Luận văn thạc sĩ ussh chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng công nghệ xanh trong xử lý nước thải gây ô nhiễm môi trường nghiên cứu trường hợp khu du lịch nước khoáng nóng thanh thủy phú thọ

Luận văn thạc sĩ phân tích chính sách tài chính thúc đẩy công nghệ xanh trong xử lý nước thải tại khu du lịch Thanh Thủy, Phú Thọ.

• Tác giả: Thiều Thị Thu Thảo
• Người hướng dẫn: Pgs.Ts Đặng Ngọc Dinh
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Quản lý khoa học và công nghệ
• Đề tài: Chính Sách Tài Chính Thúc Đẩy Ứng Dụng Công Nghệ Xanh Trong Xử Lý Nước Thải Gây Ô Nhiễm Môi Trường (Nghiên Cứu Trường Hợp Khu Du Lịch Nước Khoáng Nóng Thanh Thủy - Phú Thọ)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do nghiên cứu
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu
• 0.8. Kết cấu luận văn
• 0.9. Kết luận và Khuyến nghị
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Các khái niệm liên quan
• 1.1.1. Chính sách
• 1.1.2. Chính sách tài chính
• 1.2. Kết luận Chương I
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CƠ CHẾ CHÍNH SÁCH, GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ XANH HIỆN NAY
• 2.1. Hệ thống các văn bản, các chính sách tài chính cho hoạt động ứng dụng công nghệ xanh ở nước ta hiện nay
• 2.1.1. Các chiến lược phát triển công nghệ thân thiện với môi trường của Chính phủ
• 2.1.2. Chính sách ưu tiên phát triển công nghệ xanh, công nghệ thân thiện với môi trường trong các văn bản thuộc lĩnh vực KH&CN
• 2.1.3. Văn bản về các chính sách tài chính, thuế liên quan đến việc công nghệ xanh, công nghệ thân thiện với môi trường
• 2.2. Các chính sách tài chính, các chính sách Ưu tiên cho việc ứng dụng công nghệ xanh ở nước ta hiện nay
• 2.2.1. Các chính sách đầu tư
• 2.2.2. Các chính sách ưu đãi về thuế
• 2.2.3. Chính sách ưu đãi về tín dụng
• 2.2.4. Ưu đãi từ các nguồn đầu tư nước ngoài và từ các Quỹ trong nước
• 2.3. Nhận diện về khó khăn, rào cản trong đầu tư tài chính cho phát triển công nghệ xanh ở Việt Nam trong thời điểm hiện tại
• 2.3.1. Nhận diện về những khó khăn trong cơ chế, chính sách
• 2.3.2. Những khó khăn khác
• 2.3.3. Phát triển công nghệ xanh trong tương quan của giới truyền thông và các nhà khoa học
• 2.4. Kết luận Chương II
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH KHUYẾN KHÍCH ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ XANH TRONG XỬ LÝ NƯỚC THẢI GÂY Ô NHIỄM, TẠI KHU DU LỊCH NƯỚC KHOÁNG NÓNG THANH THỦY – PHÚ THỌ
• 3.1. Tổng quan về Khu du lịch Nước khoáng nóng Thanh Thủy - Phú Thọ
• 3.1.1. Vị trí địa lý
• 3.1.2. Đặc điểm của khu du lịch nước khoáng nóng Thanh Thủy
• 3.1.3. Đặc điểm xã hội
• 3.1.4. Những khó khăn gặp phải và các vấn đề cần giải quyết
• 3.2. Vai trò của việc ứng dụng công nghệ xanh ở các khu du lịch sinh thái nói chung và khu du lịch nước khoáng nóng Thanh Thủy, Phú Thọ nói riêng
• 3.2.1. Vai trò của công nghệ xanh ở các khu du lịch sinh thái
• 3.2.2. Sự cần thiết ứng dụng công nghệ xanh trong xử lý nước thải tại khu nước khoáng nóng Thanh Thủy
• 3.3. Giải pháp ứng dụng công nghệ xanh ở khu vực trên
• 3.4. Đề xuất các giải pháp về tài chính thúc đẩy ứng dụng công nghệ xanh trong xử lý nước thải tại khu du lịch nước khoáng nóng Thanh Thủy, Phú Thọ
• 3.4.1. Giải pháp tài chính chung
• 3.4.1.1. Chính sách thuế
• 3.4.1.2. Chính sách tín dụng
• 3.4.1.3. Chính sách đầu tư và tăng cường vốn ngân sách Nhà nước
• 3.4.1.4. Phát triển các Quỹ môi trường, Quỹ KH&CN Quốc gia, Quỹ đổi mới công nghệ và các Quỹ KH&CN địa phương
• 3.4.2. Một số giải pháp cụ thể về chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng công nghệ xanh cho Khu du lịch Suối nước khoáng nóng Thanh Thủy, Phú Thọ
• 3.5. Kết luận Chương III
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• appendix.1. Các nhà làm công tác xã hội, xây dựng cơ chế chính sách, phát triển công nghệ cần quan tâm hơn đến các chính sách hỗ trợ, phát triển công nghệ xanh
• appendix.2. Việc đưa ra các chính sách tài chính hỗ trợ phát triển công nghệ xanh cần được tiến hành tuần tự và theo trình tự hợp lý, phù hợp với xã hội
• appendix.3. Cần nhiều hơn nữa sự quan tâm của ngành KH&CN, các Viện Nghiên cứu, Trường Đại học và tiếng nói của các nhà khoa học đầu ngành trong việc ứng dụng và phát triển công nghệ xanh
• appendix.4. Cần có chính sách ưu tiên đặc biệt của Tỉnh nhằm đẩy mạnh các chính sách tài chính và thu hút nguồn vốn đầu tư ứng dụng công nghệ xanh trong khu du lịch trên
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách tài chính thúc đẩy công nghệ xanh

