Hoàn thiện chính sách an sinh xã hội giúp đỡ người dân có hoàn cảnh khó khăn phát triển kinh tế ở địa bàn huyện u minh

Chuyên khảo kinh tế phân tích Hoàn thiện chính sách an sinh xã hội giúp đỡ người dân có hoàn cảnh khó khăn phát triển kinh tế ở, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Huỳnh Công Đạt
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ. Cao Thị Việt Hương
• Trường học: Trường Đại Học Bình Dương
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Hoàn Thiện Chính Sách An Sinh Xã Hội – Giúp Đỡ Người Dân Có Hoàn Cảnh Khó Khăn Phát Triển Kinh Tế Ở Địa Bàn Huyện U Minh
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Bình Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• TÓM TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN ASXH
• 1.1.1. Khái niệm ASXH
• 1.1.2. Vai trò hệ thống ASXH
• 1.1.3. Bản chất của ASXH
• 1.1.4. Nguyên tắc của ASXH
• 1.1.5. Các ảnh hưởng của hệ thống ASXH
• 1.1.6. Nội dung của CS ASXH
• 1.1.7. Ý nghĩa của ASXH
• 1.1.8. Hệ thống ASXH ở VN
• 1.1.9. Nguồn tài chính dành cho ASXH
• 1.1.10. Hệ thống tiêu chí của nghiên cứu
• 1.1.11. Bài học kinh nghiệm từ địa phương khác trong thực thi CS ASXH
• 1.2. THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI Ở HUYỆN U MINH
• 1.2.1. Đặc điểm chung của huyện U Minh
• 1.2.2. Hiện trạng KT - VH - XH huyện U Minh
• 1.2.3. Phân tích thực trạng về thực thi CS ASXH tại huyện U Minh, tỉnh Cà Mau
• 1.2.3.1. Công tác chỉ đạo về ASXH
• 1.2.3.2. Kết quả thực hiện công tác ASXH trong năm 2021
• 1.2.3.3. Kết quả thực hiện công tác GN bền vững
• 1.2.3.4. Nhận xét kết quả thực hiện công tác ASXH và công tác GN
• 1.2.4. Phân tích thực trạng về thực thi các quyền ASXH của huyện U Minh, tỉnh Cà Mau
• 1.2.4.1. Thực thi bảo đảm quyền ASXH trong việc BV và chăm sóc SK thông qua BHYT
• 1.2.4.2. Thực thi về đảm bảo quyền ASXH đối với các đối tượng đặc biệt
• 1.2.4.3. Thực thi bảo đảm quyền ASXH trong trợ giúp XH khi gặp HCKK
• 1.2.4.4. Thực trạng ASXH trong việc bảo đảm thu nhập thông qua BHXH
• 1.2.4.5. Thực trạng về đảm bảo ASXH cho người nghèo, người có HCKK
• 1.2.4.6. Việc quản lý, chỉ đạo
• 1.2.4.7. Nguồn kinh phí thực hiện
• 1.2.4.8. Khó khăn khi thực hiện các chế độ CS ASXH trên địa bàn huyện
• 1.2.4.9. Kết quả thực hiện công tác GN đạt hiệu quả nhờ tiềm năng, thế mạnh về vị trí địa lý và điều kiện kinh tế của huyện U Minh
• 1.2.5. Đánh giá ưu, nhược điểm của chính sách ASXH tại huyện U Minh
• 1.3. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VIỆC THỰC THI CS ASXH CHO NGƯỜI DÂN CÓ HCKK PTKT Ở HUYỆN U MINH
• 1.3.1. Định hướng XD và thực thi CS ASXH
• 1.3.1.1. Quan điểm XD hệ thống ASXH
• 1.3.1.2. Định hướng XD hệ thống CS ASXH
• 1.3.2. Giải pháp để thực thi CS ASXH tại huyện U Minh, tỉnh Cà Mau
• 1.3.3. Giải pháp để thực thi các quyền ASXH tại huyện U Minh, tỉnh Cà Mau
• 1.3.4. Giải pháp bảo đảm CS ASXH cho người dân có HCKK PTKT ở huyện U Minh
• 1.3.4.1. Quản lý chỉ đạo
• 1.3.4.2. Nguồn kinh phí thực hiện
• 1.3.4.3. Giải pháp khi thực hiện các chế độ CS ASXH trên địa bàn huyện U Minh
• 1.3.4.4. Giải pháp vi mô cho các ngành kinh tế dựa vào tiềm năng, thế mạnh vị trí địa lý và điều kiện kinh tế của huyện U Minh
• 2. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Chính Sách An Sinh Xã Hội tại huyện U Minh

Chính sách an sinh xã hội (ASXH) là một phần quan trọng trong việc đảm bảo cuộc sống cho người dân, đặc biệt là những người có hoàn cảnh khó khăn tại huyện U Minh. Huyện U Minh, với nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện các chính sách ASXH. Việc hoàn thiện chính sách này không chỉ giúp cải thiện đời sống vật chất mà còn nâng cao tinh thần cho người dân.

