CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC XÂY DỰNG CHIẾN LƯỢC KINH DOANH CỦA CÁC CÔNG TY 1. Khái quát về chiến lược kinh doanh 1.1 Khái niệm về chiến lược, chiến lược công ty 1.1 Khái niệm Chiến lược kinh doanh Là phác thảo hình ảnh tương lai của công ty trong lĩnh vực hoạt động và khả năng khai thác các lợi thế, các nguồn lực của công ty để đưa công ty tới hình ảnh trong tương lai. Có thể nói chiến lược công ty là các quyết định trong một công ty nó xác định và vạch rõ mục đích, các mục tiêu của công ty, xác định phương hướng hành động để công ty thực hiện để giành lợi thế cạnh tranh dựa trên lựa chọn, thực hiện, quản trị một nhóm các hoạt động kinh doanh khác nhau cạnh tranh trong thị trường. chiến lược của công ty cụ thể là : - Xác lập mục tiêu dài hạn của công ty.
- Đưa ra các chương trình hành động tổng quát. - Lựa chọn các phương án hành động, triển khai phân bổ nguồn lực để thực hiện mục tiêu đó.2 Đặc trưng của chiến lược kinh doanh - Chiến lược kinh doanh xác định rõ những mục tiêu cơ bản và phương hướng kinh doanh của doanh nghiệp trong từng thời kỳ. Do biến động về nhu cầu,về thị trường và đặc biệt là mong muốn của khách hàng. Mặt khác mọi nguồn lực cũng như tác động của các vấn đề cung ứng cũng luôn thay đổi, bên cạnh đó là sự không ngừng ra tăng của đối thủ cạnh tranh.
Chính từ những điều đó doanh nghiệp phải xây dựng cho mình mục tiêu thật cụ thể và xây dựng cách thức để thực hiện mục tiêu đó. Luôn chia thành những thời kỳ hoạt động cụ thể để doanh nghiệp đạt được mục tiêu của mình. - Tính định hướng của chiến lược nhằm đảm bảo cho doanh nghiệp phát triển liên tục và vững chắc trong môi trường thường xuyên biến động. - Chiến lược kinh doanh chỉ phác thảo phương hướng hoạt động của doanh nghiệp trong dài hạn và khung hoạt động của doanh nghiệp trong tương lai.
Nó chỉ mang tính định hướng còn khi hoạt động cụ thể thì phải kết hợp mục tiêu chiến lược và mục tiêu kinh tế, xem xét tính hợp lý, điều chỉnh cho phù hợp với môi trường kinh doanh. Để đảm bảo hiệu quả kinh doanh, khắc phục sai lệch do định hướng của chiến lược tạo ra. 5 - Chiến lược kinh doanh phải được xây dựng trên cơ sở các lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp để phát huy và kết hợp tốt việc phân bổ, khai thác và sử dụng nguồn lực (nhân lực, tài lực). Dựa trên năng lực cốt lõi của doanh nghiệp hiện tại và tương lai nhằm phát huy những lợi thế, nắm bắt cơ hội để dành ưu thế trong cạnh tranh.
- Chiến lược kinh doanh được phản ánh trong cả quá trình liên tục từ xây dựng đến tổ chức thực hiện, đánh giá, kiểm tra và điều chỉnh chiến lược. - Chiến lược kinh doanh luôn mang tư tưởng tiến công giành thắng lợi trong cạnh tranh. Chiến lược kinh doanh luôn phát hiện và tận dụng các cơ hội kinh doanh và phát huy lợi thế so sánh của doanh nghiệp nhằm đạt hiệu quả kinh tế cao. - Mọi quyết định chiến lược quan trọng trong quá trình xây dựng tổ chức thực hiện, đánh giá điều chỉnh chiến lược đều tập trung vào nhóm quản trị viên cấp cao (để đảm bảo tính chính xác và tính bảo mật của doanh nghiệp).3 Vai trò của chiến lược kinh doanh - Chiến lược kinh doanh giúp cho công ty nhận rõ được mục đích hướng đi của mình trong tương lai làm kim chỉ nam cho mọi hoạt động của công ty.
