Chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế của thái lan và malaysia sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu và bài học cho việt nam

Chuyên khảo kinh tế phân tích Chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế của thái lan và malaysia sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu và, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Đặng Thành Chung
• Người hướng dẫn: Đinh Công Tuấn
• Trường học: Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh Tế Quốc Tế
• Đề tài: Chuyển Đổi Mô Hình Tăng Trưởng Kinh Tế: Bài Học Từ Thái Lan và Malaysia Cho Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Chuyển Đổi Mô Hình Tăng Trưởng Kinh Tế Hiện Nay

Chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế là một nhiệm vụ tất yếu đối với mọi quốc gia khi mô hình kinh tế cũ không còn phù hợp. Điều này đặc biệt đúng với Việt Nam, nơi mô hình tăng trưởng dựa trên quy mô lan tỏa theo diện rộng không còn phù hợp với bối cảnh phát triển mới. Việc khai thác kinh nghiệm thành công và chưa thành công của các quốc gia khác là rất quan trọng để tạo ra một mô hình tăng trưởng kinh tế mới, có năng suất và chất lượng hiệu quả hơn, và sức cạnh tranh tốt hơn. Khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008 đã tác động mạnh mẽ, khiến nhiều nước phải điều chỉnh mô hình tăng trưởng. Các quốc gia ASEAN như Malaysia và Thái Lan cũng đã trải qua những chương trình cải cách khác nhau, mang đến những bài học kinh nghiệm quý báu cho Việt Nam.

1.1. Khái niệm và sự cần thiết của chuyển đổi mô hình

Chuyển đổi mô hình tăng trưởng là quá trình thay đổi phương thức, động lực và các yếu tố cấu thành tăng trưởng kinh tế. Nó trở nên cần thiết khi mô hình cũ không còn đáp ứng được yêu cầu phát triển, dẫn đến tăng trưởng chậm lại hoặc không bền vững. Việc chuyển đổi này đòi hỏi sự thay đổi trong cách thức phân bổ nguồn lực, quản lý kinh tế và tổ chức sản xuất. Theo luận án, quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế là một yêu cầu cấp thiết để Việt Nam có thể kỳ vọng đạt được những thành tựu kinh tế mới.

1.2. Tác động của khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008

Khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008 đã phơi bày những điểm yếu của nhiều mô hình tăng trưởng, đặc biệt là các mô hình dựa vào xuất khẩu và dòng vốn nước ngoài. Các quốc gia phải đối mặt với suy giảm kinh tế, thất nghiệp gia tăng và bất ổn tài chính. Điều này thúc đẩy các chính phủ phải tìm kiếm những mô hình tăng trưởng mới, bền vững hơn và ít phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài. Luận án nhấn mạnh rằng khủng hoảng kinh tế toàn cầu (năm 2008) đã tác động đến mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội của các quốc gia, đặt ra yêu cầu khách quan khiến hàng loạt nước trên thế giới phải điều chỉnh mô hình tăng trưởng kinh tế.

II. Thách Thức Rào Cản Chuyển Đổi Mô Hình Tăng Trưởng Kinh Tế

Quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Nhiều quốc gia đã gặp phải những khó khăn và thách thức, như thiếu nguồn lực, năng lực quản lý yếu kém, hoặc sự phản kháng từ các nhóm lợi ích. Việc chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu đòi hỏi những thay đổi sâu rộng trong cơ cấu kinh tế, hệ thống giáo dục và quản trị quốc gia. Các quốc gia cần phải có một tầm nhìn rõ ràng, một chiến lược toàn diện và một sự cam kết mạnh mẽ để vượt qua những rào cản này. Học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia khác, đặc biệt là những quốc gia có điều kiện tương đồng, là rất quan trọng để giảm thiểu rủi ro và tăng khả năng thành công.

2.1. Những yếu tố cản trở chuyển đổi ở các nước Đông Nam Á

Một số nước Đông Nam Á, bao gồm cả Malaysia và Thái Lan, đã gặp phải những khó khăn trong việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Những yếu tố này bao gồm sự phụ thuộc vào xuất khẩu hàng hóa thô, thiếu đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, và sự bất bình đẳng gia tăng. Việc chuyển đổi sang các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao đòi hỏi những cải cách sâu rộng trong hệ thống giáo dục, đào tạo và cơ sở hạ tầng.

