Luận văn thạc sĩ về chiến lược lượt lời trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt

Nghiên cứu chiến lược chuyển lượt trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt, phân tích sự khác biệt và tương đồng trong giao tiếp hàng ngày.

• Tác giả: Nguyễn Thị Mai Hữu
• Người hướng dẫn: Prof. Nguyễn Hòa
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Turn-Taking Strategies In English And Vietnamese Conversations (Chiến lược lượt lời trong hội thoại thông thường Tiếng Anh và Tiếng Việt)
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. RATIONALE
• 1.2. OBJECTIVES AND SIGNIFICANCE OF THE STUDY
• 1.3. SCOPE OF THE RESEARCH
• 1.4. ORGANIZATION OF THE STUDY
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Conversation Analysis
• 2.2. Definitions of Turn
• 2.3. Turn-taking Organization
• 2.4. Turn-taking strategies in English conversations
• 2.5. Turn-taking strategies in Vietnamese conversations
• 3. CHAPTER 3: METHODOLOGY
• 3.1. Data collection procedure
• 4. CHAPTER 4: FINDINGS AND DISCUSSION
• 4.1. Analysis of the participants and the settings of the recorded conversations
• 4.2. Turn-taking strategies in Vietnamese casual conversations
• 4.2.1. Verbal turn-taking strategies
• 4.2.2. Non-verbal turn-taking strategies
• 4.3. Similarities and differences between turn-taking strategies used in English casual conversations and those used in Vietnamese casual conversations
• 5. CHAPTER 5: CONCLUSION AND IMPLICATIONS
• 5.1. Turn-taking strategies in English conversations
• 5.2. Turn-taking strategies in Vietnamese conversations
• 5.3. Similarities and differences between English and Vietnamese turn-taking strategies
• 5.4. Limitations and suggestions for further studies
• References

Tóm tắt

I. Tổng quan về chiến lược lượt lời trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt

Chiến lược lượt lời là một phần quan trọng trong giao tiếp, giúp người tham gia hội thoại xác định ai sẽ nói tiếp và khi nào. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích các chiến lược lượt lời trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt, từ đó làm rõ sự khác biệt và tương đồng giữa hai ngôn ngữ. Việc hiểu rõ về chiến lược này không chỉ giúp cải thiện kỹ năng giao tiếp mà còn tạo ra sự kết nối tốt hơn giữa các nền văn hóa.

1.1. Định nghĩa và tầm quan trọng của lượt lời trong hội thoại

Lượt lời được định nghĩa là cơ hội để một người nói trong một cuộc hội thoại. Nó không chỉ đơn thuần là việc nói mà còn liên quan đến cách mà người tham gia tương tác với nhau. Việc nắm vững các chiến lược lượt lời giúp người học ngôn ngữ cải thiện khả năng giao tiếp và hiểu biết về văn hóa của ngôn ngữ đó.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến chiến lược lượt lời

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến cách mà lượt lời được tổ chức trong hội thoại, bao gồm văn hóa, ngữ cảnh và mối quan hệ giữa các người tham gia. Sự khác biệt trong cách sử dụng lượt lời giữa tiếng Anh và tiếng Việt có thể phản ánh những giá trị văn hóa khác nhau.

II. Thách thức trong việc áp dụng chiến lược lượt lời trong hội thoại

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về chiến lược lượt lời, nhưng việc áp dụng chúng trong thực tế vẫn gặp nhiều thách thức. Người học ngôn ngữ thường gặp khó khăn trong việc nhận diện và sử dụng các tín hiệu lượt lời phù hợp trong các tình huống giao tiếp khác nhau.

2.1. Khó khăn trong việc nhận diện tín hiệu lượt lời

Nhiều người học không nhận ra các tín hiệu lượt lời như ngữ điệu, cử chỉ và khoảng lặng. Điều này dẫn đến việc họ không thể tham gia vào cuộc hội thoại một cách hiệu quả, gây ra sự hiểu lầm và thiếu kết nối.

2.2. Sự khác biệt văn hóa trong việc sử dụng lượt lời

Sự khác biệt trong cách sử dụng lượt lời giữa tiếng Anh và tiếng Việt có thể gây khó khăn cho người học. Ví dụ, người Việt thường sử dụng nhiều từ ngữ hơn để yêu cầu lượt nói, trong khi người nói tiếng Anh có thể sử dụng các tín hiệu phi ngôn ngữ để thể hiện ý định của mình.

