.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.14.1.2. Điều kiện dân số, kinh tế, xã hội
• 1.14.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.14.2.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 1.14.2.2. Phương pháp thu thập tài liệu
• 1.14.2.3. Phương pháp xử lý thông tin
• 1.14.3. Hệ thống chỉ tiêu sử dụng trong điều tra
• 1.15. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 1.15.1. Thực trạng cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ
• 1.15.1.1. Tổng quan về cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ
• 1.15.1.2. Công tác tuyên truyền về cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt
• 1.15.1.3. Quy hoạch đất đai cho cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt
• 1.15.1.4. Tổ chức đầu tư, huy động vốn cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt
• 1.15.1.5. Xây dựng hệ thống thủy lợi, giao thông nội đồng
• 1.15.1.6. Đào tạo, tập huấn cho nguồn lao động về cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt
• 1.15.1.7. Liên kết 4 nhà (Nhà nông, Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp)
• 1.15.2. Kết quả cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ
• 1.15.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến cơ giới hóa trong trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ
• 1.15.3.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.15.3.2. Điều kiện kinh tế- xã hội
• 1.15.4. Giải pháp đẩy mạnh cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ
• 1.15.4.1. Thực hiện tốt công tác quy hoạch đất đai, dồn điền đổi thửa, vùng sản xuất tập trung
• 1.15.4.2. Nâng cấp cơ sở hạ tầng, giao thông nội đồng phù hợp với việc đưa cơ giới hóa vào trong trồng trọt
• 1.15.4.3. Hỗ trợ, khuyến khích đầu tư máy móc, thiết bị vào trong trồng trọt
• 1.15.4.4. Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cơ giới hóa trồng trọt
• 1.15.4.5. Tạo sự liên kết chặt chẽ giữa bốn nhà (Nhà nước, nhà nông, nhà khoa học, doanh nghiệp)
• 1.16. Kết luận và kiến nghị
• 1.16.1. Đối với Nhà nước
• 1.16.2. Đối với Tỉnh Bắc Ninh
• 1.16.3. Đối với Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân huyện Quế Võ
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cơ Giới Hóa Trong Trồng Trọt Tại Quế Võ

Quế Võ, huyện lớn nhất Bắc Ninh, sở hữu tiềm năng lớn cho phát triển kinh tế - xã hội. Theo quy hoạch, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2016-2020 đạt 10,5%/năm. Huyện ưu tiên phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, ứng dụng công nghệ cao, tạo đột phá về năng suất và chất lượng. Để đạt được điều này, cơ giới hóa nông nghiệp đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, thực tế cho thấy cơ giới hóa trong trồng trọt tại Quế Võ còn nhiều hạn chế, đòi hỏi các giải pháp đồng bộ từ quy hoạch, vốn, hạ tầng đến kỹ thuật.

1.1. Vai Trò Của Cơ Giới Hóa Nông Nghiệp Quế Võ

Cơ giới hóa là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Nó giúp sử dụng hiệu quả hơn lao động, đảm bảo tính kịp thời của các hoạt động và quản lý đầu vào hiệu quả hơn, hướng tới năng suất cao và bền vững. Theo tài liệu nghiên cứu, cơ giới hóa được thực hiện bằng công nghệ cao đã tạo ra những giá trị to lớn trong sản xuất thông qua việc sử dụng có hiệu quả hơn về lao động, kịp thời của các hoạt động và quản lý đầu vào hiệu quả hơn, với trọng tâm là năng suất cao bền vững.

1.2. Tiềm Năng Phát Triển Cơ Giới Hóa Sản Xuất Nông Nghiệp

Quế Võ có tiềm năng lớn để phát triển cơ giới hóa nông nghiệp. Huyện có diện tích đất nông nghiệp lớn, lực lượng lao động dồi dào và vị trí địa lý thuận lợi. Việc đẩy mạnh cơ giới hóa sẽ giúp Quế Võ nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Huyện có đầy đủ tiềm năng và thế mạnh trong phát triển kinh tế - xã hội. Theo Quy hoạch, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2016-2020 của huyện đạt 10,5%/năm; giai đoạn 2021-2030 đạt từ 9,5%/năm.

II. Thách Thức Rào Cản Cơ Giới Hóa Trồng Trọt Quế Võ

Mặc dù có tiềm năng, cơ giới hóa trong trồng trọt tại Quế Võ vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún là một trong những rào cản lớn nhất. Bên cạnh đó, hạ tầng nông thôn còn hạn chế, nguồn vốn đầu tư chưa đủ mạnh và trình độ kỹ thuật của người dân còn thấp cũng là những yếu tố cản trở quá trình cơ giới hóa. Cần có những giải pháp đột phá để vượt qua những thách thức này.