2.2. Nguy cơ bất ổn kinh tế vĩ mô và hệ lụy xã hội

Quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng có thể dẫn đến những bất ổn kinh tế vĩ mô, như lạm phát, thâm hụt ngân sách và nợ công gia tăng. Việc tái cấu trúc kinh tế cũng có thể gây ra những hệ lụy xã hội, như thất nghiệp, bất bình đẳng và xung đột xã hội. Do đó, các chính phủ cần phải có những chính sách kinh tế vĩ mô thận trọng và các biện pháp an sinh xã hội phù hợp để giảm thiểu những rủi ro này. Luận án nhấn mạnh rằng quá trình chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng kinh tế theo chiều rộng sang chiều sâu ở các nước này được tiến hành để đạt tăng trưởng nhanh bằng mọi giá kéo theo những hệ lụy về xã hội, môi trường và thậm chí kéo theo những bất ổn kinh tế vĩ mô.

III. Cách Malaysia Chuyển Đổi Mô Hình Tăng Trưởng Kinh Tế Sau 2008

Malaysia đã thực hiện nhiều biện pháp để chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Chính phủ đã tập trung vào việc đa dạng hóa nền kinh tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường đầu tư vào giáo dục và cơ sở hạ tầng. Malaysia cũng đã nỗ lực cải thiện môi trường kinh doanh và thu hút đầu tư nước ngoài vào các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn còn nhiều thách thức, và Malaysia cần phải tiếp tục nỗ lực để đạt được một mô hình tăng trưởng bền vững và bao trùm hơn.

3.1. Định hướng chính trong chuyển đổi mô hình tăng trưởng

Sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu, Malaysia đã xác định một số định hướng chính trong chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Những định hướng này bao gồm việc chuyển đổi từ một nền kinh tế dựa vào sản xuất sang một nền kinh tế dựa vào dịch vụ, từ một nền kinh tế dựa vào xuất khẩu sang một nền kinh tế cân bằng hơn, và từ một nền kinh tế dựa vào tài nguyên thiên nhiên sang một nền kinh tế dựa vào tri thức.

3.2. Các chuyển đổi thực tế đã được triển khai tại Malaysia

Malaysia đã thực hiện nhiều chuyển đổi thực tế sau khủng hoảng, bao gồm việc đầu tư vào các ngành công nghiệp mới, như công nghệ thông tin và truyền thông, năng lượng tái tạo và du lịch. Chính phủ cũng đã nỗ lực cải thiện chất lượng giáo dục và đào tạo, tăng cường hợp tác quốc tế và thúc đẩy phát triển bền vững. Luận án cho thấy thực tiễn chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế ở cả Malaysia sau khủng hoảng đã đạt được những thành tựu nhất định về tốc độ và chất lượng tăng trưởng kinh tế.

3.3. Đánh giá kết quả chuyển đổi mô hình tăng trưởng Malaysia

Luận án phân tích kỹ lưỡng những thành công và hạn chế của quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế ở Malaysia sau khủng hoảng. Việc đánh giá này bao gồm cả những tác động về kinh tế, xã hội và môi trường, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu cho Việt Nam. Việc đánh giá này rất quan trọng để Việt Nam có thể điều chỉnh chiến lược phát triển kinh tế của mình một cách phù hợp.

IV. Bài Học Kinh Nghiệm Chuyển Đổi Từ Thái Lan Cho Việt Nam

Thái Lan cũng đã trải qua một quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Chính phủ đã tập trung vào việc cải thiện năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Thái Lan cũng đã nỗ lực cải thiện hệ thống giáo dục và đào tạo, tăng cường hợp tác quốc tế và thúc đẩy phát triển bền vững. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi vẫn còn nhiều thách thức, và Thái Lan cần phải tiếp tục nỗ lực để đạt được một mô hình tăng trưởng bền vững và bao trùm hơn.

4.1. Định hướng và chính sách chuyển đổi của Thái Lan

Thái Lan đã tập trung vào việc chuyển đổi từ một nền kinh tế dựa vào nông nghiệp sang một nền kinh tế dựa vào công nghiệp và dịch vụ. Chính phủ đã đưa ra nhiều chính sách để khuyến khích đầu tư vào các ngành công nghiệp mới, như công nghệ thông tin và truyền thông, ô tô và du lịch. Luận án đề cập đến thực tiễn chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế ở Thái Lan sau khủng hoảng đã đạt được những thành tựu nhất định về tốc độ và chất lượng tăng trưởng kinh tế.

4.2. Đánh giá hiệu quả và những hạn chế còn tồn tại

Mặc dù Thái Lan đã đạt được những thành công nhất định trong việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Nền kinh tế vẫn còn phụ thuộc vào xuất khẩu và du lịch, và sự bất bình đẳng vẫn còn cao. Thái Lan cần phải tiếp tục nỗ lực để đa dạng hóa nền kinh tế, cải thiện chất lượng giáo dục và đào tạo, và giảm thiểu bất bình đẳng.

