Phương Pháp AHP - SWOT Đề Xuất Chiến Lược Phát Triển Chuỗi Cung Ứng Xanh Ngành Dệt May Việt Nam

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp phương pháp phối hợp ahp swop để đề xuất chiến lược phát triển chuỗi cung ứng xanh ngành, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất

• Tác giả: Huỳnh Ngọc Kiều Tiên
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Ngọc Long
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghiệp Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Phương Pháp Phối Hợp AHP - SWOT Để Đề Xuất Chiến Lược Phát Triển Chuỗi Cung Ứng Xanh Ngành Dệt May Việt Nam
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6.1. Nghiên cứu định tính
• 1.6.2. Nghiên cứu định lượng
• 1.7. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.7.1. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.7.2. Ý nghĩa khoa học
• 1.8. Kết cấu của khoá luận
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Các khái niệm liên quan
• 2.1.1. Khái niệm về chiến lược
• 2.1.2. Khái niệm ngành dệt may
• 2.1.3. Khái niệm chuỗi cung ứng xanh
• 2.1.4. Lợi ích của chuỗi cung ứng xanh
• 2.1.5. Những thách thức trong chuỗi cung ứng xanh
• 2.1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng xanh
• 2.2. Các lý thuyết liên quan
• 2.2.1. Ma trận SWOT
• 2.2.2. Các phương pháp MCDM
• 2.2.3. Phương pháp phân tích thứ bậc AHP
• 2.2.4. Phân tích SWOT bằng phương pháp AHP
• 2.3. Tổng quan các nghiên cứu trước có liên quan
• 2.3.1. Nghiên cứu của Yue và Shen
• 2.3.2. Nghiên cứu của Huang và Yin
• 2.3.3. Nghiên cứu của Gwarda
• 2.3.4. Nghiên cứu của Jianguo và Solangi
• 2.3.5. Nghiên cứu của Silvana và cộng sự
• 2.3.6. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Bình và cộng sự
• 2.3.7. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Phương Huyền và Nguyễn Thanh Hưng
• 2.3.8. Nghiên cứu Mai Khắc Thành
• 2.3.9. Nghiên cứu của Kim và Park
• 2.4. Đề xuất mô hình nghiên cứu
• 2.4.1. Mô hình SWOT-AHP phân cấp của đề tài
• 2.4.2. Giải thích các thành tố trong mỗi yếu tố trong mô hình
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.4. Chọn lọc các thành tố trong mỗi yếu tố SWOT
• 3.5. Chọn mẫu nghiên cứu
• 3.6. Thiết kế thang đo và bảng câu hỏi
• 3.7. Quy trình phân tích SWOT-AHP
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Giới thiệu tổng quan về thực trạng vấn đề nghiên cứu
• 4.2. Thống kê mô tả
• 4.3. Trọng số tổng thể của các thành tố và yếu tố SWOT
• 4.4. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: HÀM Ý VÀ KẾT LUẬN
• 5.1. Kết luận và đóng góp của nghiên cứu
• 5.2. Hàm ý quản trị
• 5.3. Hạn chế nghiên cứu và hướng cho nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH SÁCH BẢNG
• DANH SÁCH HÌNH
• DANH MỤC PHỤ LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chiến Lược Phát Triển Chuỗi Cung Ứng Xanh Ngành Dệt May Việt Nam

Ngành dệt may Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh toàn cầu hóa và yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường. Việc phát triển chuỗi cung ứng xanh không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh mà còn đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng về sản phẩm thân thiện với môi trường. Đề tài này sẽ phân tích các yếu tố cần thiết để xây dựng một chiến lược phát triển bền vững cho ngành dệt may thông qua phương pháp AHP và SWOT.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Chuỗi Cung Ứng Xanh Trong Ngành Dệt May

Chuỗi cung ứng xanh đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu ô nhiễm và tối ưu hóa nguồn lực. Doanh nghiệp cần nhận thức rõ về lợi ích của việc áp dụng các công nghệ xanh trong sản xuất.

1.2. Xu Hướng Thế Giới Về Phát Triển Bền Vững

Trên thế giới, nhiều quốc gia đã áp dụng các chiến lược phát triển bền vững trong ngành dệt may. Việt Nam cần học hỏi và áp dụng những mô hình thành công này để nâng cao vị thế cạnh tranh.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Chuỗi Cung Ứng Xanh Ngành Dệt May

Ngành dệt may Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc chuyển đổi sang chuỗi cung ứng xanh. Các vấn đề như chi phí đầu tư cao, thiếu hụt công nghệ và nguồn nhân lực có trình độ cao là những rào cản lớn. Việc nhận diện và phân tích các thách thức này là rất cần thiết để xây dựng các chiến lược hiệu quả.

2.1. Chi Phí Đầu Tư Cao Cho Công Nghệ Xanh

Đầu tư vào công nghệ xanh thường đòi hỏi chi phí ban đầu lớn, điều này có thể gây khó khăn cho nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

2.2. Thiếu Hụt Nguồn Nhân Lực Chất Lượng

Ngành dệt may cần nguồn nhân lực có trình độ cao để áp dụng các công nghệ mới. Tuy nhiên, hiện tại, nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn còn hạn chế.

