phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, bố cục của khóa luận gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo xây dựng đời sống văn hóa từ năm 2005 đến năm 2010. Chƣơng 2: Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo đẩy mạnh công tác xây dựng văn hóa từ năm 2011 đến năm 2015. Chƣơng 3: Nhận xét chung và các kinh nghiệm chủ yếu. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 ĐẢNG BỘ TỈNH VĨNH PHÖC LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA TỪ NĂM 2005 ĐẾN NĂM 2010 1.
Những nhân tố tác động đến công tác xây dựng đời sống văn hóa tỉnh Vĩnh Phúc 1. Điều kiện tự nhiên và điều kiện kinh tế xã hội tỉnh Vĩnh Phúc Điều kiện tự nhiên Vĩnh Phúc là cái nôi của ngƣời Việt cổ, với di chỉ khảo cổ học Đồng Đậu nổi tiếng, là một tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, cửa ngõ của Thủ đô, gần sân bay Quốc tế Nội Bài, là cầu nối giữa các tỉnh phía Tây Bắc với Hà Nội và đồng bằng châu thổ sông Hồng, do vậy tỉnh có vai trò rất quan trọng trong chiến lƣợc phát triển kinh tế khu vực và quốc gia. Tỉnh Vĩnh Phúc đƣợc thành lập từ năm 1950, trên cơ sở sáp nhập 2 tỉnh Vĩnh Yên và Phúc Yên, năm 1968 sáp nhập với tỉnh Phú Thọ thành tỉnh Vĩnh Phú, từ ngày 01 tháng 01 năm 1997 tỉnh Vĩnh Phúc đƣợc tái lập. Thực hiện chủ trƣơng của Đảng và Nhà nƣớc về mở rộng địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội, từ ngày 01 tháng 8 năm 2008, huyện Mê Linh thuộc tỉnh Vĩnh Phúc chuyển về thành phố Hà Nội.
Hiện nay, tỉnh Vĩnh Phúc có diện tích tự nhiên 1.231 km2, phía Bắc giáp tỉnh Tuyên Quang và Thái Nguyên, phía Tây giáp tỉnh Phú Thọ, phía Nam giáp Hà Nội, phía Đông giáp 2 huyện Sóc Sơn và Đông Anh - Hà Nội, dân số trên 1 triệu ngƣời, có 7 dân tộc anh, em sinh sống trên địa bàn tỉnh gồm: Kinh, Sán Dìu, Nùng, Dao, Cao Lan, Mƣờng. Tỉnh có 9 đơn vị hành chính: 1 thành phố, 1 thị xã và 7 huyện; 137 xã, phƣờng, thị trấn [10, tr. Vĩnh Phúc có 3 vùng sinh thái rõ rệt: đồng bằng, trung du và vùng núi cùng với nguồn tài nguyên nƣớc mặt, nƣớc ngầm dồi dào, do vậy hết sức thuận lợi cho phát triển nông lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp, xây dựng và du lịch – dịch vụ. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Với những điều kiện tự nhiên đó, Vĩnh Phúc đã sớm thu hút đƣợc con ngƣời đến khai phá, sinh cơ lập nghiệp và trong cuộc đấu tranh vật lộn với mọi trở lực của thiên nhiên cũng nhƣ trong các cuộc chiến đấu chống bọn ngoại xâm bảo vệ nền độc lập dân tộc, các thế hệ nhân dân Vĩnh Phúc từ thế hệ này sang thế hệ khác đã phát huy truyền thống của cha ông, xây dựng Vĩnh Phúc thành một tỉnh ngày một giàu đẹp văn minh.