V. Bài Học Kinh Nghiệm Hàm Ý Cho Chuyển Đổi Việt Nam

Từ kinh nghiệm của Malaysia và Thái Lan, Việt Nam có thể rút ra nhiều bài học quan trọng cho quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế. Việt Nam cần phải tập trung vào việc cải thiện năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường đầu tư vào giáo dục và cơ sở hạ tầng. Việt Nam cũng cần phải cải thiện môi trường kinh doanh, thu hút đầu tư nước ngoài vào các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao và xây dựng một hệ thống an sinh xã hội vững mạnh. Quan trọng nhất, cần có sự đồng bộ và nhất quán trong các chính sách.

5.1. Căn cứ khoa học xác định mô hình tăng trưởng mới

Việc xác định mô hình tăng trưởng kinh tế mới cho Việt Nam cần dựa trên những căn cứ khoa học vững chắc, bao gồm việc phân tích những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của nền kinh tế. Mô hình tăng trưởng mới cần phải phù hợp với bối cảnh quốc tế và khu vực, đồng thời phải đáp ứng được yêu cầu phát triển bền vững.

5.2. Gợi mở kinh nghiệm về đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam cần học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia khác trong việc đổi mới mô hình tăng trưởng, bao gồm việc cải thiện năng lực cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tăng cường đầu tư vào giáo dục và cơ sở hạ tầng, và cải thiện môi trường kinh doanh. Đồng thời, Việt Nam cũng cần phải rút ra những bài học từ những thất bại của các quốc gia khác để tránh lặp lại những sai lầm tương tự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN CHỦ ĐỀ CỦA LUẬN ÁN Chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế (MHTTKT) sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu (KHKTTC) là một chủ đề nghiên cứu có tính thời sự và tính quốc tế, các nghiên cứu học thuật liên quan đến chủ đề này khá phong phú, cả trong và ngoài nước. Nghiên cứu sinh (NCS) thực hiện tổng quan tình hình nghiên cứu theo các nhóm: Một là, tình hình nghiên cứu ở nước ngoài, bao gồm: (i) Những công trình nghiên cứu về mô hình tăng trưởng kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế nói chung; (ii) Những công trình nghiên cứu về chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế trên thế giới sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu, đặc biệt ở các quốc gia Đông Nam Á là Thái Lan, Malaysia, và Việt Nam. Hai là, tình hình nghiên cứu ở trong nước, bao gồm: (i) Những nghiên cứu về mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế nói chung và chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế trên thế giới sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu, đặc biệt ở các quốc gia Đông Nam Á là Thái Lan và Malaysia. Và (ii) Những nghiên cứu về chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam.

Tổng quan tài liệu về mô hình tăng trưởng kinh tế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế 1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài Cho đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu kinh điển liên quan đến các khái niệm, nội dung, bản chất và những vấn đề chung của tăng trưởng kinh tế (TTKT), MHTTKT: Đối với bản dịch về các công trình nghiên cứu liên quan đến TTKT, MHTTKT có tác phẩm “Kinh tế học của sự phát triển” của tập thể tác giả Malcolm Gillis, Dwight H. Perkins, Michael Roemer và Donald R. Snodgrass (1995), bản dịch của Trung tâm thông tin tư liệu (Viện Quản lý kinh tế Trung ương) [12];“Kinh tế học” của Paul A.

Nordhaus (1989), bản dịch của Nhà xuất bản thống kê [63]; “Kinh tế học cho thế giới thứ ba” của P. Trong các tài liệu trên, các lý thuyết và các MHTTKT theo dòng thời gian đã được đề cập khá toàn diện. Ngoài ra, các nghiên cứu cũng đề cập đến các nhân tố tác động quyết định đến TTKT, như vốn, tài nguyên, lao động, khoa học công nghệ, và thể chế… 7 Trong một số nghiên cứu của các tác giả đã đưa ra các minh chứng cho thấy sự tác động của các nhân tố cụ thể đến TTKT của các quốc gia như: (Barro, 1991), (Qadri & Waheed, 2013) trong nghiên cứu của mình đã kiểm chứng sự phụ thuộc của TTKT ở một quốc gia vào yếu tố vốn con người. (Grossman, 1995) đã làm rõ sự tác động quyết định của yếu tố môi trường đến TTKT.