1.1. Khái niệm và vai trò của Chính sách An Sinh Xã Hội

Chính sách ASXH được hiểu là các biện pháp của nhà nước nhằm bảo vệ quyền lợi và đảm bảo cuộc sống cho người dân. Vai trò của chính sách này là rất quan trọng, giúp ổn định xã hội và phát triển kinh tế.

1.2. Đặc điểm của huyện U Minh và nhu cầu ASXH

Huyện U Minh có nhiều đặc điểm riêng biệt như địa hình ven biển và nền kinh tế nông nghiệp. Điều này tạo ra nhu cầu cấp thiết về các chính sách ASXH để hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn.

II. Thách thức trong việc thực hiện Chính sách An Sinh Xã Hội tại U Minh

Việc thực hiện chính sách ASXH tại huyện U Minh gặp nhiều thách thức. Những khó khăn này bao gồm nguồn lực hạn chế, nhận thức của người dân về quyền lợi ASXH còn thấp, và sự phức tạp trong quy trình thực hiện chính sách.

2.1. Nguồn lực tài chính và nhân lực hạn chế

Nguồn lực tài chính cho các chương trình ASXH tại huyện U Minh còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng triển khai các chính sách hiệu quả.

2.2. Nhận thức của người dân về quyền lợi ASXH

Nhiều người dân chưa hiểu rõ về quyền lợi của mình trong chính sách ASXH, dẫn đến việc không tham gia hoặc không khai thác được các dịch vụ hỗ trợ.

III. Phương pháp cải thiện Chính sách An Sinh Xã Hội tại huyện U Minh

Để cải thiện chính sách ASXH, huyện U Minh cần áp dụng các phương pháp đồng bộ và hiệu quả. Việc nâng cao nhận thức của người dân và cải thiện quy trình thực hiện chính sách là rất cần thiết.

3.1. Tăng cường truyền thông về chính sách ASXH

Cần có các chương trình truyền thông hiệu quả để nâng cao nhận thức của người dân về quyền lợi và nghĩa vụ trong chính sách ASXH.

3.2. Đơn giản hóa quy trình thực hiện chính sách

Cần đơn giản hóa các thủ tục hành chính liên quan đến chính sách ASXH để người dân dễ dàng tiếp cận và thụ hưởng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về ASXH tại U Minh

Nghiên cứu cho thấy rằng việc thực hiện chính sách ASXH tại huyện U Minh đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả của chính sách.

4.1. Kết quả đạt được từ chính sách ASXH

Chính sách ASXH đã giúp nhiều hộ gia đình thoát nghèo và cải thiện đời sống, tuy nhiên, vẫn cần nhiều nỗ lực hơn nữa.

4.2. Những vấn đề còn tồn tại trong thực hiện chính sách

Mặc dù có nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề như sự chậm trễ trong chi trả trợ cấp và thiếu sự đồng bộ trong các chương trình hỗ trợ.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho Chính sách An Sinh Xã Hội tại U Minh

Chính sách ASXH tại huyện U Minh cần được hoàn thiện hơn nữa để đáp ứng nhu cầu của người dân. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả thực hiện và mở rộng đối tượng thụ hưởng.

5.1. Đề xuất giải pháp cho chính sách ASXH

Cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện chính sách ASXH, bao gồm việc tăng cường nguồn lực và cải thiện quy trình thực hiện.

5.2. Tầm nhìn dài hạn cho chính sách ASXH tại U Minh

Tầm nhìn dài hạn cho chính sách ASXH là xây dựng một hệ thống hỗ trợ bền vững, giúp người dân có hoàn cảnh khó khăn phát triển kinh tế và ổn định cuộc sống.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chính sách an sinh xã hội đóng vai trò là trụ cột cơ bản trong hệ thống quản trị công và phát triển kinh tế bền vững, đặc biệt đối với các địa bàn vùng sâu, vùng ven biển chịu nhiều tổn thương. Tại huyện U Minh, tỉnh Cà Mau, một địa phương có chiều dài bờ biển trên 31 km và chịu ảnh hưởng nặng nề bởi tình trạng đất nhiễm phèn, biến đổi khí hậu cùng xâm nhập mặn, công tác bảo đảm an sinh xã hội giữ ý nghĩa sống còn đối với sự ổn định chính trị và nâng cao thu nhập cho cư dân. Giai đoạn 2015 - 2021 ghi nhận nỗ lực vượt bậc của toàn hệ thống chính trị địa phương khi kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 21,23% năm 2015 xuống còn 8,26% vào năm 2021.

Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới và biến động kinh tế phức tạp, việc hoàn thiện cơ chế thực thi an sinh xã hội nhằm trợ giúp người dân có hoàn cảnh khó khăn tự lực phát triển kinh tế đang đối mặt với nhiều rào cản nội tại. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện toàn diện các nút thắt trong quá trình triển khai chính sách bảo hiểm, trợ giúp xã hội và giảm nghèo tại chỗ. Mục tiêu cụ thể là phân tích thực trạng thực thi các quyền an sinh xã hội, đánh giá hiệu quả huy động nguồn lực và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ thúc đẩy sinh kế cho người nghèo.

Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 08 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 07 xã và 01 thị trấn) của huyện U Minh trong khung thời gian từ năm 2016 đến năm 2021. Ý nghĩa của công trình nghiên cứu được lượng hóa qua các mục tiêu thực tiễn: duy trì tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế trên 94%, tối ưu hóa hiệu quả của hơn 29 tỷ đồng vốn tín dụng chính sách, mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội và giải quyết triệt để các chiều thiếu hụt an sinh cho 2.435 hộ nghèo trên địa bàn huyện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết Nhà nước phúc lợi của William Beveridge và khung tiêu chuẩn an sinh xã hội của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO). Theo quan điểm của William Beveridge, an sinh xã hội là sự bảo đảm về việc làm khi con người còn sức lao động và bảo đảm thu nhập thay thế khi mất khả năng lao động. Khung lý thuyết của Tổ chức Lao động Quốc tế xác định an sinh xã hội là sự bảo vệ của xã hội đối với các thành viên thông qua các biện pháp công cộng để bù đắp sự sụt giảm thu nhập do các biến cố ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, thất nghiệp hay tuổi già. Tại Việt Nam, hệ thống này được xây dựng trên nền tảng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với công bằng xã hội.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa trong luận văn bao gồm:

• An sinh xã hội (Social Security): Hệ thống các chính sách và chương trình do Nhà nước và xã hội thực hiện nhằm bảo đảm cho mọi người dân mức sống tối thiểu, phòng ngừa và khắc phục các rủi ro kinh tế - xã hội.
• Bảo hiểm xã hội và Bảo hiểm y tế: Cơ chế chia sẻ rủi ro tài chính dựa trên sự đóng góp của người lao động, người sử dụng lao động và sự hỗ trợ của Nhà nước.
• Trợ giúp xã hội: Các biện pháp cứu trợ thường xuyên và đột xuất bằng tiền mặt hoặc hiện vật cho các nhóm yếu thế.
• Nghèo đa chiều: Phương pháp tiếp cận hiện đại đo lường mức độ nghèo đói dựa trên cả thu nhập lẫn mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và vệ sinh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2021. Nguồn dữ liệu thứ cấp bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo phát triển kinh tế - xã hội hàng năm của Ủy ban nhân dân huyện U Minh, các báo cáo thống kê chuyên đề của Bảo hiểm xã hội tỉnh Cà Mau và hệ thống tiêu chí giảm nghèo quốc gia.

Dữ liệu sơ cấp được tổng hợp và phân loại chi tiết trên toàn bộ cỡ mẫu khảo sát gồm 641 hộ nghèo và 418 hộ cận nghèo tại 08 đơn vị hành chính cấp xã của huyện U Minh. Phương pháp chọn mẫu được áp dụng là phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chỉ tiêu, bảo đảm tính đại diện cao cho các nhóm đối tượng đặc thù: hộ đồng bào dân tộc thiểu số Khmer, hộ không có tư liệu sản xuất và hộ bảo trợ xã hội.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích định tính kết hợp thống kê mô tả liên thời gian là nhằm lượng hóa chính xác sự chuyển dịch của các chỉ số an sinh, đồng thời đánh giá sâu sắc nguyên nhân gốc rễ dẫn đến nghèo đói. Toàn bộ tiến trình thu thập, xử lý và tổng hợp dữ liệu được thực hiện có hệ thống để phục vụ việc hoàn thành luận văn vào năm 2023.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, công tác giảm nghèo ghi nhận bước tiến lớn nhưng áp lực từ chuẩn nghèo mới rất nặng nề. Tỷ lệ hộ nghèo của huyện giảm mạnh từ 21,23% năm 2015 xuống 8,26% năm 2021 theo chuẩn cũ. Tuy nhiên, khi chuyển sang chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021 - 2025, toàn huyện có 2.435 hộ nghèo (chiếm tỷ lệ 9,37%) và 535 hộ cận nghèo (chiếm tỷ lệ 2,06%). Đáng chú ý, hộ nghèo dân tộc thiểu số chiếm tới 12,48% tổng số hộ nghèo của huyện, và xã Nguyễn Phích có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất lên tới 16,06%.

