Chương Trình Phát Thanh Dành Cho Đồng Bào Việt Nam Ở Xa Tổ Quốc Của Đài Tiếng Nói Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích chương trình phát thanh của Đài Tiếng Nói Việt Nam cho cộng đồng Việt Nam ở xa Tổ quốc trong bối cảnh truyền thông đa phương tiện.

• Tác giả: Nguyễn Lan Phương
• Người hướng dẫn: PGS. TS Đặng Thị Thu Hương
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Chương Trình Phát Thanh “Dành Cho Đồng Bào Việt Nam Ở Xa Tổ Quốc” Của Đài Tiếng Nói Việt Nam Trong Bối Cảnh Truyền Thông Đa Phương Tiện
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do lựa chọn đề tài
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.3. Mục đích nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
• 1.7. Kết cấu đề tài
• 2. THÔNG TIN DÀNH CHO NGƯỜI VIỆT NAM Ở NƯỚC NGOÀI VÀ CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH “DÀNH CHO ĐỒNG BÀO VIỆT NAM Ở XA TỔ QUỐC”
• 2.1. Một số khái niệm liên quan đến đề tài
• 2.2. Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài
• 2.3. Diện mạo các kênh đối ngoại dành cho người Việt Nam ở nước ngoài
• 2.4. Lịch sử hình thành và phát triển của chương trình phát thanh “Dành cho đồng bào Việt Nam ở xa Tổ quốc”
• 2.4.1. Tiểu kết chương 1
• 3. THỰC TRẠNG CHƯƠNG TRÌNH PHÁT THANH “DÀNH CHO ĐỒNG BÀO VIỆT NAM Ở XA TỔ QUỐC” CỦA ĐÀI TIẾNG NÓI VIỆT NAM
• 3.1. Kết cấu chương trình
• 3.2. Nội dung chính của chương trình
• 3.3. Hình thức thể hiện
• 3.4. Quy trình sản xuất
• 3.4.1. Tiểu kết chương 2
• 4. ĐÁNH GIÁ THÀNH CÔNG, HẠN CHẾ VÀ ĐỀ XUẤT KHUYẾN NGHỊ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHƯƠNG TRÌNH
• 4.1. Thời cơ và thách thức đối với chương trình phát thanh "Dành cho người Việt Nam ở nước ngoài" trong bối cảnh truyền thông đa phương tiện
• 4.2. Thành công và hạn chế của chương trình
• 4.3. Nguyên nhân thành công và hạn chế của chương trình
• 4.4. Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng chương trình
• 4.4.1. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chương Trình Phát Thanh Dành Cho Người Việt Nam Ở Nước Ngoài

Chương trình phát thanh "Dành cho đồng bào Việt Nam ở xa Tổ quốc" của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV5) đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Chương trình này không chỉ giúp kiều bào hiểu rõ hơn về tình hình đất nước mà còn duy trì bản sắc văn hóa Việt Nam. Trong bối cảnh truyền thông đa phương tiện hiện nay, chương trình cần phải đổi mới để thu hút và giữ chân thính giả.

1.1. Định Nghĩa Chương Trình Phát Thanh Dành Cho Người Việt

Chương trình phát thanh này được thiết kế để phục vụ nhu cầu thông tin của người Việt Nam sống ở nước ngoài, giúp họ kết nối với quê hương và cập nhật thông tin về chính trị, kinh tế, xã hội.

1.2. Lịch Sử Hình Thành Chương Trình

Chương trình đã được phát triển từ nhiều năm trước, với mục tiêu ban đầu là cung cấp thông tin cho kiều bào. Qua thời gian, chương trình đã có nhiều cải tiến để phù hợp với nhu cầu của thính giả.

II. Thách Thức Trong Việc Cung Cấp Thông Tin Cho Người Việt Ở Nước Ngoài

Trong bối cảnh truyền thông đa phương tiện, chương trình phát thanh phải đối mặt với nhiều thách thức. Sự cạnh tranh từ các phương tiện truyền thông khác và sự thay đổi trong thói quen tiêu thụ thông tin của người nghe là những vấn đề cần được giải quyết. Đặc biệt, việc duy trì sự quan tâm của thính giả là một thách thức lớn.