- Chiến lược kinh doanh giúp cho công ty nắm bắt và tận dụng các cơ hội kinh doanh, đồng thời luôn chủ động đối phó với mọi nguy cơ, mối đe dọa đối với việc hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty. - Chiến lược đã góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực, tăng cường vị thế của công ty luôn đảm bảo cho công ty phát triển liên tục và bền vững. - Chiến lược tạo ra những căn cứ vững chắc cho công ty đề ra các quyết định phù hợp với sự biến động của thị trường. Nó tạo cơ sở vững chắc cho các hoạt động nghiên cứu và triển khai, đầu tư phát triển đào tạo bồi dưỡng nhân sự, hoạt động mở rộng thị trường và phát triển sản phẩm.2 Các bước xây dựng chiến lược kinh doanh 1.1 Xác định sứ mệnh và các mục tiêu + Sứ mệnh : Nêu lên lý do tồn tại của công ty và công ty sẽ làm gì.Trả lời câu hỏi doanh nghiệp kinh doanh cái gì trong thị trường hay nói cụ thế là các hoạt động của doanh nghiệp thực hiện để kinh doanh.Cụ thể bản sứ mệnh của doanh nghiệp phải toát lên được lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp, tầm nhìn, mục tiêu mà doanh nghiệp theo đuổi và thể hiện các giá trị pháp lý, đạo đức kinh doanh cơ bản.
+ Các mục tiêu: Xác định những mong muốn của công ty sẽ đáp ứng trong phạm vi trung, dài hạn. Đa phần các công ty đều theo đuổi lợi nhuận, mục tiêu đạt được lợi thế cạnh tranh vượt trội chiếm vị trí số 1 trong lĩnh vực kinh doanh. Mục tiêu của chiến lược là đưa ra bối cảnh để từ đó có các quyết định chiến lược cụ thể. + Xác định yêu cầu nhiệm vụ của doanh nghiệp : 6 - Nhiệm vụ xác định rõ ràng, phải được thông báo cho toàn doanh nghiệp (bên trong)và công chúng bên ngoài biết.
- Phải thể hiện được tầm nhìn chiến lược của doanh nghiệp, tầm nhìn xa và rộng đảm bảo cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. - Xác định nhiệm vụ của doanh nghiệp không quá rộng,chung chung.Vì nhiệm vụ rộng sẽ làm mất hình ảnh của doanh nghiệp, công chúng khó nhận biết doanh nghiệp và doanh nghiệp không nên xác định nhiệm vụ quá hẹp vì quá hẹp sẽ đẩy doanh nghiệp vào ngõ cụt cho sự phát triển của tương lai. + Xác định lĩnh vực kinh doanh : - Ngành kinh doanh của doanh nghiệp là ngành gì? doanh nghiệp kinh doanh có tham gia nhiều lĩnh vực không ? - Các doanh nghiệp nhỏ thường có sản phẩm hoặc dịch vụ, thị trường và kỹ thuật cơ bản là hạn hẹp nên việc xác định lĩnh vực kinh doanh tương đối đơn giản. - Các doanh nghiệp lớn thường tham gia nhiều lĩnh vực kinh doanh nên việc xác định lĩnh vực kinh doanh là phức tạp.
Phân tích môi trường kinh doanh Với mục đích phân tích môi trường kinh doanh để công ty tìm kiếm cơ hội kinh doanh và doanh nghiệp khai thác những cơ hội đó dựa trên nguồn lực thực tế của công ty. Nhằm đạt được nguồn lợi cho công ty và phát hiện ra những thách thức đối với công ty, để có những biện pháp nhằm giảm thiểu rủi ro. Khi phân tích môi trường kinh doanh thì nhà chiến lược phải chia cấp độ và sự tương tác giữa chúng sẽ là những cơ sở để công ty nhìn nhận những thuận lợi và những khó khăn mà các cấp độ sẽ ảnh hưởng đến công ty. Khi phân tích môi trường kinh doanh là việc mà các nhà chiến lược đang tiến hành kiểm tra, xem xét các nhân tố của các môi trường khác nhau như (môi trường kinh tế, môi trường văn hóa xã hội, môi trường công nghệ,nhà cung ứng, nhà phân phối, khách hàng).