Thứ hai, độ bao phủ bảo hiểm y tế đạt kết quả ấn tượng nhưng bảo hiểm xã hội tự nguyện phát triển chưa tương xứng. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 94,72% dân số toàn huyện với 110.889 thẻ bảo hiểm y tế có giá trị sử dụng tính đến cuối năm 2021, trong đó có 69.511 thẻ cấp cho người dân vùng bãi ngang ven biển. Công tác thu bảo hiểm xã hội giai đoạn 2017 - 2021 duy trì tỷ lệ tăng trung bình 102,21% kế hoạch, nợ đọng bảo hiểm xã hội chỉ còn 0,861 tỷ đồng trên tổng số 130,751 tỷ đồng (chiếm 0,79%, thấp hơn 0,12% so với chỉ tiêu tỉnh giao).

Thứ ba, sự phân hóa rõ nét trong công tác chuyển đổi số dịch vụ công. Huyện U Minh là đơn vị dẫn đầu toàn tỉnh Cà Mau về tỷ lệ cài đặt ứng dụng bảo hiểm số VssID với kết quả đạt 73,32% kế hoạch. Việc chi trả chế độ bảo hiểm xã hội một lần qua tài khoản ATM đạt tỷ lệ rất cao là 98,75%, nhưng tỷ lệ chi trả lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng qua tài khoản ATM mới chỉ đạt 30,63%.

Thứ tư, nguồn lực hỗ trợ sinh kế và an sinh xã hội hóa được huy động quy mô lớn. Huyện đã vận động các quỹ an sinh đạt trên 56 tỷ đồng, xây mới và sửa chữa 2.496 căn nhà, khoan hơn 500 giếng nước sinh hoạt. Trong đại dịch, huyện kịp thời chi trả hỗ trợ 19.886 người và doanh nghiệp với tổng số tiền 25 tỷ đồng, đồng thời triển khai 21 mô hình sản xuất nông nghiệp trên diện tích 762,54 ha cho 703 hộ nghèo và cận nghèo.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng chậm thoát nghèo bền vững bắt nguồn từ sự thiếu hụt tư liệu sản xuất và trình độ tay nghề của lao động nông thôn. Khảo sát 641 hộ nghèo năm 2021 chỉ ra: 239 hộ có lao động nhưng không có đất sản xuất, 199 hộ thiếu cả đất ở lẫn đất sản xuất, và 128 hộ không có khả năng lao động. Về hạ tầng dịch vụ cơ bản, có 523 hộ sống trong nhà đơn sơ và 99 hộ chưa tiếp cận nguồn nước sạch.

So sánh với bài học kinh nghiệm từ mô hình "5 không, 3 có" của thành phố Đà Nẵng và cơ chế xã hội hóa nguồn lực tại thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định, huyện U Minh còn phụ thuộc lớn vào ngân sách cấp trên và chưa khai thác tối đa vai trò của doanh nghiệp. Để biểu diễn rõ nét sự chuyển dịch chính sách, dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cơ cấu chi trả bảo hiểm xã hội (nguồn ngân sách nhà nước chi trả 204 người, nguồn quỹ bảo hiểm xã hội chi trả 1.368 người trong năm 2021) và bảng tổng hợp các chỉ số thiếu hụt đa chiều, qua đó phản ánh sinh động thực trạng an sinh của vùng bán đảo Cà Mau.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đổi mới công tác đào tạo nghề gắn liền với tiềm năng kinh tế biển và nông nghiệp sinh thái. Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp huyện U Minh triển khai tối thiểu 45 đến 50 lớp truyền nghề mỗi năm. Mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo từ 28% năm 2021 lên trên 40% vào năm 2025, tập trung vào kỹ thuật nuôi tôm sinh thái, trồng màu và chế biến thủy hải sản.

Thứ hai, mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội tự nguyện và đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt. Cơ quan Bảo hiểm xã hội huyện phối hợp với hệ thống Bưu điện và các Ngân hàng thương mại mở rộng mạng lưới đại lý thu tại 100% ấp, khóm. Mục tiêu nâng tỷ lệ người nhận lương hưu và trợ cấp hàng tháng qua tài khoản ATM từ 30,63% lên trên 60% giai đoạn 2023 - 2025, đồng thời duy trì tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt trên 95% dân số toàn huyện.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả vốn tín dụng chính sách và nhân rộng chuỗi mô hình sản xuất thích ứng biến đổi khí hậu. Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội huyện U Minh phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn duy trì doanh số cho vay hộ nghèo và cận nghèo từ 30 đến 40 tỷ đồng mỗi năm cho ít nhất 1.200 hộ. Đồng thời, mở rộng diện tích 21 mô hình sản xuất nông nghiệp hiện hữu từ 762,54 ha lên quy mô 1.500 ha vào năm 2026.