2.1. Quy Mô Sản Xuất Nhỏ Lẻ Ứng Dụng Cơ Giới Hóa

Diện tích đất canh tác nhỏ lẻ gây khó khăn cho việc áp dụng máy móc nông nghiệp. Việc dồn điền đổi thửa còn chậm, chưa tạo ra những vùng sản xuất tập trung đủ lớn để cơ giới hóa hiệu quả. Theo tài liệu, Tích tụ ruộng đất còn vướng nhiều rào cản và khó khăn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đầu tư và sử dụng thiết bị nông nghiệp hiện đại.

2.2. Hạ Tầng Nông Thôn Khả Năng Cơ Giới Hóa Khâu Làm Đất

Hệ thống giao thông nội đồng chưa đáp ứng được yêu cầu vận chuyển máy móc nông nghiệp. Kênh mương tưới tiêu chưa được đầu tư đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng máy móc trong khâu tưới tiêu. Đến nay, gần 100% đường trục xã, đường liên thôn và gần 80% ngõ xóm được cứng hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế-xã hội của huyện. Tuy nhiên, hạ tầng nội đồng vẫn còn nhiều hạn chế.

2.3. Nguồn Vốn Chi Phí Cơ Giới Hóa Nông Nghiệp

Chi phí đầu tư máy móc nông nghiệp còn cao, vượt quá khả năng tài chính của nhiều hộ nông dân. Chính sách hỗ trợ vốn còn hạn chế, chưa tạo động lực đủ mạnh để khuyến khích nông dân đầu tư vào cơ giới hóa. Theo tài liệu, Ý kiến của người dân về hỗ trợ vốn còn nhiều hạn chế. Cần có những chính sách hỗ trợ thiết thực hơn để giúp nông dân tiếp cận nguồn vốn.

III. Giải Pháp Đẩy Mạnh Cơ Giới Hóa Trong Trồng Trọt Quế Võ

Để đẩy mạnh cơ giới hóa trong trồng trọt tại Quế Võ, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Trong đó, quy hoạch đất đai, nâng cấp hạ tầng, hỗ trợ vốn và đào tạo nguồn nhân lực là những yếu tố then chốt. Cần tạo ra môi trường thuận lợi để nông dân tiếp cận máy móc nông nghiệp hiện đại và áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

3.1. Quy Hoạch Đất Đai Dồn Điền Đổi Thửa Hiệu Quả

Thực hiện tốt công tác quy hoạch đất đai, dồn điền đổi thửa, tạo ra những vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn, thuận lợi cho việc áp dụng máy móc nông nghiệp. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và người dân để đảm bảo quy hoạch được thực hiện một cách hiệu quả và bền vững. Năm 2016 cơ bản các thôn, xã đã thực hiện dồn điền đổi thửa. Đường giao thông nội đồng được cải thiện, kiên cố hóa.

3.2. Nâng Cấp Hạ Tầng Giao Thông Nội Đồng

Đầu tư nâng cấp hệ thống giao thông nội đồng, đảm bảo khả năng vận chuyển máy móc nông nghiệp đến tận ruộng. Xây dựng và cải tạo hệ thống kênh mương tưới tiêu, đáp ứng nhu cầu tưới tiêu cho sản xuất nông nghiệp. UBND tỉnh Bắc Ninh cũng đã ra Quyết định hỗ trợ đầu tư xây dựng kênh mương, ngân sách tỉnh hỗ trợ 250.

3.3. Hỗ Trợ Vốn Khuyến Khích Đầu Tư Máy Móc Nông Nghiệp

Xây dựng các chính sách hỗ trợ vốn vay ưu đãi cho nông dân mua máy móc nông nghiệp. Khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất và cung ứng máy móc nông nghiệp chất lượng cao, giá cả hợp lý. UBND huyện Quế Võ cũng đã có những chính sách hỗ trợ mua máy móc và tập huấn kĩ thuật vận hành, sửa chữa máy móc khi gặp sự cố cho người dân.

3.4. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Cơ Giới Hóa Trồng Trọt

Tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn kỹ thuật vận hành, bảo dưỡng máy móc nông nghiệp cho nông dân. Nâng cao trình độ kỹ thuật của đội ngũ cán bộ khuyến nông, giúp họ có đủ kiến thức để tư vấn và hỗ trợ nông dân áp dụng cơ giới hóa hiệu quả. Trình độ nguồn lao động nông nghiệp còn thấp. Cần có những chương trình đào tạo bài bản để nâng cao trình độ cho người lao động.