III. Phương Pháp AHP Trong Phân Tích Chiến Lược Phát Triển Chuỗi Cung Ứng Xanh

Phương pháp AHP (Analytic Hierarchy Process) là một công cụ hữu ích trong việc phân tích và đánh giá các yếu tố trong chuỗi cung ứng xanh. AHP giúp xác định mức độ ưu tiên của các yếu tố, từ đó đưa ra các quyết định chiến lược hiệu quả.

3.1. Cách Thức Hoạt Động Của Phương Pháp AHP

AHP cho phép người dùng phân tích các yếu tố một cách có hệ thống, từ đó xác định được các yếu tố quan trọng nhất trong việc phát triển chuỗi cung ứng.

3.2. Lợi Ích Của Việc Sử Dụng AHP Trong Ngành Dệt May

Việc áp dụng AHP giúp các nhà quản lý có cái nhìn tổng quan và chính xác hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng, từ đó đưa ra quyết định đúng đắn.

IV. Phân Tích SWOT Để Đề Xuất Chiến Lược Phát Triển Chuỗi Cung Ứng Xanh

Phân tích SWOT là một công cụ quan trọng giúp đánh giá các yếu tố bên trong và bên ngoài của ngành dệt may. Qua đó, các nhà quản lý có thể nhận diện được điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong việc phát triển chuỗi cung ứng xanh.

4.1. Điểm Mạnh Của Ngành Dệt May Việt Nam

Ngành dệt may Việt Nam có nhiều điểm mạnh như nguồn nguyên liệu phong phú và lực lượng lao động dồi dào, điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển chuỗi cung ứng xanh.

4.2. Cơ Hội Từ Thị Trường Quốc Tế

Thị trường quốc tế đang ngày càng ưa chuộng các sản phẩm thân thiện với môi trường, đây là cơ hội lớn cho ngành dệt may Việt Nam phát triển chuỗi cung ứng xanh.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Chiến Lược Phát Triển Chuỗi Cung Ứng Xanh

Việc áp dụng các chiến lược phát triển chuỗi cung ứng xanh trong ngành dệt may đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các doanh nghiệp đã bắt đầu nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

5.1. Các Doanh Nghiệp Tiêu Biểu Trong Ngành Dệt May

Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng thành công các công nghệ xanh, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

5.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Chiến Lược Phát Triển

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng chuỗi cung ứng xanh không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Chiến Lược Phát Triển Chuỗi Cung Ứng Xanh

Chiến lược phát triển chuỗi cung ứng xanh trong ngành dệt may Việt Nam là một xu hướng tất yếu. Các doanh nghiệp cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường để phát triển bền vững trong tương lai.

6.1. Tầm Nhìn Tương Lai Của Ngành Dệt May

Ngành dệt may cần có những chiến lược dài hạn để phát triển bền vững, từ đó tạo ra giá trị cho cả doanh nghiệp và xã hội.

6.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Doanh Nghiệp

Các doanh nghiệp nên chủ động áp dụng các công nghệ xanh và xây dựng các chiến lược phát triển bền vững để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng phát triển bền vững, người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường. Đối với các doanh nghiệp, việc xây dựng và "xanh hóa" chuỗi cung ứng (Green Supply Chain Management - GSCM) không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ sinh thái mà còn là giải pháp tối ưu hóa chi phí nguyên vật liệu, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ thị trường quốc tế.

Tại Việt Nam, dệt may là ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu và giải quyết việc làm cho lao động nông thôn. Năm 2023, kim ngạch xuất khẩu của ngành đạt khoảng 40,3 tỷ USD. Tuy nhiên, hoạt động sản xuất dệt may truyền thống tiêu tốn lượng lớn tài nguyên và phát sinh nhiều chất thải độc hại. Cụ thể, để sản xuất một chiếc áo thun cotton cần tiêu thụ khoảng 2.700 lít nước cùng lượng lớn hóa chất tẩy, nhuộm gây áp lực lên nguồn nước và đất. Các công đoạn kéo sợi, dệt vải, nhuộm và hoàn tất vải đòi hỏi mức tiêu thụ năng lượng cao, phát thải khí nhà kính lớn.

Bên cạnh đó, chuỗi cung ứng dệt may Việt Nam đối mặt với nhiều rào cản nội tại và môi trường bên ngoài:

• Sự phụ thuộc tới 97% vào nguồn nguyên liệu bông, xơ nhập khẩu.
• Hạn chế về năng lực tài chính, máy móc và công nghệ xử lý chất thải.
• Sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao (dự báo đến năm 2030 toàn ngành chuỗi cung ứng cần bổ sung 2,2 triệu lao động, trong đó có khoảng 200.000 nhân lực chất lượng cao có chứng chỉ chuyên môn và ngoại ngữ).
• Áp lực từ các quy định sinh thái quốc tế như các tiêu chuẩn mới của Liên minh Châu Âu (EU) đối với các sản phẩm có chu kỳ sử dụng ngắn.