2.1. Cạnh Tranh Từ Các Phương Tiện Truyền Thông Khác

Sự phát triển của internet và các nền tảng truyền thông xã hội đã tạo ra áp lực lớn đối với chương trình phát thanh truyền thống. Người nghe có nhiều lựa chọn hơn và dễ dàng tiếp cận thông tin từ nhiều nguồn khác nhau.

2.2. Thay Đổi Trong Thói Quen Tiêu Thụ Thông Tin

Người Việt ở nước ngoài ngày càng ưa chuộng các hình thức thông tin nhanh chóng và trực quan. Điều này đòi hỏi chương trình phát thanh phải đổi mới nội dung và hình thức để thu hút thính giả.

III. Phương Pháp Nâng Cao Chất Lượng Chương Trình Phát Thanh

Để nâng cao chất lượng chương trình phát thanh, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc cải tiến nội dung, hình thức và quy trình sản xuất là những yếu tố quan trọng. Đồng thời, việc lắng nghe phản hồi từ thính giả cũng rất cần thiết.

3.1. Cải Tiến Nội Dung Chương Trình

Nội dung chương trình cần phải phong phú và đa dạng hơn, bao gồm các chủ đề hấp dẫn và gần gũi với đời sống của kiều bào. Việc cập nhật thông tin kịp thời cũng là một yếu tố quan trọng.

3.2. Đổi Mới Hình Thức Trình Bày

Hình thức trình bày chương trình cần phải hấp dẫn hơn, có thể sử dụng các yếu tố trực quan như video hoặc đồ họa để thu hút sự chú ý của thính giả.

3.3. Tăng Cường Tương Tác Với Thính Giả

Việc tạo ra các kênh tương tác với thính giả, như các cuộc khảo sát hoặc chương trình hỏi đáp, sẽ giúp chương trình hiểu rõ hơn về nhu cầu và mong muốn của người nghe.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Chương Trình Phát Thanh

Chương trình phát thanh "Dành cho đồng bào Việt Nam ở xa Tổ quốc" đã có nhiều ứng dụng thực tiễn trong việc kết nối cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Chương trình không chỉ cung cấp thông tin mà còn tạo ra một không gian giao lưu văn hóa giữa kiều bào và quê hương.

4.1. Kết Nối Kiều Bào Với Quê Hương

Chương trình giúp kiều bào cảm thấy gần gũi hơn với quê hương thông qua các bản tin về sự phát triển của đất nước và các hoạt động văn hóa.

4.2. Duy Trì Bản Sắc Văn Hóa Việt Nam

Chương trình cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ kiều bào, thông qua các nội dung giáo dục và giải trí.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Chương Trình Phát Thanh

Tương lai của chương trình phát thanh "Dành cho đồng bào Việt Nam ở xa Tổ quốc" phụ thuộc vào khả năng thích ứng với sự thay đổi của môi trường truyền thông. Việc đổi mới và nâng cao chất lượng chương trình sẽ giúp duy trì sự quan tâm của thính giả và phát triển bền vững.

5.1. Định Hướng Phát Triển Chương Trình

Chương trình cần có một định hướng phát triển rõ ràng, tập trung vào việc nâng cao chất lượng nội dung và hình thức để đáp ứng nhu cầu của thính giả.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế

Việc hợp tác với các đài phát thanh quốc tế và các tổ chức truyền thông khác sẽ giúp chương trình mở rộng phạm vi tiếp cận và nâng cao chất lượng thông tin.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài hiện có khoảng 4,5 triệu người sinh sống, làm việc và học tập tại 109 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới. Với hơn 70% kiều bào đã nhập quốc tịch nước sở tại và dòng kiều hối chuyển về nước đạt 12,25 tỷ USD vào năm 2015, kiều bào không chỉ là một bộ phận không thể tách rời của dân tộc mà còn là nguồn lực to lớn đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và sự cạnh tranh quyết liệt của các loại hình truyền hình vệ tinh, báo điện tử và mạng xã hội, công tác truyền thông đối ngoại của Đảng và Nhà nước đang đứng trước những đòi hỏi đổi mới cấp thiết. Các thế lực thù địch không ngừng lợi dụng không gian mạng để phát tán thông tin sai lệch, thực hiện âm mưu diễn biến hòa bình, làm xói mòn niềm tin của người Việt xa xứ và gây nguy cơ mai một bản sắc văn hóa, ngôn ngữ ở thế hệ kiều bào trẻ.