IV. Hiệu Quả Ứng Dụng Cơ Giới Hóa Cây Lúa Tại Quế Võ

Quế Võ đã đạt được những kết quả đáng khích lệ trong việc áp dụng cơ giới hóa vào sản xuất lúa. Các khâu làm đất, gieo cấy, chăm sóc và thu hoạch đều được cơ giới hóa ở mức độ khác nhau, giúp giảm chi phí lao động, tăng năng suất và nâng cao hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều dư địa để tiếp tục nâng cao trình độ cơ giới hóa trong sản xuất lúa.

4.1. Cơ Giới Hóa Khâu Làm Đất Năng Suất Lúa

Cơ giới hóa khâu làm đất giúp tiết kiệm thời gian và công sức, đồng thời đảm bảo chất lượng đất tốt hơn, tạo điều kiện cho cây lúa sinh trưởng và phát triển tốt. Đến nay Quế Võ đã cơ bản hoàn thiện các khâu trong sản xuất nông nghiệp. Cụ thể những công đoạn như làm đất, thu hoạch đã cơ giới hóa thành công, giúp giảm đáng kể chi phí lao động và tăng năng suất cũng như hiệu quả trồng trọt.

4.2. Cơ Giới Hóa Khâu Thu Hoạch Giảm Thiểu Tổn Thất

Cơ giới hóa khâu thu hoạch giúp giảm thiểu tổn thất sau thu hoạch, đảm bảo chất lượng lúa gạo tốt hơn. Điều đáng nói là là tất cả các công cụ đều là công cụ chuyên dụng, tách rời và đều sử dụng động cơ của máy kéo đa năng Kubota có hiệu quả gấp hàng chục lần lao động chân tay. Nhờ có máy móc thu hoạch nên giảm bớt lớn sức lao động.

4.3. Hệ Thống Tưới Tiêu Tự Động Tiết Kiệm Nguồn Nước

Việc áp dụng hệ thống tưới tiêu tự động giúp tiết kiệm nguồn nước, giảm chi phí điện và đảm bảo cung cấp đủ nước cho cây lúa trong suốt quá trình sinh trưởng. Hệ thống giao thông nội đồng nhìn chung đã được bê tông hóa, các kênh tưới đáp ứng đủ nhu cầu tưới tiêu. Cần có những giải pháp để nhân rộng mô hình này.

V. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Cơ Giới Hóa Nông Nghiệp

Để thúc đẩy cơ giới hóa nông nghiệp tại Quế Võ, cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Nhà nước thông qua các chính sách khuyến khích đầu tư, hỗ trợ vốn vay, đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ. Các chính sách này cần được xây dựng một cách khoa học, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và đáp ứng nhu cầu của người dân.

5.1. Chính Sách Khuyến Khích Đầu Tư Máy Móc Nông Nghiệp

Nhà nước cần có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất và cung ứng máy móc nông nghiệp chất lượng cao, giá cả hợp lý. Cần tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, đất đai và các ưu đãi khác.

5.2. Chính Sách Hỗ Trợ Vốn Vay Ưu Đãi Cho Nông Dân

Nhà nước cần xây dựng các chương trình cho vay ưu đãi với lãi suất thấp, thời gian vay dài để giúp nông dân có đủ khả năng tài chính để mua máy móc nông nghiệp. Cần đơn giản hóa thủ tục vay vốn để nông dân dễ dàng tiếp cận nguồn vốn.

5.3. Chính Sách Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Chuyển Giao Công Nghệ

Nhà nước cần đầu tư vào các chương trình đào tạo, tập huấn kỹ thuật cho nông dân và cán bộ khuyến nông. Cần tăng cường hợp tác quốc tế để chuyển giao các công nghệ cơ giới hóa tiên tiến cho Việt Nam.

VI. Kết Luận Triển Vọng Cơ Giới Hóa Trồng Trọt Quế Võ

Cơ giới hóa trong trồng trọt là xu hướng tất yếu để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành nông nghiệp Quế Võ. Với những giải pháp đồng bộ và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Nhà nước, cơ giới hóa sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững và hiệu quả tại Quế Võ.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Cơ Giới Hóa Trong Tương Lai

Cơ giới hóa không chỉ giúp tăng năng suất và giảm chi phí mà còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và hội nhập kinh tế quốc tế, cơ giới hóa càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