Chính sách tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy ứng dụng công nghệ xanh, đặc biệt trong lĩnh vực xử lý nước thải. Tại khu du lịch Thanh Thủy, Phú Thọ, việc áp dụng công nghệ xanh không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch. Chính sách tài chính cần được thiết kế để khuyến khích đầu tư vào công nghệ xanh, từ đó tạo ra một môi trường bền vững cho phát triển du lịch.

1.1. Khái niệm chính sách tài chính và công nghệ xanh

Chính sách tài chính là tập hợp các biện pháp nhằm điều tiết và quản lý nguồn lực tài chính. Công nghệ xanh là những công nghệ thân thiện với môi trường, giúp giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

1.2. Tầm quan trọng của công nghệ xanh trong xử lý nước thải

Công nghệ xanh trong xử lý nước thải giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường, bảo vệ nguồn nước và nâng cao chất lượng cuộc sống. Việc áp dụng công nghệ này tại khu du lịch Thanh Thủy sẽ tạo ra một mô hình du lịch bền vững.

II. Vấn đề ô nhiễm nước thải tại khu du lịch Thanh Thủy

Khu du lịch Thanh Thủy đang đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến ô nhiễm nước thải. Nguồn nước thải sinh hoạt từ các cơ sở kinh doanh và du khách thải ra môi trường mà không qua xử lý, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng nước và hệ sinh thái địa phương. Việc không có hệ thống xử lý nước thải hiệu quả đã dẫn đến tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng.

2.1. Nguyên nhân gây ô nhiễm nước thải

Nguyên nhân chính gây ô nhiễm nước thải tại khu du lịch Thanh Thủy bao gồm việc thiếu hệ thống xử lý nước thải và ý thức bảo vệ môi trường của người dân và du khách còn hạn chế.

2.2. Hệ lụy từ ô nhiễm nước thải

Ô nhiễm nước thải không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng mà còn làm giảm chất lượng dịch vụ du lịch, gây thiệt hại cho môi trường và tài nguyên nước.

III. Giải pháp tài chính thúc đẩy công nghệ xanh

Để thúc đẩy ứng dụng công nghệ xanh trong xử lý nước thải tại khu du lịch Thanh Thủy, cần có các giải pháp tài chính cụ thể. Các chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng và đầu tư sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp áp dụng công nghệ xanh. Việc xây dựng quỹ hỗ trợ phát triển công nghệ xanh cũng là một giải pháp hiệu quả.

3.1. Chính sách ưu đãi thuế cho công nghệ xanh

Chính sách ưu đãi thuế sẽ khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ xanh, từ đó giảm thiểu chi phí và tăng khả năng cạnh tranh.

3.2. Tín dụng ưu đãi cho dự án công nghệ xanh

Cung cấp tín dụng ưu đãi cho các dự án ứng dụng công nghệ xanh sẽ giúp các doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn, thúc đẩy việc triển khai các giải pháp xử lý nước thải hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn công nghệ xanh tại Thanh Thủy

Việc ứng dụng công nghệ xanh trong xử lý nước thải tại khu du lịch Thanh Thủy đã cho thấy những kết quả tích cực. Các mô hình xử lý nước thải bằng công nghệ sinh học và công nghệ tự nhiên đã được triển khai, giúp cải thiện chất lượng nước và bảo vệ môi trường. Những kết quả này không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch mà còn tạo ra một môi trường sống tốt hơn cho cộng đồng.

4.1. Mô hình xử lý nước thải bằng công nghệ sinh học

Mô hình xử lý nước thải bằng công nghệ sinh học đã được áp dụng thành công tại khu du lịch Thanh Thủy, giúp giảm thiểu ô nhiễm và tái sử dụng nước.

4.2. Kết quả đạt được từ ứng dụng công nghệ xanh

Kết quả từ việc ứng dụng công nghệ xanh đã giúp cải thiện chất lượng nước, bảo vệ môi trường và nâng cao trải nghiệm của du khách tại khu du lịch.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho công nghệ xanh

Chính sách tài chính thúc đẩy công nghệ xanh trong xử lý nước thải tại khu du lịch Thanh Thủy là một bước đi quan trọng hướng tới phát triển bền vững. Tương lai của công nghệ xanh tại khu vực này phụ thuộc vào sự hỗ trợ của chính sách và ý thức của cộng đồng. Việc tiếp tục đầu tư vào công nghệ xanh sẽ giúp bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và du khách.

5.1. Tương lai của công nghệ xanh tại Thanh Thủy

Tương lai của công nghệ xanh tại khu du lịch Thanh Thủy sẽ phụ thuộc vào sự phát triển của các chính sách tài chính và sự tham gia của cộng đồng.