Để định hình chiến lược phát triển chuỗi cung ứng xanh, công cụ phân tích ma trận điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức (SWOT) thường được sử dụng. Tuy nhiên, SWOT truyền thống mang tính định tính, thiếu khả năng đo lường mức độ ưu tiên và xác định trọng số định lượng giữa các yếu tố. Do đó, việc phối hợp phương pháp phân tích thứ bậc (Analytic Hierarchy Process - AHP) cùng SWOT là giải pháp khoa học nhằm lượng hóa các đánh giá của chuyên gia, hỗ trợ ra quyết định chiến lược có hệ thống.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Mục tiêu tổng quát: Áp dụng phương pháp phối hợp AHP - SWOT để đề xuất chiến lược phát triển chuỗi cung ứng xanh ngành dệt may Việt Nam.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Xác định các thành tố thuộc nhóm điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong hoạt động chuỗi cung ứng xanh ngành dệt may Việt Nam.
   • Xác định mức độ quan trọng và trọng số của từng yếu tố SWOT cùng các thành tố cấu thành.
   • Đề xuất các chiến lược ưu tiên cho các nhà quản trị nhằm phát triển chuỗi cung ứng xanh trong ngành dệt may Việt Nam.

Câu hỏi nghiên cứu:

1. Các yếu tố điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức (SWOT) và các thành tố cấu thành trong hoạt động chuỗi cung ứng xanh ngành dệt may tại Việt Nam là gì?
2. Mức độ quan trọng của từng yếu tố điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong hoạt động chuỗi cung ứng xanh ngành dệt may tại Việt Nam như thế nào?
3. Các chiến lược cụ thể nào được đề xuất nhằm phát triển chuỗi cung ứng xanh ngành dệt may tại Việt Nam?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Phương pháp phối hợp AHP - SWOT trong việc đề xuất chiến lược phát triển chuỗi cung ứng xanh ngành dệt may Việt Nam.
• Đối tượng khảo sát: 16 chuyên gia và nhà quản trị am hiểu chuyên môn, đang công tác tại các doanh nghiệp trong ngành dệt may tại Việt Nam.
• Phạm vi không gian: Các doanh nghiệp ngành dệt may tại Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện từ tháng 01/2024 đến tháng 05/2024.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và mô hình ứng dụng

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên các khái niệm và mô hình quản trị chiến lược:

• Chuỗi cung ứng và Quản trị chuỗi cung ứng (SCM): Hệ thống tích hợp các hoạt động từ tìm nguồn nguyên liệu, sản xuất, lưu kho bãi, phân phối đến chuyển giao sản phẩm cho khách hàng nhằm tối ưu hóa giá trị toàn chuỗi.
• Quản lý chuỗi cung ứng xanh (GSCM): Sự kết hợp giữa quản trị chuỗi cung ứng truyền thống với các yêu cầu bảo vệ môi trường, bao gồm: thiết kế xanh, thu mua xanh, sản xuất xanh, logistics xanh và logistics ngược.
• Quan điểm dựa trên nguồn lực (Resource-Based View - RBV): Tiếp cận năng lực cốt lõi nội bộ để đạt được lợi thế cạnh tranh bền vững trong bối cảnh thay đổi công nghệ và yêu cầu thị trường.
• Phương pháp ra quyết định đa tiêu chí (MCDM): Hệ thống các kỹ thuật hỗ trợ đánh giá các phương án lựa chọn phức tạp (tổng quan 11 phương pháp gồm MAUT, AHP, CBR, DEA, FUZZY, SMART, GP, ELECTRE, PROMETHEE, SAW, TOPSIS).
• Mô hình phân tích thứ bậc kết hợp ma trận SWOT (SWOT-AHP): Kế thừa cấu trúc phân cấp từ mô hình của Lee và cộng sự (2021), mô hình của đề tài bao gồm 3 cấp độ:
  • Cấp 1: Mục tiêu tối cao (Đề xuất chiến lược phát triển chuỗi cung ứng xanh ngành dệt may Việt Nam).
  • Cấp 2: 4 nhóm yếu tố môi trường (Điểm mạnh - S, Điểm yếu - W, Cơ hội - O, Thách thức - T).
  • Cấp 3: 16 thành tố cụ thể (mỗi nhóm gồm 4 thành tố được chọn lọc).

Nhóm yếu tố SWOT	Mã	Tên thành tố trong mô hình phân cấp
Điểm mạnh (S)	S1 S2 S3 S4	Sử dụng công nghệ hiện đại Xây dựng hệ thống cung ứng trong nước bền vững Sử dụng nguyên liệu hữu cơ và tái chế Dự báo nhu cầu chính xác
Điểm yếu (W)	W1 W2 W3 W4	Năng lực tài chính không đủ mạnh Hiệu quả kém trong việc ngăn chặn suy thoái môi trường Trình độ kỹ thuật thấp Thiếu giáo dục kiến thức
Cơ hội (O)	O1 O2 O3 O4	Xuất hiện đa dạng các công nghệ mới Sự tăng trưởng của thị trường nước ngoài Ngành công nghiệp tái chế phát triển Sự hình thành các xu hướng thời trang mới
Thách thức (T)	T1 T2 T3 T4	Đạt được lợi thế cạnh tranh bền vững Sự thay đổi mẫu mã, xu hướng thời trang nhanh chóng Sản phẩm tái tạo, tái chế và áp dụng công nghệ xanh thường đòi hỏi chi phí cao Thuế nhập khẩu cao