6.2. Hướng Đến Nền Nông Nghiệp Công Nghệ Cao

Quế Võ cần tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp, trong đó cơ giới hóa là một trong những yếu tố then chốt. Cần xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp thông minh, sử dụng drone nông nghiệp, robot nông nghiệp và các công nghệ tiên tiến khác.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa tại vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ đang tạo ra những chuyển dịch cơ cấu kinh tế mạnh mẽ, kéo theo sự sụt giảm nguồn lao động nông nghiệp truyền thống. Huyện Quế Võ là địa bàn có diện tích tự nhiên trên 170 km² và quy mô dân số đạt hơn 160.000 người vào năm 2016. Theo định hướng quy hoạch phát triển kinh tế giai đoạn 2016-2020, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân của huyện đạt 10,5%/năm, phấn đấu nâng mức thu nhập bình quân đầu người từ 3.230 USD năm 2020 lên 10.390 USD vào năm 2030. Trước sức ép thu hẹp diện tích đất canh tác do mở rộng khu công nghiệp và sự thiếu hụt lao động thời vụ, việc đẩy mạnh ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ vào sản xuất trồng trọt trở thành đòi hỏi tất yếu nhằm nâng cao giá trị gia tăng trên mỗi hécta đất canh tác.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn, phân tích thực trạng cơ giới hóa các khâu sản xuất trồng trọt tại Quế Võ, làm rõ các nhân tố ảnh hưởng, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp mang tính khả thi cao nhằm thúc đẩy cơ giới hóa nông nghiệp theo hướng bền vững. Phạm vi không gian của đề tài tập trung tại 3 xã đại diện: Mộ Đạo (xã tiên phong dồn điền đổi thửa và cơ giới hóa toàn diện), Chi Lăng và Nhân Hòa (khu vực cơ giới hóa từng phần). Dữ liệu thứ cấp được thu thập trong giai đoạn 2014-2016 và dữ liệu sơ cấp được khảo sát trực tiếp trong giai đoạn 2016-2017. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện chính sách dồn điền đổi thửa, tối ưu hóa các vùng chuyên canh hàng hóa như khoai tây đạt giá trị 70-90 triệu đồng/ha và rau màu chất lượng cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết tiến trình cơ giới hóa nông nghiệp, trong đó xác định quá trình phát triển máy móc trải qua 3 giai đoạn kế tiếp: cơ giới hóa bộ phận (thay thế sức người ở các khâu nặng nhọc riêng lẻ), cơ giới hóa tổng hợp (áp dụng hệ thống máy móc liên hoàn trong toàn bộ chuỗi sản xuất) và tự động hóa điều khiển thông minh. Bên cạnh đó, đề tài áp dụng lý thuyết thay thế yếu tố sản xuất trong kinh tế nông nghiệp, chứng minh rằng khi chi phí nhân công tăng cao do chuyển dịch sang khu công nghiệp, việc đầu tư vốn cố định vào máy móc sẽ tối ưu hóa hàm sản xuất và hạ giá thành sản phẩm. Mô hình liên kết 4 nhà (Nhà nước - Nhà nông - Nhà khoa học - Doanh nghiệp) được sử dụng để phân tích cơ chế phối hợp chuỗi giá trị nông sản. Các khái niệm nền tảng bao gồm: cơ giới hóa trồng trọt, dồn điền đổi thửa, động lực trang bị bình quân (mã lực/ha) và hiệu quả kỹ thuật nông học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp từ Niên giám thống kê huyện Quế Võ, báo cáo chuyên đề của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn giai đoạn 2014-2016 với nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập từ cuộc điều tra 90 hộ nông dân tại 3 xã Mộ Đạo, Nhân Hòa và Chi Lăng (mỗi xã 30 hộ) vào cuối năm 2016 - đầu năm 2017. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng dựa trên quy mô diện tích canh tác và mức độ trang bị máy móc nhằm đảm bảo tính đại diện cao.

Các phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, so sánh định lượng - định tính và đánh giá hiệu quả kinh tế thông qua các chỉ tiêu: chi phí sản xuất, năng suất lao động (công/ha) và giá trị gia tăng trên một đơn vị diện tích. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm phản ánh chính xác sự chênh lệch hiệu quả giữa phương thức canh tác truyền thống và sản xuất ứng dụng cơ giới, đồng thời lượng hóa được tác động của các nhân tố tự nhiên, hạ tầng và nguồn vốn tới tiến độ cơ giới hóa trên địa bàn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, mức độ cơ giới hóa phân bố không đồng đều giữa các khâu canh tác. Khâu làm đất đạt tỷ lệ cơ giới hóa cao nhất với trên 95% diện tích gieo trồng sử dụng máy cày, máy bừa đa năng, thay thế gần như hoàn toàn sức kéo trâu bò (vốn chỉ đạt năng suất 2-3 sào/buổi so với máy kéo đạt 360-720 m²/h). Khâu thu hoạch lúa bằng máy gặt đập liên hợp Kubota đạt bước đột phá, giúp thay thế 50-60 ngày công lao động thủ công cho mỗi hécta.

