Đảng bộ tỉnh Nam Định lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ussh đảng bộ tỉnh nam định lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Cao Thị Huệ
• Người hướng dẫn: TS. Lê Văn Thịnh
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng bộ tỉnh Nam Định lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. BƯỚC ĐẦU LÃNH ĐẠO CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2000
• 0.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và thực trạng kinh tế nông nghiệp tỉnh Nam Định trước năm 1997
• 0.1.2. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Thực trạng kinh tế nông nghiệp tỉnh Nam Định và nhu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp
• 0.1.3. Đảng bộ tỉnh Nam Định lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2000
• 0.1.4. Đường lối chung của Đảng và chủ trương của Đảng bộ. Quá trình tổ chức thực hiện
• 0.2. LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010
• 0.2.1. Đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 2001 đến năm 2005
• 0.2.2. Chủ trương chung của Đảng và sự vận dụng của Đảng bộ vào thực tiễn Nam Định
• 0.2.3. Quá trình tổ chức thực hiện
• 0.2.4. Tăng cường lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 2006 đến năm 2010
• 0.2.5. Chủ trương chung của Đảng và sự vận dụng của Đảng bộ Nam Định
• 0.2.6. Quá trình tổ chức thực hiện
• 1. CHƯƠNG 1: BƯỚC ĐẦU LÃNH ĐẠO CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2000
• 1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và thực trạng kinh tế nông nghiệp tỉnh Nam Định trước năm 1997
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
• 3.1. Một số nhận xét
• 3.2. Một số kinh nghiệm chủ yếu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp tỉnh Nam Định 1997 2010

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp tỉnh Nam Định từ năm 1997 đến năm 2010 là một quá trình quan trọng, phản ánh sự thay đổi trong chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp của tỉnh. Trong giai đoạn này, tỉnh đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, đồng thời chuyển dịch từ nền nông nghiệp truyền thống sang nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.

1.1. Tình hình kinh tế nông nghiệp tỉnh Nam Định trước năm 1997

Trước năm 1997, tỉnh Nam Định có nền kinh tế nông nghiệp chủ yếu dựa vào sản xuất lúa gạo và các loại cây trồng truyền thống. Tuy nhiên, năng suất và hiệu quả sản xuất còn thấp, chưa đáp ứng được nhu cầu thị trường. Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp chưa được chú trọng, dẫn đến tình trạng lạc hậu trong sản xuất.

1.2. Động lực chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp

Động lực chính cho việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp tại Nam Định đến từ các chính sách đổi mới của Đảng và Nhà nước. Sự cần thiết phải nâng cao đời sống nông dân và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của xã hội đã thúc đẩy tỉnh thực hiện các biện pháp chuyển dịch cơ cấu.

II. Những thách thức trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp 1997 2000

Giai đoạn 1997-2000, tỉnh Nam Định đối mặt với nhiều thách thức trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Những khó khăn này không chỉ đến từ yếu tố nội tại mà còn từ các yếu tố bên ngoài như thị trường và thiên tai.

2.1. Khó khăn trong việc áp dụng công nghệ mới

Việc áp dụng công nghệ mới vào sản xuất nông nghiệp gặp nhiều khó khăn do thiếu vốn đầu tư và trình độ tay nghề của nông dân còn hạn chế. Điều này đã ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

2.2. Tác động của biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu đã gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp, như hạn hán, lũ lụt, làm giảm năng suất cây trồng và ảnh hưởng đến đời sống nông dân. Tỉnh cần có các biện pháp ứng phó hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại.

III. Phương pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp 2001 2005

Giai đoạn 2001-2005, tỉnh Nam Định đã áp dụng nhiều phương pháp để đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững.

3.1. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ

Tỉnh đã chú trọng đến việc ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, từ giống cây trồng đến quy trình sản xuất. Điều này đã giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

3.2. Tăng cường đào tạo nghề cho nông dân

Đào tạo nghề cho nông dân là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao trình độ sản xuất. Tỉnh đã tổ chức nhiều khóa đào tạo, giúp nông dân tiếp cận với các kỹ thuật mới và nâng cao tay nghề.

IV. Kết quả chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp 2006 2010

Giai đoạn 2006-2010, tỉnh Nam Định đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Sự chuyển biến này không chỉ thể hiện qua tăng trưởng kinh tế mà còn qua cải thiện đời sống nông dân.

