Đảng bộ Từ Sơn chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 1999-2005

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu ussh đảng bộ từ sơn chỉ đạo quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong những năm 1999 2005, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Chu Thị Thanh Tâm
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trương Thị Tiến
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng bộ Từ Sơn chỉ đạo quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong những năm 1999 - 2005
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: VÀI NÉT VỀ MẢNH ĐẤT, CON NGƢỜI TỪ SƠN VÀ TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA HUYỆN TRƢỚC NĂM 1999
• 1.1. Vài nét về mảnh đất, con người Từ Sơn
• 1.2. Tình hình kinh tế - xã hội trước khi tái lập huyện (1999)
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ TỪ SƠN CHỈ ĐẠO QUÁ TRÌNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ TRONG NHỮNG NĂM 1999 - 2005
• 2.1. Đường lối, chủ trương của Đảng - Nhà nước và của tỉnh Bắc Ninh
• 2.2. Quá trình Đảng bộ Từ Sơn tổ chức chỉ đạo thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong những năm 1999 - 2005
• 2.3. Kết quả, hạn chế trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐÚC RÚT QUA NGHIÊN CỨU QUÁ TRÌNH ĐẢNG BỘ TỪ SƠN CHỈ ĐẠO CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ TRONG NHỮNG NĂM 1999 - 2005
• 3.1. Một số nhận xét
• 3.2. Một số kinh nghiệm bước đầu trong chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Đảng bộ Từ Sơn trong những năm 1999 - 2005
• 3.3. Mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong những năm 2006 - 2010, một số giải pháp và kiến nghị
• Kết luận
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Từ Sơn giai đoạn 1999 2005

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Từ Sơn trong giai đoạn 1999-2005 là một quá trình quan trọng, phản ánh sự thay đổi trong cách thức tổ chức và phát triển kinh tế của địa phương. Giai đoạn này đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ từ nền kinh tế nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ, phù hợp với xu hướng phát triển chung của cả nước. Đảng bộ huyện đã có những chủ trương, chính sách cụ thể nhằm thúc đẩy quá trình này, tạo ra những bước tiến đáng kể trong phát triển kinh tế - xã hội.

1.1. Tình hình kinh tế xã hội huyện Từ Sơn trước năm 1999

Trước năm 1999, huyện Từ Sơn chủ yếu dựa vào nông nghiệp với nhiều khó khăn trong phát triển kinh tế. Hệ thống hạ tầng còn yếu kém, nguồn lực lao động chưa được khai thác hiệu quả. Tuy nhiên, với vị trí địa lý thuận lợi, huyện có tiềm năng lớn để phát triển kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ.

1.2. Những yếu tố thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Nhiều yếu tố đã thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại huyện Từ Sơn, bao gồm chính sách của Đảng và Nhà nước, sự hỗ trợ từ tỉnh Bắc Ninh, cùng với sự phát triển của hạ tầng giao thông. Những yếu tố này đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút đầu tư và phát triển các ngành kinh tế mới.

II. Vấn đề và thách thức trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Từ Sơn

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế, huyện Từ Sơn vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, sự cạnh tranh từ các địa phương khác, và việc duy trì sự phát triển bền vững là những thách thức lớn cần được giải quyết.

2.1. Thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao

Một trong những thách thức lớn nhất trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế là việc thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư và phát triển các ngành công nghiệp hiện đại.

2.2. Cạnh tranh từ các địa phương khác

Huyện Từ Sơn phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các huyện lân cận trong tỉnh Bắc Ninh và các tỉnh khác. Việc này đòi hỏi huyện phải có những chiến lược phát triển kinh tế hiệu quả hơn để giữ vững vị thế.

III. Phương pháp và giải pháp chính trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Để thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế thành công, huyện Từ Sơn đã áp dụng nhiều phương pháp và giải pháp khác nhau. Các chính sách khuyến khích đầu tư, phát triển hạ tầng, và đào tạo nguồn nhân lực là những giải pháp quan trọng trong giai đoạn này.

3.1. Chính sách khuyến khích đầu tư

Huyện đã triển khai nhiều chính sách khuyến khích đầu tư, bao gồm việc giảm thuế, hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp mới thành lập. Những chính sách này đã thu hút nhiều nhà đầu tư đến với Từ Sơn, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế.

3.2. Đầu tư phát triển hạ tầng

Đầu tư vào hạ tầng giao thông, điện, nước là một trong những ưu tiên hàng đầu của huyện. Việc cải thiện hạ tầng không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

IV. Kết quả và ứng dụng thực tiễn từ chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Kết quả của quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại huyện Từ Sơn giai đoạn 1999-2005 đã mang lại nhiều thay đổi tích cực. Tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, và đời sống người dân được cải thiện rõ rệt.

