CHƯƠNG 1. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan lý thuyết về Marketing và chiến lược Marketing – Mix 1. Lý thuyết về Marketing 1.
Các khái niệm về Marketing Marketing ra đời vào đầu thế kỷ 20, trải qua hàng trăm năm hình thành và phát triển nội dung của Marketing ngày càng được hoàn thiện và phong phú. Các tác giả, các nhà khoa học đã đưa ra rất nhiều các khái niệm khác nhau về Marketing, tuy nhiên có thể chia làm 2 quan niệm như sau: Theo quan niệm truyền thống: “Marketing là toàn bộ hoạt động kinh doanh nhằm hướng các luồng hàng hóa và dịch vụ mà người cung ứng đưa ra về phía người tiêu dùng và người sử dụng” [1] Theo quan niệm hiện đại: “Marketing là tiến trình qua đó các cá nhân và các nhóm có thể đạt được nhu cầu và mong muốn bằng việc sáng tạo và trao đổi sản phẩm và giá trị giữa các bên” [2] “Marketing là hoạt động thông qua các tổ chức, các quy trình nhằm sáng tạo truyền thông, chuyển giao những sản phẩm mang lại giá trị cho khách hàng, đối tác và toàn bộ xã hội” [3] “Marketing là một hệ thống các hoạt động kinh doanh thiết kế để hoạch định, định giá, xúc tiến và phân phối sản phẩm thỏa mãn mong muốn của những thị trường mục tiêu nhằm đạt được những mục tiêu của tổ chức”. [4] “Ngày nay, marketing cần được hiểu theo một lối tư duy mới đó là cách thức thỏa mãn nhu cẩu của khách hàng chứ không phải là lối mòn cố gắng bán đuợc hàng. Nếu như người làm marketing thực sự hiểu được nhu cầu của khách hàng từ dó phát triển những sản phẩm mang lại những giá trị vượt trội cho khách hàng, ấn định một mức giá hợp lý, tổ chức phân phối và xúc tiến hiệu quả thì việc bán được hàng hóa sẽ trở nên vô cùng dễ dàng.” [5] SVTH: Nguyễn Thị Thu Thảo 10 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: PGS.
Nguyễn Thị Minh Hòa Tóm lại, đối với tôi, Marketing là sự thấu hiểu, cảm nhận được nhu cầu của khách hàng, thị trường; từ đó tạo ra những sản phẩm, dịch vụ thỏa mãn được nhu cầu của khách hàng thông qua truyền thông và phân phối, thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm và đạt được mục tiêu lợi nhuận. Vai trò của Marketing Marketing không chỉ đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động của doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng lớn với người tiêu dùng và xã hội. Vai trò của Marketing đối với doanh nghiệp: Marketing đóng vai trò là cầu nối kinh doanh giữa các hoạt động của doanh nghiệp và thị trường, đảm bảo cho các hoạt động của doanh nghiệp hướng đến khách hàng, thị trường. Nhờ các hoạt động của Marketing, doanh nghiệp đã đưa ra những quyết định kinh doanh phù hợp, giúp công ty có điều kiện thu thập và xử lý thông tin hiệu quả nhất để thỏa mãn được mọi yêu cầu của khách hàng, thị trường.
Vai trò của Marketing trong doanh nghiệp được thể hiện ở các điểm sau: - Giúp khảo sát thị trường, hoạt động sản xuất và tiêu thụ, đáp ứng nhu cầu của khách hàng một cách thiết thực, phù hợp. - Giúp giải quyết tốt mối quan hệ giữa doanh nghiệp và thị trường. - Marketing chính là biện pháp cụ thể hoá kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời giúp mang lại doanh thu, lợi nhuận cho doanh nghiệp. - Giúp dung hoà tốt các mục tiêu của doanh nghiệp.
