Chương I/ Tổng quan về hiệu quả và hệ thống chỉ tiêu phản ánh hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp xây dựng 1.1— Hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp xây dựng 1.1 - Đặc điểm sản xuất xây dựng và hoạt động kinh doanh xây dựng 1.1- Đặc điểm sản xuất xây dựng Đặc điểm chung của ngành xây dựng là điều kiện và tình hình sản xuất trong xây dựng thiếu tính 6n định, luôn biến động theo dia ban và giai đoạn thi công. Cu thể là trong xây dựng, con người và công cụ lao động luôn phải di chuyển từ công trình này đến công trình khác, trong khi đó sản phẩm của ngành xây dựng thì hoàn thành và đứng yên tại chỗ, một đặc điểm ít thấy ở các ngành khác. Các phương án xây dựng về mặt kỹ thuật và tô chức sản xuất cũng luôn thay đổi theo từng địa điểm và giai đoạn xây dựng. Đặc điểm này gây khó khăn cho việc tổ chức sản xuất, làm phát sinh nhiều chi phí cho khâu di chuyên lực lượng sản xuất, đòi hỏi các tô chức xây dựng phải chú ý tính cơ động, linh hoạt và gọn nhẹ về mặt trang bị tài sản cố định sản xuất, đội ngũ lao động cũng như các yếu tố đầu vào khác.
Chu kỳ sản xuất (thời gian thi công công trình xây dựng) thường rất dài chịu ảnh hưởng rất lớn về khí hậu, thời tiết. Điều này làm cho vốn đầu tư xây ựng công trình và vốn sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp xây dựng thường bị ứ đọng lâu dài tại công trình đang xây dựng. Các doanh nghiệp xây dựng thường dễ gặp phải rủi ro ngẫu nhiên theo thời gian, công trình xây dựng xong dễ bị hao mòn vô hình do tiến độ của khoa học công nghệ.2 - Đặc điểm hoạt động kinh doanh xây dựng Sản xuất xây dựng phải tiễn hành theo don đặt hang cho từng trường hợp cụ thé thông qua hình thức ký kết hợp đồng sau khi trúng thầu vì sản phẩm xây dựng rất đa dạng có tính cá biệt cao, chỉ phí lớn. Điều này có nghĩa quá trình mua bán xảy ra trước lúc bắt đầu sản xuất.
Sản xuất xây dựng chịu ảnh hưởng rất lớn của lợi nhuận chênh lệch do điều kiện của địa điểm xây dựng đem lại. Cùng một loại xây dựng nhưng nếu nó được đặt ở nơi có san nguồn nguyên liệu, nhân công thì người nhận thầu có nhiều cơ hội giảm bớt chi phí sản xuất và thu được lợi nhuận cao hơn. Việc tiêu thụ sản phẩm xây dựng được tiến hành trực tiếp giữa người mua và người bán không qua khâu trung gian. SVTH: Lê Thị Việt Nga Thống kê kinh doanh 48 Chuyên dé thực tập tốt nghiệp 9 GVHD: Th.S Chu Thị Bích Ngọc Quá trình cung cầu xây dựng xảy ra tương đối không liên tục như các ngành khác.
Thị trường xây dựng phụ thuộc chặt chẽ vào thị trường tài chính, nhất là lãi suất tín dụng đầu tư. Trong xây dựng không có giá cả thống nhất cho sản phẩm toàn vẹn. Chính sách và chiến lược giá cả của chủ đầu tư xây dựng thường rất linh hoạt. Từ những đặc điểm kinh doanh sản phẩm xây dựng như trên, công tác tô chức kinh doanh xây dựng cũng có những nét riêng biệt so với những ngành khác.