4.1. Tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống

Tốc độ tăng trưởng kinh tế của huyện Từ Sơn trong giai đoạn này đạt mức cao, với nhiều ngành kinh tế phát triển mạnh mẽ. Đời sống người dân được cải thiện, thu nhập bình quân đầu người tăng lên đáng kể.

4.2. Ứng dụng các mô hình phát triển kinh tế

Huyện đã áp dụng nhiều mô hình phát triển kinh tế hiệu quả, từ đó tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân. Các mô hình này không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Từ Sơn

Kết luận về quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế huyện Từ Sơn cho thấy đây là một bước đi cần thiết và đúng đắn. Triển vọng tương lai của huyện phụ thuộc vào việc tiếp tục thực hiện các chính sách phát triển bền vững và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Huyện Từ Sơn cần tiếp tục định hướng phát triển bền vững, chú trọng đến việc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế xã hội hài hòa. Các chính sách cần được điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế.

5.2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Để đáp ứng yêu cầu phát triển trong tương lai, huyện cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua đào tạo và phát triển kỹ năng cho người lao động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa là quy luật tất yếu nhằm thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao mức sống nhân dân. Huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, với diện tích tự nhiên 6.140 ha gồm 10 xã và 1 thị trấn, sở hữu vị trí cửa ngõ tiếp giáp thủ đô Hà Nội và nằm trong vùng tam giác kinh tế trọng điểm phía Bắc. Trước khi tái lập vào năm 1999 từ huyện Tiên Sơn, cơ cấu kinh tế của địa phương vẫn mang nặng tính nông nghiệp với tỷ trọng nông - lâm nghiệp chiếm 49,5% vào năm 1995, trong khi công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và xây dựng cơ bản chỉ đạt 27,9%. Việc tái lập huyện năm 1999 đặt ra yêu cầu cấp bách cho Đảng bộ Từ Sơn trong việc định hình đường lối lãnh đạo, phát huy tiềm năng làng nghề và lợi thế địa lý để tạo bước đột phá kinh tế.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ huyện Từ Sơn vận dụng các chỉ thị, nghị quyết của Đảng Cộng sản Việt Nam và Tỉnh ủy Bắc Ninh vào thực tiễn chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 1999 - 2005. Luận văn đánh giá toàn diện những thành tựu đạt được, chỉ ra những mặt hạn chế, đúc kết bài học kinh nghiệm lịch sử có giá trị thực tiễn cao. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào không gian hành chính huyện Từ Sơn trong khung thời gian từ năm 1999 đến năm 2005, đồng thời so sánh đối chiếu với giai đoạn 1991 - 1998 nhằm làm nổi bật bước chuyển biến về chất. Công trình mang ý nghĩa sâu sắc khi cung cấp hệ thống số liệu khoa học phản ánh tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt trên 12%/năm, đưa tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ chiếm ưu thế tuyệt đối trong cơ cấu kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về quy luật phát triển lực lượng sản xuất và hoàn thiện quan hệ sản xuất, kết hợp với tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển kinh tế phục vụ đời sống nhân dân. Khung lý thuyết nền tảng dựa trên đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam qua các kỳ Đại hội VI, VII, VIII và đặc biệt là Đại hội IX (2001), cùng tinh thần Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 5 khóa IX (tháng 3 năm 2002) về đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.

Mô hình nghiên cứu tập trung giải quyết mối quan hệ tương tác giữa ba nhóm ngành kinh tế trọng yếu: Nông nghiệp, Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp và Thương mại - Dịch vụ. Luận văn làm rõ 4 khái niệm khoa học cốt lõi:

• Cơ cấu kinh tế: Tổng thể các mối quan hệ hữu cơ về số lượng và chất lượng giữa các ngành, các thành phần kinh tế và vùng lãnh thổ.
• Chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Sự biến đổi tỷ trọng giữa các ngành sản xuất theo hướng giảm tỷ trọng nông nghiệp, tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ.
• Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn: Quá trình chuyển đổi căn bản các hoạt động sản xuất sang ứng dụng công nghệ hiện đại, cơ khí hóa và quy hoạch cụm công nghiệp.
• Làng nghề truyền thống: Không gian sản xuất tiểu thủ công nghiệp đặc thù kết hợp văn hóa bản địa với sản xuất hàng hóa quy mô lớn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ hệ thống văn kiện Đảng toàn tập, các nghị quyết của Tỉnh ủy Bắc Ninh, báo cáo tổng kết thường niên của Huyện ủy và Ủy ban nhân dân huyện Từ Sơn giai đoạn 1999 - 2005, cùng niên giám thống kê của Cục Thống kê tỉnh Bắc Ninh.

