Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam tiếp tục mở rộng với mức tăng trưởng GDP quý III/2019 đạt 7,31%, cao nhất gần một thập kỷ qua, các doanh nghiệp đối mặt với nhiều cơ hội phát triển song cũng không ít thách thức. Đặc biệt, đại dịch COVID-19 năm 2020 đã làm giảm tốc độ phát triển kinh tế, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp. Trong môi trường kinh doanh đầy biến động và cạnh tranh gay gắt, việc xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp trở thành yếu tố sống còn để doanh nghiệp tồn tại và phát triển bền vững.

Luận văn tập trung nghiên cứu chiến lược kinh doanh của Công ty Trách nhiệm Hữu hạn Thang máy Thyssenkrupp Việt Nam, một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực lắp đặt và bảo trì thang máy, với mục tiêu phân tích thực trạng, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp hoàn thiện chiến lược kinh doanh đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các hoạt động kinh doanh của công ty trong những năm gần đây, tập trung vào ngành kinh doanh thang máy tại thị trường Việt Nam.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp công ty nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức từ môi trường kinh doanh, từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong tương lai. Các chỉ số kinh doanh của công ty trong giai đoạn 2017-2018 được sử dụng làm cơ sở phân tích, đồng thời nghiên cứu cũng tham khảo các mô hình lý thuyết quản trị chiến lược hiện đại để đảm bảo tính khoa học và thực tiễn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết và mô hình quản trị chiến lược kinh doanh hiện đại nhằm phân tích và đánh giá chiến lược của công ty. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng gồm:

  1. Lý thuyết chuỗi giá trị của Michael E. Porter: Mô hình này phân tích các hoạt động tạo ra giá trị trong doanh nghiệp từ thiết kế, sản xuất, phân phối đến dịch vụ hậu mãi. Chuỗi giá trị giúp nhận diện các hoạt động cốt lõi và hỗ trợ, từ đó xác định lợi thế cạnh tranh và các điểm cần cải thiện.

  2. Lý thuyết về giá trị cung ứng cho khách hàng: Quá trình cung ứng giá trị được thực hiện qua ba bước chính: lựa chọn giá trị phù hợp với nhu cầu khách hàng, đảm bảo giá trị thông qua phát triển sản phẩm và dịch vụ, và truyền thông để khách hàng nhận biết và lựa chọn sản phẩm. Lý thuyết này nhấn mạnh sự phối hợp giữa các bộ phận trong doanh nghiệp và sự thích ứng với môi trường bên ngoài.

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu bao gồm: chiến lược kinh doanh, các cấp chiến lược (cấp doanh nghiệp, cấp kinh doanh, cấp chức năng), năng lực cốt lõi, định vị sản phẩm, môi trường kinh doanh (vĩ mô và tác nghiệp), và các loại hình chiến lược kinh doanh như chiến lược chi phí thấp, khác biệt hóa và tập trung.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp nhằm đảm bảo tính toàn diện và chính xác:

  • Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của công ty trong các năm 2017 và 2018, các tài liệu nội bộ, cùng các nghiên cứu và lý thuyết quản trị chiến lược kinh doanh. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phỏng vấn, khảo sát nhân viên và quản lý công ty nhằm hiểu rõ thực trạng và quan điểm về chiến lược hiện tại.

  • Phương pháp phân tích: Phân tích SWOT để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức; phân tích mô hình 5 lực lượng cạnh tranh của Porter để đánh giá môi trường ngành; phân tích chuỗi giá trị để nhận diện các hoạt động tạo giá trị; và phân tích định vị sản phẩm trên thị trường mục tiêu.

  • Cỡ mẫu và chọn mẫu: Phỏng vấn và khảo sát được thực hiện với khoảng 30 cán bộ quản lý và nhân viên chủ chốt của công ty, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện nhằm đảm bảo thu thập được thông tin đa chiều và phản ánh thực tế hoạt động.

  • Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được tiến hành trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 12 năm 2020, bao gồm các giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

  1. Thực trạng chiến lược kinh doanh còn nhiều hạn chế: Báo cáo kết quả kinh doanh cho thấy doanh thu công ty trong năm 2017 đạt khoảng 150 tỷ đồng, tăng nhẹ 5% so với năm trước đó, tuy nhiên lợi nhuận chỉ tăng 2%, phản ánh hiệu quả kinh doanh chưa cao. Công ty chưa xây dựng được chiến lược kinh doanh phù hợp với biến động thị trường và ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19.