Cụ thể là: Các giải pháp tổ chức kinh doanh xây dựng có tính cá biệt cao và luôn biến đổi linh hoạt. Sau mỗi lần nhận được công trình mới cần phải một lần thay đôi cơ cấu tô chức và quản lý của doanh nghiệp kèm theo các biện pháp điều hành cho phù hợp với địa bàn xây dựng mới. Các giải pháp tổ chức kinh doanh rất phức tạp và phạm vi ảnh hưởng rộng lớn về không gian và thời gian. Bộ máy quản lý xây lắp có thê trai rộng trên lãnh thé, nhất là công trình trãi rộng trên các tuyến dài.
Thời gian xây dựng một công trình kéo dài qua nhiều năm. Việc phối hợp giữa các đơn vị thi công đòi hỏi trình độ quản lý cao. Quá trình tổ chức kinh doanh dễ bị gián đoạn do khoảng cách lớn, do thời tiết, do nhận thầu công trình không liên tục, do biến động kinh tế vĩ mô. Việc duy trì lực lượng lao động trong thời gian không có việc làm là một điều khó khăn.
Công tác quản lý sản xuất kinh doanh phụ thuộc nhiều vào Chủ đầu tư, vào khả năng thắng thầu và khó chủ động hơn các ngành khác. Sự vận động các quy luật kinh tế thị trường trong xây dựng cơ bản có một số đặc điểm khác với các ngành khác nên chiến lược marketing về sản phẩm về giá, về tiêu thụ, cạnh tranh, chiến lược thị trường cũng có những đặc điểm riêng biệt.2 - Hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp xây dựng 1.1 - Hiêu quả kinh doanh trong doanh nghiệp xây dựng Hiệu quả sản xuất kinh doanh là phạm trù kinh tế biểu hiện sự phát triển kinh tế theo chiều sâu, nó phản ánh trình độ khai thác các yếu tô nguồn lực trong quá trình tái sản xuất nhằm thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp. Có nhiều quan điểm khác nhau trong việc đánh giá hiệu quả kinh doanh trong doanh nghiệp. Tuy nhiên theo quan điểm được sử dụng rộng rãi hiện nay, hiệu quả kinh doanh là chỉ tiêu tương đối biểu hiện bằng kết quả sản xuất so với chỉ phí sản xuất.
Kết quả Hiệu quả = ———————— Chi phí SVTH: Lê Thị Việt Nga Thống kê kinh doanh 48 Chuyên dé thực tập tốt nghiệp 10 GVHD: Th.S Chu Thị Bích Ngoc Trong đó kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp xây dung có thé bao gồm các chỉ tiêu: Khối lượng thi công xong, số lượng công trình hoàn thành, giá trị sản xuất xây dung, gia tri gia tăng, doanh thu, lợi nhuận.Các chỉ tiêu chi phí kinh doanh có thể chia ra thành: Lao động sống, vốn, TSCĐ. Ngoài ra chỉ tiêu lợi nhuận cũng được coi là một chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và được tô chức theo dõi thường xuyên. Nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh tức là sử dụng hợp lý hơn các nhân tố của quá trình sản xuất sẽ làm giảm giá thành, tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xây dựng.2 - Các nhân tô ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh trong doanh nghiệp xây dựng Với những đặc thù kê trên của hoạt động kinh doanh xây dựng, hiệu quả kinh doanh trong doanh nghiệp xây dựng chịu ảnh hưởng của các nhóm nhân tố Nhóm các nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài doanh nghiệp bao gồm: Thứ nhất, nhân tố thuộc về môi trường vĩ mô như hệ thống luật pháp, chủ trương chính sách của Nhà nước. Đặc biệt là chính sách tài khóa, tiền tệ và đất đai có ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành công trình xây dựng.