Đề tài nghiên cứu tập trung khảo sát chuyên sâu chương trình phát thanh Dành cho đồng bào Việt Nam ở xa Tổ quốc do Hệ phát thanh đối ngoại quốc gia thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam sản xuất. Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là đánh giá thực trạng kết cấu, nội dung, hình thức thể hiện và quy trình sản xuất của chương trình trong giai đoạn chuyển dịch sang môi trường truyền thông đa phương tiện. Phạm vi khảo sát được thực hiện toàn diện trên 163 chương trình phát sóng liên tục từ tháng 10 năm 2015 đến tháng 4 năm 2016 cùng hệ thống tin bài đăng tải trên báo điện tử vovworld.vn. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, góp phần cụ thể hóa Nghị quyết 36 của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài, tối ưu hóa lưu lượng tiếp cận thính giả và nâng cao hiệu quả định hướng dư luận quốc tế của báo chí đối ngoại quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng kết hợp giữa các lý thuyết truyền thông hiện đại và hệ thống quan điểm chỉ đạo về báo chí đối ngoại của Đảng Cộng sản Việt Nam. Khung lý thuyết bao gồm ba trục chính:

Lý thuyết truyền thông đại chúng và đặc trưng báo phát thanh: Dựa trên các công trình nghiên cứu kinh điển của Lois Baid, Nguyễn Văn Dững và Đức Dũng, phát thanh được xác định là loại hình truyền thông tác động trực tiếp vào thính giác qua ba chất liệu âm thanh cơ bản là lời nói, tiếng động và âm nhạc. Phát thanh có ưu thế đặc biệt về tính biểu cảm, sự gần gũi, tính tức thời và khả năng vượt qua rào cản địa lý để chạm đến cảm xúc người nghe.

Lý thuyết hội tụ truyền thông và đa phương tiện: Phân tích sự tích hợp giữa phát thanh truyền thống với công nghệ internet, số hóa âm thanh, giao diện web tương tác và các sản phẩm truyền thông tích hợp chữ viết, hình ảnh, âm thanh nén, video để tối ưu hóa khả năng tiếp nhận đa giác quan của công chúng hiện đại.

Hệ thống quan điểm chỉ đạo về thông tin đối ngoại: Quán triệt tinh thần Chỉ thị 11 của Ban Bí thư khóa VII, Chỉ thị 26 của Ban Bí thư khóa X và Nghị quyết 36 của Bộ Chính trị. Báo chí đối ngoại xác định người Việt Nam ở nước ngoài là đối tượng vận động, đoàn kết và phục vụ, lấy đại đoàn kết toàn dân tộc làm nền tảng cốt lõi.

Khung khái niệm then chốt của đề tài bao gồm:

• Thông tin đối ngoại: Hoạt động truyền bá thông tin chính thống về đường lối, chính sách, thành tựu đất nước và văn hóa dân tộc ra thế giới, đồng thời phản bác các luận điệu xuyên tạc.
• Phát thanh đa phương tiện: Phương thức phân phối nội dung âm thanh trên nền tảng kỹ thuật số kết hợp văn bản, đồ họa và tính năng tương tác trực tuyến.
• Chương trình phát thanh đối ngoại chuyên biệt: Chỉnh thể tác phẩm phát thanh thời lượng 60 phút gồm 19 chuyên mục cố định hướng đến thính giả kiều bào.
• Người Việt Nam định cư ở nước ngoài: Căn cứ theo Điều 3 Luật Quốc tịch Việt Nam năm 2008 và Nghị định 138 năm 2006, bao gồm công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam cư trú lâu dài ở nước ngoài.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng hệ thống dữ liệu sơ cấp và thứ cấp phong phú để bảo đảm tính chuẩn xác và độ tin cậy khoa học:

Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Tác giả tiến hành chọn mẫu toàn thể theo chuỗi thời gian thực nghiệm đối với 163 chương trình phát thanh phát sóng hàng ngày trong khung giờ cố định từ tháng 10 năm 2015 đến tháng 4 năm 2016. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ trong khoảng thời gian 7 tháng liên tục giúp bao quát đầy đủ các chu kỳ tuyên truyền thời sự, các dịp lễ tết trọng đại như Tết Dương lịch 2016, Tết Nguyên đán Bính Thân và Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII.

Phương pháp phân tích nội dung thông điệp: Thực hiện phân tích định lượng và định tính đối với từng phân đoạn trong 163 chương trình phát thanh. Tác giả lập phiếu khảo sát chi tiết về thời lượng, thể loại, chủ đề, nguồn phát và tần suất xuất hiện của các định dạng âm thanh. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm lượng hóa chính xác tỷ lệ phân bổ nội dung chính trị, kinh tế, văn hóa và giải trí, tránh sự đánh giá cảm tính.

Phương pháp phỏng vấn sâu: Tiến hành 02 cuộc phỏng vấn sâu với các nhà quản lý báo chí đối ngoại gồm ông Lê Quốc Hưng - Phó Giám đốc Hệ phát thanh đối ngoại quốc gia và ông Trần Hòa Phương - Phó Chủ nhiệm thường trực Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài Thành phố Hồ Chí Minh; cùng 03 cuộc phỏng vấn thính giả kiều bào tiêu biểu tại Liên bang Nga, Cộng hòa Liên bang Đức và Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Phương pháp này giúp ghi nhận những đánh giá khách quan về tâm lý tiếp nhận và nhu cầu thông tin thực tế của người Việt xa xứ.

Phương pháp so sánh đối chiếu: So sánh nội dung phát thanh sóng ngắn truyền thống với phiên bản âm thanh, văn bản và video trên trang web vovworld.vn, đồng thời đối chiếu với các kênh đối ngoại cùng thời kỳ như kênh truyền hình VTV4, VTC10 và báo in Tạp chí Quê Hương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn 163 chương trình phát thanh trong giai đoạn nghiên cứu đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

Cơ cấu thời lượng và chuyên mục có tính ổn định cao: Chương trình phát sóng đều đặn 60 phút mỗi ngày với cấu trúc đồng hồ phát sóng chặt chẽ gồm 19 chuyên mục và trang tin chuyên biệt. Thông tin thời sự chính trị chiếm từ 25% đến 30% tổng thời lượng (khoảng 15 đến 18 phút), bảo đảm cung cấp nhanh chóng các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Các chuyên mục văn hóa, gìn giữ tiếng Việt và âm nhạc chiếm 35% thời lượng, đóng vai trò là điểm tựa tinh thần kết nối kiều bào với cội nguồn dân tộc.

Hiệu quả mở rộng độ phủ sóng qua nền tảng internet: Việc chuyển đổi phương thức truyền dẫn từ sóng ngắn truyền thống sang phát thanh trực tuyến trên báo điện tử từ ngày 25 tháng 6 năm 1999 đã tạo bước ngoặt lớn, nâng lượng truy cập từ 10.000 lượt lên 16.000 lượt mỗi ngày. Khi trang thông tin điện tử đối ngoại vovworld.vn chính thức vận hành với 12 thứ tiếng từ năm 2012, trang tiếng Việt phụ trách chuyên biệt đã thu hút hàng triệu lượt nghe trực tuyến từ hơn 100 quốc gia, khắc phục triệt để rào cản về độ lệch múi giờ và chất lượng sóng phát thanh.