  2. Môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt: Phân tích mô hình 5 lực lượng cạnh tranh cho thấy sự gia tăng số lượng đối thủ cạnh tranh trong ngành thang máy tại Việt Nam, cùng với áp lực từ các sản phẩm thay thế và yêu cầu ngày càng cao của khách hàng về chất lượng và dịch vụ. Khách hàng có sức mạnh thương lượng lớn do có nhiều lựa chọn thay thế.

  3. Định vị sản phẩm và hình ảnh thương hiệu chưa rõ nét: Công ty chưa có chiến lược định vị sản phẩm rõ ràng trên thị trường mục tiêu, dẫn đến việc khách hàng khó nhận diện thương hiệu và giá trị khác biệt so với đối thủ. Điều này ảnh hưởng đến khả năng giữ chân khách hàng và mở rộng thị phần.

  4. Nguồn lực và năng lực cốt lõi chưa được phát huy tối đa: Công ty có nguồn lực vật chất và nhân lực tương đối ổn định, nhưng chưa khai thác hiệu quả các năng lực cốt lõi như công nghệ kỹ thuật, dịch vụ hậu mãi và hệ thống phân phối. Việc phân bổ nguồn lực chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên xuất phát từ việc công ty chưa có sự phân tích sâu sắc và toàn diện về môi trường kinh doanh, đặc biệt là môi trường tác nghiệp với các đối thủ cạnh tranh và khách hàng. So với các nghiên cứu trong ngành, kết quả này tương đồng với báo cáo của một số doanh nghiệp thang máy tại các địa phương khác, nơi mà chiến lược kinh doanh chưa được cập nhật kịp thời theo biến động thị trường.

Việc định vị sản phẩm chưa rõ ràng làm giảm khả năng tạo lợi thế cạnh tranh bền vững, trong khi đó năng lực cốt lõi chưa được phát triển đồng bộ khiến công ty khó tận dụng các cơ hội thị trường. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận giai đoạn 2017-2018, bảng phân tích SWOT chi tiết, và sơ đồ mô hình 5 lực lượng cạnh tranh để minh họa mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng chiến lược kinh doanh linh hoạt, dựa trên phân tích môi trường toàn diện và phát huy tối đa năng lực cốt lõi nhằm nâng cao vị thế cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh.

Đề xuất và khuyến nghị

  1. Phân tích tình thế thị trường và xác lập mục tiêu chiến lược rõ ràng: Công ty cần tiến hành phân tích SWOT định kỳ, cập nhật thông tin về đối thủ, khách hàng và xu hướng thị trường để xác định mục tiêu chiến lược cụ thể, đo lường được bằng các chỉ số như tăng trưởng doanh thu 10%/năm, mở rộng thị phần thêm 5% trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện là ban lãnh đạo công ty phối hợp với phòng nghiên cứu thị trường, thời gian triển khai trong 6 tháng đầu năm 2022.

  2. Hoàn thiện định vị sản phẩm và xây dựng hình ảnh thương hiệu mạnh: Xây dựng chiến lược định vị dựa trên các đặc tính kỹ thuật vượt trội và dịch vụ hậu mãi chuyên nghiệp, đồng thời tăng cường truyền thông qua các kênh marketing đa dạng nhằm nâng cao nhận thức khách hàng. Mục tiêu tăng mức độ nhận diện thương hiệu lên 30% trong 2 năm. Phòng marketing và truyền thông chịu trách nhiệm, triển khai từ quý III/2022.

  3. Tăng cường phát triển năng lực cốt lõi và nâng cao năng lực cạnh tranh: Đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ, đào tạo nhân lực kỹ thuật chuyên sâu, cải tiến quy trình dịch vụ để nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Mục tiêu giảm chi phí sản xuất 5% và tăng sự hài lòng khách hàng lên 90% trong 3 năm. Ban quản lý sản xuất và nhân sự phối hợp thực hiện, bắt đầu từ năm 2022.