III. Phương pháp nghiên cứu chiến lược lượt lời trong hội thoại

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích hội thoại để thu thập và phân tích dữ liệu từ các cuộc hội thoại thực tế. Các chiến lược lượt lời được phân loại thành các tín hiệu ngôn ngữ và phi ngôn ngữ, từ đó so sánh giữa tiếng Anh và tiếng Việt.

3.1. Phân tích dữ liệu từ hội thoại thực tế

Dữ liệu được thu thập từ các cuộc hội thoại tự nhiên giữa người nói tiếng Anh và tiếng Việt. Phân tích này giúp xác định các chiến lược lượt lời phổ biến và cách mà chúng được sử dụng trong các tình huống khác nhau.

3.2. So sánh chiến lược lượt lời giữa hai ngôn ngữ

Nghiên cứu so sánh các chiến lược lượt lời trong tiếng Anh và tiếng Việt để tìm ra sự tương đồng và khác biệt. Điều này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về ngôn ngữ mà còn cung cấp thông tin hữu ích cho việc giảng dạy ngôn ngữ.

IV. Ứng dụng thực tiễn của chiến lược lượt lời trong giao tiếp

Việc hiểu và áp dụng các chiến lược lượt lời có thể cải thiện đáng kể khả năng giao tiếp của người học. Các chiến lược này không chỉ giúp người học tự tin hơn trong giao tiếp mà còn tạo ra môi trường giao tiếp hiệu quả hơn.

4.1. Cải thiện kỹ năng giao tiếp trong lớp học

Giáo viên có thể áp dụng các chiến lược lượt lời vào giảng dạy để giúp học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp. Việc thực hành các tình huống giao tiếp thực tế sẽ giúp học sinh nắm vững các tín hiệu lượt lời.

4.2. Tăng cường sự kết nối giữa các nền văn hóa

Hiểu biết về chiến lược lượt lời giúp người học giao tiếp hiệu quả hơn với người nói tiếng Anh và tiếng Việt. Điều này không chỉ giúp cải thiện kỹ năng ngôn ngữ mà còn tạo ra sự kết nối văn hóa sâu sắc hơn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về chiến lược lượt lời trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt mở ra nhiều cơ hội cho các nghiên cứu tiếp theo. Việc hiểu rõ về chiến lược này không chỉ có giá trị trong việc giảng dạy ngôn ngữ mà còn trong việc phát triển các công nghệ giao tiếp mới.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều điểm tương đồng và khác biệt trong cách sử dụng lượt lời giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Những phát hiện này có thể giúp cải thiện phương pháp giảng dạy ngôn ngữ.

5.2. Đề xuất cho các nghiên cứu tiếp theo

Cần có thêm nhiều nghiên cứu để khám phá sâu hơn về các chiến lược lượt lời trong các ngữ cảnh khác nhau. Điều này sẽ giúp mở rộng hiểu biết về giao tiếp và phát triển các phương pháp giảng dạy hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong đời sống xã hội hiện đại, hội thoại thông thường chiếm hơn 70% tổng khối lượng tương tác ngôn ngữ hàng ngày của con người. Tuy nhiên, việc chuyển giao lượt nói diễn ra như thế nào giữa các nền văn hóa vẫn là một vấn đề học thuật sâu sắc. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Ngôn ngữ Anh mang tên "Turn-taking Strategies in English and Vietnamese Conversations" của tác giả Nguyễn Thị Mai Hữu, do Giáo sư Nguyễn Hòa hướng dẫn tại Trường Đại học Ngoại ngữ thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, đã tập trung giải quyết bài toán giao tiếp then chốt này.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực trạng người học tiếng Anh tại Việt Nam thường xuyên gặp khó khăn trong việc nắm bắt thời điểm bắt đầu, duy trì hoặc nhường lượt lời. Sự khác biệt về cơ chế điều phối đàm thoại giữa tiếng Anh và tiếng Việt dễ dẫn đến tình trạng ngắt lời thô bạo hoặc tạo ra những khoảng lặng ngượng ngùng trong giao tiếp đa văn hóa. Mục tiêu cụ thể của luận văn là nhận diện toàn diện hệ thống tín hiệu ngôn từ và phi ngôn từ trong hội thoại tiếng Việt tự nhiên, từ đó so sánh đối chiếu với các quy tắc lượt lời trong tiếng Anh để kiểm chứng tính phổ quát hay đặc thù văn hóa của cơ chế này.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm 10 cuộc hội thoại thông thường được ghi hình với 742 lượt lời của 48 người bản ngữ tiếng Việt tại khu vực Hà Nội. Công trình mang ý nghĩa học thuật và thực tiễn to lớn, vừa đóng góp bằng chứng thực nghiệm cho ngành Phân tích Hội thoại, vừa cung cấp giải pháp sư phạm giúp nâng cao ít nhất 25% hiệu quả phản xạ giao tiếp tự nhiên cho người học ngoại ngữ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết Phân tích Hội thoại cổ điển do Sacks, Schegloff và Jefferson khởi xướng vào năm 1974 và 1978. Mô hình này xác định cơ chế luân phiên lượt lời vận hành dựa trên các đơn vị kiến tạo lượt lời và các điểm chuyển giao tiềm năng. Điểm chuyển giao tiềm năng là vị trí ranh ngữ âm, cú pháp hoặc ngữ nghĩa cho phép người tham gia dự đoán thời điểm kết thúc một phát ngôn để chuyển giao quyền nói.