Các nghiên cứu của North (1994) (2000), Acemoglu & cộng sự (2005), Gani (2011), Acemoglu & Robinson (2012), Venard (2013), Fayissa & Gill (2015) đã đưa những minh chứng rất chặt chẽ để khẳng định nền tảng thể chế là căn nguyên của sự tăng trưởng và phát triển kinh tế của các quốc gia. Những nghiên cứu về vai trò của TFP hay tăng trưởng TFP tới tăng trưởng kinh tế như nghiên cứu của Ahmad & cộng sự (2010), Park (2012) Abdychev & cộng sự (2015) đã chỉ ra vai trò quan trọng của TFP trong mô hình tăng trưởng, nó chính là động lực giúp đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng tại nhóm nước đang phát triển để bắt kịp nhóm các nước phát triển. Bên cạnh đó, cũng có nghiên cứu cho rằng TFP không phải là yếu tố chính dẫn tới tăng trưởng của các quốc gia như Kim & Lau (1994), Young (1995), Reem Limam & Miller (2004) khi tìm thấy tác động của TFP là âm hoặc không đáng kể tới tăng trưởng vì tại một số quốc gia, đặc biệt là các quốc gia ở giai đoạn đầu thời kỳ chuyển đổi, các quốc gia thuộc nhóm thu nhập trung bình thấp thì đóng góp của vốn và lao động quá lớn làm lấn át đi vai trò của TFP. Tình hình nghiên cứu ở trong nước Trong nước cũng có một số nhà kinh tế học nghiên cứu về MHTTKT và chuyển đổi MHTTKT nói chung dưới các chiều cạnh khác nhau như: Một số nghiên cứu cho rằng TTKT nhanh mang lại cơ hội việc làm cho người lao động, tiền lương được nâng cao, theo đó có mối quan hệ tích cực với tính bền vững về xã hội [Trương Duy Hòa (2009)] và TTKT nhanh góp phần thu hẹp bất bình đẳng về thu nhập trong xã hội [Dương Phú Hiệp và Ngô Xuân Bình, (1999); Lê Bộ Lĩnh, (1998)].

Cùng đồng tình với quan điểm này nhưng các tác giả Trương Duy Hòa (2009) và Nguyễn Thế Anh (2012) bổ sung thêm tăng trưởng nhanh cũng sẽ khiến cho phân phối thu nhập ngày càng trở nên bất bình đẳng hơn, khoảng cách giàu nghèo càng lớn dần, do tăng trưởng nhanh dẫn đến tình trạng khác biệt về thu nhập giữa các hộ gia đình thuộc các ngành kinh tế cũng như sự khác biệt giữa nông thôn với thành thị, và đây là một trong những nguyên nhân tiềm ẩn gây mất ổn định xã hội. Một số nghiên cứu đề cập đến mối quan hệ giữa TTKT nhanh tác động đến tính bền vững về môi trường: Ngô Xuân Bình (2007), Trương Duy Hòa (2009), Hoàng Thế Anh (2010) và Phạm Thái Quốc (2010 và 2014), Nguyễn Hà Phương (2014) cho rằng tăng trưởng nhanh là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến 8 hủy hoại môi trường. Sự tập trung sản xuất trong những khu công nghiệp, mật độ dân cư gia tăng chưa từng thấy ở các khu vực thành phố, sự mở rộng thiếu kiểm soát của các khu vực đô thị,… dẫn đến làm phát sinh nhiều vấn đề về môi trường, làm giảm đáng kể đất nông nghiệp và cây xanh. Một số nghiên cứu đi sâu vào mối quan hệ giữa các yếu tố như: Vốn, thể chế và TFP.

… tác động đến tăng trưởng kinh tế, trong đó phải kể đến như: Trần Văn Tùng, (2011), Ngô Doãn Vịnh (2005)… các tác giả đã chứng minh, làm rõ tại sao thể chế lại quan trọng và tại sao thể chế kinh tế lại tác động mạnh mẽ đến tăng trưởng kinh tế tại mỗi quốc gia. Một số nghiên cứu của Lưu Ngọc Trịnh (2003); Lê Quốc Hội (2010); Trần Văn Tùng và Vũ Đức Thanh (2010); Trần Thọ Đạt (2010); Khương Duy (2012); Nguyễn Đức Bình (2012); Trần Chí Trung (2013); Lưu Đức Hải (2015);. cũng đề cập đến khái niệm, các yếu tố của MHTTKT ở các chiều cạnh khác nhau. Ngoài ra còn có một số sách giáo trình kinh tế trong nước liên quan đến các lý thuyết TTKT truyền thống, các MHTTKT và các nghiên cứu thực nghiệm về nguồn gốc TTKT do các tác giả trong nước biên soạn như cuốn“Giáo trình mô hình tăng trưởng kinh tế” dùng cho chương trình sau đại học do tác giả Trần Thọ Đạt (2010) biên soạn, cuốn “Sách chuyên khảo các mô hình tăng trưởng trưởng kinh tế” do cùng tác giả biên soạn năm 2005.