Luận văn áp dụng phương pháp nghiên cứu lịch sử kết hợp chặt chẽ với phương pháp logic để tái hiện trung thực, khách quan quá trình lãnh đạo của Đảng bộ huyện. Để lượng hóa các nhận định khoa học, tác giả sử dụng phương pháp phân tích thống kê kinh tế, so sánh đối chiếu số liệu của toàn bộ 11 đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn và hơn 77 doanh nghiệp sản xuất trên địa bàn. Việc lựa chọn phương pháp phân tích đa diện này giúp đánh giá chính xác tính hiệu quả của các quyết sách lãnh đạo theo từng năm, đảm bảo tính khách quan và khoa học lịch sử. Timeline nghiên cứu bao quát từ mốc tái lập huyện năm 1999 đến hết nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ huyện năm 2005.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực tiễn chỉ đạo của Đảng bộ huyện Từ Sơn giai đoạn 1999 - 2005 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

1. Sự bứt phá ngoạn mục về chuyển dịch tỷ trọng cơ cấu kinh tế: Nếu như năm 1991 tỷ trọng nông - lâm nghiệp chiếm tới 60,13% và năm 1995 giảm còn 49,5%, thì trong giai đoạn 1999 - 2005, Đảng bộ Từ Sơn đã chỉ đạo đưa tỷ trọng nông nghiệp giảm xuống mức dưới 22%. Ngược lại, nhóm ngành công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và xây dựng cơ bản tăng vọt lên mức trên 48%, trong khi thương nghiệp và dịch vụ duy trì tỷ trọng ổn định từ 28% đến 30%.

2. Sự trỗi dậy của mạng lưới làng nghề và kinh tế tư nhân: Từ tiền đề 77 doanh nghiệp hoạt động năm 1997 với giá trị sản lượng công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp đạt 99,6 tỷ đồng năm 1998, giai đoạn 1999 - 2005 ghi nhận sự hình thành các cụm công nghiệp làng nghề quy mô lớn như đồ gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ, Phù Khê, Hương Mạc và tái chế sắt thép Đa Hội (Châu Khê). Thu nhập từ sản xuất tiểu thủ công nghiệp tại các làng nghề chiếm từ 60% đến 70% tổng thu nhập của các hộ gia đình.

3. Nông nghiệp chuyển dịch theo hướng sản xuất hàng hóa thâm canh: Mặc dù diện tích đất canh tác giảm do dành đất cho hạ tầng và cụm công nghiệp, giá trị sản xuất trên 1 ha canh tác tăng từ 16,6 triệu đồng (1990) lên 22,8 triệu đồng (1995) và vượt ngưỡng 30 triệu đồng/ha trong giai đoạn 2000 - 2005. Năng suất lúa duy trì ổn định mức trên 46 tạ/ha, sản lượng lương thực quy thóc đạt trên 82.000 tấn/năm, đồng thời chuyển dịch mạnh sang chăn nuôi và mô hình kinh tế vườn - ao - chuồng (VAC).

4. Đột phá về hạ tầng kỹ thuật và cải thiện an sinh xã hội: Toàn huyện đạt tỷ lệ 99,5% hộ gia đình sử dụng điện lưới quốc gia, 97,13% nhà ở kiên cố và ngói hóa. Mạng lưới viễn thông tăng trưởng vượt bậc với mật độ 5,6 máy điện thoại/1.000 dân, 100% các xã có đường giao thông liên xã trải nhựa hoặc bê tông hóa, góp phần kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 5% vào cuối năm 2005.

Thảo luận kết quả

Thành công của công cuộc chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại Từ Sơn bắt nguồn từ năng lực nhạy bén của Đảng bộ huyện trong việc cụ thể hóa đường lối của Trung ương vào đặc thù địa phương. Việc sớm giao quyền sử dụng đất lâu dài và khuyến khích kinh tế tư nhân đã giải phóng mạnh mẽ sức sản xuất. Số liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua biểu đồ cột chồng thể hiện sự thay đổi cơ cấu 3 nhóm ngành (Nông nghiệp - Công nghiệp - Dịch vụ) qua các mốc 1991, 1995, 1999 và 2005, cùng biểu đồ đường biểu diễn tốc độ tăng trưởng giá trị xuất khẩu đạt từ 14,25 tỷ đồng/năm (giai đoạn 1991 - 1995) lên 97,554 tỷ đồng vào năm 1997 và tiếp tục tăng cao trong giai đoạn sau.