5.2. Khuyến nghị cho chính sách tài chính

Cần có các khuyến nghị cụ thể cho chính sách tài chính nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ xanh, từ đó tạo ra một môi trường bền vững cho phát triển du lịch.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vấn đề ô nhiễm nguồn nước đang là thách thức sinh thái nghiêm trọng tại Việt Nam khi lượng nước thải chưa qua xử lý xả thẳng ra môi trường tự nhiên đã chạm mốc khoảng 1,5 tỷ mét khối mỗi năm. Tại các khu du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng, áp lực xả thải sinh hoạt cùng hoạt động dịch vụ không kiểm soát đang trực tiếp đe dọa đến các mạch nước ngầm quý giá và hệ thống thủy văn tự nhiên. Đề tài tập trung nghiên cứu trường hợp điển hình tại Khu du lịch nước khoáng nóng Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ nhằm giải quyết bài toán mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế du lịch và bảo tồn tài nguyên nước đặc thù.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là phân tích, đánh giá toàn diện hệ thống chính sách tài chính hiện hành liên quan đến thúc đẩy công nghệ xanh, từ đó đề xuất các giải pháp cơ chế tài chính đồng bộ, có tính khả thi cao nhằm khuyến khích ứng dụng công nghệ thân thiện với môi trường trong xử lý nước thải sinh hoạt và dịch vụ du lịch. Phạm vi không gian của đề tài bao quát toàn bộ vùng quy hoạch mỏ nước khoáng nóng Thanh Thủy với quy mô 4.770 ha, tập trung tại các xã Bảo Yên với hơn 503 ha, Sơn Thủy trên 1.242 ha và Đoan Hạ gần 430 ha. Trữ lượng mỏ khoáng ước tính đạt 45 triệu mét khối, phân bố trên diện tích đứt gãy sinh khoáng hơn 1 km2 dọc triền sông Đà. Phạm vi thời gian nghiên cứu khảo sát giai đoạn 10 năm từ 2004 đến 2014, thời điểm chuyển giao từ mô hình kinh doanh hộ gia đình nhỏ lẻ sang các tổ hợp nghỉ dưỡng quy mô lớn.

Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học sắc bén giúp các nhà quản lý xây dựng chính sách ưu đãi tài chính phù hợp, hướng tới mục tiêu giảm thiểu từ 80% đến 90% lượng chất ô nhiễm hữu cơ trong nước thải xả ra lưu vực sông Đà, đồng thời bảo vệ 100% vỉa nước ngầm khoáng nóng trước nguy cơ ô nhiễm kim loại và hóa chất độc hại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết kinh tế vĩ mô về chính sách tài khóa và công cụ tài chính can thiệp thị trường, kết hợp với lý thuyết tiếp cận tổng hợp của Giáo sư Vũ Cao Đàm về bản chất của chính sách như một tập hợp biện pháp thể chế hóa nhằm tạo ưu đãi, kích thích động cơ kinh tế của các nhóm chủ thể xã hội. Bên cạnh đó, luận văn áp dụng lý thuyết kinh tế môi trường về việc chuyển đổi từ mô hình kinh tế nâu sang kinh tế xanh nhằm giải quyết triệt để các ngoại ứng tiêu cực phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Các khái niệm cốt lõi được định nghĩa và chuẩn hóa trong đề tài bao gồm:

• Chính sách tài chính: Hệ thống các công cụ vĩ mô bao gồm chính sách thuế, tín dụng đầu tư, chi ngân sách nhà nước và các quỹ tài chính ngoài ngân sách được thiết kế để điều tiết và định hướng hành vi của doanh nghiệp.
• Công nghệ xanh: Theo Quyết định số 1393/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đây là công nghệ phát triển và ứng dụng các giải pháp, trang thiết bị nhằm bảo tồn tài nguyên, giảm thiểu phát thải và hạn chế tối đa tác động tiêu cực đến hệ sinh thái.
• Công nghệ sạch và sản xuất sạch hơn: Khái niệm được định hình theo Thông tư số 46/2011/TT-BTNMT, nhấn mạnh việc cải tiến liên tục quy trình sản xuất để giảm sử dụng nguyên liệu, bảo toàn nguồn nước và tái chế phụ phẩm an toàn.
• Ô nhiễm môi trường nước: Sự biến đổi các đặc tính lý, hóa, sinh của nguồn nước vượt quá tiêu chuẩn cho phép theo quy định tại Luật Bảo vệ môi trường 2005, gây nguy hại đến đời sống con người và đa dạng sinh học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích tài liệu và nghiên cứu điển cứu kết hợp phân tích dữ liệu thứ cấp từ các cơ quan quản lý nhà nước. Nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp được thu thập từ hơn 50 văn bản quy phạm pháp luật, 15 công trình nghiên cứu chuyên ngành trong và ngoài nước, cùng số liệu báo cáo môi trường tại huyện Thanh Thủy trong giai đoạn 2004 đến 2014.