Mức độ tương tác thính giả duy trì đều đặn: Trung bình mỗi tuần, chương trình tiếp nhận từ 23 đến 25 thư, thư điện tử và cuộc gọi phản hồi của kiều bào từ khắp năm châu. Hơn 85% thư phản hồi bày tỏ sự xúc động trước nhạc hiệu đàn bầu trầm ấm do Nghệ sĩ Nhân dân Tuyết Mai thể hiện và đánh giá cao các chuyên mục như Câu chuyện với người xa quê, Giai điệu quê hương và Hộp thư thính giả.

Hạn chế về tính đa phương tiện và định dạng thể hiện: Mặc dù đã ứng dụng phần mềm sản xuất kỹ thuật số Dalet và Netia từ năm 2008, phương thức thể hiện vẫn mang nặng tính phát thanh truyền thống. Tỷ lệ bài viết tích hợp đầy đủ cả văn bản, file âm thanh và video clip trên trang web chỉ chiếm dưới 15% tổng số tin bài khảo sát. Nhiều tiết mục còn lạm dụng giọng đọc phòng thu đơn điệu, thiếu vắng tiếng động hiện trường sống động và chưa tận dụng hiệu quả các nền tảng mạng xã hội để tạo diễn đàn đối thoại hai chiều.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân thành công của chương trình bắt nguồn từ sự định hướng chính trị đúng đắn theo tinh thần Nghị quyết 36, bề dày 35 năm kinh nghiệm phát sóng liên tục từ năm 1981 của đội ngũ phóng viên Phòng Việt kiều VOV5 và việc nhanh nhạy ứng dụng công nghệ nén âm thanh kỹ thuật số trên internet. Chương trình đã thể hiện rõ vai trò cầu nối thông tin, kịp thời tuyên truyền các văn bản pháp luật quan trọng như Luật Quốc tịch sửa đổi năm 2008, chính sách miễn thị thực, mua nhà ở và thu hút kiều hối đạt 12,25 tỷ USD vào năm 2015.

Tuy nhiên, so sánh với các kênh truyền hình đối ngoại như VTV4 phát sóng 24/24 giờ hay báo điện tử Tạp chí Quê Hương, phát thanh VOV5 đang gặp bất lợi về tính trực quan thị giác. Trong khi công chúng thế hệ trẻ kiều bào có xu hướng tiếp nhận thông tin nghe nhìn di động, chương trình vẫn duy trì format phát thanh tuần tự với độ dài 60 phút cố định, gây khó khăn cho việc nghe chọn lọc theo nhu cầu.

Dữ liệu khảo sát được mô hình hóa rõ nét qua Sơ đồ đồng hồ phát sóng 60 phút và Biểu đồ phân bổ nội dung: Bản tin thời sự chiếm 15 phút đầu (25%), phóng sự kinh tế - xã hội chiếm 15 phút tiếp theo (25%), các chuyên mục kiều bào và văn hóa nghệ thuật chiếm 20 phút (33%), phần còn lại dành cho hộp thư thính giả và dự báo thời tiết (17%). Bảng so sánh giữa phát thanh sóng ngắn và trang web vovworld.vn cho thấy phiên bản web giúp tăng khả năng lưu trữ tư liệu vĩnh viễn nhưng chưa tạo được sự khác biệt vượt trội về ngôn ngữ báo mạng điện tử.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao chất lượng và sức hấp dẫn của chương trình phát thanh đối ngoại trong kỷ nguyên truyền thông số, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

Đổi mới kết cấu và đa dạng hóa format chương trình phát thanh:

• Tái cấu trúc khung giờ phát sóng theo hướng module linh hoạt, tăng cường các chương trình phát thanh thực tế và tọa đàm mở.
• Nâng tỷ lệ âm thanh hiện trường và phỏng vấn trực tiếp nhân chứng kiều bào lên mức tối thiểu 40% trong mỗi phóng sự.
• Lộ trình thực hiện: Hoàn thành tái cấu trúc format trong 12 tháng do Ban Biên tập Hệ VOV5 chủ trì.