Thứ hai, khâu gieo cấy và chăm sóc có tỷ lệ cơ giới hóa còn rất khiêm tốn. Mô hình máy cấy chỉ mới dừng lại ở quy mô thử nghiệm khoảng 10 mẫu ruộng, mặc dù cho năng suất lúa cao hơn cấy tay truyền thống từ 5% đến 10%. Khâu phun thuốc bảo vệ thực vật và bón phân phần lớn vẫn thực hiện thủ công, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người lao động.

Thứ ba, công tác dồn điền đổi thửa và nâng cấp hạ tầng đạt kết quả tích cực nhưng chưa đồng bộ. Toàn huyện đã cứng hóa gần 100% đường trục xã, đường liên thôn và xấp xỉ 80% đường ngõ xóm. Nhân dân các địa phương đã tự nguyện đóng góp tới 813 triệu đồng phục vụ công tác chỉnh trang đồng ruộng. Tỉnh Bắc Ninh cũng ban hành chính sách hỗ trợ 250 triệu đồng cho mỗi km kênh mương nội đồng được kiên cố hóa. Tuy nhiên, hệ thống bờ vùng, bờ thửa tại các vùng đất trũng vẫn gây trở ngại lớn cho máy móc cỡ lớn vận hành.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn đến sự chênh lệch mức độ cơ giới hóa giữa các khâu xuất phát từ rào cản chi phí đầu tư ban đầu và độ phân tán ruộng đất. Một bộ máy cơ giới hóa đồng bộ có giá trị lên tới 400 triệu đồng, vượt quá khả năng tài chính tự có của đa số hộ gia đình. Thủ tục vay vốn tín dụng nông nghiệp còn phức tạp do tài sản thế chấp chủ yếu là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp có định mức vay thấp.

Dữ liệu khảo sát được tổng hợp chi tiết qua các bảng phân tích tương quan giữa diện tích đất canh tác và tỷ lệ ứng dụng máy gặt đập liên hợp, cùng các biểu đồ so sánh cơ cấu chi phí lao động giữa hộ cơ giới hóa và hộ thuần nông. Kết quả cho thấy khi diện tích canh tác tăng lên trên 1 ha/hộ, tỷ lệ thuê dịch vụ cơ giới hóa tăng gấp 2,5 lần, giúp giảm 3-5 triệu đồng chi phí sản xuất/ha.