Cỡ mẫu khảo sát tài liệu và thực địa bao gồm 30 cơ sở kinh doanh dịch vụ tắm khoáng, khách sạn và hộ kinh doanh lưu trú có lưu lượng xả thải từ 20 đến 100 mét khối mỗi ngày đêm tại địa bàn nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm tập trung vào các đơn vị có phát sinh nước thải trực tiếp ra môi trường xung quanh vỉa khoáng và lưu vực sông Đà. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích chính sách kết hợp định lượng tài chính là vì cách tiếp cận này cho phép bóc tách chính xác những lỗ hổng trong các gói ưu đãi thuế và tín dụng, từ đó giải thích được nguyên nhân doanh nghiệp chưa mặn mà với công nghệ xanh. Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt trong 12 tháng của năm 2014, đảm bảo cập nhật đầy đủ các nghị định và quyết định mới nhất của Chính phủ về tăng trưởng xanh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát và xử lý số liệu đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng mang tính thực chứng:

Thứ nhất, quy mô chi ngân sách nhà nước cho các chương trình phát triển công nghệ thân thiện với môi trường có xu hướng tăng đều qua các năm nhưng chưa tương xứng với nhu cầu thực tế. Cụ thể, ngân sách chi cho công nghệ xanh năm 2008 tăng 11% so với năm 2007, năm 2009 tăng 32,6% so với năm 2008, năm 2010 tăng 21% và năm 2011 tăng 22%. Mặc dù Chính phủ đã bố trí 930 tỷ đồng cho Chương trình Mục tiêu Quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm giai đoạn 2012-2015 theo Quyết định 1427/QĐ-TTg và 5.863 tỷ đồng cho Chương trình khắc phục ô nhiễm môi trường theo Quyết định 1205/QĐ-TTg, dòng vốn này vẫn phân bổ dàn trải và chủ yếu tập trung vào các dự án công ích lớn.

Thứ hai, chính sách ưu đãi thuế và tín dụng đầu tư còn tồn tại khoảng cách rất lớn giữa quy định trên văn bản và thực tiễn thực thi. Dù Nghị định 124/2008/NĐ-CP đã quy định thuế suất thu nhập doanh nghiệp ưu đãi 10% trong 15 năm và miễn thuế tối đa 4 năm cho các dự án công nghệ cao và bảo vệ môi trường, hơn 85% doanh nghiệp vừa và nhỏ tại khu du lịch Thanh Thủy không thể tiếp cận do vướng mắc thủ tục thẩm định chứng nhận công nghệ xanh từ Bộ Khoa học và Công nghệ.

Thứ ba, thực trạng xả thải tại khu vực mỏ nước khoáng nóng Thanh Thủy đang ở mức báo động. Với trữ lượng 45 triệu mét khối phân bố trên 4.770 ha, sự bùng nổ của các cơ sở tắm khoáng tư nhân không có hệ thống lắng lọc đã khiến hàng nghìn mét khối nước khoáng thải chứa sunphat và cặn hữu cơ xả thẳng ra hệ thống kênh rạch và sông Đà mỗi ngày, làm suy giảm từ 15% đến 20% chất lượng nước ngầm tầng nông tại một số vị trí khoan khai thác.

Thứ tư, tiềm năng ứng dụng công nghệ xử lý sinh thái như mô hình bãi lọc đất ngập nước nhân tạo trồng cây chuối hoa, cỏ Vetiver và lục bình có thể xử lý triệt để 80% hàm lượng BOD và COD trong nước thải sinh hoạt với chi phí vận hành thấp hơn từ 40% đến 50% so với phương pháp xử lý hóa chất truyền thống.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng trên bắt nguồn từ cơ chế quản lý kinh tế còn mang nặng tư duy nâu, nơi doanh nghiệp tối đa hóa lợi nhuận ngắn hạn bằng cách chọn giải pháp ô nhiễm trước, xử lý sau. Mức xử phạt hành chính đối với hành vi xả thải trái phép còn quá thấp, chưa đủ sức răn đe, dẫn đến sự bất bình đẳng giữa doanh nghiệp chủ động đầu tư công nghệ xanh và doanh nghiệp vi phạm.

Khi so sánh với các nghiên cứu thực nghiệm tại các đô thị lớn, việc triển khai hỗ trợ tài chính trực tiếp luôn đem lại hiệu ứng tích cực rõ rệt. Điển hình tại Thành phố Hồ Chí Minh năm 2012, chương trình trợ giá bình nước nóng năng lượng mặt trời cho hơn 3.400 hộ gia đình đã giúp tiết kiệm 11 triệu kWh điện mỗi năm và duy trì tốc độ tăng trưởng lắp đặt 3% hàng năm. Tương tự, trong ngành sản xuất xi măng, việc hỗ trợ đầu tư công nghệ thu hồi nhiệt thừa đã giúp các nhà máy cắt giảm từ 20% đến 25% lượng điện tiêu thụ.