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Nghiên cứu áp dụng quy trình hỗn hợp định tính kết hợp định lượng:

• Phương pháp định tính: Rà soát và tổng hợp 42 công trình nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước (chủ yếu từ cơ sở dữ liệu Scopus và Google Scholar). Các tác giả thống kê tần suất xuất hiện của các yếu tố tác động đến chuỗi cung ứng xanh ngành dệt may để sàng lọc ra 16 thành tố đặc trưng nhất (mỗi nhóm 4 thành tố, đáp ứng điều kiện không vượt quá 10 tiêu chí theo khuyến nghị của Saaty).
• Phương pháp định lượng đa tiêu chí (AHP): Thiết kế bảng khảo sát ma trận so sánh cặp theo thang điểm từ 1 đến 9 của Saaty. Thu thập dữ liệu từ mẫu khảo sát gồm 16 chuyên gia trong ngành dệt may Việt Nam.
• Xử lý số liệu: Tính toán các vector trọng số cục bộ, trọng số tổng thể toàn cục và kiểm tra chỉ số nhất quán (Consistency Ratio - CR $\le 0{,}10$) thông qua phần mềm bảng tính Excel.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu

Chương 1 thiết lập khung cơ sở cho đề tài, làm rõ tính cấp thiết của việc xanh hóa chuỗi cung ứng dệt may tại Việt Nam trong bối cảnh phát triển kinh tế tuần hoàn. Tác giả chỉ ra nghịch lý giữa vai trò đóng góp xuất khẩu lớn (40,3 tỷ USD năm 2023) và mức độ gây ô nhiễm môi trường, tiêu thụ năng lượng, sử dụng nước của ngành. Chương này xác định rõ 3 mục tiêu cụ thể, 3 câu hỏi nghiên cứu, đối tượng khảo sát là 16 chuyên gia, phạm vi thực hiện từ tháng 01/2024 đến tháng 05/2024, cùng ý nghĩa khoa học và thực tiễn của việc tích hợp AHP và SWOT.

Chương 2: Cơ sở lý thuyết

Chương 2 tổng hợp hệ thống lý luận về chiến lược, ngành dệt may, quản trị chuỗi cung ứng (SCM) và quản lý chuỗi cung ứng xanh (GSCM). Tác giả phân tích các mô hình chuỗi cung ứng đơn giản và mở rộng, đồng thời tổng hợp 11 phương pháp ra quyết định đa tiêu chí (MCDM).

Chương này phân tích tổng quan 9 công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến SWOT, AHP và chuỗi cung ứng xanh:

• Yue và Shen (2024) về mô hình IFS-AHP-SWOT.
• Huang và Yin (2024) về SWOT-AHP trong phát triển năng lượng sinh học rừng.
• Gwarda (2023) về quản lý chất thải dệt may theo luật EU.
• Jianguo và Solangi (2023) về FAHP-FTOPSIS xử lý rào cản GSCM ngành dệt may Pakistan.
• Silvana và cộng sự (2023) về SWOT-AHP trong lĩnh vực y tế cấy ghép.
• Nguyễn Thị Bình và cộng sự (2022) về chuỗi cung ứng linh hoạt ngành dệt may châu Á.
• Nguyễn Thị Phương Huyền và Nguyễn Thanh Hưng (2021) về mô hình SWOT-AHP-TOWS cho hệ thống y tế từ xa.
• Mai Khắc Thành (2020) về SWOT-AHP lựa chọn chiến lược kinh doanh vận tải biển Vinaship.
• Kim và Park (2019) về SWOT-AHP phát triển chuỗi cung ứng dệt may tại Uzbekistan.

Từ các nghiên cứu trên, tác giả đề xuất mô hình phân cấp SWOT-AHP 3 cấp độ với 16 thành tố cụ thể giải thích chi tiết cơ sở lý luận cho từng biến số.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 trình bày chi tiết quy trình nghiên cứu 5 bước:

1. Xác định mục tiêu và tổng quan lý thuyết.
2. Sàng lọc dữ liệu từ 42 bài báo khoa học để trích xuất 16 thành tố SWOT có tần suất xuất hiện cao nhất.
3. Thiết kế bảng hỏi so sánh cặp và tiến hành thu thập ý kiến từ 16 chuyên gia dệt may.
4. Xử lý thuật toán AHP, tính trọng số các nhóm SWOT, kiểm tra tỷ số nhất quán CR và xác định thứ bậc ưu tiên.
5. Xây dựng các nhóm chiến lược phát triển chuỗi cung ứng xanh ngành dệt may Việt Nam.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu

Chương 4 phân tích thực trạng ngành dệt may Việt Nam, trình bày thống kê mô tả mẫu chuyên gia và tính toán trọng số của các yếu tố SWOT:

• Trọng số của 4 nhóm yếu tố chính: Điểm mạnh (S), Điểm yếu (W), Cơ hội (O), Thách thức (T).
• Trọng số cục bộ của từng thành tố trong nội bộ nhóm và trọng số tổng thể toàn cục ($L'$).
• Thảo luận chi tiết về mức độ quan trọng của các yếu tố công nghệ mới (O1, S1), rào cản tài chính (W1), áp lực chi phí công nghệ xanh (T3) và sự biến động nhanh của xu hướng thời trang (T2).