Phát triển hạ tầng phân phối nội dung đa nền tảng và âm thanh số theo yêu cầu:

• Chuyển đổi toàn bộ 19 chuyên mục phát thanh thành định dạng podcast ngắn từ 5 đến 10 phút, phát hành trên các nền tảng di động và ứng dụng nghe nhạc trực tuyến.
• Đặt mục tiêu đạt tỷ lệ 100% tin bài trên trang web có đính kèm file âm thanh chất lượng cao và ít nhất 30% có video bổ trợ trước năm 2018.
• Cơ quan thực hiện: Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ phối hợp với Phòng Việt kiều thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam.

Tăng cường tính chiến đấu, phản bác thông tin xấu độc và bảo vệ quyền lợi kiều bào:

• Xây dựng các chuyên đề chuyên sâu phản bác trực diện các luận điệu xuyên tạc về dân chủ, nhân quyền và tôn giáo của các tổ chức phản động lưu vong.
• Tăng dung lượng giải đáp pháp luật về đầu tư, hồi hương, quyền sở hữu nhà đất và thủ tục lãnh sự với mục tiêu tăng 50% số lượng câu hỏi thính giả được giải đáp hàng tuần trong giai đoạn 2016-2020.
• Chủ thể thực hiện: Đội ngũ biên tập viên chính trị phối hợp với Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài.

Nâng cao năng lực chuyên môn và tác nghiệp đa phương tiện cho phóng viên:

• Tổ chức các khóa đào tạo thường niên về kỹ năng làm báo hội tụ, quay dựng video ngắn, kỹ thuật biên tập âm thanh số trên phần mềm Dalet cho 100% cán bộ, biên tập viên.
• Xây dựng cơ chế nhuận bút khuyến khích các tác phẩm đa phương tiện chất lượng cao từ năm 2017 do Lãnh đạo Đài Tiếng nói Việt Nam ban hành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm lãnh đạo và chuyên viên hoạch định chính sách đối ngoại: Luận văn cung cấp nguồn dữ liệu thực chứng từ 163 chương trình phát sóng và các văn bản quy phạm pháp luật như Nghị quyết 36, Chỉ thị 26, giúp các cơ quan như Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Ngoại giao và Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài có căn cứ thực tiễn để hoàn thiện chiến lược truyền thông đối ngoại quốc gia.

Đội ngũ phóng viên, biên tập viên và kỹ thuật viên đài phát thanh truyền hình: Cung cấp khung hướng dẫn chi tiết về kỹ năng tổ chức sản xuất chương trình chuyên biệt thời lượng 60 phút, phương pháp ứng dụng phần mềm biên tập Dalet, Netia và kỹ thuật xây dựng sơ đồ đồng hồ phát sóng chuẩn hóa cho các cơ quan báo chí đối ngoại như VOV5, VTV4, VTC.

Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành Báo chí - Truyền thông: Luận văn là tài liệu tham khảo học thuật giá trị về lý luận phát thanh, phương pháp phân tích nội dung thông điệp và quy trình khảo sát truyền thông hội tụ, ứng dụng trực tiếp vào các học phần Báo phát thanh và Tổ chức sản xuất chương trình đa phương tiện.

Các tổ chức hội đoàn, doanh nhân và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài: Tài liệu giúp kiều bào hiểu rõ kênh thông tin chính thống của Đảng và Nhà nước, cơ chế vận hành của hộp thư thính giả, từ đó tích cực tương tác, đóng góp ý kiến xây dựng quê hương và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân Việt Nam trên trường quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Cơ sở pháp lý nền tảng nào định hướng hoạt động của chương trình phát thanh đối ngoại? Chương trình được định hướng trực tiếp bởi Nghị quyết số 36 ngày 26 tháng 3 năm 2004 của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài, Chỉ thị số 11 năm 1992 và Chỉ thị số 26 năm 2008 của Ban Bí thư. Các văn bản này khẳng định kiều bào là bộ phận không tách rời của dân tộc và xác định thông tin đối ngoại là nhiệm vụ trọng tâm của toàn bộ hệ thống chính trị.

