CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHIẾN LƯỢC KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp.1 Khái niệm về chiến lược kinh doanh. Có rất nhiều luận điểm và các lý giải khác nhau về khái niệm chiến lược.Theo dòng lịch sử và sự phát triển của khoa học kinh tế, ngày nay thuật ngữ chiến lược được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực kinh doanh. Đó là khi các nhà quản trị và hoạch định chiến lược của doanh nghiệp nhìn nhận một cách nghiêm túc về tầm quan trọng của “Chiến lược kinh doanh”.
Có thể khái quát về khái niệm chiến lược kinh doanh: Chiến lược kinh doanh là tập hợp những mục tiêu và chính sách cũng như các kế hoạch chủ yếu để đạt được mục tiêu đó, hướng mục tiêu để các nguồn lực của doanh nghiệp đáp ứng được những cơ hội và thách thức từ bên ngoài. Nội dung đầu tiên của chiến lược kinh doanh bắt đầu từ các mục tiêu của doanh nghiệp. Đây là nội dung quan tâm đầu tiên của các nhà quản trị. Tùy theo đặc điểm của loại hình kinh doanh của mỗi doanh nghiệp, từ đó sẽ có mục tiêu và chiến lược kinh doanh khác nhau.
Việc xây dựng chiến lược kinh doanh bắt đầu từ nội dung mục tiêu, nhưng nếu chỉ có nội dung mục tiêu thì chưa đủ mà để thực hiện phải có cách thức cụ thể. Nội dung tiếp theo đề cập đến chiến lược kinh doanh không phải là hành động riêng lẻ, bởi nếu như vậy không thể đạt được kết quả cho doanh nghiệp. Vì vậy, chiến lược kinh doanh là tập hợp các hành động và các quyết định hành động liên quan chặt chẽ với nhau, có sự liên kết phối hợp các nguồn lực để tập trung giải quyết các vấn đề của doanh nghiệp nhằm mang lại hiệu quả to lớn cho doanh nghiệp.Tạo sự gắn kết các nguồn lực và thế mạnh của doanh nghiệp vì mục tiêu của doanh nghiệp. Nội dung thứ ba của chiến lược kinh doanh là doanh nghiệp cần xác định được điểm mạnh, điểm yếu của mình để kết hợp hợp lý với những thời cơ và thách thức từ môi trường kinh doanh.
Từ đây, doanh nghiệp sẽ tìm ra được nhưng ưu thế của Luan van mình và khai thác được những cơ hội sẵn có nhằm giữ được vị thế cạnh tranh của mình trước các đối thủ cũng như khẳng định sức mạnh của mình trên thị trường. Nội dung cuối trong chiến lược kinh doanh là lợi ích lâu dài bền vững được doanh nghiệp xây dựng theo từng giai đoạn mà tại mỗi giai đoạn đòi hỏi sự kết hợp và nỗ lực tối đa của các nguồn lực tùy thuộc vào yêu cầu nội dung mục tiêu của từng giai đoạn. Nội dung này đặt ra yêu cầu các nhà quản trị của các doanh nghiệp phải đề ra chiến lược kinh doanh chi tiết cho từng giai đoạn cụ thể. Nhà quản trị cũng phải lường trước đến những thay đổi của môi trường kinh doanh để có chiến lược thích ứng phù hợp, bởi những thay đổi này ảnh hưởng lớn đến mục tiêu của doanh nghiệp.
Chiến lược là một kế hoạch toàn diện chỉ ra những cách thức mà doanh nghiệp có thể đạt được nhiệm vụ và mục tiêu của nó, đáp ứng tương thích với những thay đổi của tính thế và sự xảy ra của nhưng sự kiện bất thường. Chiến lược nhằm hạn chế tối đa những bất lợi cho doanh nghiệp. Ở một góc độ khác, có thể nói chiến lược kinh doanh mang đến cho doanh nghiệp “tầm nhìn” của một quá trình phát triển mong muốn và sự nhất quán trong các biện pháp thực hiện. Chiến lược có thể là cơ sở cho kế hoạch phát triển toàn diện ngắn hạn và trung hạn, hoặc là sự nhận thức tổng quát không bị ràng buộc của những người trong cuộc ở thời điểm đó về những triển vọng, thách thức và những đáp ứng mong muốn.
