Chương 1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Chương 2. Những vấn đề lý luận chính sách về hiến, lấy, ghép mô, BPCTN Chương 3. Thực trạng chính sách về hiến, lấy, ghép mô, BPCTN ở Việt Nam hiện nay Chương 4.
Các quan điểm và giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách về hiến, lấy, ghép mô, BPCTN ở Việt Nam hiện nay 9 Chƣơng 1 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài Trƣớc hết cần khẳng định việc tìm hiểu những nghiên cứu liên quan đến chủ đề chính sách hiến, lấy, ghép mô, BPCTN là hết sức cần thiết. Trên cơ sở tìm hiểu những nghiên cứu này, tác giả luận án thấy đƣợc những điểm có thể kế thừa từ những nghiên cứu đi trƣớc và những điểm có thể bổ sung, phát triển, làm cơ sở hình hình những đóng góp của luận án. Phần tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án tiếp cận theo 3 nội dung sau: - Một số nghiên cứu về chính sách công, - Một số nghiên cứu về hiến, lấy, ghép mô, BPCTN, - Một số nghiên cứu về chính sách hiến, lấy, ghép mô, BPCTN.
Các công trình nghiên cứu về chính sách công Chính sách hiến, lấy, ghép mô, BPTCN chính là một loại chính sách công. Do đó, nghiên cứu về chính sách hiến, lấy, ghép mô, BPTCN cần xem xét những nghiên cứu về chính sách công. Có thể nói, những nghiên cứu về chủ đề này hết sức phong phú mà trong phạm vi luận án khó có thể trình bày cụ thể. Có thể kể đến một số công trình nghiên cứu nhƣ: Cuốn sách Understanding Public Policy (Tìm hiểu về chính sách công) của tác giả Thomas R.
Dye (1972) làm rõ những vấn đề cơ bản của chính sách công, cũng nhƣ tổng quan về các mô hình mà các nhà khoa học chính trị sử dụng để mô tả và giải thích đời sống chính trị. Nó đƣợc thiết kế nhằm cung cấp cho ngƣời đọc những công cụ cụ thể để không chỉ hiểu chính sách công nói chung mà còn để phân tích các chính sách công cụ thể. Nó tập trung vào những chính sách mà các chính phủ theo đuổi, tại sao các chính phủ theo đuổi các chính sách mà họ thực hiện, và hậu quả của những chính sách này là gì. Cuốn sách giới thiệu các mô hình phân tích hiện đang đƣợc các nhà khoa học chính trị sử dụng để mô tả và sử dụng các mô 10 hình phân tích khác nhau này, riêng lẻ và kết hợp, để khám phá các chính sách công cụ thể trong nhiều lĩnh vực chính sách quan trọng trong nƣớc [116].
Cuốn sách An introduction: Public policy analysis (Giới thiệu về phân tích chính sách công) của William N. Duron (2007) cung cấp kiến thức toàn diện về phân tích chính sách về các vấn đề nhƣ: phân tích chính sách là gì? phân tích chính sách trong quá trình hoạch định chính sách; phân tích chính sách với tƣ cách là khoa học; logic của phân tích chính sách tích hợp; tranh luận chính sách và tranh luận công khai; các vấn đề về chính sách cơ cấu; chính sách dự báo tƣơng lai; khuyến nghị hành động chính sách; giám sát kết quả chính sách; đánh giá hiệu quả chính sách… Nó nhấn mạnh sự cần thiết phải hiểu bối cảnh chính trị trong đó phân tích chính sách đƣợc thực hiện và việc áp dụng phân tích chính sách vào các vấn đề mà chính phủ phải đối mặt trong các xã hội ngày càng phức tạp. Cuốn sách rút ra từ khoa học chính trị, hành chính công, kinh tế, phân tích quyết định và lý thuyết chính trị xã hội để trở thành cuốn sách tổng hợp, đa lĩnh vực về phân tích chính sách hiện nay [117]. Cuốn sách An introduction to the policy process: theories, concepts and models of public making (Giới thiệu về quy trình chính sách: lý thuyết, khái niệm và mô hình) của Thomas A.