Mẫu khảo sát của luận văn có quy mô và tính đại diện như thế nào? Luận văn tiến hành khảo sát toàn bộ 163 chương trình phát thanh phát sóng hàng ngày trong 7 tháng liên tục từ tháng 10 năm 2015 đến tháng 4 năm 2016. Cỡ mẫu này bao quát trọn vẹn các sự kiện chính trị trọng đại như Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII, Tết Dương lịch 2016 và Tết Bính Thân, kết hợp cùng 05 cuộc phỏng vấn sâu với các nhà quản lý và kiều bào tại Nga, Đức, Lào.

Thách thức lớn nhất đối với phát thanh đối ngoại trong kỷ nguyên truyền thông số là gì? Thách thức cốt lõi là sự chuyển dịch mạnh mẽ của công chúng từ nghe đài truyền thống sang đọc, xem trên mạng xã hội và báo điện tử. Điều này tạo áp lực cạnh tranh thông tin khốc liệt, đòi hỏi chương trình phát thanh phải đổi mới phương thức truyền tải từ phát sóng đơn hướng sang tương tác đa phương tiện, cá nhân hóa nội dung và rút ngắn độ trễ thông tin.

Việc phát thanh trên mạng internet mang lại hiệu quả đột phá nào cho VOV5? Phát thanh trực tuyến trên VOV.VN từ năm 1999 và vovworld.vn từ năm 2012 đã giúp chương trình vượt qua rào cản hạn chế múi giờ tại 5 khu vực địa lý lớn trên toàn cầu. Lượng truy cập ban đầu đã tăng vọt từ 10.000 lên 16.000 lượt mỗi ngày, giúp hơn 4,5 triệu kiều bào tại 109 quốc gia dễ dàng tiếp cận nội dung thông tin chính thống mọi lúc, mọi nơi.

Chương trình đã đóng góp cụ thể gì vào việc giữ gìn bản sắc văn hóa và tiếng Việt? Chương trình duy trì đều đặn các chuyên mục chuyên sâu như Dạy tiếng Việt và Giai điệu quê hương chiếm hơn 30% thời lượng phát sóng. Thông qua các làn điệu dân ca truyền thống và bài giảng ngữ pháp tiếng Việt, chương trình giúp các thế hệ kiều bào thứ hai, thứ ba tại hải ngoại duy trì tiếng mẹ đẻ và bồi đắp tình yêu sâu sắc với quê hương, đất nước.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về phát thanh đối ngoại và mô hình truyền thông hội tụ đa phương tiện trong kỷ nguyên số.
• Phân tích thực chứng chuyên sâu 163 chương trình phát thanh và trang web vovworld.vn trong giai đoạn 2015-2016, chỉ ra cơ cấu nội dung và quy trình sản xuất hiện hành.
• Nhận diện chính xác 4 thành công lớn về độ phủ sóng, bản sắc văn hóa cùng những rào cản về tính đa phương tiện và phương thức tương tác thính giả.
• Xác lập hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược có tính khả thi cao, bao gồm đổi mới format, phát triển podcast âm thanh số, nâng cao tính chiến đấu và đào tạo nhân lực.
• Cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc phục vụ việc tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết 36 của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài.

Trong giai đoạn tiếp theo, Đài Tiếng nói Việt Nam cần nhanh chóng triển khai đề án hiện đại hóa phát thanh số đối ngoại, số hóa toàn diện quy trình sản xuất và xây dựng ứng dụng di động chuyên biệt cho kiều bào. Các cơ quan thông tin đối ngoại, cơ quan ngoại giao và các đài phát thanh truyền hình cần chủ động ứng dụng ngay các khuyến nghị của luận văn nhằm xây dựng kênh thông tin đối ngoại ngày càng hiện đại, hấp dẫn, xứng đáng là nhịp cầu tin cậy gắn kết triệu trái tim người Việt xa xứ với Tổ quốc Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu bằng nhạc hiệu, kết thúc với lời chào tạm biệt nhằm đáp ứng yêu cầu tuyên truyền của cơ quan báo phát thanh đồng thời mang lại hiệu quả cao nhất đối với người nghe” [6, tr216]. Nhƣ vậy, với một cơ quan báo phát thanh, quá trình sản xuất bắt đầu bằng việc sáng tạo các tác phẩm phát thanh. Một đài phát thanh thƣờng bao gồm bốn bộ phận chính: lãnh đạo quản l , biên tập viên, phóng viên, kỹ thuật viên, trong đó phóng viên là ngƣời trực tiếp sáng tạo những tác phẩm báo phát thanh. Các tác phẩm báo chí này thể hiện bản lĩnh chính trị, năng lực nghiệp vụ và trách nhiệm xã hội của nhà báo phát thanh.