So sánh với các địa phương lân cận trong tỉnh Bắc Ninh như huyện Tiên Du hay Thuận Thành, Từ Sơn đạt tốc độ chuyển dịch cơ cấu nhanh hơn nhờ phát huy tối đa lợi thế công nghiệp làng nghề truyền thống và vị trí địa lý sát Hà Nội. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế lớn: Quy mô sản xuất của các làng nghề còn manh mún, mặt bằng chật hẹp, vấn đề ô nhiễm môi trường tại làng nghề sắt Đa Hội và mộc Đồng Kỵ gia tăng phức tạp. Hoạt động quản lý đất đai và dịch vụ logistics chưa tương xứng với tiềm năng, đòi hỏi những giải pháp căn cơ cho các giai đoạn tiếp theo.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực tiễn chỉ đạo của Đảng bộ Từ Sơn, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế bền vững:

1. Quy hoạch hoàn chỉnh các cụm công nghiệp tập trung và xử lý triệt để ô nhiễm làng nghề:

   • Hành động: Tiến hành di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư vào các cụm công nghiệp tập trung tại Châu Khê, Phù Khê, Đồng Kỵ; đầu tư hệ thống xử lý nước thải và rác thải công nghiệp đạt chuẩn.
   • Target metric: Giảm thiểu 80% lượng nước thải chưa qua xử lý xả ra lưu vực sông Ngũ Huyện Khê; hoàn thành 100% hạ tầng kỹ thuật các cụm công nghiệp làng nghề.
   • Timeline: Triển khai đồng bộ trong giai đoạn 2006 - 2010.
   • Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân huyện Từ Sơn phối hợp cùng Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Ninh.

2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chuyển dịch cơ cấu lao động:

   • Hành động: Mở rộng các chương trình đào tạo nghề kỹ thuật cao, chuyển đổi hàng nghìn lao động thuần nông sang làm việc tại các nhà máy, xí nghiệp và cơ sở dịch vụ thương mại.
   • Target metric: Nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo chuyên môn từ mức 20% lên 35% - 40% vào năm 2010.
   • Timeline: Thực hiện định kỳ hàng năm từ 2006 đến 2010.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, Trung tâm Dạy nghề huyện và các tổ chức đoàn thể.

3. Hiện đại hóa nông nghiệp và phát triển chuỗi giá trị hàng hóa:

   • Hành động: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học, cơ giới hóa khâu gieo trồng, nhân rộng mô hình cánh đồng mẫu lớn và nông nghiệp sinh thái kết hợp du lịch làng nghề.
   • Target metric: Nâng giá trị sản xuất bình quân trên 1 ha đất canh tác đạt trên 45 triệu đồng/năm; nâng tỷ trọng ngành chăn nuôi chiếm 45% tổng giá trị nông nghiệp.
   • Timeline: Hoàn thành các chỉ tiêu trọng điểm vào năm 2008.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Từ Sơn.

4. Nâng cao năng lực lãnh đạo và quản trị kinh tế của tổ chức Đảng cơ sở:

   • Hành động: Đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy Đảng, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường thông thoáng thu hút các dự án đầu tư trực tiếp trong và ngoài nước.
   • Target metric: 100% tổ chức cơ sở Đảng đạt tiêu chuẩn trong sạch vững mạnh; rút ngắn 50% thời gian giải quyết thủ tục đầu tư kinh doanh.
   • Timeline: Thực hiện thường xuyên trong suốt nhiệm kỳ 2006 - 2010.
   • Chủ thể thực hiện: Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Từ Sơn và Đảng ủy các xã, thị trấn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị tham khảo phong phú cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

1. Cán bộ lãnh đạo, quản lý và hoạch định chính sách cấp huyện, thị xã:

   • Lợi ích & Use case: Cung cấp bài học thực tiễn sinh động để xây dựng các nghị quyết chuyên đề về chuyển dịch cơ cấu kinh tế, quy hoạch không gian đô thị hóa và phát triển cụm công nghiệp nông thôn.

2. Nhà nghiên cứu Lịch sử Đảng và Lịch sử Kinh tế Việt Nam:

   • Lợi ích & Use case: Nguồn tư liệu hệ thống về sự vận dụng đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam tại cấp huyện đồng bằng sông Hồng giai đoạn 1999 - 2005, phục vụ viết chuyên khảo và công trình khoa học.