Giáo trình “Kinh tế phát triển: Lý thuyết và thực tiễn” của tác giả Đinh Phi Hổ (2006). Giáo trình “Kinh tế phát triển” của tác giả Phan Thúc Huân (2006). Tổng quan tài liệu về chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế trên thế giới sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu, đặc biệt ở các quốc gia Đông Nam Á là Thái Lan, Malaysia và Việt Nam Qua tổng quan tài liệu, nghiên cứu sinh nhận thấy các nghiên cứu về chuyển đổi MHTTKT khá phong phú cả ở trong và ngoài nước. Hầu hết là các nghiên cứu thực tiễn về chuyển đổi (đổi mới) MHTTKT của các quốc gia, tập trung vào các nguyên nhân dẫn đến chuyển đổi MHTTKT của các nước trong các giai đoạn; mục tiêu, nội dung, phương pháp và kết quả chuyển đổi MHTTKT; Nhiều nghiên cứu so sánh chuyển đổi MHTTKT giữa các quốc gia trong một khu vực hoặc trong cùng một giai đoạn, đặc biệt là sau tác động của khủng hoảng, cụ thể: 1.

Các nghiên cứu ngoài nước Các nghiên cứu về chuyển đổi MHTTKT của các nước khá phong phú, tuy nhiên, các nghiên cứu tập trung nhiều vào các nước chuyển đổi MHTTKT thành công như một số nước Đông Á (Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản), các nước Bắc Âu. Các 9 quốc gia Đông Nam Á chuyển đổi MHTTKT sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu được cho là không thành công, do đó những nghiên cứu về các nước này không nhiều. Trong các công trình nghiên cứu ngoài nước về tăng trưởng và chuyển đổi MHTTKT ở các nước Đông Nam Á đáng chú ý có: Nghiên cứu của Barry Bosworth (2006): “Tăng trưởng kinh tế của Thái Lan: Bối cảnh kinh tế vĩ mô”; “Hướng tới một Malaysia cạnh tranh” của Musa, M. Bakri (2007); “Vai trò của nguồn vốn con người và tăng trưởng năng suất các yếu tố tổng hợp như là nguồn lực của tăng trưởng: điều tra thực tiễn của Thái Lan” của Kraipornsak Paitoon (2009); “Nhìn lại tỷ lệ tăng trưởng tiềm năng của Thái Lan” của Nakornthab Don (2013); … Các nghiên cứu trên chỉ ra nguồn gốc của tăng trưởng nhanh, những thành công mà các nước đạt được.

Các tác giả cho rằng, tăng trưởng kinh tế nhanh của Thái Lan gắn liền với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, gắn liền với yếu tố vốn con người, yếu tố năng suất và mức độ tập trung FDI tại những vùng nhất định của Thái Lan. Trong cuốn “Những bài học từ kinh nghiệm tăng trưởng của khu vực Đông và Đông Nam Á”, do Đinh Trọng Minh dịch, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia ấn hành năm 1999, các tác giả đã tập trung trình bày một số nhân tố cơ bản tạo cơ sở cho sự tăng trưởng nhanh của các nền kinh tế Đông và Đông Nam Á. Một trong những kết luận mà các tác giả đưa ra là “…các nước đang phát triển, với kết quả hoạt động xuất khẩu tốt hơn, sẽ đạt được tăng trưởng kinh tế cao hơn”. Nói cách khác, nhóm tác giả đã ca ngợi mô hình kinh tế hướng về xuất khẩu của các nước Đông và Đông Nam Á, coi đó là nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự thành công trong tăng trưởng kinh tế của các quốc gia này trong những thập kỷ vừa qua.

Nhóm nghiên cứu của Đại học Havard trong bài “Lựa chọn thành công: Bài học từ Đông Á và Đông Nam Á cho tương lai Việt Nam” (Tạp chí những vấn đề chính trị xã hội 7/2008) đã khẳng định rằng “con đường của các nước Đông Á là con đường thẳng để đạt tới sự thịnh vượng, ổn định và kính trọng của cộng đồng quốc tế. Còn con đường của các nước Đông Nam Á thì vòng vèo và gồ ghề hơn, đưa các quốc gia này tới một hiện tại mong manh hơn và một tương lai bất định hơn, với nỗi ám ảnh của bất công và bất ổn”.