Khoa học nghiên cứu về chính sách công ở Việt Nam vẫn còn khá mới mẻ nhƣng cũng có nhiều công trình nghiên cứu về chính sách công dƣới góc độ lý luận và thực tiễn nhƣ: Cuốn sách Những vấn đề cơ bản về chính sách và quy trình chính sách của tác giả Lê Chi Mai (2001) đã trình bày khá chi tiết những nội dung mang tính lý 11 luận về chính sách công và quy trình chính sách công nhƣ: khái niệm chính sách công, quy trình chính sách, các giai đoạn của quá trình thực hiện chính sách, các yếu tốt tác động trực tiếp và gián tiếp đến quá trình thực thi chính sách. Tác giả Lê Chi Mai tiếp cập dƣới góc độ quản lý nhà nƣớc, quản lý hành chính nhà nƣớc khi đề cập đến chính sách dùng để chỉ một chuỗi các quyết định hành động của nhà nƣớc nhằm giải quyết một vấn đề chung đang đặt ra trong đời sống kinh tế - xã hội theo mục tiêu xác định. Các quyết định này là những quyết định hành động, có nghĩa là chúng bao gồm cả những hành vi thực tiễn. Chính sách công không chỉ thể hiện dự định của nhà hoạch định chính sách về một vấn đề nào đó, mà còn bao gồm những hành vi thực hiện các dự định nói trên [55].
Cuốn Hoạch định và phân tích chính sách công (giáo trình Học viện Hành chính Quốc gia), do tác giả Nguyễn Hữu Hải chủ biên (2008) cung cấp những kiến thức lý luận chung nhất về chính sách công nhƣ: đặc điểm, vai trò và phân loại chính sách công; cấu trúc nội dung và chu trình chính sách công; nguyên tắc, căn cứ, các bƣớc và phƣơng pháp, công cụ hoạch định chính sách công; yêu cầu, các hình thức, phƣơng pháp tổ chức thực thi chính sách công; nguyên tắc, tiêu chí, quy trình, nội dung và phƣơng pháp phân tích chính sách công; nội dung đánh giá chính sách công; tổ chức công tác phân tích, đánh giá chính sách công. Cuốn sách không chỉ trang bị những kiến thức cơ bản về chính sách công, góp phần hoàn thiện công tác hoạch định và thực thi chính sách công; mà còn trang bị kỹ năng cơ bản về hoạch định, phân tích, tổ chức thực thi, kiểm tra, đánh giá chính sách công để học viên, sinh viên có thể vận dụng [38]. Cuốn sách “Phân tích chính sách công ở Việt Nam (qua khảo sát một số quận huyện của thành phố Đà Nẵng)” của tác giả Hồ Tấn Sáng và Nguyễn Thị Tâm (2014) cung cấp cả lý thuyết và thực tiễn về phân tích chính sách công ở Việt Nam. Cuốn sách đã phân tích một số vấn đề cơ bản trong nghiên cứu chính sách công ở Việt Nam, khái quát thực trạng việc đề ra và thực hiện chính sách công ở nƣớc ta qua khảo sát một số quận, huyện của thành phố Đà Nẵng, từ đó, đề ra những định 12 hƣớng nhằm nâng cao tính khoa học và thực tiễn của chính sách công ở các quận, huyện ở nƣớc ta hiện nay [68].