4.1. Tăng trưởng kinh tế nông nghiệp

Tốc độ tăng trưởng kinh tế nông nghiệp của tỉnh đã có sự cải thiện rõ rệt, với nhiều sản phẩm nông sản chủ lực được nâng cao giá trị. Điều này đã góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế chung của tỉnh.

4.2. Cải thiện đời sống nông dân

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp đã giúp nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống của nông dân. Nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo và có điều kiện sống tốt hơn nhờ vào việc áp dụng các mô hình sản xuất mới.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho nông nghiệp tỉnh Nam Định

Kết thúc giai đoạn 1997-2010, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp tỉnh Nam Định đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển nông nghiệp bền vững

Tỉnh cần tiếp tục đẩy mạnh các chính sách phát triển nông nghiệp bền vững, chú trọng đến bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế xanh. Điều này sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế trong nông nghiệp

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực nông nghiệp sẽ giúp tỉnh Nam Định tiếp cận với công nghệ mới, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm nông nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 BƯỚC ĐẦU LÃNH ĐẠO CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2000 1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và thực trạng kinh tế nông nghiệp tỉnh Nam Định trước năm 1997 1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội Điều kiện tự nhiên: Vị trí địa lý: Tỉnh Nam Định nằm ở phía Nam vùng đồng bằng sông Hồng, có một vị trí địa lý thuận lợi cho sự phát triển kinh tế – xã hội. Nam Định trải rộng từ Vĩ độ: 19°54′ đến 20°40′ độ vĩ Bắc, Kinh độ: 105°55′ đến 106°45′ độ kinh Đông.

Phía Bắc giáp tỉnh Hà Nam, phía Đông giáp tỉnh Thái Bình, phía Đông Nam và Nam giáp với biển Đông và phía Tây giáp tỉnh Ninh Bình. Tỉnh có 9 huyện và 1 thành phố, 230 xã, phường, thị trấn, thành phố Nam Định là trung tâm chính trị - kinh tế - văn hoá của tỉnh, cách thủ đô Hà Nội 90 km về phía Nam, Cảng Hải Phòng 100 Km về phía Đông. Nam Định nằm trong vùng ảnh hưởng trực tiếp của Tam giác tăng trưởng Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và tuyến hành lang kinh tế Côn Minh – Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hành lang Nam Ninh - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng và Vành đai kinh tế ven vịnh Bắc Bộ, có mạng lưới giao thông thuận lợi tạo điều kiện cho Nam Định phát triển sản xuất hàng hoá quy mô lớn và mở rộng giao lưu kinh tế - xã hội với các tỉnh trong vùng, cả nước và quốc tế. Song mặt khác cũng là một thách thức lớn đối với Nam Định trong điều kiện cạnh tranh thu hút vốn đầu tư nước ngoài.

Là mảnh đất nằm giữa hai con sông lớn: sông Hồng và sông Đáy tạo nên địa giới tự nhiên giữa Nam Định với hai tỉnh Thái Bình, Ninh Bình. Sông Đào phân chia Nam Định thành hai vùng Nam - Bắc. Sông Ninh Cơ, sông Sò là giới hạn các huyện trong tỉnh. Nam Định có bờ biển dài 72 km, vùng kinh tế 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] giàu tiềm năng có khả năng triển khai, thực hiện nhiều đề án phát huy thế mạnh kinh tế biển của tỉnh.

Địa hình: Địa hình chủ yếu là đồng bằng – ven biển và thấp dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam, Nam Định nằm giữa hai đứt gãy sâu là đứt gãy sông Hồng chạy theo sông Đáy và đứt gãy sông Chảy đi xuống theo dòng sông Hồng ra cửa Ba Lạt, dọc theo đó châu thổ bị sụt lún, khiến cho bề dày trầm tích Đệ tam và Đệ tứ bên trên nền móng Nguyên sinh có chỗ dày đến 300m. Tuy nhiên mức độ sụt võng và tuổi sụt võng cũng khác nhau giữa phần phía Tây và phần phía Đông núi Gôi. Vị trí Đông Nam giáp biển và nằm giữa hai sông Hồng sông Đáy cũng khiến cho Nam Định là bộ phận châu thổ trẻ của đồng bằng sông Hồng, nơi còn chịu tác động của biển do ảnh hưởng của thủy triều, nước mặn vẫn lan vào qua các cửa sông. Sự phân hóa đó ảnh hưởng sâu sắc đến đặc điểm địa hình, thổ nhưỡng và thủy văn Nam Định.