So sánh với bức tranh chung toàn quốc (trang bị động lực bình quân đạt 1,6 mã lực/ha năm 2016) hay tỉnh Thanh Hóa (đạt 3,75 mã lực/ha), huyện Quế Võ đang có bước tiến khả quan ở các khâu nặng nhọc, tương tự bài học của Hàn Quốc trong giai đoạn 1970-1980 khi chuyển dịch mạnh mẽ từ sức kéo gia súc sang máy kéo tay và máy gặt liên hợp. Dù vậy, để đạt mức độ cơ giới hóa khâu cấy 98% và sấy nông sản 53% như Hàn Quốc năm 2006, Quế Võ cần giải quyết dứt điểm điểm nghẽn về tích tụ ruộng đất và liên kết chuỗi giá trị sau thu hoạch.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đẩy mạnh dồn điền đổi thửa và quy hoạch vùng sản xuất chuyên canh tập trung: Ủy ban nhân dân huyện Quế Võ cùng các xã cần hoàn thành 100% việc cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau dồn điền đổi thửa trước năm 2020. Quy hoạch tối thiểu 500 ha vùng chuyên canh rau màu chất lượng cao và khoai tây thương phẩm với quy mô thửa đất liền vùng từ 5-10 ha, tạo mặt bằng vận hành thuận lợi cho máy nông nghiệp đa năng.
2. Nâng cấp hạ tầng giao thông và thủy lợi nội đồng: Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện phối hợp cùng các hợp tác xã tận dụng hiệu quả nguồn ngân sách hỗ trợ 250 triệu đồng/km của tỉnh Bắc Ninh để kiên cố hóa thêm 30 km kênh mương và mở rộng mặt đường nội đồng đạt chuẩn tối thiểu 3,5 mét trong giai đoạn 2018-2022.
3. Mở rộng cơ chế tín dụng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư thiết bị: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội cần triển khai gói vay ưu đãi với lãi suất từ 4-5%/năm, thời hạn vay trung hạn 5-8 năm. Tỉnh và huyện cần nâng mức trợ giá mua máy cấy, máy gặt đập liên hợp từ 30% lên 50% giá trị thiết bị theo Quyết định 318 của Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh.
4. Đào tạo kỹ năng vận hành và củng cố liên kết 4 nhà: Trung tâm Khuyến nông huyện chủ trì tổ chức từ 10-15 lớp tập huấn kỹ thuật vận hành, bảo dưỡng máy móc cơ giới mỗi năm cho trên 500 nông dân. Đồng thời, xây dựng hợp đồng bao tiêu sản phẩm nông sản giữa các hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp với các doanh nghiệp chế biến thực phẩm sạch.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Học viên cao học và nhà nghiên cứu: Cung cấp khung lý luận vững chắc, phương pháp chọn mẫu phân tầng và hệ thống chỉ tiêu phân tích kinh tế vi mô chuyên ngành Phát triển nông thôn và Kinh tế nông nghiệp.
• Cán bộ quản lý Nhà nước và hoạch định chính sách: Cung cấp căn cứ thực tiễn tin cậy từ địa bàn huyện Quế Võ để xây dựng các đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp, quy hoạch giao thông thủy lợi nội đồng cấp huyện và tỉnh.
• Ban quản trị Hợp tác xã nông nghiệp: Học hỏi kinh nghiệm tổ chức tổ dịch vụ cơ giới hóa lưu động, phương thức huy động vốn nội bộ và bài học dồn điền đổi thửa thành công từ mô hình xã Mộ Đạo.
• Doanh nghiệp máy nông nghiệp và chế biến nông sản: Nắm bắt chính xác nhu cầu thị trường về công suất máy kéo, thiết bị cấy, sấy nông sản phù hợp với địa hình đồng bằng sông Hồng để phát triển sản phẩm và mạng lưới phân phối.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ cơ giới hóa khâu làm đất tại huyện Quế Võ đạt mức bao nhiêu?
Khâu làm đất trên địa bàn huyện Quế Võ đã đạt tỷ lệ cơ giới hóa trên 95% diện tích đất canh tác. Phần lớn nông dân sử dụng máy cày bừa đa năng chạy động cơ diesel thay thế hoàn toàn cho sức kéo trâu bò truyền thống, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị đất trước mỗi mùa vụ từ 3-4 ngày xuống chỉ còn vài giờ.

2. Hiệu quả kinh tế vượt trội của máy gặt đập liên hợp so với gặt thủ công là gì?
Việc sử dụng máy gặt đập liên hợp giúp tiết kiệm từ 50 đến 60 ngày công lao động thủ công trên mỗi hécta lúa. Năng suất thu hoạch tăng vọt, hạn chế tỷ lệ thất thoát rơi vãi nông sản dưới 2% và giảm áp lực thiếu hụt nhân công thời vụ khi giá thuê lao động tay chân tăng cao.

3. Khó khăn lớn nhất trong việc mở rộng cơ giới hóa khâu gieo cấy là gì?
Trở ngại lớn nhất là chi phí đầu tư giàn máy cấy và hệ thống khay mạ gieo tập trung tương đối cao (khoảng 80-120 triệu đồng/bộ), cùng với thói quen gieo sạ, cấy tay truyền thống của người dân. Ngoài ra, việc thiếu hụt cán bộ kỹ thuật hướng dẫn chăm sóc mạ khay đạt chuẩn cũng hạn chế việc nhân rộng mô hình này.

4. Chính sách trợ cấp của tỉnh Bắc Ninh hỗ trợ cơ giới hóa như thế nào?
Tỉnh Bắc Ninh đã ban hành chính sách hỗ trợ đầu tư kiên cố hóa kênh mương với mức hỗ trợ 250 triệu đồng/km. Đồng thời, tỉnh và huyện triển khai chương trình hỗ trợ mua sắm các bộ máy cơ giới hóa đồng bộ với mức kinh phí hỗ trợ xấp xỉ 400 triệu đồng cho các mô hình hợp tác xã điểm.