3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Khoa học Xã hội:

   • Lợi ích & Use case: Làm tài liệu học tập, tham khảo phương pháp luận kết hợp giữa sử học và kinh tế thống kê trong phân tích sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

4. Hiệp hội doanh nghiệp và các nghệ nhân làng nghề:

   • Lợi ích & Use case: Hiểu rõ bối cảnh phát triển lịch sử của các làng nghề truyền thống Đồng Kỵ, Đa Hội, Phù Khê, từ đó định hình chiến lược liên kết chuỗi giá trị và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Câu hỏi thường gặp

1. Vai trò then chốt của Đảng bộ huyện Từ Sơn trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 1999 - 2005 là gì?
Đảng bộ huyện đóng vai trò định hướng chiến lược và cụ thể hóa các nghị quyết của Trung ương, Tỉnh ủy vào thực tiễn địa phương. Đảng bộ đã chủ động ban hành các nghị quyết chuyên đề, tập trung quy hoạch cụm công nghiệp làng nghề, đầu tư hạ tầng giao thông và khuyến khích kinh tế tư nhân, giúp tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ tăng trưởng vượt bậc, chiếm hơn 75% cơ cấu kinh tế toàn huyện.

2. Bước đột phá lớn nhất trong cơ cấu kinh tế Từ Sơn sau khi tái lập huyện năm 1999 là gì?
Bước đột phá lớn nhất là sự chuyển hóa từ một nền kinh tế có tỷ trọng nông nghiệp chiếm gần 50% năm 1995 sang nền kinh tế công nghiệp - dịch vụ chiếm ưu thế. Giá trị sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp tăng từ 28,74 tỷ đồng năm 1995 lên gần 100 tỷ đồng năm 1998 và tiếp tục bùng nổ trong giai đoạn 1999 - 2005, giải quyết việc làm cho hàng vạn lao động.

3. Các làng nghề truyền thống đóng góp như thế nào vào sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện?
Các làng nghề mộc Phù Khê, Đồng Kỵ, sắt thép Đa Hội đóng vai trò hạt nhân công nghiệp hóa tại chỗ. Thu nhập từ tiểu thủ công nghiệp làng nghề chiếm từ 60% đến 70% tổng thu nhập hộ gia đình, thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ đạt trên 54 tỷ đồng ngay từ năm 1997 và tạo nền tảng cho sự phát triển đô thị Từ Sơn sau này.

4. Luận văn sử dụng phương pháp và cỡ mẫu nghiên cứu như thế nào để đảm bảo tính khách quan?
Luận văn khảo sát toàn diện 100% các đơn vị hành chính gồm 10 xã và 1 thị trấn với tổng diện tích 6.140 ha. Tác giả kết hợp phương pháp lịch sử, phương pháp logic với phân tích thống kê chuỗi số liệu từ năm 1986 đến 2005, đối chiếu nguồn tài liệu lưu trữ của các cơ quan Đảng, chính quyền huyện và tỉnh Bắc Ninh.

5. Những rào cản lớn nhất cần khắc phục trong quá trình công nghiệp hóa tại Từ Sơn là gì?
Rào cản lớn nhất gồm ô nhiễm môi trường nghiêm trọng tại các làng nghề tái chế và chế tác gỗ, mặt bằng sản xuất phân tán trong khu dân cư, hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ và tỷ lệ lao động qua đào tạo bài bản còn thấp (khoảng 20% vào năm 2000), đòi hỏi phải quy hoạch lại các cụm công nghiệp tập trung.