Các chuỗi dữ liệu định lượng về tốc độ tăng trưởng ngân sách hàng năm từ 11% đến 32,6% cùng cơ cấu phân bổ vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia 930 tỷ đồng và 5.863 tỷ đồng có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ đường kết hợp biểu đồ cột. Đồng thời, một bảng so sánh chi tiết giữa công nghệ lọc hóa chất và công nghệ đất ngập nước sinh học về các chỉ tiêu chi phí đầu tư ban đầu, chi phí hóa chất vận hành và hiệu quả bảo vệ tầng khoáng ngầm sẽ làm sáng tỏ tính ưu việt vượt trội của giải pháp sinh thái tại Thanh Thủy.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tháo gỡ các nút thắt về vốn và thủ tục, 4 nhóm giải pháp tài chính hành động cụ thể được đề xuất triển khai:

Thứ nhất, ban hành bộ tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về chứng nhận công nghệ xanh trong xử lý nước thải. Bộ Khoa học và Công nghệ cần chủ trì phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường thiết lập quy trình thẩm định rút gọn trong giai đoạn 2015-2016, cắt giảm ít nhất 50% thời gian xét duyệt hồ sơ nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp du lịch sớm nhận chứng chỉ công nghệ xanh để tiếp cận ưu đãi tài chính.

Thứ hai, hiện thực hóa gói ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và tiền thuê đất. Cục Thuế tỉnh Phú Thọ và Sở Tài chính cần áp dụng ngay mức thuế suất 10% trong vòng 15 năm, miễn thuế 4 năm đầu và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo theo Nghị định 124/2008/NĐ-CP cho 100% doanh nghiệp và cơ sở lưu trú đầu tư hệ thống xử lý nước thải bằng công nghệ sinh thái tại huyện Thanh Thủy trước năm 2018. Đồng thời, miễn toàn bộ tiền thuê đất xây dựng công trình xử lý nước thải trong 5 năm đầu vận hành.

Thứ ba, mở rộng hạn mức tín dụng xanh với lãi suất ưu đãi từ Ngân hàng Phát triển Việt Nam và Quỹ Đổi mới Công nghệ Quốc gia. Thiết lập gói vay chuyên biệt với lãi suất thấp hơn từ 2% đến 3% so với lãi suất thương mại bình quân, kéo dài thời hạn vay lên 7 đến 10 năm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua áp lực hoàn vốn ban đầu.

Thứ tư, trích lập nguồn ngân sách địa phương xây dựng mô hình trình diễn bãi lọc sinh thái đất ướt nhân tạo. Ủy ban nhân dân huyện Thanh Thủy cần trích từ 10% đến 15% tổng nguồn thu phí bảo vệ môi trường và ngân sách sự nghiệp khoa học công nghệ địa phương giai đoạn 2015-2017 để tài trợ xây dựng trạm xử lý nước thải sinh thái kiểu mẫu công suất 500 mét khối mỗi ngày đêm, làm cơ sở nhân rộng ra toàn bộ 4.770 ha vùng quy hoạch.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý nhà nước tại Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường. Luận văn cung cấp khung phân tích thực tế về cơ chế điều tiết thuế, chi ngân sách tăng trưởng xanh và tiêu chuẩn hóa công nghệ thân thiện môi trường để hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Thứ hai, lãnh đạo các cơ quan quản lý địa phương và ban quản lý khu du lịch nghỉ dưỡng trên toàn quốc. Các nhà quản lý tại tỉnh Phú Thọ và các địa phương có nguồn khoáng nóng tương tự có thể áp dụng ngay mô hình quản lý tài chính và phương án xử lý nước thải sinh học để bảo tồn vĩ mô vùng quy hoạch 4.770 ha.

Thứ ba, các chủ doanh nghiệp, nhà đầu tư trong ngành khách sạn, du lịch sinh thái và dịch vụ tắm khoáng. Tài liệu chỉ dẫn rõ ràng cách thức xây dựng hồ sơ hưởng ưu đãi thuế suất 10%, tiếp cận các quỹ đổi mới công nghệ và phương pháp cắt giảm 40% chi phí vận hành xử lý nước thải.

Thứ tư, các chuyên gia, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quản lý Khoa học và Công nghệ, Kinh tế Môi trường. Luận văn là tài liệu tham khảo chuẩn mực với hệ thống hơn 50 văn bản quy phạm và 70 nguồn trích dẫn học thuật uy tín về cơ chế tài chính thúc đẩy đổi mới công nghệ.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao khu du lịch nước khoáng nóng Thanh Thủy bắt buộc phải ưu tiên ứng dụng công nghệ xanh thay vì các phương pháp xử lý hóa chất thông thường? Mỏ khoáng Thanh Thủy có trữ lượng 45 triệu mét khối giàu khoáng chất vi lượng như Canxi, Magie, Natri phân bố sát mặt đất. Xử lý nước thải bằng hóa chất có nguy cơ để lại dư lượng độc hại ngấm ngược vào vỉa khoáng và gây ô nhiễm thứ cấp lưu vực sông Đà. Công nghệ sinh học xanh giúp bảo tồn nguyên vẹn hệ sinh thái tự nhiên và giảm 40% chi phí vận hành.

Doanh nghiệp đầu tư công nghệ xanh xử lý nước thải được hưởng các chính sách ưu đãi thuế cụ thể nào theo quy định hiện hành? Theo Nghị định 124/2008/NĐ-CP và Nghị định 87/2010/NĐ-CP, doanh nghiệp được áp dụng mức thuế suất thu nhập doanh nghiệp 10% trong 15 năm, miễn thuế tối đa 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo và được miễn thuế nhập khẩu nguyên liệu, linh kiện trong 5 năm đầu sản xuất.

