mở đầu cho cuộc cải cách triết học (1842) và Những nguyên lý cơ bản của triết học tương lai (1843). Trong các tác phẩm này, L.Phoiơbắc đã mở ra một hướng đi mới cho triết học tương lai - tìm kiếm sự bí ẩn của triết học ngay trong giới tự nhiên và con người. Khẳng định đây là hướng đi mà ông đã lựa chọn: "Quan điểm của tôi chỉ có thể biểu đạt trong hai từ: giới tự nhiên và con người" [30, t.515] và cũng là hướng đi mà triết học tương lai cần hướng tới, L.Phoiơbắc kêu gọi các nhà triết học: hãy quan sát giới tự nhiên và con người, bạn sẽ thấy trong đó những sự bí ẩn của triết học [Xem: 30, t. Thực hiện ý tưởng cao đẹp đó với hy vọng tìm ra một thứ triết học mới - triết học của tương lai, triết học của con người, triết học "biến con người, kể cả giới tự nhiên với tư cách nền tảng của con người, thành đối tượng duy nhất, phổ biến, cao nhất… và do vậy, nó cũng biến nhân bản học, kể cả sinh lý học, thành khoa học phổ biến" [30, t.243], trong hai tác phẩm này, L.Phoiơbắc đã đưa ra là cố gắng luận giải mối quan hệ giữa con người và giới tự nhiên, giữa tư duy và tồn tại, giữa người với người, để từ đó, đi đến kết luận rằng, con người không phải là sản phẩm của Thượng đế như các nhà thần học đã quan niệm, cũng không phải là sự "tha hoá" của ý niệm tuyệt đối như Hêghen đã khẳng định, mà là sản phẩm của giới tự nhiên, là sản phẩm tiến hoá cao nhất của giới tự nhiên, là thực thể, động vật có đời sống tinh thần.
Hoạt động khoa học với những thành tựu vĩ đại như vậy, nhưng trong đời sống chính trị, L.Phoiơbắc chưa bao giờ là một nhà cách mạng thực thụ; thậm chí, ông cũng không phải là nhà hoạt động chính trị tích cực. Tuy nhiên, dẫu phải sống nhiều năm tháng trong cuộc đời ở vùng nông thôn hẻo lánh, L.Phoiơbắc không bao giờ xa rời đời sống xã hội và cũng không bao giờ tỏ ra LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 20 thụ động trước những biến cố lịch sử, trước những biến động lớn lao của đời sống xã hội. Sống trong sự giám sát của chính quyền nhà nước và luôn tỏ thái độ căm ghét chế độ thần quyền và giáo hội Đức đương thời, song L.Phoiơbắc vẫn không vì thế mà ghét bỏ đất nước, ông luôn trăn trở, suy tư về số phận nước Đức. Sống, theo ông, là cuộc đấu tranh nội tâm không ngừng nghỉ để chống lại hệ thống chính thể xã hội đương thời và xây dựng một thể chế xã hội dân chủ.
Vì thái độ chống đối thần quyền và giáo hội, vì khát vọng sống là để đấu tranh cho thể chế xã hội dân chủ, ông đã hai lần bị nhà cầm quyền đương thời cho cảnh sát khám xét nơi ở vào các năm 1843 và 1851. Song, nhà triết học mang tư tưởng tự do L.Phoiơbắc không bao giờ chùn bước trước thần quyền, không bao giờ tỏ ra ngần ngại khi bóc trần bản chất của chính thể nhà nước quân chủ lập hiến, chuyên chế ở nước Đức khi đó - chính thể nhà nước mà ông coi là phi đạo đức, là một tổ chức nhà nước chống lại các quyền tự nhiên, vốn có của con người. Ông công khai thừa nhận mình là người theo chính thể dân chủ từ đầu đến chân, là một công dân của nhà nước cộng hoà - chính thể nhà nước tương lai, và luôn hy vọng có một ngày nào đó, mọi công dân Đức sẽ nhất loạt đứng lên lật đổ nhà nước đương thời để thiết lập chính thể cộng hoà. Mong muốn là vậy, nhưng lực bất tòng tâm và cũng do không hiểu được bản chất đích thực của các quy luật xã hội, nên L.Phoiơbắc đã không tìm ra con đường chân chính để cải tạo xã hội đương thời.