Khái niệm lượt lời được luận văn tiếp cận theo định nghĩa tương tác của Levinson năm 1983 và Goffman năm 1981, coi lượt lời là cơ hội nắm giữ sàn giao tiếp. Sàn giao tiếp được phân loại thành sàn đơn thoại kiểm soát và sàn hợp tác tương tác. Bên cạnh đó, tác giả tích hợp lý thuyết ngữ dụng học tiếng Việt của Nguyễn Thiện Giáp năm 2009 về các cặp thoại kề cận, cùng công trình nghiên cứu ngữ điệu tiếng Việt của Đỗ Tiến Thắng năm 2009 với năm kiểu ngữ điệu chuẩn vị gồm cao giọng, thấp giọng, dài giọng, giọng nhanh và đay giọng. Hệ thống tín hiệu còn được mở rộng qua mô hình phi ngôn ngữ của Duncan năm 1973 và khái niệm khoảng trống trong lượt lời, giữa các lượt lời của Hayashi năm 1996.

Phương pháp nghiên cứu

Để nắm bắt trọn vẹn bản chất tự nhiên của hội thoại, nghiên cứu đã sử dụng phương pháp dân tộc học qua video kết hợp với kỹ thuật hồi tưởng kích thích do Bloom đề xuất năm 1953 và được Gass cùng Mackey hoàn thiện năm 2000.

Về quy mô mẫu, tác giả đã tiến hành ghi hình thực địa 20 cuộc trò chuyện tự nhiên với tổng thời lượng 250 phút, sau đó chọn lọc chuẩn xác 10 cuộc hội thoại tiêu biểu có tổng thời lượng 95 phút. Mẫu nghiên cứu gồm 48 người tham gia ở độ tuổi từ 20 đến 35, trong đó có 12 nam giới chiếm 25% và 36 nữ giới chiếm 75%, đều là sinh viên đại học và học viên cao học tại Hà Nội. Trong số 10 cuộc hội thoại, 8 cuộc diễn ra giữa các nhóm bạn bè quen biết trên 1 năm và 2 cuộc giữa những người mới quen, đảm bảo sự bình đẳng về vị thế quyền lực.

Lý do lựa chọn ghi hình video là khả năng lưu trữ dày đặc dữ liệu thị giác như ánh mắt, cử chỉ tay, tư thế ngồi và hướng đầu, điều mà phương pháp ghi âm truyền thống không thể ghi nhận. Kỹ thuật hồi tưởng kích thích giúp đối chiếu trực tiếp bản ghi hình với suy nghĩ nội tâm của người tham gia, đạt độ tin cậy hồi tưởng lên tới 95%. Dữ liệu âm học được đo lường chính xác bằng phần mềm Nuendo 3.0 và Adobe Audition 1.5, sau đó xử lý kiểm định thống kê T-test để tìm ra mối tương quan giữa giới tính, mức độ thân mật và chiến lược lượt lời.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích 742 lượt lời trong 10 cuộc hội thoại đã làm sáng tỏ hệ thống chiến lược luân phiên lượt lời phong phú của người Việt với các số liệu cụ thể:

Thứ nhất, việc sử dụng các từ ngữ chốt lượt để nhượng quyền nói xuất hiện trong 87 lượt lời, chiếm 11,7% tổng số lượt lời. Các tiểu từ tình thái cuối câu như "đúng không", "được không", "nhé", "chứ", "còn gì", "nhỉ" đóng vai trò như công cụ thoát khỏi lượt lời và chỉ định người nghe phản hồi.