- Kích thích sự nghiên cứu và cải tiến sản xuất giúp đem lại những sản phẩm, dịch vụ mới lạ phù hợp với nhu cầu, thị hiếu của khách hàng. - Giúp định vị sản phẩm trên thị trường, góp phần xây dựng lòng tin trong khách hàng. Vai trò của Marketing đối với người tiêu dùng: Bên cạnh việc đem về lợi ích cho doanh nghiệp, Marketing còn mang lại nhiều giá trị cho người tiêu dùng. Một tổ chức muốn tồn tại và đứng vững trên thị trường thì phải biết cách cân bằng giữa lợi ích của doanh nghiệp và lợi ích của người tiêu dùng.
Đối với người tiêu dùng, Marketing giúp giải quyết nhu cầu, tiếp nhận những phản ánh của họ và đưa thông tin đến với doanh nghiệp nhằm hỗ trợ người tiêu dùng một cách tốt nhất. SVTH: Nguyễn Thị Thu Thảo 11 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: PGS. Nguyễn Thị Minh Hòa Marketing còn giúp người tiêu dùng cảm nhận được giá trị kinh tế và nhiều giá trị hơn so với chi phí họ bỏ ra mua hàng. Khi sản phẩm cung cấp nhiều lợi ích hơn so với sản phẩm của đối thủ thì mới là sản phẩm thỏa mãn người tiêu dùng.
Marketing nghiên cứu, xác định nhu cầu của người tiêu dùng về đặc tính cụ thể của sản phẩm, từ đó lập kế hoạch sáng tạo, sản xuất ra nhiều chủng loại hàng hóa thỏa mãn nhu cầu và mong muốn của từng khách hàng hoặc một nhóm khách hàng cụ thể. Những người làm Marketing còn tạo ra tính hữu ích về thông tin tới người tiêu dùng qua việc cung cấp thông tin cho khách hàng qua các thông điệp quảng cáo, thông điệp bán hàng. Người mua không thể mua được sản phẩm nếu họ không biết mua ở đâu, giá cả… Phần lớn các thông tin tới người tiêu dùng đều là nhờ các hoạt động tạo ra bởi Marketing. Vai trò Marketing đối với xã hội: Marketing ngoài đem lại vai trò lớn trong doanh nghiệp và cho người tiêu dùng thì cũng góp phần đem lại cho xã hội những giá trị nhất định.
Vai trò của Markeing trong xã hội có thể được mô tả như là sự cung cấp một mức sống với xã hội. Khi chúng ta xem xét toàn bộ hoạt động Marketing của các doanh nghiệp, đặc biệt là khối các hoạt động vận tải và phân phối đưa hàng hóa tới người tiêu dùng có thể ảnh hưởng tới phúc lợi xã hội. Ở những nước đang phát triển như Việt Nam, nâng cao hiệu quả hoạt động của khâu bán buôn, bán lẻ, vận tải, các khía cạnh phân phối khác là nguyên tắc cơ bản để nâng cao mức sống của xã hội. Để có được phúc lợi xã hội tốt, một đất nước phải có phải buôn bán, trao đổi với các nền kinh tế khác hoặc phát triển các nguồn lực trong nước.
Buôn bán quốc tế được thực hiện và được tạo điều kiện để hoạt động dễ dàng thông qua hoạt động marketing quốc tế. Trong nhiều trường hợp, các nước kém phát triển là do hệ thống marketing quá thô sơ không cung cấp được một chất lượng cuộc sống cao hơn. Các nhân tố môi trường ảnh hưởng đến chiến lược Marketing Môi trường Marketing là tổng hợp các yếu tố, các lực lượng bên trong và bên ngoài doanh nghiệp có ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến hoạt động Marketing của doanh nghiệp. Phân tích môi trường Marketing là giúp doanh nghiệp thấy được các SVTH: Nguyễn Thị Thu Thảo 12 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: PGS.