  4. Tối ưu hóa quy hoạch nguồn lực và hệ thống phân phối: Rà soát và phân bổ lại nguồn lực vật chất, nhân lực và tài chính phù hợp với mục tiêu chiến lược, đồng thời mở rộng và củng cố hệ thống phân phối nhằm tăng khả năng tiếp cận khách hàng. Mục tiêu nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực lên 15% trong 2 năm. Phòng tài chính và kinh doanh chịu trách nhiệm, triển khai từ đầu năm 2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

  1. Ban lãnh đạo và quản lý doanh nghiệp thang máy: Giúp nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến chiến lược kinh doanh, từ đó xây dựng kế hoạch phát triển phù hợp với môi trường cạnh tranh hiện tại.

  2. Chuyên gia tư vấn quản trị chiến lược và marketing: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp trong việc hoạch định và triển khai chiến lược kinh doanh hiệu quả.

  3. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành Quản trị Kinh doanh: Là tài liệu tham khảo quý giá về ứng dụng lý thuyết quản trị chiến lược trong thực tiễn doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong ngành công nghiệp thang máy.

  4. Các nhà đầu tư và đối tác kinh doanh: Giúp đánh giá tiềm năng phát triển và năng lực cạnh tranh của công ty, từ đó đưa ra quyết định đầu tư hoặc hợp tác chiến lược.

Câu hỏi thường gặp

  1. Chiến lược kinh doanh là gì và tại sao quan trọng đối với doanh nghiệp?
    Chiến lược kinh doanh là kế hoạch dài hạn nhằm đạt được mục tiêu phát triển và lợi thế cạnh tranh. Nó giúp doanh nghiệp định hướng hoạt động, tận dụng cơ hội và đối phó với thách thức, từ đó nâng cao hiệu quả và bền vững.

  2. Làm thế nào để xác định năng lực cốt lõi của doanh nghiệp?
    Năng lực cốt lõi là những khả năng mà doanh nghiệp làm tốt, mang lại giá trị cho khách hàng, khó bị đối thủ bắt chước và có thể mở rộng sang nhiều sản phẩm, thị trường. Xác định thông qua phân tích hoạt động, nguồn lực và kết quả kinh doanh.

  3. Tại sao định vị sản phẩm lại quan trọng trong chiến lược kinh doanh?
    Định vị sản phẩm giúp tạo hình ảnh riêng biệt trong tâm trí khách hàng, nâng cao nhận diện thương hiệu và tạo lợi thế cạnh tranh. Định vị rõ ràng giúp khách hàng hiểu giá trị sản phẩm và tăng khả năng lựa chọn.

  4. Các yếu tố môi trường nào ảnh hưởng đến chiến lược kinh doanh của công ty thang máy?
    Bao gồm môi trường vĩ mô (kinh tế, chính trị, xã hội, công nghệ) và môi trường tác nghiệp (đối thủ cạnh tranh, khách hàng, nhà cung cấp, sản phẩm thay thế). Sự biến động và phức tạp của các yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả chiến lược.

  5. Làm thế nào để công ty thang máy Thyssenkrupp nâng cao năng lực cạnh tranh?
    Bằng cách phát triển năng lực cốt lõi, cải tiến công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ, tối ưu hóa nguồn lực và xây dựng thương hiệu mạnh. Đồng thời, cần thường xuyên cập nhật và điều chỉnh chiến lược phù hợp với thị trường.

Kết luận

  • Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về chiến lược kinh doanh trong ngành thang máy, áp dụng cho Công ty TNHH Thang máy Thyssenkrupp Việt Nam.
  • Phân tích thực trạng cho thấy công ty còn nhiều hạn chế trong xây dựng và triển khai chiến lược, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh và vị thế cạnh tranh.
  • Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện chiến lược kinh doanh, tập trung vào phân tích thị trường, định vị sản phẩm, phát triển năng lực cốt lõi và tối ưu hóa nguồn lực.
  • Nghiên cứu có giá trị tham khảo cho các doanh nghiệp trong ngành và các nhà quản trị chiến lược tại Việt Nam.
  • Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi đánh giá hiệu quả và điều chỉnh chiến lược linh hoạt theo biến động thị trường.

Hành động khuyến nghị: Ban lãnh đạo công ty cần nhanh chóng áp dụng các giải pháp hoàn thiện chiến lược kinh doanh để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong giai đoạn tới.