Để thực hiện công việc phân tích môi trường thì nhà chiến lược phải viết hoặc nói ra, dự báo, các nghiên cứu chính thức hệ thống thông tin và quản lý hệ thống thông tin, tình báo kinh tế.Phân tích môi trường bên ngoài công ty a. Phân tích môi trường vĩ mô. - Môi trường toàn cầu. Ngày nay xu hướng toàn cầu hóa là xu hướng tất yếu nên mọi doanh nghiệp, mọi ngành luôn phải tính đến.
Sự nhận diện các cơ hội và thách thức để hội nhập với su hướng phát triển kinh tế của khu vực và thế giới. Môi trường quốc tế sẽ phức tạp 7 hơn, cạnh tranh hơn do sự khác biệt về xã hội, văn hóa, cấu trúc thể chế chính sách và kinh tế. - Môi trường luật pháp chính trị và chính phủ. Nhân tố chính phủ, luật pháp,và chính trị tác động đến hoạt động sản suất của doanh nghiệp có thể chúng tạo ra những thuận lợi song bên cạnh đó nó cũng tạo ra những rủi ro.
Chính phủ là người tiêu dùng lớn nhất trong nền kinh tế, sự ổn định của chính trị, sự nhất quán về quan điểm chính sách lớn là sự hấp dẫn các nhà đầu tư. Hệ thống luật pháp hoàn thiện luôn là cơ sở cho các nhà kinh doanh ổn định. Quyết định về quảng cáo luôn là mối đe dọa đối với các doanh nghiệp.Quyết định về thuế và các loại phí có thể là cơ hội nhưng cũng có thể là những kìm hãm cho sự phát triển sản xuất. luật lao động, quy chế tuyển dụng, đề bạt, hưu trí, trợ cấp doanh nghiệp cũng phải tính đến.
- Môi trường kinh tế. trong môi trường kinh tế các doanh nghiệp nên phân tích tốc độ tăng trưởng GDP, lãi suất, tỷ giá hối đoái và tỷ lệ lạm phát. Với tốc độ tăng trưởng GDP khác nhau của nền kinh tế trong các giai đoạn khác nhau sẽ khẳng định sự thịnh vượng, suy thoái, hay phục hồi. Sẽ ảnh hưởng đến tiêu dùng khi nền kinh tế tăng trưởng cao sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp mở rộng đầu tư cho các hoạt động.
Ngược lại khi giảm tăng trưởng là nền kinh tế suy thoái dẫn đến giảm chi phí tiêu dùng và tăng các lực lượng cạnh tranh đặc biệt là chiến tranh giá của các ngành sản xuất. Mức lãi suất sẽ quyết định đến mức cầu của các sản phẩm của doanh nghiệp. Chính sách tiền tệ và tỷ giá hối đoái có thể tạo cơ hội tốt cho doanh nghiệp song nó có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của doanh nghiệp. Lạm phát tăng cao thì doanh nghiệp khó kiểm soát được giá cả và tiền công, đầu tư sẽ mạo hiểm nên các doanh nghiệp sẽ không nên đầu tư.
- Môi trường công nghệ. Nhân tố công nghệ và sự phát triển và biến đổi công nghệ đã làm chao đảo và mất đi nhiều lĩnh vực kinh doanh, song cũng xuất hiện nhiều lĩnh vực kinh doanh mới. Sự xuất hiện của công nghệ mới sẽ rút ngắn chu ký sống của sản phẩm hoặc dịch vụ. Nên vấn đề công nghệ cũng là một yếu tố mà các nhà chiến lược quan tâm để thay đổi bắt kịp sự thay đổi của công nghệ.
- Môi trường văn hóa – xã hội.