Thứ tư, hoàn thiện thể chế huy động nguồn lực xã hội hóa để xóa nhà tạm và cải thiện nước sạch. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện U Minh cùng Ủy ban nhân dân 08 xã, thị trấn đặt mục tiêu xóa dứt điểm 523 căn nhà đơn sơ, thiếu kiên cố của hộ nghèo trước năm 2026 thông qua chương trình nhà đại đoàn kết, đồng thời khoan mới 300 giếng nước sinh hoạt và duy trì tăng trưởng quỹ "Vì người nghèo" đạt trên 1 tỷ đồng mỗi năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu chuyên khảo mang giá trị ứng dụng cao cho nhiều nhóm đối tượng:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và cấp ủy, chính quyền địa phương: Cung cấp bức tranh toàn cảnh và hệ thống luận cứ khoa học giúp Ủy ban nhân dân huyện U Minh và các huyện có điều kiện tương đồng hoàn thiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tối ưu hóa các đề án giảm nghèo đa chiều cho 2.435 hộ nghèo trên địa bàn.

2. Ngành Bảo hiểm xã hội và hệ thống Ngân hàng Chính sách xã hội: Cung cấp giải pháp thực tế để mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, nâng cao tỷ lệ chi trả an sinh qua thẻ ATM và nâng cao hiệu quả quay vòng nguồn vốn ưu đãi 29 tỷ đồng cho hộ khó khăn.

3. Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý kinh tế, Chính sách công: Cung cấp khung phương pháp luận, số liệu khảo sát thực chứng về mối quan hệ giữa an sinh xã hội và tăng trưởng kinh tế vùng ven biển.

4. Các tổ chức phi chính phủ, quỹ thiện nguyện và doanh nghiệp cộng đồng: Tìm kiếm dữ liệu tin cậy về các chiều thiếu hụt an sinh (523 căn nhà tạm, 99 hộ thiếu nước sạch) để tài trợ các dự án nước sạch, nhà ở và sinh kế thích ứng biến đổi khí hậu.

Câu hỏi thường gặp

Kết quả giảm nghèo nổi bật nhất tại huyện U Minh giai đoạn 2016 - 2021 là gì?
Huyện U Minh đã ghi nhận thành tựu giảm nghèo ấn tượng khi kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 21,23% năm 2015 xuống còn 8,26% vào năm 2021 theo chuẩn cũ. Thành công này đến từ việc phân công 44 cơ quan ban ngành phụ trách giúp đỡ 44 ấp khó khăn và huy động hơn 56 tỷ đồng từ các nguồn lực xã hội hóa.

Độ bao phủ bảo hiểm y tế và dịch vụ bảo hiểm số tại địa phương đạt mức nào?
Huyện đạt tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế lên tới 94,72% dân số với 110.889 thẻ bảo hiểm y tế có giá trị sử dụng. Đặc biệt, tỷ lệ người dân cài đặt ứng dụng bảo hiểm số VssID đạt 73,32% kế hoạch, trở thành đơn vị dẫn đầu toàn tỉnh Cà Mau về chuyển đổi số an sinh.

Tại sao tỷ lệ hộ nghèo của huyện lại tăng lên 9,37% vào cuối năm 2021?
Tỷ lệ 9,37% (tương ứng 2.435 hộ nghèo) xuất hiện do huyện áp dụng chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều mới giai đoạn 2021 - 2025 theo Quyết định số 2878/QĐ-UBND của tỉnh Cà Mau. Tiêu chuẩn mới đo lường toàn diện các chiều thiếu hụt dịch vụ cơ bản như 523 hộ nhà đơn sơ và 99 hộ thiếu nước sạch sinh hoạt.

Nguồn vốn tín dụng chính sách đã trợ lực cho người nghèo U Minh như thế nào?
Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện U Minh đã giải ngân cho 1.023 hộ nghèo, cận nghèo và mới thoát nghèo vay vốn với tổng số tiền 29 tỷ đồng. Dòng vốn này là đòn bẩy trực tiếp hỗ trợ người dân đầu tư phát triển sản xuất, cây trồng và vật nuôi thích ứng điều kiện đất phèn ven biển.

Giải pháp trọng tâm để nâng cao chất lượng dịch vụ bảo hiểm xã hội tại huyện là gì?
Luận văn kiến nghị đẩy mạnh chi trả lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng qua tài khoản ngân hàng từ mức 30,63% lên trên 60% vào năm 2025. Đồng thời, tiếp tục duy trì tỷ lệ chi trả chế độ bảo hiểm xã hội một lần qua thẻ ATM đạt mức cao trên 98,75%.