5. Mô hình dồn điền đổi thửa tại xã Mộ Đạo mang lại bài học kinh nghiệm gì?
Xã Mộ Đạo thành công nhờ thực hiện triệt để quy chế dân chủ cơ sở, tổ chức họp bàn công khai lấy ý kiến nhân dân và quy hoạch các cánh đồng mẫu lớn diện tích hàng nghìn mét vuông gắn liền với hệ thống đường nội đồng bê tông hóa, tạo điều kiện lý tưởng cho máy nông nghiệp công suất lớn hoạt động.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về cơ giới hóa nông nghiệp và bài học thực tiễn giá trị từ các quốc gia tiên tiến như Hàn Quốc, Nhật Bản, Israel.
• Đánh giá xác thực bức tranh cơ giới hóa tại Quế Võ: khâu làm đất đạt trên 95%, thu hoạch đạt bước tiến lớn, trong khi khâu gieo cấy và bảo quản sau thu hoạch còn nhiều dư địa phát triển.
• Nhận diện 8 nhóm nhân tố chủ chốt chi phối tiến trình cơ giới hóa, nổi bật là hạ tầng giao thông nội đồng, chính sách tín dụng và quy mô tích tụ đất đai.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp đồng bộ gắn với các mục tiêu định lượng cụ thể về cứng hóa kênh mương (250 triệu đồng/km) và hỗ trợ tài chính cho nông dân đến năm 2025.
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học và thực tiễn có giá trị cao cho việc hoạch định chiến lược phát triển nông nghiệp hàng hóa công nghệ cao tại tỉnh Bắc Ninh.

Bạn đọc và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể tiếp tục khai thác các hướng nghiên cứu mở rộng về ứng dụng Internet vạn vật (IoT) và thiết bị bay không người lái trong bảo vệ thực vật nhằm hoàn thiện chuỗi tự động hóa nông nghiệp hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ CHINH CƠ GIỚI HÓA TRONG LĨNH VỰC TRỒNG TRỌT TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ VÕ, TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành: Phát triển nông thôn Mã số: 60 62 01 06 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Mai Thanh Cúc NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng bảo vệ để lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Chinh i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Mai Thanh Cúc đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Phát triển nông thôn, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức của Ủy ban nhân dân huyện Quế Võ, Ủy ban nhân dân các xã Chi Lăng, Mộ Đạo, Nhân Hòa đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Chinh ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.

vii Danh mục đồ thị. ix Danh mục hộp. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học của đề tài.

Cơ sở lý luận và thực tiễn. Vai trò, đặc điểm của cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt. Nội dung nghiên cứu cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ. Các yếu tố ảnh hưởng đến cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt.

Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệm về cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt của một số nước trên thế giới. Kinh nghiệm về cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt tại Việt Nam. Bài học kinh nghiệm.

Các nghiên cứu liên quan đến cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên.

Điều kiện dân số, kinh tế, xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu.

Phương pháp xử lý thông tin. Hệ thống chỉ tiêu sử dụng trong điều tra. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt trên điạ bàn huyện Quế Võ.

Tổng quan về cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ. Công tác tuyên truyền về cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt. Quy quy hoạch đất đai cho cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt. Tổ chức đầu tư, huy động vốn cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt.

Xây dựng hệ thống thủy lợi, giao thông nội đồng. Đào tạo, tập huấn cho nguồn lao động về cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt. Liên kết 4 nhà (Nhà nông, Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp). Kết quả cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cơ giới hóa trong trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế- xã hội. Giải pháp đẩy mạnh cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ.

Thực hiện tốt công tác quy hoạch đất đai, dồn điền đổi thửa, vùng sản xuất tập trung. Nâng cấp cơ sở hạ tầng, giao thông nội đồng phù hợp với việc đưa cơ giới hóa vào trong trồng trọt. Hỗ trợ, khuyến khích đầu tư máy móc, thiết bị vào trong trồng trọt. Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cơ giới hóa trồng trọt.

Tạo sự liên kết chặt chẽ giữa bốn nhà (Nhà nước, nhà nông, nhà khoa học, doanh nghiệp). Kết luận và kiến nghị. Đối với Nhà nước. Đối với Tỉnh Bắc Ninh.

Đối với Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân huyện Quế Võ. 102 Tài liệu tham khảo. 101 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa Tiếng Việt ADB Asia Development Bank: Ngân hàng phát triển châu Á AFD Agence Francaise Developpement: Cơ quan phát triển Pháp BVTV Bảo vệ thực vật BQ Bình quân CNTT Công nghệ thông tin CC Cơ cấu CGH Cơ giới hóa DĐĐT Dồn điền đổi thửa ĐVT Đơn vị tính FDI Foreign Direct Investment: Đầu tư trực tiếp nước ngoài GDP Gross Domestic Product: Tổng sản phẩm nội địa GDP/PPP Tổng sản phẩm quốc nội theo sức mua tương đương GMO Biến đổi gen GRDP Tổng sản phẩm GTNĐ Giao thông nội đồng GTSX Giá trị sản xuất HTX Hợp tác xã IFMC Tổ hợp cơ giới hóa nông nghiệp tổng hợp IPSARD Viện chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn KHKT Khoa học kỹ thuật LĐTB&XH Lao động thương binh và xã hội NHCSXH Ngân hàng chính sách xã hội NN & PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn PTNT Phát triển nông thôn RDA Rural Development Aministration: Cục quản lý phát triển nông thôn RPC Rice Processing Combination: Tổ hợp chế biến lúa gạo R&D Research and Development: Nghiên cứu và phát triển SXKD Sản xuất kinh doanh SXNN Sản xuất nông nghiệp THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TNHH Trách nhiệm hữu hạn UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Số lượng máy nông nghiệp của Hàn Quốc giai đoạn 1995-2006.