Những rào cản lớn nhất khiến doanh nghiệp khó tiếp cận các gói tín dụng ưu đãi cho công nghệ xanh là gì? Rào cản chính là thủ tục hành chính phức tạp và thời hạn cho vay thương mại ngắn dưới 5 năm. Bên cạnh đó, việc thiếu các tiêu chuẩn, quy chuẩn định lượng rõ ràng từ Bộ Khoa học và Công nghệ để cấp chứng nhận công nghệ xanh khiến hơn 80% doanh nghiệp vừa và nhỏ không đủ điều kiện hoàn thiện hồ sơ vay vốn ưu đãi.

Tốc độ tăng trưởng ngân sách nhà nước dành cho các chương trình phát triển công nghệ xanh diễn biến như thế nào? Theo số liệu thống kê từ Bộ Tài chính, chi ngân sách cho công nghệ xanh duy trì mức tăng trưởng liên tục: năm 2008 tăng 11% so với 2007, năm 2009 tăng 32,6%, năm 2010 tăng 21% và năm 2011 tăng 22%, đi kèm các gói đầu tư trọng điểm như chương trình khắc phục ô nhiễm trị giá 5.863 tỷ đồng.

Mô hình công nghệ xanh nào được đánh giá là khả thi và tiết kiệm nhất cho xử lý nước thải sinh hoạt tại khu du lịch? Mô hình đất ngập nước nhân tạo kết hợp trồng các loại thực vật thủy sinh như cỏ Vetiver, bãi lọc cây chuối hoa và lục bình là tối ưu nhất. Mô hình này đã thử nghiệm thành công tại hồ 29/3 Đà Nẵng, đạt hiệu suất lọc sạch trên 80% chất ô nhiễm hữu cơ mà không cần sử dụng hóa chất.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về chính sách tài chính và làm rõ nội hàm khái niệm công nghệ xanh trong bối cảnh quản lý khoa học công nghệ tại Việt Nam.
• Đánh giá thực chứng bức tranh ngân sách nhà nước với tốc độ tăng trưởng nguồn vốn dành cho công nghệ xanh từ 11% đến 32,6% mỗi năm, đồng thời vạch rõ các rào cản về thủ tục chứng nhận công nghệ khiến doanh nghiệp khó tiếp cận ưu đãi.
• Phân tích sâu sắc thực trạng nguy cơ ô nhiễm nguồn nước ngầm và lưu vực sông Đà tại khu quy hoạch khoáng nóng 4.770 ha huyện Thanh Thủy do sự phát triển nóng của các cơ sở lưu trú trong 10 năm qua.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp tài chính đồng bộ, bao gồm ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 15 năm, mở rộng thời hạn vay tín dụng xanh từ 7 đến 10 năm và trích từ 10% đến 15% ngân sách môi trường địa phương để xây dựng mô hình điểm.
• Thiết lập lộ trình hành động giai đoạn 2015-2020 nhằm hoàn thiện tiêu chí chứng nhận xanh và nhân rộng mô hình bãi lọc đất ngập nước sinh học ra tất cả các khu du lịch sinh thái trên toàn quốc.

Các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp cần nhanh chóng phối hợp thực thi các đòn bẩy tài chính nêu trên để thúc đẩy công nghệ xanh, bảo vệ bền vững tài nguyên nước và môi trường sinh thái cho các thế hệ tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do nghiên cứu Ô nhiễm môi trƣờng là vấn đề nhức nhối hiện nay của nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam. Hƣớng tới phát triển một nền kinh tế xanh, kinh tế bền vững là định hƣớng chiến lƣợc của nhiều quốc gia. Theo TS Đặng Văn Lợi, Tổng cục Môi trƣờng cho biết: hiện nƣớc thải các loại chƣa đƣợc xử lý trên cả nƣớc đã lên tới 1,5 tỷ mét khối mỗi năm.

Trên thực tế, hiện việc dùng các công nghệ xử lý nƣớc thải bằng hóa chất độc hại đôi khi còn gây ảnh hƣởng trực tiếp đến môi trƣờng. Bên cạnh việc đổi mới công nghệ, nhập khẩu các công nghệ tiên tiến và tích cực ứng dụng các công nghệ sạch, thì việc xử lý nƣớc thải bằng công nghệ xanh đã đƣợc nhiều nƣớc trên thế giới đặc biệt quan tâm, điển hình là Hà Lan, Đức, Mỹ, Hàn Quốc… Ứng dụng các công nghệ xanh để xử lý nguồn chất thải một cách tự nhiên, bền vững với tiêu chí cân bằng sinh thái là những ƣu tiên trong chiến lƣợc phát triển công nghệ của các nƣớc trên thế giới trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên việc phát triển và ứng dụng công nghệ xanh thƣờng gặp nhiều khó khăn. Không nhanh gọn, rẻ và nhìn thấy ngay cái lợi trƣớc mắt nhƣ trong trƣờng hợp sử dụng các công nghệ xử lý nƣớc dùng hóa chất.

Ứng dụng công nghệ xanh cần sự hiểu biết, kiên trì và cái nhìn dài dạn của các nhà khoa học. Khu du lịch và nghỉ dƣỡng suối nƣớc nóng Thanh Thủy nằm trong khu quy hoạch nƣớc khoáng nóng Thanh Thủy đã đƣợc UBND tỉnh Phú Thọ công bố quy hoạch với diện tích 4. Việc chọn nghiên cứu trƣờng hợp tại khu du lịch khoáng nóng Thanh Thủy – Phú Thọ vì đây là nơi hiện có nguồn nƣớc thải sinh hoạt lớn, thải trực tiếp ra môi trƣờng. Là khu du lịch sinh thái mới hình thành, sự đồng bộ trong việc phát triển và bảo vệ môi trƣờng còn nhiều hạn chế.