Kết luận

• Chính sách an sinh xã hội tại huyện U Minh đã phát huy vai trò "lưới đỡ an toàn", giúp giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 21,23% năm 2015 xuống 8,26% năm 2021.
• Địa phương đạt kết quả vượt bậc về độ bao phủ bảo hiểm y tế với 94,72% dân số và dẫn đầu tỉnh Cà Mau về tỷ lệ cài đặt ứng dụng VssID đạt 73,32%.
• Nguồn lực an sinh được huy động mạnh mẽ với hơn 56 tỷ đồng xã hội hóa, xây sửa 2.496 căn nhà và 29 tỷ đồng vốn vay tín dụng chính sách cho 1.023 hộ nghèo.
• Thách thức giảm nghèo đa chiều còn lớn khi toàn huyện vẫn còn 2.435 hộ nghèo (chiếm 9,37%), tập trung cao tại xã Nguyễn Phích với tỷ lệ 16,06%.
• Cần thực hiện đồng bộ 4 nhóm giải pháp: đào tạo nghề đạt tỷ lệ trên 40%, nâng chi trả lương hưu qua ATM lên 60%, mở rộng 21 mô hình sản xuất lên 1.500 ha và xóa bỏ hoàn toàn 523 căn nhà đơn sơ trước năm 2026.

Đóng góp cốt lõi của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận quản lý kinh tế và cung cấp bức tranh thực chứng toàn diện về thực thi chính sách an sinh xã hội tại huyện U Minh. Lộ trình triển khai khuyến nghị chia thành hai giai đoạn: giai đoạn 2023 - 2025 tập trung hoàn thiện hạ tầng chi trả số và đào tạo nghề; giai đoạn 2025 - 2026 mở rộng quy mô chuỗi giá trị sinh kế và xóa dứt điểm các chiều thiếu hụt an sinh. Hãy khai thác và ứng dụng ngay các kết quả nghiên cứu này để nâng cao hiệu quả hoạch định chính sách an sinh xã hội tại địa phương!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN ASXH 1. Khái niệm ASXH * ASXH: Theo tiếng anh, ASXH thường được gọi là Social Security khi dịch sang tiếng Việt, ngoài ASXH thuật ngữ này còn có nghĩa là an ninh XH, an toàn XH, bảo trợ XH, bảo đảm XH,… với các nghĩa không tương đồng. Theo một nghĩa chung, Social Security là bảo đảm thực hiện những quyền cơ bản của con người, được tự do làm ăn, được sống trong hòa bình, di chuyển, cư trú, phát biểu chính kiến của mình trong khuôn khổ luật pháp cho phép; được bình đẳng, BV trước PL; được bảo đảm thu nhập để thỏa mãn những nhu cầu sinh sống thiết yếu khi bị rủi ro, bệnh tật, tai nạn, tuổi già; được có việc làm, có nhà ở, học tập,… Theo nghĩa này thì rất rộng.

Còn theo nghĩa hẹp, Social Security được hiểu là bảo đảm ĐK sinh sống thiết yếu, đảm bảo thu nhập cùng một số ĐK khác cho người cô đơn, già cả, người tàn tật, trẻ em mồ côi, những người nghèo đói, những người bị dịch họa, thiên tai; cho người dân LĐ và gia đình của họ khi bị giảm hay mất thu nhập hay mất việc làm;… Từ cách tiếp cận, một số nhà nghiên cứu đã đưa ra các khái niệm rộng – hẹp khác nhau về ASXH, chẳng hạn như: - Theo H. Beveridge, nhà KT học và XH học người Anh (1879-1963), ASXH là sự đảm bảo về việc làm khi con người còn sức LĐ, đảm bảo lợi tức khi con người không còn sức LĐ nữa. - Theo Tổ chức LĐ quốc tế: ASXH là sự BV của XH đối với những thành viên thông qua các biện pháp công, để không gặp các khó khăn về KT-XH do bị giảm hay mất thu nhập, do ốm đau, tai nạn LĐ, thai sản, thương tật, thất nghiệp, tuổi già hay chết; nhưng đồng thời bảo đảm các chăm sóc YT, trợ cấp cho những gia đình có đông con. (Nguyễn Chương Phát, 2009) - Ở VN, thật ngữ “ASXH” đã có từ những năm 70 trong một vài cuốn sách nghiên cứu PL.

Sau năm 1975, thuật ngữ này được sử dụng nhiều, từ năm 1995 đến nay thuật ngữ này được dùng rất rộng rãi. Thuật ngữ “ASXH” thường được những 11 nhà quản lý, nhà nghiên cứu, những người làm công tác XH nhắc đến nhiều trên hệ thống thông tin truyền thông, hội thảo về CT-XH, các tài liệu,. Hiện nay có nhiều quan niệm khác nhau về ASXH. có quan niệm xem ASXH như là “đảm bảo XH”, “bảo trợ XH”, “an toàn XH”, “BHXH” nhưng cũng có quan niệm cho rằng: “ASXH” là bao trùm những vấn đề nêu trên.