Chương 5: Hàm ý và kết luận

Chương 5 đúc kết các phát hiện chính, chuyển hóa kết quả định lượng SWOT-AHP thành 3 chiến lược hành động ưu tiên cho các nhà quản trị doanh nghiệp dệt may Việt Nam. Tác giả đưa ra các hàm ý quản trị cụ thể trong việc tối ưu hóa quy trình, đầu tư chuyển đổi số, kiểm soát phát thải và liên kết mở rộng chuỗi cung ứng ra thị trường xuất khẩu, đồng thời chỉ ra các hạn chế của nghiên cứu.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính từ mô hình phân tích

Dựa trên kết quả khảo sát 16 chuyên gia và quy trình tính toán phân tích thứ bậc AHP, nghiên cứu đã xác định được trọng số ưu tiên của các thành tố SWOT, từ đó thiết lập 3 chiến lược hành động hàng đầu cho các nhà quản trị doanh nghiệp dệt may:

Thứ tự ưu tiên	Chiến lược phát triển chuỗi cung ứng xanh đề xuất	Căn cứ phối hợp thành tố
1	Ứng dụng công nghệ hiện đại tối ưu hóa sản xuất và tiết kiệm năng lượng: Doanh nghiệp chủ động nắm bắt sự xuất hiện của các công nghệ mới nổi (AI, IoT, tự động hóa) để phục vụ quá trình sản xuất, giúp tối ưu hóa vận hành, giảm tiêu hao điện năng và nguyên liệu.	Cơ hội công nghệ mới (O1) kết hợp Điểm mạnh công nghệ hiện đại (S1)
2	Xây dựng hệ thống chuỗi cung ứng bền vững hướng đến mở rộng thị trường quốc tế: Sử dụng công nghệ hiện đại cải thiện hệ thống cung ứng nội địa và đáp ứng tiêu chuẩn sinh thái toàn cầu, tận dụng cơ hội tăng trưởng tại các thị trường xuất khẩu nước ngoài.	Điểm mạnh hệ thống cung ứng (S2), Công nghệ (S1) kết hợp Cơ hội tăng trưởng thị trường quốc tế (O2)
3	Đổi mới xu hướng và quản trị linh hoạt tạo lợi thế cạnh tranh: Tận dụng công nghệ hiện đại và các giải pháp tiết kiệm năng lượng để nghiên cứu xu hướng tiêu dùng xanh, nâng cao tính linh hoạt trong sản xuất nhằm ứng phó với sự thay đổi mẫu mã nhanh chóng và xác lập vị thế cạnh tranh.	Điểm mạnh công nghệ (S1) kết hợp Cơ hội xu hướng mới (O4) và Thách thức biến động mẫu mã (T2)

Đóng góp của nghiên cứu

• Về mặt học thuật: Bổ sung cơ sở dữ liệu thực nghiệm về ứng dụng mô hình định lượng đa tiêu chí (MCDM) dạng phối hợp SWOT-AHP trong lĩnh vực quản lý chuỗi cung ứng xanh tại Việt Nam, khắc phục tính chủ quan của phân tích SWOT truyền thống.
• Về mặt thực tiễn: Cung cấp hệ thống 16 tiêu chí đánh giá chuẩn hóa cho ngành dệt may và chỉ ra thứ tự ưu tiên chiến lược rõ ràng, giúp các nhà quản trị doanh nghiệp phân bổ nguồn lực tài chính, kỹ thuật hợp lý trong quá trình chuyển đổi xanh.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về quy mô mẫu chuyên gia: Khóa luận khảo sát 16 chuyên gia trong ngành dệt may. Dù đáp ứng yêu cầu thuật toán AHP về tính nhất quán chuyên sâu, quy mô mẫu còn hạn chế để đại diện cho toàn bộ các phân khúc đặc thù (kéo sợi, dệt thoi, dệt kim, nhuộm hoàn tất và may mặc xuất khẩu).
• Hạn chế về giới hạn thời gian: Quá trình thu thập và xử lý số liệu diễn ra trong khoảng thời gian ngắn (từ tháng 01/2024 đến tháng 05/2024).
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng khảo sát với số lượng mẫu lớn hơn, phân tầng theo từng nhóm quy mô doanh nghiệp (vừa và nhỏ, doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp nhà nước).
  • Tích hợp thêm các phương pháp ra quyết định mờ (Fuzzy AHP) hoặc kết hợp ma trận TOWS định lượng nâng cao để đánh giá tác động trong điều kiện dữ liệu không chắc chắn.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo chuyên khảo dành cho:

• Sinh viên và học viên cao học ngành Quản trị kinh doanh, Quản trị chuỗi cung ứng & Logistics, Kinh tế công nghiệp: Cung cấp tài liệu mẫu mực về phương pháp kết hợp công cụ định tính (tổng quan tài liệu trích xuất thành tố) và định lượng đa tiêu chí (AHP).
• Nhà nghiên cứu về kinh tế xanh và chuỗi cung ứng bền vững: Tham khảo bảng tổng hợp 16 thành tố SWOT ngành dệt may được rút ra từ 42 công trình khoa học quốc tế và trong nước.
• Nhà quản trị và hoạch định chính sách ngành dệt may: Sử dụng 3 nhóm chiến lược ưu tiên làm căn cứ xây dựng lộ trình đầu tư công nghệ, kiểm soát môi trường và nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng cỡ mẫu khảo sát bao nhiêu và đối tượng tham gia là ai?
Nghiên cứu tiến hành khảo sát trên cỡ mẫu gồm 16 chuyên gia, là các nhà quản trị và nhân viên có trình độ chuyên môn, am hiểu sâu về hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng tại các doanh nghiệp dệt may Việt Nam.

2. Bộ 16 thành tố SWOT trong mô hình nghiên cứu được xác định từ nguồn dữ liệu nào?
16 thành tố được trích xuất và chọn lọc định tính từ việc tổng hợp 42 bài báo nghiên cứu khoa học uy tín trên Google Scholar và cơ sở dữ liệu Scopus, dựa trên tiêu chí tần suất xuất hiện nhiều nhất và tính tương thích với bối cảnh ngành dệt may Việt Nam.

3. Vì sao nghiên cứu cần kết hợp thuật toán AHP vào ma trận SWOT?
Phân tích SWOT truyền thống thuần túy mang tính định tính, chỉ liệt kê các yếu tố mà không đo lường được mức độ quan trọng tương đối. Việc tích hợp thuật toán phân tích thứ bậc AHP của Saaty giúp lượng hóa trọng số của từng tiêu chí thông qua ma trận so sánh cặp và kiểm định tỷ số nhất quán ($CR \le 10%$), từ đó đưa ra thứ bậc ưu tiên chính xác cho các quyết định chiến lược.

4. Dữ liệu văn bản phản ánh những rào cản lớn nào về mặt nguyên liệu và nhân lực của ngành dệt may Việt Nam?
Về nguyên liệu, ngành dệt may Việt Nam đang phụ thuộc tới 97% vào nguồn bông và xơ nhập khẩu. Về nhân lực, khoảng 80% người lao động từ 15 tuổi trở lên chưa qua đào tạo chuyên môn bậc cao, trong khi đến năm 2030 toàn ngành chuỗi cung ứng dự báo cần bổ sung 2,2 triệu lao động (với 200.000 nhân lực chất lượng cao).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Huỳnh Ngọc Kiều Tiên và Đặng Đỗ Thuỳ Trang đã áp dụng thành công phương pháp tích hợp SWOT - AHP nhằm định lượng hóa các yếu tố môi trường nội bộ và bên ngoài tác động đến chuỗi cung ứng xanh ngành dệt may Việt Nam. Dựa trên ý kiến đánh giá của 16 chuyên gia đối với 16 thành tố tiêu biểu, nghiên cứu đã chứng minh vai trò then chốt của việc đổi mới công nghệ và tiết kiệm năng lượng trong việc giải quyết rào cản chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học thực chứng giúp các nhà quản trị doanh nghiệp dệt may định hình 3 chiến lược hành động ưu tiên để hướng tới phát triển bền vững và hội nhập kinh tế quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu Các tác giả trình bày lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu. Chương này cũng thảo luận về ý nghĩa của đề tài và cung cấp một sơ đồ tổng quan về cấu trúc của khóa luận. 8 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT Chương 2 các tác giả sẽ tập trung nêu ra các khái niệm liên quan đến đề tài, trình bày lợi ích, thách thức và các yếu tố ảnh hưởng đến đề tài đang nghiên cứu. Các khái niệm liên quan 2.

Khái niệm về chiến lược “Strategos” là thuật ngữ chiến lược có nguồn gốc từ lĩnh vực quân sự trong tiếng Hy Lạp. Qua nhiều giai đoạn thời gian, ý nghĩa của nó ngày càng thay đổi theo hướng phát triển, được áp dụng vào các hoạt động khác của con người và đặc biệt là trong các chiến lược kinh doanh. Sự hiểu biết về môi trường cạnh tranh và việc giải thích các tác động của cạnh tranh trong một doanh nghiệp là một trong những vấn đề chính đối với các nhà chiến lược kinh doanh (Đàm Trí Cường, 2022). Majid (2020) mô tả chiến lược như sự hài hòa giữa các hoạt động của một công ty, tạo ra một vị thế độc đáo và có giá trị.