Tác hại trƣớc mắt là việc làm giảm và hỏng chất lƣợng tầng nƣớc ngầm, hiện là tài nguyên nƣớc khoáng làm nên chất lƣợng du lịch riêng của Thanh Thủy. Là địa bàn có sông Đà bao quanh, vị trí thuận 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lợi để đổ toàn bộ nƣớc thải ra sông, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm ra nhiều địa phƣơng ở hạ lƣu sông. Hơn nữa đây là khu du lịch nghỉ dƣỡng, do vậy chất lƣợng về nguồn nƣớc và môi trƣờng là yếu tố đầu tiên phải chú trọng. Việc ứng dụng công nghệ xanh ở đây là rất phù hợp, có thể thí điểm để tiếp tục nhân rộng các mô hình với nhiều khu nghỉ dƣỡng sinh thái trong cả nƣớc.

Có thể nói phát triển công nghệ xanh đã trở thành xu thế lựa chọn tối ƣu cho các khu nghỉ dƣỡng, du lịch sinh thái lớn trên thế giới hiện nay. Việc ứng dụng và phát triển công nghệ xanh về bản chất không khó, cái khó chính là ở nhận thức của xã hội, của con ngƣời và cơ chế chính sách ƣu đãi và tạo điều kiện cho nó phát triển. “Công nghệ xanh” là một khái niệm mới, chƣa đƣợc định nghĩa và cụ thể hóa bằng Luật. Tuy nhiên, trong một vài năm trở lại đây thì khái niệm “xanh” nhƣ Kinh tế xanh, tăng trƣởng xanh, công nghiệp xanh, công nghiệp xanh, cũng nhƣ các khái niệm có liên quan nhƣ Công nghệ sạch, sản xuất sạch hơn, công nghệ thân thiện với môi trƣờng… ngày càng xuất hiện rộng rãi.

Trong các vấn đề về môi trƣờng hiện nay, ô nhiễm nguồn nƣớc là vấn đề nghiêm trọng và cần sự quan tâm đặc biệt của tất cả các nƣớc trên toàn thế giới. Ở Việt Nam, nƣớc sông, suối, kênh, rạch… nhất là các khu du lịch, khu chế xuất, khu công nghiệp gần nhƣ bị ô nhiễm nặng. Đổi mới công nghệ là cụm từ không chỉ đƣợc nhắc đến với vai trò làm tăng năng xuất chất lƣợng sản phẩm, tăng lợi nhuận… mà còn cần đáp ứng một yếu tố quan trọng là giảm thiểu ô nhiễm ra môi trƣờng. Theo nhận xét của một số chuyên gia thì kinh tế Việt Nam hiện đang phát triển theo hƣớng nền kinh tế “nâu”, nghĩa là “ô nhiễm trƣớc và xử lý sau”.

Đó là tình trạng chung của các nƣớc đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Vậy đổi mới công nghệ, ứng dụng công nghệ để không gây ô nhiễm hoặc xử lý ô nhiễm một cách bền vững chính là điều mà tác giả muốn đề xuất đến trong việc “ứng dụng công nghệ xanh”. Công nghệ xanh có thể nói là một công nghệ của tƣơng lai, công nghệ mà xã hội đang hƣớng đến. Công nghệ xanh là khái niệm rộng, sẽ đƣợc tác giả đề cập trong chƣơng II của Luận văn.

7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trong đề tài nghiên cứu của mình, bên cạnh việc bóc tách, phân tích nội hàm các khái niệm liên quan đến công nghệ có gắn các yếu tố “xanh, sạch và thân thiện với môi trƣờng” đang xuất hiện rộng rãi hiện nay, tác giả còn nghiên cứu về các chính sách tài chính thúc đẩy ứng dụng công nghệ xanh và những giải pháp cụ thể để có thể ứng dụng thành công công nghệ xanh trong xử lý nƣớc thải gây ô nhiễm môi trƣờng. Lịch sử nghiên cứu Trên thực tế hiện có rất nhiều các công trình khoa học trên thế giới và ở Việt Nam nghiên cứu trực tiếp về vấn đề sử dụng Công nghệ xanh trong xử lý nguồn nƣớc thải. Công nghệ trên đã thành công ở nhiều nƣớc trên thế giới và bƣớc đầu thành công trong một số mô hình nhỏ ở Việt Nam. - Đề tài “Nghiên cứu kiểm soát ô nhiễm nguồn nước hồ công viên 2 -3 (Đà Nẵng bằng mô hình đất ướt” của nhóm tác giả Lê Văn Sơn, Phan Thị Kim Ngà, Phạm Phú Lâm, Trịnh Vũ Long, trƣờng ĐH ách khoa Đà N ng (2010).

