ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ----------------- NGUYỄN THỊ HẠNH CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN BỆNH NHIỆT ĐỚI TRUNG ƢƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG Hà Nội - 2015 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ----------------- NGUYỄN THỊ HẠNH CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI BỆNH VIỆN BỆNH NHIỆT ĐỚI TRUNG ƢƠNG Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng Mã số: 60 34 02 01 LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG Ngƣời hƣớng dẫn: TS. Hoàng Xuân Hòa Hà Nội - 2015 MỤC LỤC Danh mục từ viết tắt. i Danh mục các bảng. ii Danh mục các biểu đồ. ii Phần mở đầu. 1 Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về cơ chế quản lý tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp có thu 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu…………. Một số vấn đề cơ bản về đơn vị sự nghiệp có thu 1.Khái niệm, đặc điểm đơn vị sự nghiệp có thu. Phân loại đơn vị sự nghiệp có thu………. Vị trí, vai trò của đơn vị sự nghiệp có thu ……. Cơ chế quản lý tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp có thu………14 1.Khái niệm cơ chế quản lý tài chính…………………………. Mục tiêu quản lý tài chính ở đơn vị sự nghiệp. Nguyên tắc quản lý tài chính ở các đơn vị sự nghiệp…. Vai trò của quản lý tài chính ở các đơn vị sự nghiệp….Nội dung chủ yếu cơ chế quản lý tài chính ở đơn vị sự nghiệp.Các nhân tố ảnh hƣởng tới cơ chế quản lý tài chính đối với đơn vị sự nghiệp 1.Các nhân tố bên trong………………….Các nhân tố bên ngoài.42 Chƣơng 2: Phƣơng pháp luận và cơ sở nghiên cứu 2. phƣơng pháp luận 2. Cơ sở phương pháp luận…………. Phương pháp thu thập thông tin, dữ liệu…………. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu……………. Thiết kế nghiên cứu………………………………………………….49 Chƣơng 3: Thực trạng cơ chế quản lý tài chính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ƣơng 3.Tổng quan về Bệnh viện Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ƣơng 3. Lịch sử hình thành, chức năng, nhiệm vụ của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương……………. Cơ cấu tổ chức bộ máy của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương ………………………. Tình hình khám chữa bệnh ở Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương……. Thực trạng cơ chế quản lý tài chính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung Ƣơng 3. Thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương……………….Thực trạng về quản lý nguồn thu……….Thực trạng về quản lý các khoản chi………………. Thực trạng quản lý chênh lệch thu - chi…………….Đánh giá thực trạng quản lý tài chính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ƣơng 3.Những kết quả đạt được……………….Những hạn chế và nguyên nhân……………………….84 Chƣơng 4: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ƣơng 4.Định hƣớng phát triển của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ƣơng 4. Quan điểm định hướng của Nhà nước………. Định hướng phát triển của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương……………………………………………. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ƣơng 4. Hoàn thiện, bổ sung hệ thống định mức kĩ thuật………………98 4. Tăng cường hoạt động kiểm tra, giám sát quá trình chấp hành kỉ luật tài chính nội bộ các khoa phòng trong Bệnh viện………………………99 4. Nâng cao hiệu quả quản lý các nguồn thu…………………. Sử dụng tiết kiệm, hiệu quả và giám sát chặt chẽ các khoản chi……………………………………………………………………. Hoàn thiện tổ chức hệ thống báo cáo tài chính và công khai báo cáo tài chính…………………. Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ tài chính, kế toán giỏi nghiệp vụ, có tinh thần trách nhiệm, có phẩm chất đạo đức tốt……………. Tăng cường cơ sở vật chất, mở rộng ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý tài chính…………………………………….Một số kiến nghị 4. Đối với Nhà nước và các cơ quan quản lý……………. Đối với Bộ y tế và bệnh viện…………………….109 KẾT LUẬN TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Nguyên nghĩa 1 BHYT Bảo hiểm y tế 2 CBNV Cán bộ nhân viên 3 ĐVSN Đơn vị sự nghiệp 4 KCB Khám chữa bệnh 5 NSNN Ngân sách Nhà nước 6 SNCT Sự nghiệp có thu 7 TCKT Tài chính kế toán i i DANH MỤC BẢNG BIỂU STT Bảng Nội dung Trang Bảng 3.1 Kết quả thực hiện các chỉ tiêu KCB cơ bản năm 59 2014 Bảng 3.2 Tổng hợp nguồn kinh phí của Bệnh viện Bệnh 68 nhiệt đới Trung ương từ năm 2012-2014 Bảng 3.3 Tổng hợp số liệu tài chính qua các năm từ 2012 – 75 2014 Bảng 3.4 Tỷ trọng của từng hoạt động trên tổng số chi qua 76 các năm từ 2012 – 2014 Bảng 3.5 Tình hình phân bổ số chênh lệch thu – chi qua các 78 năm từ 2012 – 2014 DANH MỤC BIỂU ĐỒ STT Biểu đồ Nội dung Trang Biểu đồ 3.1 Biểu đồ phân bổ nguồn lực 57 Biểu đồ 3.2 So sánh thu chi qua các năm 75 ii PHẦN MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài Ở nước ta những năm gần đây, đổi mới cơ chế quản lý tài chính nói chung, đổi mới cơ chế quản lý tài chính ở các đơn vị sự nghiệp công lập nói riêng là đòi hỏi cấp thiết, khách quan trước yêu cầu hoàn thiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong nền kinh tế thị trường các đơn vị sự nghiệp công lập cung cấp hàng hóa công cộng, đóng vai trò quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế và đời sống xã hội của dân cư, số lượng và lĩnh vực hoạt động của các đơn vị sự nghiệp ngày càng tăng. Các đơn vị sự nghiệp không chỉ đơn thuần thực hiện chỉ tiêu kế hoạch nhà nước giao mà còn tổ chức cung ứng dịch vụ cho xã hội. Do đó, nguồn tài chính của các đơn vị này không chỉ do ngân sách nhà nước cấp mà còn thu từ việc cung cấp các dịch vụ, nguồn xã hội hóa, góp vốn liên doanh liên kết, viện trợ… Với nguồn lực tài chính đa dạng như vậy, vấn đề đặt ra là phải quản lý, khai thác và sử dụng các nguồn lực trên sao cho hiệu quả mà vẫn đảm bảo thực hiện tốt vai trò chức năng của các hoạt động sự nghiệp, tránh lãng phí và suy giảm chất lượng của các hoạt động sự nghiệp. Sự ra đời của nghị định số 10/2002/NĐ-CP ngày 16/01/2002, sau đó được thay thế bằng nghị định 43/2006/NĐ-CP ngày 25/04/2006 của Chính phủ về việc giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập. Đến ngày 14/02/2015, nghị định 43 được thay thế bằng nghị định 16/2015/NĐ-CP về quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập với hy vọng sẽ làm tăng hiệu quả hoạt động, tiết kiệm chi phí, nâng cao tính đáp ứng của cơ sở y tế công lập trong từng giai đoạn phát triển của nước nhà. 1 Hòa chung với sự đổi mới của đất nước việc thực hiện nghị định 43 tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung Ương đã tạo ra sự thay đổi rõ rệt. Nguồn thu của Bệnh viện tăng lên đáng kể qua các năm, góp phần tích cực vào việc nâng cấp trang thiết bị, cơ sở vật chất, chất lượng khám chữa bệnh được nâng lên, nâng cao đời sống cho cán bộ, viên chức… Tuy nhiên, bên cạnh những kết qủa đạt được còn nhiều hạn chế trong việc triển khai thực hiện và chưa đạt được kết quả như mong muốn. Vậy vấn đề đặt ra là phải nghiên cứu và tìm ra được những giải pháp hữu hiệu trong việc quản lý tài chính nhằm quản lý chặt chẽ các khoản thu, tiết kiệm các khoản chi sao cho hợp lý, hiệu quả. Với ý nghĩa đó tác giả đã lựa chọn : "Cơ chế quản lý tài chính của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương" làm để tài nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu : + Cơ chế quản lý tài chính của đơn vị sự nghiệp y tế có những đặc điểm gì? + Cơ chế quản lý tài chính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương trong thời gian qua có những ưu điểm và hạn chế gì? + Những giải pháp nào nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính tại Bệnh viện bệnh nhiệt đới Trung ương? 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu * Mục đích : Nghiên cứu, phân tích, và đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương. * Nhiệm vụ : - Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về cơ chế quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp có thu. 2 - Phân tích thực trạng cơ chế quản lý tài chính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương trong những năm gần đây và làm rõ những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế này. - Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: Cơ chế quản lý tài chính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương. - Phạm vi nghiên cứu: + Về không gian: Luận văn nghiên cứu cơ chế quản lý tài chính tại bệnh Nhiệt đới Trung ương + Về thời gian: Luận văn phân tích đánh giá thực trạng cơ chế quản lý tài chính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương giai đoạn từ năm 2012 đến 2014 ; đề xuất giải pháp hoàn thiện cho năm 2016 và những năm tiếp theo. Những đóng góp mới của luận văn - Hệ thống hóa và làm rõ một số vấn đề lý luận cơ bản về cơ chế quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp có thu. - Phân tích thực trạng cơ chế quản lý tài chính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương trong những năm gần đây và làm rõ những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế này - Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương. Kết cấu của luận văn 3 Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục các tài liệu tham khảo, đề tài được trình bày gồm 4 chương : Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận Chương 2: Phương pháp luận và thiết kế nghiên cứu Chương 3: Thực trạng cơ chế quản lý tài chính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương Chương 4: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương. 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU 1.