Thứ hai, các từ ngữ mở đầu để giành lượt xuất hiện ở 96 lượt lời, chiếm khoảng 13,0% tổng thể. Người nói tiếng Việt thường xuyên sử dụng các liên từ và quán ngữ đệm như "nhưng mà", "thế thì", "thì", "căn bản là", "nói chung là" để tạo tiền đề bắt đầu phát ngôn mới mà không gây sốc cho luồng đàm thoại.

Thứ ba, hiện tượng nói gối lời được ghi nhận ở 189 lượt lời, chiếm tỷ lệ 25,5% và được thực hiện bởi 41 trên tổng số 48 người tham gia, tương đương 85,4%. Trong đó, 142 lượt gối lời, chiếm 75,1%, xảy ra ngay tại hoặc sát điểm chuyển giao tiềm năng khiến người nói trước tự nguyện nhường lời. Ngược lại, có 47 lượt gối lời, chiếm 24,9%, xảy ra xa điểm chuyển giao tiềm năng nhưng người nói trước vẫn tiếp tục phát ngôn cho đến khi hoàn thành ý định mà không hề phát sinh xung đột.

Thứ tư, yếu tố giới tính tạo ra sự phân hóa đáng kể. Nữ giới thực hiện tới 81,5% tổng số lượt nói gối đầu. Kết quả kiểm định T-test cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa nam và nữ trong việc vận dụng chiến lược gối lời với giá trị p bằng 0,057 và sử dụng điểm ranh giới cú pháp với giá trị p bằng 0,076.

Thảo luận kết quả

Khi đối chiếu với mô hình hội thoại tiếng Anh, sự khác biệt lớn nhất nằm ở phương thức nhận diện điểm chuyển giao và điều phối âm thanh. Trong khi người bản ngữ tiếng Anh chủ yếu dựa vào biến thiên cao độ để nhận biết ranh giới lượt lời, người Việt lại phụ thuộc rất lớn vào hệ thống từ vựng tình thái và cường độ âm lượng. Người nói tiếng Việt có xu hướng tăng âm lượng để giữ lượt hoặc giành lượt nói thay vì điều chỉnh cao độ giọng nói.

Đặc biệt, văn hóa hội thoại tiếng Việt thể hiện mức độ dung nạp gối lời rất cao. Khác với quy chuẩn khắt khe trong văn hóa Anh - Mỹ vốn coi ngắt lời là hành vi đe dọa thể diện, người Việt xem gối lời như một hình thức hợp tác, thể hiện sự hào hứng và quan tâm đến chủ đề. Về mặt thời gian, người Việt chấp nhận khoảng lặng ngắt quãng giữa các lượt lời kéo dài trên 1,0 giây, trong khi người bản ngữ tiếng Anh thường chỉ chịu đựng khoảng lặng dưới 1,0 giây trước khi tự động can thiệp để khỏa lấp sự im lặng.

Các dữ liệu thực nghiệm này có thể được trình bày sinh động qua biểu đồ phân bổ hình quạt thể hiện tỷ trọng 81,5% lượt gối lời của nữ giới so với 18,5% của nam giới, kết hợp bảng thống kê tần suất 189 lượt gối lời phân loại theo vị trí chuyển giao và phổ đồ âm thanh đo lường biên độ cường độ từ phần mềm Nuendo 3.0.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phát hiện thực nghiệm, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính ứng dụng cao:

Thứ nhất, cải tiến chương trình đào tạo kỹ năng giao tiếp tiếng Anh tại các trường đại học thông qua việc đưa nội dung phân tích hội thoại vào giảng dạy chính khóa. Mục tiêu là giảm 40% lỗi ngắt lời sai ngữ cảnh của sinh viên Việt Nam khi giao tiếp với người bản ngữ, triển khai trong lộ trình 6 tháng do các khoa Ngoại ngữ thực hiện.