Ta có thể hiểu như sau: ASXH là chỉ sự BV của phương thức SX đối với những thành viên bằng hệ thống CS, biện pháp công nhằm khắc phục các tình trạng hụt hẫng về KT và XH, trước hết là của người dân, đổi lấy kế sinh nhai bản thân và gia đình, trước những rủi ro. Vai trò hệ thống ASXH ASXH là sự BV mà XH cung cấp cho những thành viên trong XH không may gặp những rủi ro thông qua những biện pháp phân phối tiền bạc, DVXH. ND của ASXH được thể hiện trong những CS KT-XH như BHXH, cứu trợ XH, ưu đãi XH, các chương trình xoá đói GN,… Cho đến hiện tại, tất cả các nước trên thế giới kể cả Liên Hợp Quốc cũng thừa nhận hưởng DV ASXH là một trong các quyền con người trong tất cả thời đại, tất cả chế độ XH. Với mục tiêu nhằm tạo lưới an toàn cho thành viên trong XH khi cá nhân nào không may gặp rủi ro, góp phần XD một XH đồng thuận, công bằng, PT bền vững, ASXH đã chứng minh được vai trò quan trọng ở mỗi quốc gia trên thế giới.

ASXH là nhân tố động lực, là nhân tố ổn định cho sự PT KT-XH. ASXH góp phần BV, che chắn cho các thành viên trong cộng đồng XH, là niềm an ủi đối với những nạn nhân khủng bố, chiến tranh… ASXH còn ảnh hưởng rất lớn đến nền KT của mỗi nước, đặc biệt là khi diện mạo, quy mô của ASXH ngày càng mở rộng như giúp người dân LĐ có sức khoẻ tốt để làm việc, giúp họ yên tâm học tập và công tác… ASXH góp phần bảo đảm công bằng XH. sự PT nhanh chóng về KT đã cải thiện tiêu chuẩn sống nhiều người, góp phần vào các thành tựu ổn định, dần đạt đến các mục tiêu thiên niên kỷ, nhưng khoảng cách giàu nghèo, sự bất bình đẳng trong XH ngày càng rộng hơn. Hệ thống ASXH được đông đảo nhân dân trên thế giới, trong đó có VN quan tâm bởi ASXH là CS quan trọng làm giảm sự tách biệt XH về 12 KT đối với người dân.

ASXH còn là công cụ cải thiện ĐK sống, làm việc của các tầng lớp, đồng thời góp phần bảo đảm công bằng XH thông qua phân phối lại thu nhập, cùng DV có lợi cho người yếu thế trong XH. ASXH khơi dậy tinh thần đoàn kết và giúp đỡ nhau của những thành viên trong XH. ASXH giúp con người vượt qua khó khăn, phát huy sức mạnh của cộng đồng, tạo sự gắn kết giữa những thành viên thông qua sự chia sẻ rủi ro, giảm đi gánh nặng, nỗi đau cho người không may rơi vào hoàn cảnh yếu thế trong XH, giúp PTXH lành mạnh, bền vững. ASXH là cầu nối cho giữa những quốc gia, những dân tộc hiểu biết, xích lại gần nhau hơn.

Hàng loạt những hành động, chương trình thể hiện việc bảo đảm ASXH toàn cầu đã được những tổ chức quốc tế thực hiện như: chương trình an ninh lương thực thế giới, xoá đói GN, chương trình cứu trợ nhân đạo, chương trình phòng chống lây nhiễm HIV, chương trình phòng chống tội phạm xuyên quốc gia. Bản chất của ASXH ASXH biểu hiện rõ quyền con người được LHQ thừa nhận Muốn thấy được bản chất của ASXH, phải hiểu được mục tiêu của ASXH. Mục tiêu của ASXH là tạo lưới an toàn gồm nhiều lớp, nhiều tầng BV cho mọi thành viên trong cộng đồng XH trong các trường hợp người dân bị mất hay bị giảm thu nhập hay phải tăng các chi phí đột xuất trong chi tiêu gia đình do các nguyên nhân khác nhau như: ốm đau, già cả, thương tật… gọi chung là các biến cố và “rủi ro XH”. Để tạo lưới an toàn gồm nhiều lớp, nhiều tầng có thể thực hiện đảm bảo an sinh cho tất cả các tầng lớp dân cư, ASXH được dựa trên nguyên tắc công bằng XH, san sẻ trách nhiệm, được thực hiện bằng nhiều phương thức, hình thức, biện pháp khác nhau.