Kết luận

• Đảng bộ huyện Từ Sơn đã vận dụng sáng tạo, linh hoạt đường lối đổi mới của Đảng, chỉ đạo chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế từ thuần nông sang công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ.
• Tỷ trọng kinh tế chuyển biến tích cực: công nghiệp và xây dựng cơ bản chiếm trên 48%, dịch vụ đạt khoảng 30%, nông nghiệp giảm xuống dưới 22% vào năm 2005.
• Phát huy xuất sắc thế mạnh hệ thống làng nghề truyền thống độc đặc sắc, giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập bình quân đầu người, đưa tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống dưới 5%.
• Hạ tầng kinh tế - xã hội phát triển vượt bậc với 100% xã có đường nhựa, bê tông hóa và 99,5% hộ dân sử dụng điện lưới, đặt nền móng vững chắc để Từ Sơn phát triển thành thị xã và thành phố văn minh, hiện đại.
• Luận văn đóng góp hệ thống tư liệu lịch sử - kinh tế chuẩn xác, cung cấp bài học kinh nghiệm quý báu cho công tác chỉ đạo phát triển kinh tế cơ sở giai đoạn tiếp theo. Quý độc giả và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác toàn văn công trình để ứng dụng vào công tác chuyên môn và học thuật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu tiên năm 1075 (thời Lý) cho đến năm 1788 (thời Lê Trung Hƣng), số ngƣời đỗ đại khoa ở xứ Kinh Bắc: 593, phủ Từ Sơn: 282, riêng huyện Đông Ngàn chiếm 138 ngƣời đỗ tiến sĩ, trong đó có bốn ngƣời đỗ trạng nguyên: Nguyễn Quán Quang (Tam Sơn), Nguyễn Giản Thanh (Hƣơng Mạc), Ngô Miễn Thiệu (Tam Sơn), Nguyễn Xuân Chính (Phù Chẩn). Nơi đây có nhiều dòng họ có truyền thống Nho học liên tục đƣợc phát huy. Các thế hệ nối tiếp nhau có nhiều ngƣời đỗ đạt làm quan. Các làng tiêu biểu: Tam Sơn, Hƣơng Mạc, Vĩnh Kiều, Phù Chẩn, Trang Liệt, Vân Điềm, Cẩm Giang với các dòng họ nhƣ: dòng họ Ngô (Ngô Luân, Ngô Thầm, Ngô Miễn Thiệu, Ngô Diễn, Ngô Dịch…), dòng họ Nguyễn (Nguyễn Quán Quang, Nguyễn Khiết Tú, Nguyễn Tự Cƣờng…) (Tam Sơn), dòng họ Đàm (Đàm Thận Hy, Đàm Thận Giản…) (Hƣơng 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Mạc), dòng họ Nguyễn (Nguyễn Thực, Nguyễn Quai, Nguyễn Sĩ, Nguyễn Thẩm) (Vân Điềm)… đều thi đỗ và làm quan trong triều.

Sau này có các đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Ngô Gia Tự, Lê Quang Đạo… cùng với các anh hùng, liệt sĩ, những ngƣời dân của đất Từ Sơn đã cống hiến tài năng, trí tuệ, xƣơng máu trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và chống Tàu bảo vệ độc lập dân tộc. Trải qua nhiều thế hệ cho đến ngày nay, các cá nhân, dòng họ nói riêng, những ngƣời dân Từ Sơn nói chung luôn ý thức học hỏi, không ngừng kế thừa và phát huy truyền thống hiếu học, phấn đấu, trƣởng thành đóng góp những nhân tài vào dựng xây và phát triển quê hƣơng, đất nƣớc đẹp giàu. Truyền thống đấu tranh yêu nước Từ Sơn là một địa bàn quan trọng, nằm trên trục đƣờng đƣờng giao thông chính nối từ phía Bắc toả đi các vùng phía Nam. Ngay từ thời Hùng Vƣơng dựng nƣớc, nơi đây đã chứng kiến những chiến công oanh liệt của cha ông đánh tan quân xâm lƣợc phƣơng Bắc qua các triều đại ở Việt Nam.

Thế hệ sau nối tiếp thế hệ trƣớc phát huy truyền thống yêu nƣớc chống ngoại bang. Nhiều ngƣời dân của Từ Sơn đã hy sinh thân mình vì tổ quốc, quê hƣơng. Công lao của họ mãi đƣợc nhân dân nhớ ơn và ghi trong lịch sử quê hƣơng, đất nƣớc. Vào những năm đầu của thế kỷ XX, Từ Sơn là một trong những địa phƣơng đã nhạy bén tiếp thu đƣờng lối cách mạng mới do đồng chí Nguyễn Ái Quốc đƣa về và đã tích cực hoạt động, nhanh chóng xây dựng cơ sở cách mạng đầu tiên.

Chi hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tại làng Tam Sơn, huyện Từ Sơn là chi hội đầu tiên của tỉnh Bắc Ninh - chi hội thử nghiệm của Ngô Gia Tự về công tác tuyên truyền vận động thanh niên yêu nƣớc ở nông thôn có học thức đi theo con đƣờng cách mạng vô sản. Từ thành công này, chi hội đã đƣợc phát triển rộng trên địa bàn huyện Từ Sơn và tỉnh Bắc Ninh. Đến tháng 6 - 1927, tỉnh Bắc Ninh có sáu chi hội gồm khoảng 40 hội viên. Tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tiếp tục phát triển ở huyện Từ Sơn và tỉnh Bắc Ninh.