Tính chất châu thổ hiện đại của tự nhiên, khiến cho tại đây sông Hồng phải phân ra nhiều chi lưu để có thể thoát nhanh ra biển, trong đó quan trọng nhất là sông Nam Định, sau đó là sông Ninh Cơ, sông Sò. Như thế tỉnh Nam Định chịu sức ép rất lớn của nước sông Hồng và của sóng, thủy triều biển Đông. Điều này đã cắt nghĩa tầm quan trọng của hệ thống đê sông, đê biển và các dòng sông nội đồng chi chít trong tỉnh. Nhìn chung, địa hình Nam Định tương đối bằng phẳng, chia làm 3 vùng chính: Vùng đồng bằng thấp trũng được phù sa sông Hồng, sông Đáy bồi đắp nên miền đất này tương đối bằng phẳng, phì nhiêu gồm các huyện: Vụ Bản, Ý Yên, Mỹ Lộc, Nam Trực, Trực Ninh, Xuân Trường (huyện Vụ Bản, Ý Yên có một số ít đồi núi thấp).

Đây là vùng có nhiều khả năng thâm canh phát triển nông nghiệp, công nghiệp dệt, công nghiệp chế biến, công nghiệp cơ khí và các ngành nghề truyền thống. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Vùng đồng bằng ven biển gồm các huyện: Giao Thủy, Hải Hậu và Nghĩa Hưng, có bờ biển dài 72 km, đất đai phì nhiêu, có tiềm năng phát triển kinh tế tổng hợp ven biển, nhất là ngành nuôi trồng, đánh bắt thủy hải sản. Vùng trung tâm công nghiệp – dịch vụ thành phố Nam Định: có các ngành công nghiệp dệt may, công nghiệp cơ khí, công nghiệp chế biến, các ngành nghề truyền thống, các phố nghề… cùng với các ngành dịch vụ tổng hợp, dịch vụ chuyên ngành hình thành và phát triển từ lâu. Khí hậu: Cũng như các tỉnh trong vùng đồng bằng Bắc Bộ, Nam Định mang khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm.

Hướng gió chính là Đông Nam và Đông Bắc. Nhiệt độ trung bình trong năm từ 25 – 26 °C. Tháng lạnh nhất là các tháng 12 và 1, với nhiệt độ trung bình từ 16 – 17 °C. Tháng 7 nóng nhất, nhiệt độ khoảng trên 30 °C.

Lượng mưa trung bình trong năm từ 1.800 mm, chia làm 2 mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, mùa ít mưa từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau. Số giờ nắng trong năm: 1. Độ ẩm tương đối trung bình: 80 – 85%. Mặt khác, do nằm trong cùng vịnh Bắc Bộ nên hàng năm Nam Định thường chịu ảnh hưởng của bão hoặc áp thấp nhiệt đới, bình quân từ 4 – 6 cơn/năm.18] Vị trí Đông Nam và giáp biển của Nam Định trong đồng bằng sông Hồng còn giải thích sự giảm bớt tính khô lạnh của khí hậu trong tỉnh về mùa đông và sự gia tăng ảnh hưởng của gió bão, sóng bão và mưa bão trong mùa hè.

Khí hậu của Nam Định còn chịu ảnh hưởng của dải đồi núi chạy theo rìa Tây Bắc – Đông Nam của đồng bằng sông Hồng, đó là bức chắn đối với gió mùa Tây Nam, làm tăng thời tiết mưa - ẩm vào mùa đông và thời tiết nóng khô vào mùa hè, nhất là mạn ven biển. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Khí hậu Nam Định nhìn chung rất thuận lợi cho môi trường sống con người, sự phát triển của hệ sinh thái động, thực vật và du lịch, mùa đông cho phép phát triển nhiều loại rau màu có giá trị kinh tế cao. Tài nguyên đất, khoáng sản và tài nguyên rừng: Tài nguyên đất ở Nam Định chủ yếu là đất phù sa sông bồi lắng, có độ phì khá, có những nơi hàng năm còn được bồi đắp. Thành phần cơ giới từ thịt nhẹ đến trung bình, khả năng giữ nước và giữ chất dinh dưỡng tốt thuận lợi cho phát triển các loại cây trồng.