Nguyễn Thị Minh Hòa ảnh hưởng của môi trường, dự đoán sự tác động của chúng và đưa ra các chính sách Marketing thích nghi với các tác động đó. Môi trường vĩ mô Kinh tế: Kinh tế có ảnh hưởng rất lớn đến các hoạt động của Marketing. Nhân tố này bao gồm tình hình kinh tế phát triển hay suy thoái, tỷ lệ lạm phát, tỷ lệ thất nghiệp, giá cả, thu nhập bình quân, lãi suất, tỷ giá hối đoái, hoạt động khuyến mãi đầu tư của Chính phủ, tốc độ tăng trưởng kinh tế, quan hệ kinh tế đối ngoại,… Các doanh nghiệp không thể tồn tại độc lập trong cơ chế thị trường mà phải luôn có mối quan hệ chặt chẽ và chịu sự ảnh hưởng mạnh mẽ của chính sách kinh tế. Mặt khác, cơ chế quản lý kinh tế còn đảm bảo sự bình đẳng và công bằng trong sản xuất kinh doanh.
Xu hướng vận động và bất cứ sự thay đổi nào của các yếu tố thuộc môi trường này đều tạo ra hoặc thu hẹp cơ hội kinh doanh của các doanh nghiệp ở những mức độ khác nhau và thậm chí dẫn đến yêu cầu thay đổi mục tiêu chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Văn hóa xã hội: Hoạt động Marketing dưới hình thức này hay hình thức khác đều trong phạm vi xã hội và từng xã hội lại có một nền văn hóa hướng dẫn cuộc sống hàng ngày của nó. Đối với hoạt động Marketing - Mix, doanh nghiệp cần phải nghiên cứu, điều tra đặc điểm về văn hóa xã hội ở từng thị trường vì có sản phẩm tuy không được ưa chuộng ở thị trường này nhưng lại thành công ở một thị trường khác. Nhân tố này chi phối đến hành vi tiêu dùng của khách hàng quan tâm nhân tố văn hóa sẽ giúp phục vụ khách hàng tốt hơn.
Khi phân tích môi trường này doanh nghiệp cần phải tính đến các yếu tố: - Dân số hay số người hiện hữu trên thị trường, thông qua yếu tố này cho phép doanh nghiệp xác định được quy mô của nhu cầu và tính đa dạng của nhu cầu. - Xu hướng vận động của dân số như tỷ lệ sinh, tử, độ tuổi trung bình và các lớp giá trẻ. Nắm được xu hướng vận động của dân số có thể đánh giá được dạng nhu cầu và sản phẩm để đáp ứng nhu cầu đó. - Sự dịch chuyển của dân cư và xu hướng vận động SVTH: Nguyễn Thị Thu Thảo 13 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: PGS.
Nguyễn Thị Minh Hòa - Thu nhập và phân bố thu nhập của người tiêu dùng. Yếu tố này liên quan đến sự thỏa mãn nhu cầu theo khả năng tài chính. - Nghề nghiệp, tầng lớp xã hội - Dân tộc, chủng tộc và tôn giáo. Chính trị, pháp luật: Môi trường chính trị bao gồm các đường lối, chính sách của chính phủ, cấu trúc chính trị, hệ thống quản lý hành chính và môi trường pháp luật bao gồm các bộ luật, quy định có thể cản trở hoặc tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động Marketing.
Các yếu tố của môi trường này chi phối, điều chỉnh hoạt động của doanh nghiệp theo đúng khuôn khổ của pháp luật. Sự ổn định chính trị và pháp luật rõ ràng, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Các yếu tố của môi trường chính trị, pháp luật có thể kể đến như: - Quan điểm, mục tiêu định hướng phát triển xã hội và nền kinh tế. - Chương trình, kế hoạch triển khai thực hiện các quan điểm, mục tiêu của Chính phủ và khả năng điều hành của Chính phủ - Mức ổn định chính trị, xã hội - Hệ thống luật pháp với mức độ hoàn thiện của nó và hiệu lực thực thi pháp luật trong đời sống kinh tế, xã hội.