Tạo ra sự khác biệt trong cạnh tranh chính là cốt lõi của chiến lược, bao gồm sự đặc biệt hóa và lựa chọn đánh đổi, nhằm tập trung nguồn lực một cách hiệu quả nhất để tạo nên lợi thế cho tổ chức. Như vậy, các khái niệm trên đều quan niệm: Chiến lược là tạo ra sự khác biệt trong cạnh tranh, sự hiểu biết về môi trường cạnh tranh và việc giải thích các tác động của cạnh tranh cũng là một trong những vấn đề chính đối với các nhà chiến lược kinh doanh trong một doanh nghiệp. Khái niệm ngành dệt may Echeverria và cộng sự (2019), ngành dệt may là ngành sản xuất ra sản phẩm may mặc, để thỏa mãn, đáp ứng nhu cầu về may mặc, thời trang của con người với những sản phẩm đa dạng được thực hiện bằng các hệ thống sản xuất công nghiệp hiện đại. Ngành dệt may gây ô nhiễm cao bởi vì quá trình sản xuất và xử lý hàng dệt may gây ra những hậu quả nghiêm trọng về môi trường như mức tiêu thụ năng lượng và nước cao bên cạnh việc gây ô nhiễm hóa chất độc hại cho nước, suy thoái đất, khí thải nhà kính, tạo ra lượng khí thải carbon cao và lượng lớn chất thải (Echeverria và cộng sự, 2019).

9 Cụ thể hơn, khi doanh nghiệp sản xuất ra chiếc áo thun cotton, 2.700 lít nước và một lượng lớn chất độc hại hóa chất được sử dụng có ảnh hưởng đến đất, nước, hệ sinh thái và con người sức khỏe. Ngay cả việc sản xuất len (dựa trên protein) cần có sự quản lý của vật nuôi cũng gây ra cho môi trường hậu quả nghiêm trọng, chẳng hạn như chăn thả thâm canh, xói mòn đất. Ngành công nghiệp dệt may tồn tại để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của con người, bao gồm vải vóc, quần áo và các sản phẩm khác được làm từ sợi như bít tất, khăn,… Ngành dệt may sử dụng lực lượng lao động lớn, đặc biệt là lao động nữ và thuộc lĩnh vực công nghiệp nhẹ. Các khâu chính trong ngành dệt may bao gồm kéo sợi, dệt vải, nhuộm và hoàn tất vải.

Quá trình kéo sợi liên quan đến việc sản xuất sợi từ nguyên liệu thô đa dạng, trong đó từng sợi đơn được xoắn lại với nhau để tạo thành sợi dài và chắc chắn (Wiedemann và cộng sự, 2016). Như vậy, ngành dệt may sản xuất sản phẩm may mặc để thỏa mãn nhu cầu về thời trang của con người, thông qua các giai đoạn khác nhau từ kéo sợi, dệt vải, nhuộm cho đến hoàn thiện vải. Bên cạnh việc góp phần quan trọng trong cung cấp quần áo và vải vóc để phục vụ nhu cầu thiết yếu thì ngành dệt may cũng đồng thời gây ra ô nhiễm môi trường nghiêm trọng do tiêu thụ năng lượng lớn, sử dụng nước và hóa chất độc hại từ đó làm suy thoái đất, phát thải khí nhà kính và tạo ra một lượng lớn chất thải. Khái niệm chuỗi cung ứng xanh 2.

Khái niệm chuỗi cung ứng Chuỗi cung ứng là mạng lưới của hầu hết các thực thể khi tham gia vào quá trình sản xuất và phân phối ra thành phẩm cung cấp đến tay người tiêu dùng. Điều này bao gồm tất cả quy trình từ khâu tìm nguồn nguyên liệu thô và các bộ phận linh kiện; quy trình chế tạo, sản xuất, lắp ráp sản phẩm; quy trình bảo quản hàng hóa trong kho; quy trình nhập và theo dõi đơn hàng; quy trình phân phối và đến khâu cuối cùng là giao hàng cho khách hàng (Nara R. Chuỗi cung ứng như một hệ thống tương tác của các tổ chức, liên quan đến các quy trình và hoạt động ngược và xuôi để tạo ra giá trị trong từng sản phẩm và dịch vụ, nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Chuỗi cung ứng bao gồm tất cả các công đoạn có liên quan, có thể là trực tiếp hoặc gián tiếp đến việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

Đồng thời, chuỗi 10 cung ứng không chỉ giới hạn ở nhà sản xuất và nhà cung cấp, mà còn bao gồm các bên liên quan như nhà vận chuyển, kho, nhà bán lẻ và khách hàng (Chopra và Meindl, 2007). Theo Lu (2011), chuỗi cung ứng có thể được mô tả như một hệ thống các liên kết giữa các công ty hoặc các bộ phận trong một công ty với mục đích giúp tối ưu hóa giá trị thông qua việc chuyển đổi nguồn lực từ đầu vào thành sản phẩm hoặc dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của khách hàng cuối cùng. Điều này bao gồm các hoạt động từ khâu ban đầu đến khâu kết thúc bao gồm giai đoạn nhà cung cấp, quá trình sản xuất sản phẩm đến việc chuyển giao sản phẩm đến tay người tiêu dùng, với mục tiêu chính là đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Tóm lại, mỗi nhà khoa học ở các giai đoạn khác nhau sẽ đưa ra các quan điểm không giống nhau về định nghĩa chuỗi cung ứng xanh.