Hiện trạng sử dụng đất tại huyện Quế Võ năm 2016. Dân số và tốc độ tăng dân số huyện Quế Võ giai đoạn 2008-2016. Dân số và cơ cấu lao động huyện Quế Võ giai đoạn 2005-2016. Diện tích cây gieo trồng hàng năm trên địa bàn huyện Quế Võ giai đoạn 2013-2015.

Sản lượng cây hàng năm huyện Quế Võ giai đoạn 2014-2016. Giá trị sản xuất và biến động cơ cấu giá trị sản xuất nội bộ ngành nông nghiệp huyện Quế Võ. Thông tin về chủ hộ được điều tra năm 2017. Tình hình sử dụng nguồn lao động trong hộ.

Tình hình diện tích đất đai của các hộ điều tra. Đánh giá của người dân và cán bộ về quy hoạch đất đai cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Tình hình hoạt động dịch vụ cơ giới hóa của các hộ điều tra. Kết quả kinh doanh dịch vụ cơ giới hóa trong trồng trọt cho 1 ha diện tích gieo trồng.

Đánh giá của hộ dân và cán bộ về hệ thống thủy lợi, giao thông nội đồng. Kết quả cơ giới hóa khâu làm đất trong trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ giai đoạn 2016-2015. Đánh giá của nông dân và cán bộ về cơ giới hóa khâu làm đất. Đánh giá của hộ dân và cán bộ về cơ giới hóa khâu tưới tiêu, gieo trồng, chăm sóc trong lĩnh vực trồng trọt.

Kết quả cơ giới hóa khâu thu hoạch trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ giai đoạn 2014-2016. Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ. Ảnh hưởng của diện tích đất trồng trọt đến cơ giới hóa khâu làm đất cùa các hộ điều tra năm 2017. Ảnh hưởng của diện tích đất trồng trọt đến cơ giới hóa khâu thu hoạch cùa các hộ điều tra năm 2017.

Ảnh hưởng của việc nuối trâu,bò kéo đến cơ giới hóa của các hộ điều tra. Ảnh hưởng của hệ thống tưới tiêu đến cơ giới hóa khâu gieo trồng, chăm sóc của các hộ điều tra năm 2017. Ảnh hưởng của giới tính chủ hộ đến cơ giới hóa khâu làm đất trồng trọt của các hộ điều tra năm 2017. Ảnh hưởng của lao động gia đình đến cơ giới hóa khâu thu hoạch của các hộ điều tra năm 2017.

Tình hình cơ giới hóa khâu thu hoạch của các nhóm hộ phân chia theo giới tính trên địa bàn huyện Quế Võ năm 2017. 90 viii DANH MỤC ĐỒ THỊ Đồ thị 2. Mức độ cơ giới hoá sản xuất lúa của Hàn Quốc giai đoạn 1990- 2006. 30 DANH MỤC HỘP Hộp 4.

Tích tụ ruộng đất còn vướng nhiều rào cản và khó khăn. Ý kiến của người dân về hỗ trợ vốn. Hỗ trợ vốn của Nhà nước đem lại nguồn thu nhập cho gia đình. Hệ thống giao thông nội đồng nhìn chung đã được bê tông hóa, các kênh tưới đáp ứng đủ nhu cầu tưới tiêu.

Trình độ nguồn lao động nông nghiệp còn thấp. Liên kết giữa Hội nông dân và người dân thực sự có hiệu quả. Làm nông không còn là công việc nặng nề. Nhờ có máy móc thu hoạch nên giảm bớt lớn sức lao động.

Cơ giới hóa khâu thu hoạch còn nhiều hạn chế. 81 ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN 1. Tên tác giả: Nguyễn Thị Chinh 2. Tên luận văn: “Cơ giới hóa trong lĩnh vực trồng trọt trên địa bàn huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh” 3.

Chuyên ngành: Phát triển nông thôn Mã số: 60 62 01 06 4. Cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam 5. Kết quả nghiên cứu chính Quế Võ là huyện lớn nhất tỉnh Bắc Ninh với diện tích trên 170km2, dân số tính đến 31/12/2016 là hơn 160 nghìn người, Quế Võ có đầy đủ tiềm năng và thế mạnh trong phát triển kinh tế - xã hội.