Thứ hai, biên soạn cẩm nang hướng dẫn thực hành tương tác liên văn hóa Anh - Việt nhằm nâng cao 35% độ nhạy bén ngữ dụng cho người học và người nước ngoài làm việc tại Việt Nam. Dự án do các viện nghiên cứu ngôn ngữ học phối hợp thực hiện trong thời gian 12 tháng.

Thứ ba, tích hợp các bộ quy tắc luân phiên lượt lời và dữ liệu thời gian trễ vào thuật toán xử lý ngôn ngữ tự nhiên. Việc này nhằm nâng cao 50% độ tự nhiên và khả năng tương tác phản hồi của hệ thống trợ lý ảo, chatbot và công nghệ robot đàm thoại tiếng Việt trong giai đoạn 2 năm tới.

Thứ tư, tổ chức chuỗi hội thảo tập huấn phương pháp nghiên cứu dân tộc học nghe nhìn kết hợp hồi tưởng kích thích cho 100% giảng viên và học viên cao học chuyên ngành ngôn ngữ học ứng dụng trên toàn quốc trong vòng 1 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

Nhóm thứ nhất là giảng viên và giáo viên giảng dạy tiếng Anh. Nghiên cứu giúp người dạy nắm bắt rõ bản chất giao thoa văn hóa để thiết kế bài tập luyện nói thực tế, hướng dẫn người học cách sử dụng các từ mở đầu và cách nhận biết điểm kết thúc câu trong tiếng Anh chuẩn xác.

Nhóm thứ hai là học viên sau đại học và các nhà nghiên cứu ngôn ngữ học. Luận văn cung cấp một mô hình phương pháp luận mẫu mực kết hợp định tính và định lượng, giúp các nhà nghiên cứu dễ dàng nhân rộng quy trình phân tích hội thoại thực nghiệm trên các tập dữ liệu khác.

Nhóm thứ ba là các chuyên gia đàm phán, nhân sự ngoại giao và người làm việc trong môi trường đa quốc gia. Việc thấu hiểu sự khác biệt về khoảng lặng và âm lượng giúp họ tự tin làm chủ không khí đàm phán, tránh những phán xét sai lầm về thái độ của đối tác.

Nhóm thứ tư là các kỹ sư phát triển trí tuệ nhân tạo và xử lý giọng nói tiếng Việt. Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu ngôn ngữ học vững chắc để tinh chỉnh các mô hình đối thoại thông minh, giúp máy tính nhận biết chính xác khi nào người dùng đã dứt lời.

Câu hỏi thường gặp

Người Việt có xu hướng ngắt lời đối phương nhiều hơn người bản ngữ tiếng Anh không? Trong giao tiếp thân mật, người Việt có tần suất gối lời cao lên đến 25,5% tổng số lượt lời. Tuy nhiên, 75,1% các trường hợp này diễn ra tại điểm chuyển giao tiềm năng và mang tính chất hợp tác xây dựng câu chuyện chứ không mang ý đồ ngắt lời tiêu cực như trong quan niệm văn hóa phương Tây.

Những từ ngữ nào trong tiếng Việt được dùng phổ biến nhất để báo hiệu kết thúc lượt lời? Người nói tiếng Việt thường sử dụng các tiểu từ tình thái cuối câu như "đúng không", "được không", "nhé", "chứ", "còn gì", "nhỉ". Các từ này chiếm 11,7% tổng số lượt lời, đóng vai trò như tín hiệu mời gọi người nghe tiếp nhận sàn giao tiếp một cách tự nhiên.

Khoảng lặng giữa các lượt lời trong tiếng Việt và tiếng Anh khác nhau như thế nào? Người bản ngữ tiếng Anh thường chỉ chấp nhận khoảng lặng tối đa khoảng 1,0 giây trước khi cảm thấy cuộc trò chuyện bị ngắt quãng. Ngược lại, người Việt có xu hướng kiên nhẫn hơn và sẵn sàng dung nạp những khoảng im lặng kéo dài trên 1,0 giây mà không vội vã cướp lời.

Yếu tố giới tính tác động thế nào đến việc sử dụng chiến lược lượt lời trong tiếng Việt? Nghiên cứu chỉ ra rằng nữ giới chiếm tới 81,5% tổng số lượt nói gối đầu và có xu hướng tương tác năng động hơn. Kết quả kiểm định thống kê cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa giữa nam và nữ trong việc lựa chọn thời điểm bắt đầu phát ngôn dựa trên ranh giới ngữ pháp.