Thời kỳ cách mạng 1930 - 1931 và 1936 - 1939, ở phố Từ Sơn, các làng Phù Lƣu, Cẩm Giang, Trang Liệt… cũng có các tổ chức phƣờng, hội với hàng trăm quần chúng tham gia, có phong trào đọc sách báo tiến bộ, phong trào truyền bá chữ quốc ngữ: tiêu biểu có Đình Bảng, Phù Lƣu… Nhân dân Từ Sơn có trình độ giác ngộ cách mạng, nhiệt tình yêu nƣớc. Hàng chục, 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hàng trăm quần chúng ở hàng chục làng xóm, phố phƣờng đã tham gia đấu tranh chống thực dân, phát xít, chống phản động thuộc địa giành quyền lợi dân sinh, dân chủ, cơm áo, hoà bình và các tổ chức ái hữu, nghiệp đoàn, hội quần chúng công khai hợp pháp [5, 57]. Thời kỳ 1939 - 1945 là thời kỳ đấu tranh sôi động nhất của quân và dân Từ Sơn. Phong trào cách mạng tƣơng đối mạnh, lại ở vị trí thuận lợi, tiếp giáp với thủ đô Hà Nội, trung tâm chính trị - kinh tế - văn hoá của cả nƣớc, là chiếc cầu nối giữa vùng đồng bằng Bắc Bộ, thủ đô Hà Nội với các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc tổ quốc cho nên đƣợc Trung ƣơng Đảng và xứ uỷ Bắc Kỳ chọn và trực tiếp chỉ đạo các cơ sở cách mạng chuyển vào hoạt động bí mật bất hợp pháp từ cuối năm 1939 nhƣ cơ sở cách mạng ở làng Đình Bảng, làng Phù Lƣu, Cẩm Giang, Trang Liệt, Phù Khê, Tam Sơn [5, 60-61].

Trong thời gian này, nhiều lớp thanh niên học sinh yêu nƣớc Từ Sơn đã trở thành cốt cán của phong trào thời kỳ đầu bƣớc vào hoạt động bí mật: Lê Quang Đạo, Nguyễn Duy Thân… Nhiều nhà là cơ sở, nơi ăn ở, hội họp của các đồng chí cán bộ của Xứ uỷ Bắc Kỳ và thƣờng vụ Trung ƣơng Đảng nhƣ nhà cụ Nguyễn Tiến Tuân (tức Đàm Thi), nhà cụ Hƣơng Canh (Đình Bảng)… Nhiều đoàn viên thanh niên phản đế cũng đƣợc kết nạp vào Đảng. Nhiều chi bộ ghép đã tích cực hoạt động, nhanh chóng xây dựng, phát triển các tổ chức quần chúng tiêu biểu nhƣ chi bộ: Đình Bảng - Phù Lƣu - Cẩm Giang. Tại Từ Sơn đã diễn ra Hội nghị Trung ƣơng lần thứ VII (từ ngày 9 đến ngày 11-11-1940); nơi ra đời bản chỉ thị lịch sử (ngày 12-3-1945) “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” - kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng, toàn dân trong thời kỳ kháng Nhật, cứu nƣớc và khởi nghĩa giành chính quyền Tháng tám năm 1945. Thời kỳ cao trào kháng Nhật cứu nƣớc tiến lên giành chính quyền về tay cách mạng, Từ Sơn hoà chung trong không khí cùng các địa phƣơng trong toàn quốc đã dùng có hình thức tổ chức, hình thức đấu tranh chống áp bức bóc lột của phát xít Nhật, cƣờng hào, ác bá.

Tiêu biểu cuộc đấu tranh chống quân đội Nhật lấy thóc tại làng Phù Ninh (Từ Sơn) là cuộc đấu tranh có sự tham gia của hàng nghìn quần chúng, gây tiếng vang lớn trong vùng, trong tỉnh Bắc Ninh. Tinh thần nổi dậy 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quật khởi, đấu tranh của quần chúng dâng cao hơn lúc nào hết làm cho bọn lính Nhật hoảng sợ tháo chạy. Tháng Tám mùa thu năm 1945, toàn bộ chính quyền cấp cơ sở, cấp phủ ở Từ Sơn đã về tay cách mạng, trong đó Đình Bảng giành chính quyền sớm nhất. Ngày 18-8-1945, nhân dân toàn huyện Từ Sơn nhất tề đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền, mở ra một kỷ nguyên mới: độc lập - tự do.