Về điều kiện kinh tế - xã hội của tỉnh Vĩnh Phúc là tỉnh có bề dày truyền thống yêu nƣớc và cách mạng, truyền thống đó đƣợc phát huy cao độ trong sản xuất, chiến đấu. Từ khi có sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhiều tên làng và cá nhân ở Vĩnh Phúc đã in đậm những chiến công đƣợc cả nƣớc biết đến, tiêu biểu nhƣ chiến thắng Khoan Bộ, Xuân Trạch, Núi Đinh, anh hùng liệt sỹ Nguyễn Viết Xuân với câu nói bất hủ “Hãy nhằm thẳng quân thù mà bắn”; Vĩnh Phúc còn đƣợc các địa phƣơng biết tới là nơi khởi nguồn của đổi mới tƣ duy quản lý nông nghiệp - nông thôn, với phƣơng thức “khoán hộ” táo bạo vào cuối những năm 60, 70 của thế kỷ XX, đó là bƣớc đi mang tính đột phá, tạo cơ sở thực tiễn cho đổi mới cơ chế quản lý kinh tế nông nghiệp, nông thôn và nông dân của Đảng ta sau này. Thực hiện chủ trƣơng, đƣờng lối đổi mới của Đảng, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã nỗ lực phấn đấu, vƣợt qua nhiều khó khăn, thách thức, tranh thủ thời cơ, phát huy lợi thế, đặc biệt sau 15 năm tái lập, 4 nhiệm kỳ Đại hội (XII, XIII, XIV, XV), dƣới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, HĐND, Vĩnh Phúc đã đạt đƣợc nhiều thành tựu quan trọng và đáng tự hào. Từ một địa phƣơng thuần nông trở thành tỉnh có giá trị sản xuất công nghiệp lớn, là trung tâm sản xuất ô-tô, xe máy hàng đầu của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nƣớc.
Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đƣợc đầu tƣ, nâng cấp theo hƣớng hiện đại. Các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thông tin có nhiều chuyển biến; an ninh quốc phòng đƣợc tăng cƣờng, trật tự an toàn xã hội đƣợc giữ vững; 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tốc độ tăng trƣởng kinh tế bình quân đạt 17,24%/năm; thu ngân sách tăng nhanh, từ 100 tỷ đồng năm 1997 lên 18.596 tỷ đồng năm 2013 [10, tr. Trong phát triển công nghiệp, tỉnh đã đƣa ra những giải pháp phát triển mang tính đột phá, từ một tỉnh chỉ có một khu công nghiệp đến nay đã hình thành đƣợc 20 khu công nghiệp với quy mô 6.000 ha, lũy kế đến năm 2013 thu hút 675 dự án đầu tƣ còn hiệu lực, trong đó có nhiều tập đoàn lớn đã đến đầu tƣ tại tỉnh. Nguồn lao động của Vĩnh Phúc khá dồi dào, chiếm khoảng trên 60% tổng dân số [10, tr.23] Công tác quy hoạch, xây dựng kết cấu hạ tầng, phát triển đô thị và nông thôn mới đƣợc quan tâm chỉ đạo và có nhiều chuyển biến.
Đến năm 2013, tỉnh đã triển khai lập quy hoạch 11 phân khu theo danh mục các đồ án quy hoạch phân khu - quy hoạch chung đô thị Vĩnh Phúc; lập 3 quy hoạch xây dựng vùng chức năng đô thị phía Bắc, Nam, Tây đô thị Vĩnh Phúc theo Quy hoạch xây dựng vùng tỉnh làm cơ sở triển khai Quy hoạch chi tiết các khu chức năng đô thị. Lĩnh vực giáo dục đào tạo, dân số, việc làm và giảm nghèo, y tế và chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân, các hoạt động văn hóa xã hội khác cũng đều đạt đƣợc nhiều kết quả, góp phần quan trọng vào việc phát triển bền vững, nâng cao từng bƣớc đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Thực hiện Chƣơng trình xây dựng nông thôn mới, tỉnh đạt kết quả cao, đƣa Vĩnh Phúc trở thành tỉnh dẫn đầu cả nƣớc về tỉ lệ (đạt 17,86 %) và đứng thứ 2 sau Hà Nội về số lƣợng xã đạt chuẩn nông thôn mới. Vĩnh Phúc có tiềm năng lớn về tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn.