Theo dòng thời gian và sự phát triển không ngừng của nền kinh tế, các định nghĩa về chiến lược kinh doanh tuy có sự khác biệt nhưng về cơ bản, chiến lược kinh doanh thể hiện các nội dung chính như sau: Xác định các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn của doanh nghiệp. Đề ra và lựa chọn các giải pháp để thực hiện mục tiêu. Xác định, triển khai và phân bổ các nguồn lực để thực hiện mục tiêu doanh nghiệp đề ra. Với các doanh nghiệp kinh doanh trong môi trường kinh doanh khốc liệt hiện nay.
Chiến lược kinh doanh chính là việc xác định mục tiêu kinh doanh, lập kế hoạch kinh doanh và phân bổ nguồn lực của doanh nghiệp để tạo ra lợi thế cạnh tranh nhằm đạt được mục tiêu kinh doanh và mang lại hiệu quả cao nhất cho doanh nghiệp. Luan van Nguồn gốc của thuật ngữ “Chiến lược kinh doanh” bắt đầu từ thuật ngữ “chiến lược” và có thể tìm hiểu thêm về nội dung chiến lược theo nhiều quan điểm của các tác giả như: Alfred Chandler (1962) nêu ra rằng: “Chiến lược là sự xác định các mục tiêu và mục đích cơ bản dài hạn của doanh nghiệp và sự chấp nhận chuỗi các hành động cũng như phân bổ nguồn lực thiết yếu để thực hiện các mục tiêu đó”. Quinn (1980) đưa ra định nghĩa: “Chiến lược là mô thức hay kế hoạch tích hợp các mục tiêu cơ bản, các chính sách và chuỗi các hành động của tổ chức trong một tổng thể cố kết chặt chẽ” (Quinn, J, B. Scholers định nghĩa lại chiến lược trong điều kiện môi trường có nhiều sự thay đổi nhanh chóng: “Chiến lược là định hướng và phạm vi của một tổ chức về dài hạn nhằm giành lợi thế cạnh tranh cho tổ chức thông qua việc định dạng các nguồn lực của nó trong bối cảnh môi trường thay đổi để đáp ứng nhu cầu của thị trường và thỏa mãn kỳ vọng của các bên hữu quan” (John, G, Scholes.
David thì chiến lược là những phương tiện đạt đên mục tiêu dài hạn, chiến lược kinh doanh có thể bao gồm có sự phát triển về địa lý, đa dạng hóa hoạt động, sở hữu hóa, phát triển sản phẩm, thâm nhập thị trường, cắt giảm chi tiêu, thanh lý và liên doanh (Fred R. Phân loại chiến lược kinh doanh.1 Phân loại chiến lược kinh doanh theo phạm vi chiến lược. Chiến lược tổng quát: Bao gồm những vấn đề lâu dài, cốt lõi nhất có tầm quan trọng và mang ý nghĩa sống còn đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Chiến lược bộ phận: Là chiến lược cấp thứ 2 như chiến lược sản phẩm, chiến lược về giá, chiến lược dịch vụ hậu mãi, chiến lược marketting … Hai loại chiến lược này có liên kết chặt chẽ với nhau và tồn tại song song cùng nhau để giải quyết các mục tiêu quan trọng của doanh nghiệp.2 Phân loại chiến lược kinh doanh theo bản chất chiến lược.