Thứ hai, nhân tố thuộc về môi trường kinh tế như năng lực đối thủ cạnh tranh, hiện trạng nền kinh tế trong nước và quốc tế.Đây là những yếu tố không thé tránh khỏi trong quá trình hoạt động kinh doanh của bat kỳ doanh nghiệp nào; dé đối phó, không cách nao khác là phải tìm hiểu rõ dé tìm cách thích nghi, hạn chế tôi đa những ảnh hưởng tiêu cực từ đó. Thứ ba, nhân tố thuộc về môi trường tự nhiên như điều kiện thời tiết, khí hậu, thổ nhưỡng. Do quá trình thi công công trình xây dựng được thực hiện ngoài trời, các nhân tố này chính là nhân tố ảnh hưởng rất lớn đến tiến độ cũng như chất lượng công trình xây dựng. Nhóm các nhân tố thuộc về môi trường bên trong doanh nghiệp bao gồm: Thứ nhất, nhân tố thuộc về nguồn nhân lực bao gôm cơ cấu tô chức, lao động trực tiếp thi công.Đây là nhân tố đóng vai trò quan trọng hàng đầu, đặc biệt với các Xí nghiệp xây lắp, khi mà trong kết cấu mỗi công trình, nhân công chiếm tỷ lệ khá lớn.
Thứ hai, nhân tố thuộc về công nghệ như quy trình thi công, máy móc thiết bị. Trong điều kiện tiến bộ như vũ bão của khoa học kỹ thuật, nếu doanh nghiệp không chủ động tăng cường, đổi mới sẽ nhanh chóng lạc hậu, đánh mất lợi thế cạnh tranh của chính mình. SVTH: Lê Thị Việt Nga Thống kê kinh doanh 48 Chuyên dé thực tập tốt nghiệp 11 GVHD: Th.S Chu Thị Bích Ngoc Thứ ba, tiềm lực tài chính có thé dem đến lợi thé cạnh tranh không nhỏ, tạo cho doanh nghiệp quyền tự chủ, cũng như sự tin tưởng từ phía đối tác.2 — Thực trang thong kê hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh xây dựng của Xi nghiệp XD 55 1.1- Giới thiệu khái quát về Xi nghiệp XD 55 — Công ty PTXL&TM 36 1.1- Giới thiệu chung Tên công ty: Xí nghiệp XD 55 Trực thuộc: Công ty TNHH Nhà nước một thành viên Đầu tư Xây lắp và Thương mai 36 — Tổng công ty Thành An — Bộ Quốc Phòng. Xí nghiệp XD 55 được thành lập theo quyết định số 462/QD — QP ngày 17/4/1996 của Bộ trưởng Quốc phòng, trực thuộc Công ty XL 524.
Cuối năm 2003, thực hiện chủ trương sắp xếp đôi mới Doanh nghiệp Quân đội của Bộ trưởng Bộ Quốc Phòng, Công ty XL 524 được sát nhập vào Công ty XDCT 56, Xi nghiệp trở thành công trường I của Công ty XDCT 56 và được thành lập lại trên cơ sở sát nhập công ty XDCT 56 về Công ty TNHH Nhà nước một thành viên ĐTXL&TM 36 theo quyết định số 109/2008 — QĐQP ngày 10 tháng 09 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Quốc Phòng. Giấy phép đăng ký kinh doanh số 306125 ngày 22/ 11/ 1996 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội cấp. Đặc điểm sản phẩm xây lắp có ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh của Xí nghiệp. Các công trình xây dựng thường có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, sản phẩm đơn chiếc, thời gian thi công lâu dai, các công trình cố định tại nơi sản xuất nên chịu ảnh hưởng tại nơi đặt công trình như: địa hình, thời tiết, giá cả, thị trường.
Các điều kiện sản xuất như máy móc thiết bị, người lao động. phải dịch chuyên tới địa điểm sản xuất điều này làm cho công tác quản lý, sử dụng tài sản của Xí nghiệp rất khó khăn, tốn kém. Đặc biệt, trong bối cảnh thị trường cạnh tranh ngày càng gay gắt, biến động giá cả các mặt hàng nguyên vật liệu phục vụ hoạt động xây dựng ngày càng khó kiểm soát; những tác động của suy thoái kinh tế toàn cầu là những thách thức đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của Xí nghiệp. Cộng thêm tac động biến đổi khí hau, thời tiết cũng là yếu tố ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ thi công các công trình.