Ngƣời dân Vĩnh Phúc luôn mang trong mình niềm tự hào về truyền thống đấu tranh dựng nƣớc, giữ nƣớc và một nền văn hóa rực rỡ. Tại đây có một quần thể danh lam, thắng cảnh tự nhiên nổi tiếng: rừng Quốc gia Tam Đảo, thác Bản Long, hồ Đại Lải, hồ Làng Hà. Nhiều lễ hội dân gian đậm đà bản sắc dân tộc và rất nhiều di tích lịch sử, văn hóa mang đậm dấu ấn lịch sử và giá trị tâm linh nhƣ danh thắng Tây Thiên, Tháp Bình Sơn, Đền thờ Hai Bà Trƣng, Đền thờ Trần Nguyên Hãn, Di chỉ Đồng Đậu. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Với nhiều thế mạnh và tiềm năng phát triển, Vĩnh Phúc phấn đấu đến năm 2020 là tỉnh công nghiệp, trở thành một trong những trung tâm dịch vụ, du lịch của vùng và cả nƣớc, có những khu nghỉ dƣỡng đạt tiêu chuẩn quốc tế và trở thành thành phố Vĩnh Phúc vào những năm 20 của thế kỷ này.
Tốc độ tăng trƣởng GDP bình quân hàng năm giai đoạn 2011-2020 đạt 14-15%/năm, trong đó: giai đoạn 2011-2015 đạt 14-15%, giai đoạn 2016-2020 đạt 14- 14,5%. GDP bình quân đầu ngƣời (giá thực tế) đến năm 2015 đạt 3.000 USD, đến năm 2020 đạt khoảng 6. Nhƣ vậy, với những thuận lợi cả về tự nhiên và kinh tế - xã hội đã tạo điều kiện, tiền đề quan trọng thúc đẩy sự phát triển của tỉnh. Đồng thời, với những thuận lợi đó đã khuyến khích ngƣời dân tỉnh Vĩnh Phúc có nhiều phong trào thi đua sôi nổi về mọi mặt kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh.
Đặc biệt là dƣới sự quan tâm chỉ đạo của các cấp uỷ Đảng, chính quyền, sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành với Uỷ ban MTTQ và các Đoàn thể, ngƣời dân trong tỉnh đã đoàn kết trong việc xây dựng đời sống văn hoá mới hiện nay. Thực trạng xây dựng đời sống văn hóa tỉnh Vĩnh Phúc trước năm 2005 Trƣớc thời kỳ Đổi mới, Vĩnh Phúc cũng nhƣ các tỉnh khác trong cả nƣớc thực hiện đƣờng lối xây dựng và phát triển nền văn hóa dân chủ mới có tính chất dân tộc, khoa học, đại chúng. Tuy nhiên, do cơ chế bao cấp kéo dài nên việc nhận thức vị trí, vai trò của việc xây dựng đời sống văn hóa trong một số cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp, các ban ngành đoàn thể chính trị xã hội và các tầng lớp nhân dân chƣa thực sự quan tâm, còn có quan niệm văn hóa có hay không cũng đƣợc vì nó không liên quan trực tiếp đến đời sống thƣờng nhật nhƣ cái ăn, cái mặc hoặc trong lĩnh vực phát triển kinh tế. Đại hội Đổi mới tháng 12/1986 đề ra đƣờng lối đổi mới toàn diện, trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có đổi mới văn hóa.
Ở Vĩnh Phúc lúc này chế độ bao cấp về văn hóa cũng mất dần, tình trạng các thiết chế và hoạt động văn hóa bị đình trệ. Trong khi đó nhu cầu văn hóa của nhân dân ngày càng cao, đòi hỏi tính 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thiết thực hơn về nội dung và hình thức. Trƣớc đòi hỏi đó, yêu cầu cấp bách đặt ra lúc này cần có sự đổi mới về cách nghĩ, cách làm cho phù hợp với tinh hình mới. Trải qua các kì Đại hội tiếp theo tỉnh Vĩnh Phúc liên tiếp đƣa ra những thay đổi về chủ trƣơng chính sách nhằm xây dựng đời sống văn hóa của tỉnh, đáp ứng yêu cầu xã hội.
Trong giai đoạn (2000-2005) hƣởng ứng tinh thần Nghị quyết của Đảng Cộng sản Việt Nam, tại Đại hội IX, Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc đã lãnh đạo nhân dân xây dựng đời sống văn hóa, thực hiện tốt các chính sách, văn bản do Đảng ban hành.