Chiến lược sản phẩm: là những phương hướng và biện pháp nhằm tăng doanh thu bằng việc cải tiến hoặc sửa đổi những sản phẩm hoặc dịch vụ hiện tại hoặc đưa ra thị trường sản phẩm mới. Luan van Chiến lược thị trường: Là những phương hướng và biện pháp nhằm tăng doanh thu bằng cách thâm nhập thị trường hiện hữu hoặc thị trường mới bằng sản phẩm dịch vụ hiện có. Chiến lược đầu tư: Là những phương hướng và biện pháp nhằm tăng doanh thu bằng cách phát triển hoạt động theo chiều dọc – hướng về khâu tiêu thụ hoặc hướng về khâu cung ứng; hoặc phát triển theo chiều ngang – sản phẩm dịch vụ mới cho khách hàng hiện hữu; hoặc phát triển đồng tâm các sản phẩm dịch vụ mới có liên quan hoặc phát triển hỗn hợp sản phẩm dịch vụ không liên quan nhưng nhằm vào một đối tượng khách hàng khác.3 Phân loại chiến lược kinh doanh theo cấp độ chiến lược. Chiến lược kinh doanh cấp doanh nghiệp: Là chiến lược kinh doanh tổng thể nhằm định hướng hoạt động của doanh nghiệp và thường vận dụng cho những vấn đề then chốt nhất, đây là loại chiến lược có ý nghĩa lâu dài với doanh nghiệp và quyết định sự thành bại của doanh nghiệp.
Nó xác định các định hướng của doanh nghiệp trong dài hạn nhằm hoàn thành nhiệm vụ, đạt được các mục tiêu của doanh nghiệp đề ra. Chiến lược cấp đơn vị kinh doanh: Là chiến lược được xây dựng cho một ngành kinh doanh một loại sản phẩm… Chiến lược này nhằm định hướng phát triển từng ngành hay từng loại sản phẩm góp phần hoàn thiện chiến lược cấp doanh nghiệp. Khi đó phải xác định rõ lợi thế của từng ngành so với đối thủ cạnh tranh để đưa ra chiến lược phù hợp với chiến lược cấp doanh nghiệp. Chiến lược cấp đơn vị kinh doanh nói đến chiến lược tạo sự khác biệt, chiến lược chi phí thấp, chiến lược phòng thủ để củng cố thị trường, chiến lược tấn công để mở rộng thị trường.
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay có sự cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp thì chiến lược marketing được coi là chiến lược cốt lõi của chiến lược cấp đơn vị kinh doanh, đóng vai trò liên kết với các chiến lược của các bộ phận chức năng. Chiến lược kinh doanh cấp chức năng: Chiến lược kinh doanh cấp chức năng liên quan đến từng bộ phận chức năng trong tổ chức (R&D, hậu cần, sản xuất, marketting, tài chính ….) được tổ chức như thế nào để thực hiện được phương hướng chiến lược ở cấp độ doanh nghiệp và từng SBU trong doanh nghiệp. Chiến lược kinh doanh cấp chức năng đưa ra công bố chi tiết về các mục tiêu và phương Luan van hướng hành động ngắn hạn được các lĩnh vực chức năng sử dụng nhằm đạt được các mục tiêu ngắn hạn của các SBU và mục tiêu dài hạn của tổ chức.3 Vai trò của chiến lược kinh doanh trong hoạt động của doanh nghiệp. Trong quá trình hình thành và phát triển của doanh nghiệp.Để có thể tồn tại và phát triển bền vững, mỗi doanh nghiệp phải có chiến lược kinh doanh bài bản và thông minh.
Chiến lược kinh doanh có vai trò vô cùng quan trọng. Vai trò của chiến lược kinh doanh thể hiện: Chiến lược kinh doanh như công cụ thể hiện tổng hợp các mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp. Mục tiêu của doanh nghiệp là các mục tiêu cụ thể mà doanh nghiệp mong muốn đạt được trong quá trình hoạt động kinh doanh của mình.Việc cụ thể hóa, văn bản hóa các mục tiêu của doanh nghiệp thông quá chiến lược kinh doanh sẽ giúp cho các thành viên trong doanh nghiệp nhận thức rõ họ phải làm gì, và sẽ đi tới đâu. Nội dung này giúp các doanh nghiệp thực hiện mục tiêu của mình một cách dễ dàng hơn.
Chiến lược kinh doanh kết nối các mục tiêu phát triển trong ngắn hạn của doanh nghiệp ở bối cảnh dài hạn.