Tuy nhiên, nhìn chung họ đều nhấn mạnh vào mạng lưới, hệ thống tương tác giữa các tổ chức và bên liên quan, cũng như quy trình và hoạt động liên quan trong việc tạo ra giá trị để đáp ứng nhu cầu của khách hàng cuối cùng. Các nhà khoa học cũng đồng tình rằng chuỗi cung ứng không chỉ giới hạn ở nhà sản xuất và nhà cung cấp, mà còn bao gồm các bên liên quan khác như nhà vận chuyển, kho, nhà bán lẻ và khách hàng. Đồng thời, các nhà khoa học đều nhấn mạnh vào việc quản lý và tối ưu hóa giá trị thông qua quy trình từ khâu ban đầu đến khâu kết thúc của chuỗi cung ứng. Khái niệm quản trị chuỗi cung ứng Quản trị chuỗi cung ứng (SCM) là việc quản lý tất cả các hoạt động nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng cuối cùng.

Quản trị chuỗi cung ứng bao gồm hầu hết các hoạt động kinh doanh như tiếp thị, sản xuất, mua hàng, hậu cần và các hoạt động tổng quát như tài chính, quản lý nhân sự. Quản trị chuỗi cung ứng được coi là cần thiết để phát triển một văn hóa doanh nghiệp đạt chuẩn toàn cầu và được xem xét là một cách tiếp cận toàn diện (Quayle, 2006). SCM dù có vẻ đơn giản, cuối cùng là quản lý toàn diện của doanh nghiệp, được nhận thức và triển khai từ quan điểm liên quan đến chuỗi cung ứng để phản ánh bối cảnh cụ thế của nó (Lu, 2011). SCM là sự tổng hợp các yếu tố của việc lập kế hoạch, phân tích, điều phối và lập kế hoạch cho mọi hoạt động liên quan đến các hoạt động tìm nguồn cung ứng và mua sắm, chuyển đổi và quản lý hậu cần.

Hoạt động này đòi hỏi một liên minh giữa các nhà cung cấp tài 11 nguyên, thương nhân, người trung gian, nhà cung cấp dịch vụ bên thứ ba, đại lý, nhà phân phối và khách hàng. SCM là sự tách biệt giữa cung và cầu quản lý trong và giữa các công ty thành một mô hình kinh doanh gắn kết và hiệu quả cao, chứa đựng hầu các hoạt động quản lý hậu cần và hoạt động sản xuất cũng như thúc đẩy phối hợp các quy trình và hoạt động với và giữa các bộ phận tiếp thị, bán hàng, thiết kế sản phẩm, tài chính và công nghệ thông tin (Jaggernath, 2015). Như vậy, SCM được nhấn mạnh về đòi hỏi việc quản lý toàn diện của các hoạt động kinh doanh, từ tiếp thị, sản xuất, mua hàng đến hậu cần và các hoạt động tổng quát như tài chính và quản lý nhân sự. Việc thiết lập liên minh giữa các nhà cung cấp tài nguyên, thương nhân, người trung gian, nhà cung cấp dịch vụ bên thứ ba, đại lý, nhà phân phối và khách hàng là yếu tố quan trọng trong quản trị chuỗi cung ứng với mục tiêu chính của SCM là đáp ứng nhu cầu của khách hàng cuối cùng thông qua việc tối ưu hóa các hoạt động liên quan đến chuỗi cung ứng.

Các loại chuỗi cung ứng Có nhiều mô hình chuỗi cung ứng khác nhau, sau đây là những mô hình chuỗi cung ứng cơ bản: Thứ nhất là chuỗi cung ứng đơn giản, Michael H. Hugos (2019) chỉ ra rằng chuỗi cung ứng đơn giản bao gồm ba thành phần cơ bản, chẳng hạn như một công ty kết nối với các nhà cung cấp và khách hàng của họ như Hình 2. Mô hình chuỗi cung ứng này, công ty được xem xét như là nhà sản xuất. Những nhà cung cấp là các doanh nghiệp cung cấp nguyên vật liệu cho nhà sản xuất và khách hàng bao gồm các nhà phân phối hoặc những người mua trực tiếp sản phẩm từ nhà sản xuất.

Những nhà cung cấp nguyên vật liệu cũng có thể được coi là những nhà sản xuất nguyên vật liệu thô. Nhà cung cấp Công ty Khách hàng Hình 2.1: Mô hình chuỗi cung ứng đơn giản Nguồn: Michael H. Hugos (2019) 12 Thứ hai là chuỗi cung ứng mở rộng. Trong mô hình chuỗi cung ứng mở rộng, có công ty và các nhà cung cấp trung gian như: nhà cung cấp khởi đầu là những doanh nghiệp cung cấp nguyên vật liệu thô hoặc là nhà sản xuất nguyên vật liệu thô, nhà cung cấp mua nguyên liệu thô từ nhà cung cấp nguyên vật liệu khởi đầu để cung cấp cho nhà sản xuất như Hình 2.

Song với sự xuất hiện của nhiều nhà cung cấp thì xuất hiện nhiều khách hàng trung gian như: khách hàng là các đơn vị phân phối sản phẩm cho nhà sản xuất, khách hàng cuối cùng là những người tiêu dùng cuối cùng mua sản phẩm để sử dụng.