- Đề tài “ Khả năng xử lý nước thải sinh hoạt của cỏ Verter và Lục bình bằng mô hình đất ngập nước” của tác giả Trần Ngọc Nam, trƣờng Đại học kỹ thuật TP Hồ Chí Minh. - Bài viết “Đất hiếm và công nghệ xanh”, đăng trên Tạp chí Khoa học và Tổ quốc, số tháng 7/2009 của tác giả Nguyễn Xuân Chánh. - “Tăng trưởng xanh và vai trò đổi mới công nghệ tại các nước đang phát triển” của PGS.TS Phan Minh Tân, PGS.TS Nguyễn Kỳ Phùng đăng trên Tạp chí Chính sách và quản lý KH&CN, 4/2013. Tuy nhiên hầu hết các đề tài nghiên cứu đều thuộc lĩnh vực Môi trƣờng, sinh học hay hóa học thực tế.

Trong đề tài của mình, tác giả không đi sâu vào việc công nghệ xanh đó là gì, các tính chất sinh hóa và hiệu quả của từng công nghệ nhƣ thế nào? Mục đích ở đây là tác giả đi vào việc phân tích và làm rõ khái niệm “Công nghệ xanh” đang hiện hữu ở nhiều nƣớc trên 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thế giới, đang trở thành một yếu tố quan trọng trong chiến lƣợc công nghệ quốc gia mà nhiều nƣớc đang ấp ủ, nhƣng ở Việt Nam, nó chỉ hiện diện rất ít qua một số bài báo gợi mở, phân tích của các nhà khoa học đầu ngành. Đồng thời tác giả cũng đƣa ra những giải pháp về chính sách tài chính nhằm thúc đẩy những định hƣớng phát triển công nghệ xanh nói chung và công nghệ xanh trong việc giải quyết và ngăn chặn ô nhiễm nƣớc nói riêng. Trên cơ sở đó các nhà làm công tác quản lý KH&CN sẽ có những cái nhìn bao quát, cụ thể và những đánh giá xác đáng, góp phần vào việc phát triển nền công nghệ nƣớc nhà. Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu nhằm tổng hợp, phân tích, đánh giá xu thế phát triển của công nghệ xanh ở Việt Nam hiện nay đƣợc thể hiện trong góc nhìn của các nhà khoa học, các nhà hoạch định chính sách.

Đề xuất các chính sách tài chính thúc đẩy việc ứng dụng các công nghệ xanh phù hợp trong xử lý nguồn nƣớc thải gây ô nhiễm môi trƣờng hiện nay ở Việt nam. Nghiên cứu trƣờng hợp tại khu du lịch nƣớc khoáng nóng Thanh Thủy – Phú Thọ, nhằm đề xuất phƣơng án nhân rộng mô hình ứng dụng công nghệ xanh trong tất cả các khu du lịch sinh thái trong cả nƣớc nhằm nâng cao chất lƣợng du lịch. Phạm vi nghiên cứu Phạm vi nội dung: Trong đề tài nghiên cứu của mình, tác giả tập trung vào các vấn đề sau: + Chính sách khuyến khích về tài chính để ứng dụng công nghệ xanh với môi trƣờng trên trong xử lý nƣớc thải; + Thực trạng và giải pháp xử lý nƣớc thải của Khu du lịch khoáng nóng Thanh Thủy – Phú Thọ; Phạm vi thời gian: 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + 10 năm về trƣớc tính đến thời điểm năm 2014. Vì đây là khu du lịch mới khai thác nƣớc khoáng phục vụ du lịch khoảng 10 năm trở lại đây, lúc đầu tồn tại dƣới dạng hộ kinh doanh nhỏ lẻ, đến nay là các khu du lịch lớn.

Ô nhiễm nguồn nƣớc xuất phát từ chính hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ các hộ gia đình, khai thác và không có phƣơng pháp xử lý nƣớc thải phù hợp dẫn đến ô nhiễm nguồn nƣớc và giảm chất lƣợng nƣớc ngầm tại khu vực. Phạm vi không gian khảo sát: + Tài liệu thống kê, bài báo khoa học trên các tạp chí uy tín; + Khu du lịch nƣớc khoáng nóng Thanh Thủy – Phú Thọ. Câu hỏi nghiên cứu 1. Câu hỏi chủ đạo của đề tài: Chính sách tài chính đƣợc thiết kế nhƣ thế nào để thúc đẩy việc việc ứng dụng công nghệ xanh trong xử lý nƣớc thải gây ô nhiễm hiện nay? 2.

Câu hỏi cụ thể: - Tại sao phải nghiên cứu và lựa chọn công nghệ xanh trong xử lý nguồn nƣớc thải ở địa bàn Thanh Thủy – Phú Thọ mà không sử dụng các công nghệ xử lý nƣớc thải bằng hóa chất đang phổ biến trên thị trƣờng? - Để khuyến khích sử dụng công nghệ xanh xử lý nƣớc thải khu du lịch Thanh Thủy-Phú Thọ cần những giải pháp chính sách tài chính đặc thù gì? 6. Giả thuyết nghiên cứu - Giả thuyết chủ đạo: Cần phải thiết kế hệ thống chính sách tài chính theo hình thức ƣu tiên giảm thuế, miễn thuế, ƣu đãi vay tín dụng… để khuyến khích các công ty, doanh nghiệp và tổ chức ƣu tiên sử dụng công nghệ xanh trong xử lý nƣơc thải sinh hoạt. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.