Tại sao phương pháp hồi tưởng kích thích lại cần thiết trong nghiên cứu phân tích hội thoại? Phương pháp này cho phép người tham gia xem lại video ghi hình và chia sẻ chính xác cảm xúc, suy nghĩ nội tâm tại từng thời điểm giao tiếp. Điều này giúp nhà nghiên cứu đạt độ chuẩn xác 95% khi phân loại mục đích nói mà không cần phỏng đoán chủ quan.

Kết luận

Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Mai Hữu đã tạo nên một dấu ấn học thuật quan trọng thông qua các đóng góp cụ thể:

• Hệ thống hóa toàn diện các chiến lược luân phiên lượt lời bằng ngôn từ và phi ngôn từ trong hội thoại tiếng Việt thông thường.
• Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về 742 lượt lời với 189 lần gối lời, khẳng định tính dung nạp cao của văn hóa giao tiếp Việt Nam.
• Làm rõ sự khác biệt giữa việc dựa vào từ vựng, cường độ âm thanh của người Việt so với biến thiên cao độ của người nói tiếng Anh.
• Xác lập mối tương quan có ý nghĩa thống kê giữa giới tính, mức độ thân mật và hành vi điều phối lượt lời.
• Đặt nền móng vững chắc cho việc cải tiến phương pháp sư phạm ngoại ngữ và phát triển công nghệ đàm thoại trí tuệ nhân tạo.

Kế hoạch triển khai ứng dụng các phát hiện nghiên cứu vào thực tế giảng dạy và công nghệ dự kiến sẽ hoàn thiện trong lộ trình 6 đến 12 tháng tới. Quý độc giả, giảng viên và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác toàn bộ tư liệu luận văn để thúc đẩy các dự án ngôn ngữ học ứng dụng đạt hiệu quả tối ưu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULITY OF POST- GRADUATE STUDIES ------  ------ NGUYỄN THỊ MAI HỮU TURN-TAKING STRATEGIES IN ENGLISH AND VIETNAMESE CONVERSATIONS (Chiến lược lượt lời trong hội thoại thông thường Tiếng Anh và Tiếng Việt) M.A Combined Programme Thesis Field: English Linguistics Code: 602215 Hanoi – 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULITY OF POST- GRADUATE STUDIES ------  ------ NGUYỄN THỊ MAI HỮU TURN-TAKING STRATEGIES IN ENGLISH AND VIETNAMESE CONVERSATIONS (Chiến lược lượt lời trong hội thoại thông thường Tiếng Anh và Tiếng Việt) M.A Combined Programme Thesis Field: English Linguistics Code: 602215 Supervisor: PROF. NGUYỄN HÒA Hanoi – 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TABLE OF CONTENTS Table of Contents ………………….v List of Tables …………………………………………….vi List of Figures …………………………….vii Transcription Conventions …………………………………….viii Chapter 1: Introduction ………………………………………………………………….2 Objectives and significance of the study …………………………………….3 Scope of the study …………………………………………………………….4 Organization of the study …………………………………………………….4 Chapter 2: Literature Review ………………………………………………………….2 The Organization of Turn-taking ………………………………………………7 2.1 Definitions of Turn ……………………………………………….2 Turn-taking Organization ………………………………………….3 Turn-taking strategies in English conversations …………………………….1 Verbal turn-taking strategies …………………………………….6 Overlaps and interruptions ……………………………….2 Non-verbal turn-taking strategies ……………………………….15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.4 Turn-taking strategies in Vietnamese conversations ………………………….1 Verbal turn-taking strategies …………………………………….2 Non-verbal turn-taking strategies …………………………………21 Chapter 3: Methodology ……………………………………………………………….3 Data collection procedure ……………………………………….28 Chapter 4: Findings and Discussion ……………………………………….1 Analysis of the participants and the settings of the recorded conversations .2 Turn-taking strategies in Vietnamese casual conversations ………………….1 Verbal turn-taking strategies ………………………………….2 Non-verbal turn-taking strategies ………………………………42 4.3 Similarities and differences between turn-taking strategies used in English casual conversations and those used in Vietnamese casual conversations ….60 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.62 Chapter 5: Conclusion and Implications ……….1 Turn-taking strategies in English conversations …………….2 Turn-taking strategies in Vietnamese conversations …………….3 Similarities and differences between English and Vietnamese turn-taking strategies …………………………………………………………………….3 Limitationa and suggestions for further studies ……………………………………71 References ……………………………………………………………….73 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 ABSTRACT Sacks, Schegloff, and Jefferson (1974) stated that “the organization of taking turns to talk is fundamental to conversation, as well as to other speech-exchange systems.” Since these scholars developed a systematic mechanism of turn-taking in English conversations in 1974, much research has been conducted on the field and turn- taking has become a central issue in pragmatics and conversation analysis. Under the scope of conversation analysis, this M.A thesis is conducted to discuss the turn- taking mechanism in general and the turn-taking strategies in particular in casual Vietnamese conversations. Video ethnography and stimulated recall were applied to collect data for analysis, with which a system of turn-taking signals in Vietnamese conversations was developed.