Mặc dù quan niệm về một nền cộng hoà dân chủ của ông đã góp phần đáng kể vào việc chuẩn bị về phương diện tư tưởng cho sự bùng nổ của cuộc cách mạng tư sản Đức năm 1848, nhưng như V.Lênin nhận xét, do "đã không hiểu" về cuộc cách mạng này, nên khi cách mạng nổ ra, L.Phoiơbắc đã không tham gia vào cuộc cách mạng tư sản Đức 1848 [Xem: 20, tr. Tuy không trực tiếp tham gia vào cuộc cách mạng tư sản Đức 1848, song trước bầu không khí cách mạng sôi sục, trước làn sóng cách mạng mạnh mẽ ở nước Đức khi đó, L.Phoiơbắc đã LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 21 nhận lời thỉnh cầu tham gia giảng dạy triết học cho sinh viên. Và, từ tháng 10 năm 1848 đến tháng 3 năm 1849, ông đã giảng 30 chuyên đề triết học và tôn giáo tại các giảng đường của Đại học Heidenlbegrg. Bị hấp dẫn và cuốn hút không chỉ bởi nội dung bài giảng, mà cả bởi tinh thần nhiệt tình cách mạng của L.Phoiơbắc, trong các buổi ông lên lớp, giảng đường thường chật kín không chỉ sinh viên, mà còn cả công nhân và những người lao động.
Sinh viên và những người nghe giảng khác không chỉ say sưa lắng nghe những luận cứ mà L.Phoiơbắc đưa ra để phê phán và bác bỏ cả tôn giáo lẫn chủ nghĩa duy tâm mà còn hứng khởi trước sự lên án mạnh mẽ của ông đối với thể chế quân chủ chuyên chế ở nước Đức đương thời. Sau thất bại của cuộc cách mạng tư sản Đức 1848, L.Phoiơbắc vẫn giữ thái độ thù địch và bất hợp tác với giới cầm quyền nước Đức khi đó. Với thái độ này, ông đã phải hứng chịu sự giám sát còn chặt chẽ hơn trước của chính quyền nhà nước. Không muốn tiếp tục chịu đựng sự kìm chế này thêm nữa và trước bầu không khí chính trị ngột ngạt ở nước Đức nói riêng, ở châu Âu cùng thời điểm đó nói chung, L.Phoiơbắc có ý định rời bỏ nước Đức để đến cư trú chính trị tại Mỹ - đất nước mà khi đó, nhiều người trong số bạn bè ông và trong giới trí thức Đức đã đến cư trú, vì họ coi đây là đất nước tự do và dân chủ.
Song, vì nguồn tài chính quá eo hẹp của gia đình và bản thân ông, L.Phoiơbắc đã vừa phải từ bỏ dự định này của mình. Buộc phải ở lại Đức trong một bối cảnh như vậy, nhưng không lúc nào ông không mong muốn tự do và dân chủ cho nước Đức quê hương. Khát vọng này đã được ông bày tỏ trong những bức thư gửi cho bạn bè và trong những ghi chép của ông ở thời kỳ này.Phoiơbắc cho đăng tải một bài báo với tựa đề Khoa học tự nhiên và cách mạng. Trong bài báo này, ông đã thẳng thắn tố cáo sự kiểm duyệt gay gắt của chính quyền nhà nước đối với công việc và thành quả nghiên cứu của các nhà khoa học.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.Phoiơbắc đã biên soạn lại các bài giảng về triết học và tôn giáo mà ông đã giảng tại Đại học Heidelbegrg từ tháng 10 năm 1848 đến tháng 3 năm 1849 và cho xuất bản sách với tên gọi Những bài giảng về bản chất của tôn giáo. Trong "bài tựa" ghi ngày mùng 1 tháng 1 năm 1851 mà L.Phoiơbắc viết cho tập bài giảng này, ông đã đưa ra lý do giải thích vì sao ông không tham gia vào cuộc cách mạng tư sản Đức 1848. Ông viết: "Cần lưu ý rằng, những bài giảng này là biểu hiện duy nhất cho hoạt động cách mạng của tôi trong thời kỳ cách mạng 1848. Trong những sự kiện bạo động, các cuộc họp mang nội dung chính trị và phi chính trị của thời kỳ này, tôi chỉ tham gia với tư cách nhân chứng, người dự thính vì một lý do đơn giản là: tôi không thể tham gia vào một cuộc cách mạng mà kết cục của nó là nhục nhã và vô nghĩa.