ASXH thể hiện chủ nghĩa nhân đạo cao đẹp Người dân trong XH từ các địa vị XH, tôn giáo, chủng tộc khác nhau… là có biểu hiện khác nhau của hệ thống giá trị XH. Nhưng vượt lên tất cả, với tư cách một người dân, thì phải được đảm bảo mọi mặt để có thể phát huy đầy đủ các khả năng của mình, không phân biệt địa vị XH, tôn giáo, chủng tộc,… ASXH tạo cho những 13 người kém may mắn, những người bất hạnh hơn người bình thường để có thêm những lực đẩy, ĐK cần thiết để có thể khắc phục “biến cố”, “rủi ro XH”, có cơ hội để PT, hoà nhập vào XH. ASXH kích thích tính tích cực XH trong mỗi người, kể cả người kém may mắn và người may mắn; người nghèo và người giàu, giúp họ hướng đến các chuẩn mực của Chân – Thiện – Mỹ. Nhờ thế, có thể chống thói trông chờ ỷ lại vào XH; chống lại tư tưởng mạnh ai nấy lo, “đèn nhà ai nhà ấy rạng”… ASXH là yếu tố tạo sự hòa đồng giữa mọi người, không phân biệt tôn giáo, chính kiến, vị trí XH chủng tộc,… Giúp con người hướng tới một XH nhân ái, góp phần tạo ra cuộc sống bình yên, công bằng.

ASXH thể hiện rất rõ truyền thống đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau, tương thân tương ái của cộng đồng XH Truyền thống đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau, tương thân tương ái trong cộng đồng là một nhân tố để ổn định và PTXH. Sự chia sẻ trong cộng đồng XH, giúp đỡ người gặp bất hạnh nhằm hoàn thiện giá trị nhân bản con người, đảm bảo một XH được PT lành mạnh. Nguyên tắc của ASXH Thứ nhất: NN quản lý hoạt động ASXH - NN có trách nhiệm tổ chức các biện pháp bảo đảm XH đối với các đối tượng bị mất hoặc giảm thu nhập, ngay lúc đầu NN đã thành lập Ban chỉ đạo để thực hiện CS về ASXH. - NN ban hành những văn bản PL tạo ra hành lang pháp lý để điều chỉnh những hoạt động của ASXH; việc ban hành những văn bản PL, những CS, PL về ASXH tạo sự đồng bộ, thống nhất thực hiện từ Trung ương tới địa phương.

- NN thường xuyên giám sát, kiểm tra là cách để ngăn ngừa tốt nhất các sai sót, vi phạm trong quá trình thực hiện CS ASXH. - NN tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra phát hiện xử lý mọi hành vi vi phạm PL trong quá trình thực hiện CS ASXH. 14 - NN hỗ trợ nguồn kinh phí để thực hiện các hoạt động ASXH trong phạm vi cả nước. Thứ hai: Phải bảo đảm ASXH cho mọi người bị mất hoặc giảm khả năng LĐ dẫn tới bị mất hoặc giảm thu nhập KT do gặp thiên tai, do bị mất việc làm, hỏa hoạn hay những rủi ro khác.

Thứ ba: Thực hiện ASXH trên cơ sở đóng góp giữa các bên và sự trợ giúp của toàn XH, sự chia sẽ giữa cộng đồng trong XH. Cùng với nguồn ngân sách của NN, sự tham gia đóng góp của các thành phần trong XH và các tổ chức nước ngoài và bằng chính sự đóng góp, tham gia của người thụ hưởng những CS này. Thứ tư: ASXH không nhằm mục đích lợi nhuận mà chủ yếu thực hiện mục đích XH vì cộng đồng. Thứ năm: Mức ASXH nhằm trợ giúp bảo đảm nhu cầu tối thiểu cho những người hưởng thụ.

Các ảnh hưởng của hệ thống ASXH Thực tế, hệ thống ASXH khi thực hiện đúng và toàn diện sẽ mang đến những ảnh hưởng rất tích cực về mặt XH: - ASXH bảo đảm cho những đối tượng “yếu thế” và những người LĐ được BV, chăm sóc khi không may rơi vào HCKK; tạo cơ hội cho những người bất hạnh có được ĐK để khắc phục “rủi ro XH”, có cơ hội hoà nhập vào cộng đồng XH, có được cơ hội PT. ASXH với những chức năng của nó, sẽ tạo tính tích cực cho XH, trong mỗi người, hướng đến chuẩn mực của Chân – Thiện – Mỹ. ASXH hướng đến điều tốt đẹp trong cuộc sống, hoà đồng giữa mọi người không phân biệt tôn giáo, giới tính, chính kiến, dân tộc. vào một XH công bằng an toàn cho tất cả thành viên.