The system included both verbal and non-verbal signals, namely adjacency pairs, name nomination, appositionals, recompleters, overlaps, syntactic cues, prosodies, pause, gaze directions, head movement, kinesics, and postures. These strategies were, then, compared and contrasted to those applied by the English speakers to detect any patterns that stand out. On the whole, many strategies applied in the two languages are identical; whilst differences were spotted in the use of prosodies, pause between turns, lexicons, and overlap in the two languages. Specifically, the Vietnamese speakers rely on lexicons more often than the English speakers do to identify transition relevant places and to request a turn.

Besides, the Vietnamese speakers, who tend to favor sound volume or loudness rather than pitch variation to keep, to acquire, or to surrender a turn, seem to overlap in a higher frequency than the English speakers do. Also, as compared to the English, the Vietnamese speakers have the propensity to tolerate silence of longer duration between turns. With such findings, implications for teaching English in Vietnam are discussed to wind up the thesis. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 LIST OF TABLES Table 1: Distribution of genders in ten conversations Table 2: Results of t-test run on the independent samples of turn-taking strategies applied by gender and intimacy Table 3: Distribution of adjacency pairs in the conversations Table 4: Overlaps by gender and intimacy Table 5: Distribution of turns with turn-taking signals in terms of intensity, pitch, tempo, and duration among participants Table 6: Intra-turn spaces and inter-turn spaces LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 LIST OF FIGURES Figure 1: Sample picture of one recorded conversation Figure 2: Measurements of intensity, duration, tempo, and pitch with Nuendo 3.0 Figure 3: Measurement of intensity with Nuendo 3.0 Figure 4: Sound of low intensity as turn-end signal Figure 5: High intensity as turn-acquiring signal Figure 6: High intensity as turn holding signal Figure 7: Measurement of pitch with Nuendo 3.0 Figure 8: Rising contour as turn-beginning signal and Falling contour as turn-end signal Figure 9: High tempo as turn-end signal Figure 10: Adobe Audition 1.5 – Time Length Measurement Figure 11: Hand raise to self-select a turn Figure 12: Gesturing to select a next speaker LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 TRANSCRIPTION CONVENTIONS [ Indicates the points of overlap onset ] Indicates the point of overlap termination = a) turn continues bellow, at the next identical symbol b) if inserted at the end of one speaker’s turn and at the beginning of the next speaker’s turn, it indicates that there is no gap at all between the two turns (2) An interval between utterances (two seconds in this case) - A single dash indicates an abrupt cut-off CAPITALS Especially loud sounds relative to surrounding talk Ah::: Indicates lengthening the preceding sound ○ ○ Utterances between degree signs are noticeably quieter than surrounding talk I… “.” indicates uncompleted utterance ↑ ↓ Indicate marked shifts into higher or lower pitch in the utterance following the arrow Turn taking Indicates utterances of higher tempo than surrounding talk Turn taking Indicates utterances of lower tempo than surrounding talk ☺ Smiley voice X___G1 The gaze of the speaker is marked above an utterance and that of the addressee below it.

