Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ logistics của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ logistics - Chương 2: Thực trạng phát triển dịch vụ logistics của Tổng công ty Hàng hải Việt Nam. - Chương 3: Giải pháp phát triển dịch vụ logistics của Tổng công ty Hàng hải Việt Nam. 11 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ LOGISTICS CỦA DOANH NGHIỆP KINH DOANH DỊCH VỤ LOGISTICS 1. Dịch vụ logistics và doanh nghiệp dịch vụ logistics 1.
Dịch vụ logistics 1. Khái niệm và đặc điểm của dịch vụ logistics C ng với sự phát triển của lực lượng sản xuất và sự h trợ đắc lực của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật trên thế giới, khối lượng hàng hóa và sản phẩm vật chất được sản xuất ra ngày càng nhiều, logistics có cơ hội phát triển ngày càng mạnh mẽ hơn trong hoạt động kinh doanh. Thời gian đầu, logistics chỉ đơn thuần được coi là một phương thức kinh doanh mới, mang lại hiệu quả cao cho các doanh nghiệp. C ng với quá trình phát triển, logistics đã được chuyên môn hóa và phát triển trở thành một ngành dịch vụ đóng vai tr rất quan trọng trong giao thương quốc tế.
Trong Luật Thương mại 2005, lần đầu tiên khái niệm về dịch vụ logistics được pháp điển hóa. Luật quy định “Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công đoạn bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch vụ khác có liên quan tới hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thù lao”. Dịch vụ logistics có một số đ c điểm cơ bản như sau: Thứ nhất, dịch vụ logistics do thương nhân thực hiện một cách chuyên nghiệp. Thương nhân cung ứng dịch vụ logistics phải đáp ứng đủ các điều kiện về phương tiện thiết bị, công cụ đảm bảo tiêu chuẩn an toàn, kỹ thuật và có đội ngũ nhân viên đáp ứng yêu cầu.
Thứ hai, dịch vụ logistics là bước phát triển cao hơn và hoàn chỉnh hơn các dịch vụ liên quan đến hàng hóa như vận tải, đóng gói bao bì, giao nhận hàng hóa, lưu kho, lưu bãi. Thương nhân cung ứng dịch vụ logistics có thể cung cấp các dịch vụ riêng lẻ như thuê tàu, đóng gói hàng hoá, làm thủ tục hải quan, đăng ký mã 12 hiệu… ho c cung cấp nh ng dịch vụ logistics trọn gói. Thương nhân cung cấp dịch vụ logistics thực hiện dịch vụ theo chu i, có sự sắp xếp hợp lý nhằm tiết kiệm chi phí, thời gian từ nhận hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, chuẩn bị giấy tờ, làm thủ tục hải quan và giao hàng tới cho người nhận. Thương nhân cung ứng dịch vụ logistics được hưởng th lao từ dịch vụ do mình cung ứng.
Thứ ba, dịch vụ logistics có vai tr quan trọng đối với quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Dịch vụ logistics có thể h trợ toàn bộ các khâu trong trong hoạt động doanh nghiệp, từ chuẩn bị nguyên vật liệu, sản xuất đến khi sản phẩm được đưa ra kh i doanh nghiệp đến tay người tiêu dùng. Các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ logistics nhằm mục đích đưa hàng hóa tới tay người tiêu dung nhanh chóng, hạn chế tối đa rủi ro, và phải trả th lao. Tuy nhiên, mức phí này thấp hơn nhiều so với chi phí tự đầu tư thực hiện hoạt động logistics.
Thứ tư, dịch vụ logistics được thực hiện trên cơ sở hợp đồng cung ứng dịch vụ gi a doanh nghiệp chủ hàng và thương nhân cung ứng dịch vụ logistics. T y thuộc vào mức độ sử dụng dịch vụ của khách hàng, nội dung hợp đồng có thể đơn giản ho c phức tạp. Vai trò của dịch vụ logistics a. Vai trò của dịch vụ logistics đối với nền kinh tế - Dịch vụ logistics góp phần tối ưu hóa chu trình lưu chuyển của sản xuất kinh doanh từ khâu đầu vào nguyên vật liệu tới sản phẩm cuối c ng đến tay khách hàng sử dụng.
Từ thập niên 70 của thế kỷ XX, liên tiếp các cuộc khủng hoảng năng lượng buộc các doanh nghiệp phải quan tâm tới chi phí, đ c biệt là chi phí vận chuyển. Trong nhiều giai đoạn, lãi suất ngân hàng cũng cao khiến các doanh nghiệp có nhận thức sâu sắc hơn về vốn, vì vốn bị đọng lại do việc duy trì quá nhiều hàng tồn kho. Chính trong giai đoạn này, cách thức tối ưu hóa quá trình sản xuất, lưu kho, vận chuyển hàng hóa được đ t lên hàng đầu. Và với sự trợ giúp của công nghệ thông tin, logistics chính là một công cụ đắc lực để thực hiện điều này.
13 - Dịch vụ logistics góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thiểu chi phí trong quá trình sản xuất, tăng cường sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp. Theo thống kê của một nghiên cứu, hoạt động logistics trên thị trường Trung Quốc tăng trưởng với tốc độ bình quân là 33%/năm và ở Brazil là 20%/năm. Bên cạnh đó, từ số liệu thống kê của một số tổ chức nghiên cứu về dịch vụ logistics cho biết chi phí cho hoạt động dịch vụ logistics chiếm 10-13% GDP ở các nước phát triển, ở các nước đang phát triển cao hơn khoảng 15-20%. Điều này cho thấy chi phí cho dịch vụ logistics là rất lớn, vì vậy với việc hình thành và phát triển dịch vụ logistics sẽ giúp các doanh nghiệp cũng như toàn bộ nền kinh tế quốc dân giảm được chi phí trong chu i logistics, làm cho quá trình sản xuất kinh doanh tinh giản hơn và đạt hiệu quả hơn.