Cuốn sách Tổng quan về chính sách công của tác giả Đỗ Phú Hải (2017) cung cấp những kiến thức về cơ bản về chính sách công cũng nhƣ phân tích thực tiễn những chính sách chuyên ngành ở Việt Nam. Cuốn sách hệ thống lý thuyết khoa học chính sách công, phân tích khái niệm, bản chất, mục đích, nguyên tắc của chính sách công tới quá trình ban hành và chủ thể của chính sách công; phân tích những vấn đề cụ thể về xây dựng, thực hiện, đánh giá chính sách công ở Việt Nam [40]. Cuốn giáo trình “Chính sách công” của Khoa Khoa học quản lý trƣờng Đại học Kinh tế Quốc dân (2019) là cuốn sách phục vụ cho sinh viên nhóm ngành kinh tế, ngành khoa học quản lý và ngành quản lý công, cung cấp những kiến thức cơ bản về chính sách công, quá trình chính sách công và phân tích chính sách công. Ngoài ra, cuốn sách giới thiệu nội dung của một số chính sách công cơ bản, có liên hệ với thực tiễn ở Việt Nam [36].
Ở góc độ bài viết, phải kể đến nhóm bài viết của tác giả Võ Khánh Vinh nhƣ: “Mô hình nghiên cứu chính sách công ở Việt Nam” trên tạp chí Nhân lực khoa học xã hội, số 8/2016; “Quy trình chính sách công: một số vấn đề lý luận” trên tạp chí Nhân lực khoa học xã hội, số 9/2016; “Khoa học chính sách công: một số vấn đề cơ bản” đăng trên tạp chí Nhân lực khoa học xã hội, số 10/2016; “Chính sách pháp luật: khái niệm và các dấu hiệu”, trên tạp chí Nhân lực khoa học xã hội, số 11/2015; “Các mục tiêu, các ưu tiên và các nguyên tắc của chính sách pháp luật Việt Nam hiện nay” tạp chí Nhân lực khoa học xã hội, số 12/2015; Tác giả Hồ Viết Hạnh (2017) với bài viết “Bàn về khái niệm chính sách công”, Tạp chí Nhân lực khoa học xã hội, số 12/2017; Tác giả Văn Tất Thu với bài viết “Bản chất, vai trò của chính sách công” trên tạp chí Tổ chức nhà nƣớc số 01/2016; Tác giả Vũ Anh Tuấn (2014) với bài viết “Một số vấn đề về chính sách công ở Việt Nam hiện nay”, trên tạp chí Tổ chức nhà nƣớc, số 9. Những bài viết này cung cấp cả lý thuyết và thực tiễn về chính sách công ở Việt Nam, góp phần làm phong phú thêm 13 những nội dung liên quan đến chính sách công nói chung và làm tiền đề cho việc nghiên cứu chính sách công trong lĩnh vực y tế. Nhƣ vậy, qua nghiên cứu các công trình về chính sách công trong và ngoài nƣớc có thể nhận thấy rằng các tác giả đã định hình đƣợc khung lý thuyết về chính sách công khá đầy đủ. Điều này giúp cho nghiên cứu sinh có đƣợc nguồn tƣ liệu có giá trị tham khảo, kế thừa cho những vấn đề nghiên cứu của luận án.
Các công trình nghiên cứu về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người Các nghiên cứu về hiến, lấy, ghép mô, BPCTN đƣợc tiếp cận dƣới góc độ là các hoạt động hiến mô, BPCTN và lấy, ghép mô, BPCTN. Về hoạt động hiến mô, BPCTN, có rất ít các tài liệu nghiên cứu về hiến mô, BPCTN. Hầu nhƣ chƣa có công trình nghiên cứu nào dƣới dạng sách, bài báo trong tạp chí, bài viết trong các hội thảo khoa học, mới chỉ có rất ít các bài viết trên các trang báo mạng về vấn đề này. Một số bài viết đã đề cập đến ý nghĩa, tầm quan trọng của việc hiến mô, BPCTN nhƣ tác giả Minh Trí với bài viết “Hiến tặng giác mạc - món quà vô giá cho cuộc đời” [133]; Tác giả Minh Huệ với bài viết “Những điều ít biết về hiến mô, BPCTN” [123]; Tác giả Nguyễn Anh với bài viết “8 điều chưa biết về ghép tạng” [120].
Theo các tác giả, hiến tặng nội tạng và mô cứu giúp và biến đổi cuộc sống của ngƣời bệnh.