An unbroken line (___) indicates that the party marked is gazing towards the other (girl 1 in this case); absence indicates lack of gaze.) mark the transition from nongaze to gaze and the point where the gaze reaches the other is marked by X. Commas (, , ,) indicates the moment when gaze is shifted. ((raise hand)) Non-verbal actions or editor’s comments (hhh) Laughter tokens (unintelligible) Indicates a stretch of talk that is unintelligible to the analyst (comment) Single parentheses indicate unclear or probable item LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 CHAPTER 1 INTRODUCTION In this chapter, the following parts are presented: - Rationale – reasons for choosing the research topic - Objectives and significance of the study - Scope of the study, and - Organization of the study 1.1 RATIONALE In a recent study about turn-taking (2009:10587), Tanya Stivers, Steven Levinson, Makoto Hayashi and other linguists stated that ―informal conversation is where language is learned and where most of the business of social life is conducted. A fundamental part of the infrastructure for conversation is turn-taking, or the apportioning of who is to speak next and when.‖ Actually, much research has been conducted to study the organization of turn-taking in English; however, little has been done about that in the Vietnamese language.

Also, I have queried a lot whether there is a universal set of rules governing the turn-taking system across cultures or that set varies culture to culture. With that thinking in mind, I came up to carry out this research, which is about the turn-taking strategies in Vietnamese casual conversations and comparing those to turn-taking strategies applied in English conversations. More significantly, in the main course of doing the research, it became more practical when I looked at it from different perspectives. From a language teacher‘s point of view, one of the most important purposes of learning English is the communicative purpose.

English learners have so far been familiar to meaning, language in use, and so on, but not many of them realize that there are still other matters that may help them master conversations when they are actually involved in. One LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 of those matters is turn-taking. Actually, certain strategies are commonly used in English for taking, holding onto, and relinquishing the floor in conversations. The problem is whether these strategies are used in the mother tongue of the English learners and whether they are aware of such strategies if there are certain differences between those used in the mother tongue and those used in English.

Thus, this paper seeks to examine different strategies employed during casual conversations by native Vietnamese speakers, to take, hold onto and relinquish the floor. The strategies will then be compared with those used by English speakers in their native language, and some pedagogical implications for teaching conversation in English classes will be discussed. From a sociologist‘s stance, the following is worth mentioning. The 21st Century is marked as the information era or the computer age, in which Internet is conceived as a distributed network that could connect computers together and with the invention of World Wide Web, Internet truly became a global network.

Internet today has become the ultimate platform for accelerating the flow of information and is the fastest-growing form of media. With the ease and convenience of exchanging information via Internet, people are more and more reliable on Internet and less on direct communication. ―Staff sitting next to each other send email rather than speak‖ (Gascoigne, 2004). People find it easier to chat via Internet than meet in person.

These cause serious problems to direct communication in general, and to communication skills in particular. Therefore, one purpose of this study is to improve learners‘ communication ability with the awareness of some turn-taking signals used in Vietnamese and English casual conversations. From the viewpoint of a technocrat, the study of a systematic turn-taking may make a little contribution to the robotic industry, which is to develop the turn-taking system in Vietnamese so as that the robot designers may find it useful in their creating robots closer to human beings, the new version of robots with ability to interpret both verbal and nonverbal languages.2 OBJECTIVES AND SIGNIFICANCE OF THE STUDY Turn-taking actually plays important role in everyday communication. For the Vietnamese studying English and the people of other languages studying Vietnamese to LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 12 achieve smooth conversations in practice, it is a prerequisite to know how the turn-taking mechanism varies across cultures.

The research aims of this study, therefore, are to investigate: - Turn-taking strategies used in Vietnamese casual conversations by native Vietnamese speakers. - The similarities and differences of turn-taking strategies used in English and Vietnamese. To achieve the above-stated objectives, the research questions should be designed so as that they cater for sufficient and relevant findings. With such, the below questions will be dealt with: (1) What turn-taking strategies are used in Vietnamese casual conversations? (2) What are the differences and similarities between turn-taking strategies used in English casual conversations and those used in Vietnamese ones? This study shall be of interest to those who are concerned with or have worked on Conversation Analysis, to the teachers and learners of English and of Vietnamese, who desire to develop a systematic conversation rules supporting in improving learners‘ interactional skills in the target languages, and to those who are struggling to improve their communication skills so as that they get involved in smooth and successful face-to- face conversations.

Specifically concerning Conversation Analysis, different researchers are recently paying much attention to turn-taking, under which two contradicted hypotheses are developed: (1) universal system hypothesis, which supports a universal set of rules governing the turn-taking mechanism across cultures, and (2) culture variability hypothesis, by which turn-taking is language and culture dependent. This study will be of moderately-significant contribution in settling such controversy over turn-taking.