Trong cuộc kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954), nhân dân Từ Sơn cùng nhân dân trong tỉnh và cả nƣớc ra sức bảo vệ chính quyền non trẻ, đã tích cực đẩy mạnh cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài và tự lực cánh sinh, đồng thời tiến hành chiến tranh du kích, diệt tề, trừ gian, tiêu diệt sinh lực địch, góp sức cùng cả nƣớc đánh bại những âm mƣu thâm độc của thực dân Pháp. Chiến thắng Điện Biên Phủ (tháng 5 - 1954) đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong 21 năm (1954 - 1975) tiếp theo, nhân dân Từ Sơn cùng nhân dân miền Bắc phấn khởi bƣớc vào thời kỳ mới, thời kỳ bắt tay vào thực hiện cải cách ruộng đất, khôi phục, cải tạo và phát triển kinh tế, xây dựng chủ nghĩa xã hội và vừa sản xuất, vừa chiến đấu chống sự phá hoại của đế quốc Mĩ, hoàn thành xuất sắc nghĩa vụ hậu phƣơng của mình: chi viện sức ngƣời, sức của cho đồng bào miền Nam ruột thịt đấu tranh thống nhất nƣớc nhà. Truyền thống đấu tranh và bảo vệ, dựng xây đất nƣớc của cha ông là một động lực lớn mà ngày nay nhân dân Từ Sơn đã và đang kế thừa, phát huy, không ngừng học hỏi, nỗ lực phấn đấu vƣơn lên xứng đáng là một vùng phát triển đầy tiềm năng, hứa hẹn thu hút sự đầu tƣ của các doanh nghiệp trong và ngoài nƣớc, sớm trở thành đô thị phát triển của tỉnh và của cả nƣớc.

Những ngành nghề thủ công truyền thống Từ lâu, Từ Sơn nổi tiếng với nhiều ngành nghề truyền thống. Theo sách “Bắc Ninh phong thổ tạp ký” thì ở vùng Đông Ngàn - Từ Sơn thời kỳ trƣớc cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã nổi tiếng với nhiều ngành nghề thủ công truyền thống gắn liền với những địa danh nhƣ: - Nghề thợ mộc, chạm khắc trên gỗ ở các xã Phù Khê, Hƣơng Mạc, Đồng Quang, Tân Hồng. - Nghề thợ sơn, sơn mài, nhuộm thâm ở xã Đình Bảng, Tân Hồng. - Nghề rèn sắt ở Đa Hội (Châu Khê).

13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Nghề dệt vải, dệt lụa ở Tam Sơn, Tƣơng Giang. Hầu hết các ngành nghề truyền thống trên gắn với các sản phẩm từ bao đời nay đã nổi tiếng khắp cả nƣớc. Trong đó nghề mộc - chạm khắc gỗ xuất hiện trên đất Phù Khê có từ bao giờ, cho đến nay chƣa có tƣ liệu để xác minh, nhƣng qua một số công trình kiến trúc có giá trị do những ngƣời thợ ở Từ Sơn đặc biệt ngƣời Phù Khê làm còn để lại nhƣ chùa Tây Phƣơng (Hà Tây), chùa Bút Tháp (Thuận Thành), chùa Lim (Tiên Du) cho đến đình Diềm Xã, đình Đình Bảng. Có thể thấy nghề mộc - chạm khắc ở đây đã xuất hiện từ khá sớm, đặc biệt vào thời Hậu Lê thế kỷ XVII - XVIII, làng nghề chạm khắc ở Phù Khê đã nổi tiếng khắp nơi và nó đƣợc phát triển sang nhiều địa phƣơng khác quanh vùng nhƣ Đồng Kỵ, Hƣơng Mạc, Tam Sơn.

Sản phẩm của họ gắn bó từ những đồ gia dụng trong gia đình đến đồ thờ cúng, tạc tƣợng đặc biệt là những công trình kiến trúc lớn nhƣ đình, chùa, miếu, phủ, lăng tẩm chạm khắc rồng, phƣợng lộng lẫy. Do cần cù, chịu khó, cộng với óc thẩm mỹ tinh tế và đôi bàn tay khéo léo, ngƣời dân các địa phƣơng Phù Khê, Hƣơng Mạc, Đồng Kỵ đã phát triển nghề mộc với nhiều loại hình nhƣ: hàng ngang (làm nhà cửa, làm đồ gia dụng); hàng chạm (hƣơng án, long khám, long châu, hoành phi, câu đối, tủ, xa lông, tủ chè. Ở loại hình nào, ngƣời Phù Khê, Hƣơng Mạc, Đồng Kỵ cũng cho ra đời những sản phẩm đạt đến trình độ khéo léo, tinh xảo và thẩm mỹ cao. Bên cạnh nghề mộc, nghề rèn sắt chủ yếu ở Đa Hội (Châu Khê) cũng khá phát triển.

Nghề này chuyên cung cấp công cụ lao động và sinh hoạt cho cả một vùng.