Tuy nhiên, tác phẩm tin, bài không trực tiếp đến với thính giả. Bằng cách lựa chọn chƣơng trình phát thanh các tác phẩm đƣợc sắp xếp, bố trí hợp l giúp thính giả tiếp nhận chƣơng trình một cách đầy đủ, hệ thống, có chiều sâu. Chƣơng trình phát thanh đƣợc coi nhƣ một số báo. Trong thực tế t y theo tiêu chí phân loại mỗi chƣơng trình phát thanh có đối tƣợng tác động riêng, có nội dung phản ánh cũng nhƣ phƣơng thức hoạt động riêng.

Sự phân công và chuyên môn hóa trong quá trình phản ánh hiện thực tạo cho các chƣơng trình phát thanh có sự phân định 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] rõ ràng, tránh đƣợc tình trạng “lấn sân” hoặc “khung trời riêng”. Quá trình tiếp nhận của công chúng gắn liền với chƣơng trình phát thanh. “Người nghe có thể nắm được thông tin thời sự một cách nhanh nhất qua chương trình phát thanh thời sự nhưng họ lại thực sự tin tưởng và chờ đợi những hướng dẫn cụ thể qua chương trình chuyên đề một cách tỷ mỉ hơn”[6, tr217]. Mỗi chƣơng trình phát thanh đều ổn định về cấu trúc.

Với chƣơng trình thời sự gồm có ba phần: trang tin, bài, tiết mục đƣợc phân chia bằng những đoạn nhạc cắt. Chƣơng trình chuyên đề thƣờng có hai phần tiết mục trở lên đƣợc phân cách bằng những nhạc cắt. Với các chƣơng trình có thời lƣợng lớn, số tiết mục có thể tăng vì vậy, số lƣợng nhạc cắt cũng tăng lên. Chƣơng trình phát thanh thể hiện tính chất lao động của tập thể.

Hiệu quả đạt đƣợc của chƣơng trình phát thanh luôn mang dấu ấn của một tập thể. Có thể hiểu, chương trình phát thanh là sự sắp xếp một cách hợp lý các thành phần tin, bài, băng âm thanh trong một chỉnh thể với khoảng thời gian xác định nhằm đáp ứng nhiệm vụ tuyên truyền của cơ quan phát thanh và mang lại hiệu quả cao nhất đối với người nghe. Truyền thông đa phương tiện PGS.TS Nguyễn Văn Dững đƣa ra khái niệm về truyền thông trong cuốn “Truyền thông lý thuyết và kĩ năng cơ bản” nhƣ sau: “Truyền thông là quá trình liên tục trao đổi thông tin, tư tưởng, tình cảm… chia sẻ kỹ năng và kinh nghiệm giữa hai hoặc nhiều người nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau, thay đổi nhận thức, tiến tới điều chỉnh hành vi và thái độ phù hợp với nhu cầu phát triển của cá nhân, của nhóm, của cộng đồng và xã hội”[8]. Đa phƣơng tiện là thuật ngữ xuất phát từ một từ trong tiếng Anh “multimedia”.

Khái niệm “đa phƣơng tiện” xuất hiện từ khoảng giữa thế kỉ XX. Cho đến nay, khái niệm này đã dần trở nên phổ biến để chỉ nhiều loại sản phẩm, phần mềm khác nhau trên máy vi tính và mạng Internet. Thuật ngữ đa 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phương tiện đƣợc Bob Goldstein đặt ra lần đầu tiên để quảng bá chƣơng trình biểu diễn của mình hồi tháng 7/1966 ở Southampton (Long Island, Mỹ).