Ngay từ đầu, tôi đã cảm nhận được và thấy trước sự thất bại của cuộc cách mạng này" [30, t. Cũng trong "bài tựa" này, khi nói về triển vọng của cuộc cách mạng dân chủ tư sản Đức, L.Phoiơbắc cho rằng, "nếu cách mạng lại nổ ra một lần nữa và nếu tôi tham gia một cách tích cực vào cuộc cách mạng này, thì các bạn, với niềm tin tôn giáo của mình, có thể tin tưởng rằng, cuộc cách mạng đó sẽ thắng lợi, chế độ quân chủ và chế độ đẳng cấp sẽ đi đến ngày kết thúc. Thế nhưng, thật đáng tiếc, tôi không hy vọng nhìn thấy một cuộc cách mạng như vậy. Theo quan điểm riêng, tôi không thừa nhận bất cứ một Thượng đế nào và cũng vì thế, tôi không thừa nhận có sự huyền diệu nào đó trong lĩnh vực chính trị" [30, t.
Những lời tuyên bố cách mạng này của L.Phoiơbắc càng khiến cho ông phải hứng chịu sự kiểm duyệt và theo dõi gắt gao từ phía chính quyền nhà nước. Bằng chứng là, đầu năm 1851, khi ông đến thành phố Laixích để thảo luận với nhà xuất bản và bạn bè kế hoạch xuất bản các tác phẩm của mình, ông đã bị cảnh sát ngăn trở và cùng lúc, nơi ông ở cũng bị quan chức địa phương cho người đến lục soát. Mặc dù buộc phải sống và làm việc trong một hoàn cảnh như vậy, song điều đó không hề làm giảm sút tinh thần cách mạng ở nhà triết học vốn đã mang tư tưởng cách mạng cấp tiến này. Ông liên tục LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 23 viết thư cho bạn bè ở khắp miền đất nước và cho cả những người bạn đang cư trú chính trị ở nước ngoài để động viên, khích lệ họ giữ vững tinh thần cách mạng trong cuộc đấu tranh chống lại chế độ quân chủ chuyên chế, thiết lập chế độ cộng hoà dân chủ cho nước Đức quê hương.
Xuất thân trong một gia đình quý tộc với cha đẻ là luật sư danh tiếng, bản thân thì nổi tiếng với tư cách nhà triết học vĩ đại và thành công trong sự nghiệp nghiên cứu khoa học với nhiều công trình được xuất bản, song nguồn gốc xuất thân cao quý ấy và những vinh quang đến đỉnh điểm ấy đã không đủ để mang lại cho L.Phoiơbắc một cuộc sống khá giả về vật chất. Không những thế, trong nhiều năm tháng của cuộc đời nhà triết học vĩ đại, L.Phoiơbắc luôn phải sống trong hoàn cảnh khốn khó về vật chất. Kể từ khi bị buộc phải rời bỏ giảng đường đại học và xây dựng gia đình vào năm 1837, L.Phoiơbắc đã cùng gia đình về sống ở một ngôi làng nhỏ gọi là Bruckberg, gần Nurnberg, thuộc tỉnh Tuaringe và sống nhờ vào nguồn thu nhập ít ỏi từ xưởng làm đồ sứ nhỏ của vợ ông.