Nam Định có diện tích đất tự nhiên khoảng trên 165.000 ha, bao gồm các loại: đất cát (ven sông và ven biển), đất mặn, đất phèn, đất phù sa, đất feralít, đất sỏi đá và đất mới biến đổi. Năm 2000, diện tích đất nông nghiệp là 106.662 ha (chiếm 65% diện tích toàn vùng), trong đó diện tích đất cấy hàng năm là 91.068 ha; đất chuyên dùng là 25.312 ha (15,4%); đất thổ cư 9.399 ha (5,8%); đất lâm nghiệp 4.723 ha (2,9%) và đất chưa sử dụng chiếm 10,8% với 17. Diện tích đất nông nghiệp bình quân đầu người của tỉnh Nam Định rất thấp (550 m2), trong khi bình quân chung của cả nước là 1. Tuy nhiên, đặc điểm nông hoá thổ nhưỡng tạo cho đất nông nghiệp của tỉnh có khả năng thâm canh cao, nhất là cây lúa và các loại cây màu, cây công nghiệp ngắn ngày.

Vùng ven biển Giao Thuỷ, Nghĩa Hưng, đất đang được bồi tụ ra biển với tốc độ nhanh, bình quân mỗi năm tiến ra biển được 80-120m và cứ sau 5 năm thì diện tích đất có khả năng tăng thêm từ 1. Đất nông nghiệp có tầng canh tác khá dầy, phì nhiêu màu mỡ, hàm lượng dinh dưỡng khá cao, đồng thời còn nhiều khả năng mở rộng diện tích gieo trồng bằng tăng vụ, lấn biển. Tài nguyên khoáng sản của Nam Định không nhiều, theo tài liệu điều tra khảo sát của Cục Địa chất – Khoáng sản, trên địa bàn có một số loại: Nhiên liệu: gồm than nâu, dầu mỏ và khí đốt ở thềm lục địa Giao Thuỷ. Khoáng sản 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] kim loại: có các vành phân tán Inmenit, Ziarcon, mônazit, tại Hải Hậu và Nghĩa Hưng, có quy mô nhỏ.

Ngoài ra, còn có quặng titan, zicôn với trữ lượng ít. Các nguyên liệu sét: bao gồm sét làm gốm sứ ở núi Phương Nhi đã được khai thác phục vụ xí nghiệp gốm sứ Bảo Đài; sét gạch ngói nằm rải rác ở các bãi ven sông như Đồng Côi (Nam Trực), trữ lượng 2 triệu tấn; Sa Cao (Xuân Trường) trữ lượng 5 – 10 triệu tấn; Hoành Lâm (Giao Thuỷ)…, sét làm bột màu có ở Nam Hồng (Nam Trực).29] Tài nguyên rừng của tỉnh năm 2000 có diện tích 4.723 ha, chủ yếu là trồng rừng phòng hộ ở các huyện ven biển để chắn sóng bảo vệ đê biển, ở các đồi trọc thuộc huyện Ý Yên, Vụ Bản và các bãi bồi ven biển. [13] Tài nguyên nước và nguồn thủy hải sản: Nam Định nằm giữa hai con sông lớn của đồng bằng Bắc bộ là sông Hồng và sông Đáy cùng với nhiều sông nhỏ khác giúp cho giao thông đường thuỷ thuận lợi và bồi đắp phù sa, tưới tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp. Hệ thống sông ngòi dày giúp Nam Định có lợi thế về nước tưới và hàng năm phù sa được bồi đắp thêm đất đai, nhất là các huyện phía Nam tỉnh.

Cạnh đó là hệ thống thuỷ nông được đầu tư nhiều năm đã và đang phát huy tác dụng. Nước ngầm vùng ven biển có trữ lượng và chất lượng tốt, đặc biệt là nguồn nước chứa trong các sông, hồ, ao rất lớn, nước các sông có trữ lượng phù sa nhiều phục vụ tốt cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt. Bên cạnh tài nguyên nước, nguồn lợi thuỷ hải sản ở Nam Định cũng rất phong phú và đa dạng (gồm thuỷ sản nước ngọt, nước lợ và nước mặn). Vùng cửa sông còn có nhiều tảo và thực vật thuỷ sinh là thức ăn cho cá, ốc, tôm, cua.

Tổng diện tích mặt nước có thể phát triển nuôi trồng thuỷ sản có khoảng 22.000 ha, trong đó vùng mặn lợ khoảng 8.500 ha, vùng nước ngọt có khoảng 13. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Bờ biển Nam Định dài 72 km, có 4 cửa sông là: cửa Ba Lạt (tức cửa sông Hồng), cửa Sò (là một nhánh chảy ra từ cửa sông Hồng), cửa Lạch Giang (cửa sông Ninh Cơ) và cửa Đáy (cửa sông Đáy).