Giảm chi phí trong sản xuất, quá trình sản xuất kinh doanh tinh giản, hiệu quả sản xuất kinh doanh được nâng cao góp phần tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Thực tế nh ng năm qua tại các nước Châu Âu, chi phí logistics đã giảm xuống rất nhiều và c n có xu hướng giảm n a trong các năm tới. - Dịch vụ logistics giúp tiết kiệm và giảm chi phí trong hoạt động lưu thông phân phối. Giá cả hàng hóa trên thị trường chính bằng giá cả ở nơi sản xuất cộng với chi phí lưu thông.
Chi phí lưu thông hàng hóa, chủ yếu là phí vận tải chiếm một tỷ lệ không nh và là bộ phận cấu thành giá cả hàng hóa trên thị trường, đ c biệt là hàng hóa trên thị trường thương mại quốc tế. Mà vận tải là yếu tố quan trọng nhất trong hệ thống logistics cho nên dịch vụ logistics ngày càng hoàn thiện và hiện đại sẽ tiết kiệm cho phí vận tải và các chi phí khác phát sinh trong quá trình lưu thông dẫn đến tiết kiệm và giảm chi phí lưu thông. Nếu tính cả chi phí vận tải, tổng chi phí logistics (bao gồm đóng gói, lưu kho, vận tải, quản lý, …) ước tính chiếm tới 20% tổng chi phí sản xuất ở các nước phát triển, trong khi đó nếu chỉ tính riêng chi phí vận tải có thể chiếm tới 40% giá trị xuất khẩu của một số nước không có biển. - Dịch vụ logistics phát triển góp phần mở rộng thị trường trong buôn bán quốc tế.
Sản xuất có mục đích là phục vụ tiêu d ng, cho nên trong sản xuất kinh doanh, vấn đề thị trường luôn là vấn đề quan trọng và luôn được các nhà sản xuất và kinh doanh quan tâm. Các nhà sản xuất kinh doanh muốn chiếm lĩnh và mở rộng thị 14 trường cho sản phẩm của mình phải cần sự h trợ của dịch vụ logistics. Dịch vụ logistics có tác dụng như chiếc cầu nối trong việc chuyển dịch hàng hóa trên các tuyến đường mới đến các thị trường mới đúng yêu cầu về thời gian và địa điểm đ t ra. Dịch vụ logistics phát triển có tác dụng rất lớn trong việc khai thác và mở rộng thị trường kinh doanh cho các doanh nghiệp.
- Dịch vụ logistics là công cụ liên kết các hoạt động trong chuỗi giá trị toàn cầu như cung cấp, sản xuất, lưu thông phân phối, mở rộng thị trường cho các hoạt động kinh tế. Khi thị trường toàn cầu phát triển với các tiến bộ công nghệ, đ c biệt là việc mở cửa thị trường ở các nước đang và chậm phát triển, logistics được các nhà quản lý coi như là công cụ, một phương tiện liên kết các lĩnh vực khác nhau của chiến lược doanh nghiệp. Vai trò của dịch vụ logistics đối với doanh nghiệp Trong xu hướng toàn cầu hóa, khi mà thị trường tiêu thụ và nguồn cung ứng ngày càng trở nên xa cách về m t địa lý thì các lợi ích về thời gian và địa điểm do logistics đem lại ngày càng lớn do yêu cầu kết nối cung cầu và tiêu dùng sản phẩm trong các chu i cung ứng toàn cầu. Hoạt động logistics tại các doanh nghiệp hiện có nh ng vai trò quan trọng dưới đây: - Logistics tạo ra lợi ích về thời gian và địa điểm cho sản phẩm: Lợi ích địa điểm là phần giá trị cộng thêm vào sản phẩm, giúp sản phẩm có khả năng trao đổi ho c tiêu thụ đúng vị trí.
Lợi ích thời gian là phần giá trị được sáng tạo ra để sản phẩm có m t đúng thời điểm và đáp ứng khoảng thời gian cung ứng mà khách hàng mong đợi. Nhờ hoạt động logistics tạo ra nh ng lợi ích về thời gian và địa điểm mà sản phẩm có thể đến đúng vị trí cần thiết và vào thời điểm thích hợp. Phần giá trị này cộng thêm vào sản phẩm, mang lại lợi ích cho cả khách hàng và doanh nghiệp. - Logistics nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thiểu chi phí kinh doanh, tăng cường sức cạnh tranh cho doanh nghiệp: Quan điểm marketing cho rằng, kinh doanh tồn tại dựa trên sự th a mãn nhu cầu khách hàng và cho thấy ba thành phần chủ yếu của khái niệm này là sự phối hợp các n lực marketing, th a mãn khách hàng và lợi nhuận công ty.
Logistics đóng vai tr quan trọng với các thành phần này 15 theo cách thức khác nhau. Nó giúp phối hợp các biến số marketing - mix, gia tăng sự hài lòng của khách hàng, trực tiếp làm giảm chi phí, gián tiếp làm tăng lợi nhuận trong dài hạn. - Logistics cho phép doanh nghiệp di chuyển hàng hóa và dịch vụ hiệu quả đến khách hàng: Logistics không chỉ góp phần tối ưu hóa về vị trí mà còn tối ưu hóa các dòng hàng hóa và dịch vụ tại doanh nghiệp nhờ vào việc phân bố mạng lưới các cơ sở kinh doanh và điều kiện phục vụ phù hợp với yêu cầu vận động hàng hóa.